{"id":1009,"date":"2019-02-28T09:36:18","date_gmt":"2019-02-28T08:36:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1009"},"modified":"2019-02-28T09:53:26","modified_gmt":"2019-02-28T08:53:26","slug":"10-lat-glogowskiego-wehikulu-czasu-wehikul-czasu-marzec-2019-rok-11121","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/02\/28\/10-lat-glogowskiego-wehikulu-czasu-wehikul-czasu-marzec-2019-rok-11121\/","title":{"rendered":"10 lat G\u0142ogowskiego Wehiku\u0142u czasu\u00a0&#8211;  Wehiku\u0142 czasu\u00a0&#8211; marzec 2019 (rok 11\/121)"},"content":{"rendered":"<p>Dzi\u015b\u00a0 \u2013 <strong>121 numer Wehiku\u0142 czasu<\/strong> \u2013 za nami sto dwadzie\u015bcia miesi\u0119cy, dziesi\u0119\u0107 lat, w trakcie kt\u00f3rych ukaza\u0142o si\u0119 ponad 1300 notek, kilkaset zdj\u0119\u0107 i ilustracji. Ponad milion znak\u00f3w drukarskich na ponad o\u015bmiuset (800) stronach.<\/p>\n<p>Wehiku\u0142 pisa\u0142, szuka\u0142, bywa\u0142 i uczestniczy\u0142. Pope\u0142nia\u0142 r\u00f3wnie\u017c b\u0142\u0119dy, czasami je powiela\u0142, ale za dostrze\u017cone i podpowiedziane czy zauwa\u017cone autopoprawki przeprasza\u0142. Dzi\u015b to tak\u017ce czyni.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/1-2019.03-winieta.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Winieta strony &#8211;\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/\">http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/<\/a><\/p>\n<p>10 lat temu, w marcu 2009 roku zaczyna\u0142o si\u0119 tak:<\/p>\n<p><strong>\u201eWehiku\u0142 czasu (zdarzy\u0142o si\u0119 w G\u0142ogowie, Gross Glogau, Glogaw) &#8211;<\/strong><br \/>\nG\u0142ogowska podr\u00f3\u017c w czasie&#8230; Prezentujemy tu wydarzenia, kt\u00f3re odcisn\u0119\u0142y si\u0119 w historii naszego miasta r\u00f3\u017cnym pi\u0119tnem. Przypominamy fakty znane bardziej i mniej. Z regu\u0142y nie s\u0105 to kamienie milowe Historii, ale drobiny historycznego kurzu, kt\u00f3ry jeszcze unosi si\u0119 w bibliotekach, muzeach, archiwach czy odgrzebywanych zakamarkach Starego Miasta. Z trudem przeciska na \u015bwiat\u0142o dzienne.<\/p>\n<p>Prezentacja ta jest subiektywn\u0105 projekcj\u0105 zainteresowa\u0144 autora i ch\u0119ci\u0105 przedstawienia ich odwiedzaj\u0105cym te strony. Swoistym, popularnym dawniej\u00a0 \u201esilva rerum\u201d. Co miesi\u0105c b\u0119dziemy zamieszcza\u0107 kilka mikroopowie\u015bci o tym co si\u0119 wydarzy\u0142o w tym miesi\u0105cu w przesz\u0142o\u015bci. Wiele z nich b\u0119dzie nosi\u0142o mundur, z niekt\u00f3rych dochodzi\u0107 b\u0119dzie szcz\u0119k or\u0119\u017ca. Bo taka by\u0142a historia Miasta i Twierdzy.<\/p>\n<p>Operatorem naszej podr\u00f3\u017cy jest Wies\u0142aw Maciuszczak, g\u0142ogowianin, absolwent \u201eMechanika\u201d i historii na Uniwersytecie Warszawskim, historyk wojskowo\u015bci, regionalista, urz\u0119dnik&#8230;\u201d.<\/p>\n<p>Od pocz\u0105tku inicjatywa cieszy\u0142a si\u0119 wsparciem TZG, zainteresowaniem GFH i GROT-u oraz wielu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii G\u0142ogowa. Dzi\u0119kuj\u0105c im wszystkim, przyznajemy Z\u0142oty Bilet Wehiku\u0142u czasu \u2013 skromny dow\u00f3d podzi\u0119kowania i uznania dla ponad czterdzie\u015bciorga przyjaci\u00f3\u0142 tej inicjatywy, kt\u00f3rych ci\u0105gle przybywa. Jednak nie spos\u00f3b przypomnie\u0107 \u0141ukasza Jedynaka i Rafaela Rokaszewicza tych, kt\u00f3rzy czynnie uczestniczyli w pocz\u0105tkach<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/2-2019.03-2017.02.21-J.Popiel.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Wys\u0142annik Wehiku\u0142u czasu wr\u0119cza Ireneuszowi Dominiakowi za\u0142\u0105cznik do Z\u0142otego Biletu<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(fot. Jerzy Popiel)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0142odszym wcieleniem Wehiku\u0142u jest Niecodziennik G\u0142ogowskiego Wehiku\u0142u Czasu prezentowany, cho\u0107 niecodziennie, to jednak cz\u0119sto na portalu FB. Czasami oznaczany jest dodatkowo jako Glog \u2013 wtedy przedstawia i zawiera\u00a0aktualne opinie Wehiku\u0142u i traktuje o sprawach wsp\u00f3\u0142czesnych. Niecodziennikowi min\u0119\u0142o ju\u017c 5 lat, w trakcie kt\u00f3rych ukaza\u0142o si\u0119 ponad 1170 notek, ilustrowanych blisko dwoma tysi\u0105cami zdj\u0119\u0107 i rycin.<\/p>\n<p><strong>Od roku 2013 <\/strong>organizuj\u0119 przy wsp\u00f3\u0142pracy TZG i MBP plebiscyt, przyznaj\u0105cy G\u0142ogowsk\u0105 Nagrod\u0119 Historyczn\u0105 &#8211; Z\u0142oty Bilet Czytelnik\u00f3w \u201eWehiku\u0142u Czasu\u201d. Od kilku lat Nagrodzie patronuje Prezydent Miasta Rafael Rokaszewicz.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/3-2019.03.-I-GNH.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Prezes TZG Rafael Rokaszewicz wr\u0119cza I G\u0142ogowsk\u0105 Nagrod\u0119 Historyczn\u0105 organizatorom akcji Lato w Twierdzy 2012. (fot. T. Maciesza)<\/p>\n<p><strong>Ko\u0144czy si\u0119 g\u0142osowanie<\/strong> cz\u0142onk\u00f3w Kapitu\u0142y VII G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej pod patronatem Prezydenta Rafaela Rokaszewicza. Kapitu\u0142a wybiera Laureata spo\u015br\u00f3d nominowanych pi\u0119ciu kandydatur:<\/p>\n<ol>\n<li>Piwo warzone wed\u0142ug przedwojennej receptury g\u0142ogowskiego browaru Berthold w ramach Festiwalu Smak\u00f3w &#8211; <strong>Karol Szczepaniak<\/strong><\/li>\n<li>Pomnik J\u00f3zefa Wybickiego \u2013 <strong>Muzeum Archeologiczno-Historyczne w G\u0142ogowie<\/strong><\/li>\n<li>Renowacja p\u0142yty Rheinwalda w forcie Stern &#8211; <strong>Intertrans SA<\/strong><\/li>\n<li>&#8222;Stu Polak\u00f3w na 100-lecie odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci&#8221; &#8211; <strong>Projekt edukacyjny i wydawniczy Przedszkola Publicznego nr 3 w G\u0142ogowie<\/strong><\/li>\n<li>Upami\u0119tnienie przejazdu przez G\u0142og\u00f3w Armii Polskiej gen. J\u00f3zefa Hallera &#8211; <strong>Fundacja B. Chrobrego<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Dzi\u0119ki pomocy i wsp\u00f3\u0142pracy Miejskiej Biblioteki Publicznej atrakcj\u0105 Gali wr\u0119czenia Nagrody jest udzia\u0142 w niej wybitnej osobisto\u015bci kultury i literatury. W\u015br\u00f3d go\u015bci byli: Joanna Lamparska, Wiktor Pronobis, Magdalena Grzeba\u0142kowska i Olga Tokarczuk.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/4-2019.03-Tokarczuk-DAC.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Olga Tokarczuk, wybitna polska pisarka, go\u015b\u0107 specjalny Gali, og\u0142asza, kto zosta\u0142 laureatem V GNH.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wr\u0119czenie VII Nagrody nast\u0105pi w trakcie Gali, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 we wtorek, 2 kwietnia w Miejskiej Bibliotece Publicznej w G\u0142ogowie. Go\u015bciem specjalnym b\u0119dzie laureat Nagrody \u201eNike\u201d i Nagrody \u201eKsi\u0105\u017cka Historyczna Roku 2016\u201d- dziennikarz i publicysta &#8211; Cezary \u0141azarewicz.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/4a-2019.03.-V-GNH.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Laureaci V Nagrody w 2017 roku \u2013 autorzy i redaktorzy ksi\u0105\u017cki \u201ePoli i Stasia w\u0119dr\u00f3wki po G\u0142ogowie czyli przewodnik dla dzieci\u201d, wraz z Organizatorami.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Wszelkie pytania i uwagi prosimy kierowa\u0107 na adres: <a href=\"mailto:\">wehikulczasuglogow@interia.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><!--more--><\/p>\n<p><strong>Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Dzi\u015b polecana lektura to przyczynek do obchod\u00f3w 450 rocznicy zawarcia Unii Lubelskiej. Wydano j\u0105 10 lat temu, ale pogl\u0105dy autor\u00f3w aktualne do dzi\u015b. W kilka dni po lubelskim spotkaniu prezydent\u00f3w Litwy, Rzeczypospolitej i Ukrainy warto przypomnie\u0107:<\/p>\n<p><strong>Unia Lubelska. Dziedzictwo wielu narod\u00f3w<\/strong>, Instytut Europy \u015arodkowo-Wschodniej, Andrzej Gil (red.), Lublin 2010.<\/p>\n<p>Wydawnictwo zawiera cztery eseje:<\/p>\n<p>-Egidijus Meilunas (ambasador Litwy w Polsce): &#8222;Litwa &#8211; Polska: od Unii do Unii&#8221;<\/p>\n<p>-Natalia Jakowenko (historyk, redaktor <em>Ukrai\u0144skiego Przegl\u0105du Humanistycznego<\/em> w Kijowie): &#8222;Ilu historyk\u00f3w &#8211; tyle unii. Uwagi z okazji 440-lecia unii lubelskiej&#8221;<\/p>\n<p>-Henad\u017a Sahanowicz (historyk, redaktor i wydawca <em>Bia\u0142oruskiego Przegl\u0105du Historycznego<\/em>): &#8222;O unii lubelskiej z perspektywy bia\u0142oruskiej&#8221;<\/p>\n<p>-Andrzej Gil (historyk, profesor KUL):&#8221;Jedno\u015b\u0107 w wielo\u015bci. Unia lubelska jako do\u015bwiadczenie spotkania narod\u00f3w, religii i kultur&#8221;<\/p>\n<p>Jak napisa\u0142 we wprowadzeniu prof. Jerzy K\u0142oczowski, Dyrektor Instytutu Europy \u015arodkowo-Wschodniej w Lublinie (wydawcy) artyku\u0142y \u201e\u2026 te dobrze oddaj\u0105 pogl\u0105dy przedstawicieli czterech kraj\u00f3w, zarysowuj\u0105ce si\u0119 w ostatnich latach coraz wyra\u017aniej tak w Polsce, jak i na Bia\u0142orusi, Litwie oraz Ukrainie. Chodzi o badania naukowe i szko\u0142y my\u015blenia, kt\u00f3re postrzegaj\u0105 dzieje swoich kraj\u00f3w i narod\u00f3w w szerszej, europejskiej perspektywie\u201d.<\/p>\n<p>Wypowiedzi naukowc\u00f3w i praktyk\u00f3w s\u0105 efektem prowadzonych bada\u0144 z punktu widzenia historii por\u00f3wnawczej \u2013 nowoczesnego sposobu prowadzenia bada\u0144 i studi\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Polecaj\u0105c to opracowanie, trzeba przypomnie\u0107, \u017ce w ko\u0144cu ubieg\u0142ego roku zlikwidowano ww Instytut. W jego miejsce powo\u0142ano Instytut Europy \u015arodkowej o troch\u0119 innej formule i programie dzia\u0142ania.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1017 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/5-2019.03-ok\u0142adka-Unia-262x300.jpg\" alt=\"5 - 2019.03 - ok\u0142adka Unia\" width=\"262\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/5-2019.03-ok\u0142adka-Unia-262x300.jpg 262w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/5-2019.03-ok\u0142adka-Unia.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 262px) 100vw, 262px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>1462<\/strong><strong>, marzec<\/strong>, trwaj\u0105 przygotowania do spotkania w G\u0142ogowie monarch\u00f3w Czech i Polski. Jak zauwa\u017ca w reedycji pracy \u201e<em>Zjazd<\/em> <em>g\u0142ogowski w 1462 r.<\/em>\u201d (TZG 2012) prof. Roman Heck<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>\u201e<em>W\u0142a\u015bnie marzec 1462 r. uzna\u0142 kr\u00f3l czeski<\/em> [Jerzy z Podiebrad\u00f3w-Wehiku\u0142] <em>za odpowiedni moment do pr\u00f3by uzyskania oficjalnego uznania go przez kuri\u0119 jako w\u0142adcy husyty na tronie czeskim. Widocznie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce Pius II w trosce o dobro partii cesarskiej w Niemczech znajdzie si\u0119 w pewnym stopniu w sytuacji przymusowej, \u017ce dla ratowania cesarza p\u00f3jdzie na ust\u0119pstwa. Skierowano wi\u0119c uroczyste poselstwo do Rzymu, z\u0142o\u017cone z katolik\u00f3w i utrakwist\u00f3w, z katolickim kanclerzem Prokopem z Rabsztejnu, husyckim panem Zdenkiem Kostk\u0105 z Postupic i francuskim doradc\u0105 kr\u00f3la Antonim Marini na czele, dla z\u0142o\u017cenia obediencji papie\u017cowi. Na oficjalnej audiencji 20 marca 1462 r. pro\u015bb\u0119 poselstwa czeskiego o przyj\u0119cie obediencji popar\u0142 pose\u0142 cesarski Wolfgang Forchtenauer. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce by\u0142o to tylko poparcie pozorne, a cesarz wype\u0142nienia oficjalnej pro\u015bby swego przedstawiciela bynajmniej nie pragn\u0105\u0142. W rezultacie Pius II obediencji Jerzego nie przyj\u0105\u0142, a 31 marca og\u0142osi\u0142 publicznie uniewa\u017cnienie kompaktat\u00f3w, co czyni\u0142o ju\u017c prawnie w oczach ca\u0142ego chrze\u015bcija\u0144stwa z husyt\u00f3w kacerzy wy\u0142\u0105czonych z ko\u015bcio\u0142a i grozi\u0142o buntem katolickich poddanych Korony Czeskiej przeciw heretyckiemu kr\u00f3lowi\u201d. <\/em><\/p>\n<p>Za dwa miesi\u0105ce dojdzie do zawarcia w maju uk\u0142adu o przyja\u017ani mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Czechami, b\u0119dzie on mia\u0142 &#8211; kontynuuje profesor &#8211; <em>niedwuznacznie charakter antykurialnej manifestacji politycznej. W krytycznej dla Czech i Jerzego z Podiebrad\u00f3w chwili Polska stan\u0119\u0142a u jego boku, udzielaj\u0105c mu poparcia dyplomatycznego o du\u017cym znaczeniu. Czynnikiem, kt\u00f3ry sk\u0142oni\u0142 dyplomacj\u0119 polsk\u0105 do z\u0142agodzenia konflikt\u00f3w z Czechami i oparcia ich na zasadach trwa\u0142ej przyja\u017ani, by\u0142a niech\u0119tna postawa Rzymu wobec Polski w kwestii pruskiej i jego poparcie dla krzy\u017cak\u00f3w<\/em>.<\/p>\n<p><strong>1809<\/strong><strong>, 22.03.,<\/strong> odby\u0142o si\u0119 w sali posiedze\u0144 pierwsze zgromadzenie radnych miasta. Wybrano ich w poprzednim miesi\u0105cu. Pierwsze wybory magistratu przeprowadzono nast\u0119pn\u0105 wiosn\u0105, a zako\u0144czone ostatecznie zosta\u0142y dopiero w lipcu. Pierwszym burmistrzem miasta, w my\u015bl pruskiej ustawy miejskiej, by\u0142 g\u0142\u00f3wny rendant (kasjer) Benjamin Gottlob Schreiber.<\/p>\n<p>Jako wynagrodzenie przyznano op\u0142acanym cz\u0142onkom magistratu: burmistrzowi 1200 talar\u00f3w, syndykowi 800 talar\u00f3w, senatorowi odpowiedzialnemu za sprawy kwaterunku i za s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 600 talar\u00f3w.<\/p>\n<p>Od wprowadzenia ustawy miejskiej do czasu przej\u0119cia w\u0142adzy przez hitlerowc\u00f3w (1933) G\u0142og\u00f3w mia\u0142 sze\u015bciu burmistrz\u00f3w: Schreiber 1809-1821, Lauterbach 1821-1847, von Unwerth 1848-1866, Martini 1866-1901, dr Soetber 1902-1922, Hasse 1922-1933.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1018 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/6-1809-Poprzedni-Ratusz-300x240.jpg\" alt=\"6 - 1809 - Poprzedni Ratusz\" width=\"300\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/6-1809-Poprzedni-Ratusz-300x240.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/6-1809-Poprzedni-Ratusz-768x614.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/6-1809-Poprzedni-Ratusz-1024x819.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/6-1809-Poprzedni-Ratusz.jpg 1311w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Wizerunek ratusza jeszcze sprzed przebudowy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1828, 4.03.,<\/strong> dzi\u015b genera\u0142 Jan Nepomucen Umi\u0144ski, wi\u0119zie\u0144 kr\u00f3lestwa Prus, przekroczy\u0142 w eskorcie bram\u0119 twierdzy. Zosta\u0142 skierowany do tzw. Rogatki (Hornburg), w kt\u00f3rej mia\u0142 odby\u0107 kar\u0119\u00a0 (6 lat twierdzy, do 21 lutego 1832 roku). Zosta\u0142 aresztowany dwa lata wcze\u015bniej za udzia\u0142 w stowarzyszeniach niepodleg\u0142o\u015bciowych. W okolicach swojego maj\u0105tku Smolice zorganizowa\u0142 stowarzyszenie tzw. Pozna\u0144skich Kosynier\u00f3w. Utrzymywa\u0142 kontakty ze spiskowcami w Warszawie. S\u0105dzony w d\u0142ugim procesie, zosta\u0142 skazany prawie rok p\u00f3\u017aniej przez s\u0105d w Poznaniu na 6 lat twierdzy. Do tej pory siedzia\u0142 w\u00a0Toruniu. Kar\u0119 mia\u0142 odby\u0107 w Srebrnej G\u00f3rze.\u00a0 Po wielu apelacjach i dzia\u0142aniach przyjaci\u00f3\u0142, w tym ksi\u0119cia Antoniego Radziwi\u0142\u0142a, namiestnika Wielkopolski, trafi\u0142 do G\u0142ogowa.<\/p>\n<p>Wi\u0119zie\u0144 w randze genera\u0142a i szlachcic mia\u0142 pewne przywileje. Umieszczono go nie w kazamatach Fortu Gwiazda mi\u0119dzy pospolitymi przest\u0119pcami i szeregowymi \u017co\u0142nierzami. Zakwaterowano go w pojedynczej celi wi\u0119zienia dla ludzi wy\u017cszych stan\u00f3w, tzw. Rogatce tu\u017c przy Bramie Wroc\u0142awskiej. W asy\u015bcie podoficera m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 ze spacer\u00f3w, udzielano mu urlop\u00f3w. Otrzymywa\u0142 te\u017c, cho\u0107 niewielkie \u2013 uposa\u017cenie. Te nami\u0119tnie przegrywa\u0142 w karty z zapraszanymi na pi\u0119terko oficerami twierdzy. Kar\u0119 mia\u0142 zako\u0144czy\u0107 21 lutego 1832 r., ale rok wcze\u015bniej, 17 lutego 1831, genera\u0142 wyszed\u0142 \u201ena chwil\u0119\u201d z wielkiej popijawy, kt\u00f3r\u0105 urz\u0105dzi\u0142 po tym, jak c\u00f3rka przywioz\u0142a mu obfite zaopatrzenie. I ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142. Kilka dni p\u00f3\u017aniej w Warszawie zosta\u0142 genera\u0142em Powstania Listopadowego, ale o tym w innym miejscu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1019 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7-1828-Umi\u0144ski-280x300.jpg\" alt=\"7 - 1828-Umi\u0144ski\" width=\"280\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7-1828-Umi\u0144ski-280x300.jpg 280w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/7-1828-Umi\u0144ski.jpg 627w\" sizes=\"(max-width: 280px) 100vw, 280px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Genera\u0142 Jan Nepomucen Umi\u0144ski.<\/p>\n<p><strong>1843<\/strong><strong>, 3.03., <\/strong>przedwczoraj odby\u0142 si\u0119 w roz\u015bwietlonym Teatrze Miejskim, w dniu inauguracji dzia\u0142alno\u015bci po kilkuletnim remoncie, koncert w\u0119gierskiego wirtuoza fortepianu Franciszka Liszta. Blaschke w swej Historii miasta i okolic zapisa\u0142 tylko to wydarzenie. Wspomnia\u0142, \u017ce artysta gra\u0142 na podw\u00f3jnym fortepianie zbudowanym przez g\u0142ogowskiego budowniczego Pfeiffera. Instrument mia\u0142 podw\u00f3jn\u0105 klawiatur\u0119 oraz podw\u00f3jne dno rezonansowe. Jako anegdot\u0119 podano, \u017ce w przeddzie\u0144 koncertu odby\u0142a si\u0119 pr\u00f3ba techniczna, kt\u00f3r\u0105 potraktowano \u017cartobliwie jako \u201epr\u00f3b\u0119 na siedz\u0105co\u201d(<em>Sitzprobe)<\/em> i rzeczywist\u0105 inauguracj\u0119, o czym poinformowano Mistrza.<\/p>\n<p>Nast\u0119pne dwa koncerty Liszta odby\u0142y si\u0119, jak zanotowa\u0142 Michael Saffle w pracy \u201eLiszt in Germany\u201d, w dniu 3 marca 1843 roku. Lipskie pismo muzyczne (<em>Allgemeine musikalische Zeitung<\/em>) o pobycie w G\u0142ogowie wspomina\u0142o tylko bardzo og\u00f3lnie, ale jednak potwierdzi\u0142o, \u017ce by\u0142y w marcu tego roku trzy koncerty. <em>Niestety nieznane s\u0105 recenzje z koncert\u00f3w Liszta w G\u0142ogowie &#8211;<\/em> zapisali w swoim artykule Ryszard i Walentyna Klisowscy<em> \u2013 Nie recenzowano tak\u017ce wielu innych koncert\u00f3w danych w 1843 roku przez Liszta na \u015al\u0105sku. Mia\u0142o to pewien wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsze publikacje opisuj\u0105ce wyst\u0119py Liszta w 1843 roku. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wydarze\u0144 odbywa\u0142a si\u0119 przy pe\u0142nych salach, mimo berli\u0144skich cen bilet\u00f3w. Wej\u015bci\u00f3wka na koncert artysty mia\u0142a kosztowa\u0107 w tym czasie dwa talary za miejsce siedz\u0105ce i jednego talara za miejsce stoj\u0105ce. Inne ceny \u2013 wy\u017csze \u2013 obowi\u0105zywa\u0142y na koncertach charytatywnych. W tym przypadku liczono na wi\u0119ksz\u0105 hojno\u015b\u0107 meloman\u00f3w. W g\u0142ogowskim teatrze sezon artystyczny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wi\u0119c od wyst\u0119pu wielkiego artysty. Szkoda, \u017ce nie zachowa\u0142o si\u0119 wi\u0119cej \u015blad\u00f3w jego pobytu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1020 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8-1843-Liszt-244x300.jpg\" alt=\"8 - 1843 - Liszt\" width=\"244\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8-1843-Liszt-244x300.jpg 244w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8-1843-Liszt-768x946.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8-1843-Liszt.jpg 773w\" sizes=\"(max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Franciszek Liszt, dagerotyp Hermana Blow\u2019a z 1843 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(Ryszard Klisowski, Walentyna Wegrzyn-Klisowska Franciszek Liszt na \u015al\u0105sku, w: Zeszyty Lisztowskie III, Wroc\u0142aw 2011s. 32)<\/p>\n<p><strong>1910<\/strong><strong>, 12.03., <\/strong>wydzier\u017cawiono mieszczanom z liczn\u0105 rodzin\u0105 i drobnym urz\u0119dnikom tzw. ogr\u00f3dki szreberowskie. Za\u0142o\u017cono je rok wcze\u015bniej w pobli\u017cu m\u0142yna Gr\u00e4tz, na po\u0142udnie od dawnego placu gimnastycznego. W roku 1904 miasto odkupi\u0142o ten teren wraz z najbli\u017cszym otoczeniem za 85 tysi\u0119cy marek.\u00a0 Wytyczono na uzyskanym obszarze 41 plac\u00f3w o wielko\u015bci od 110 do 269 metr\u00f3w kwadratowych.<\/p>\n<p>Ogr\u00f3dki szreberowskie (od nazwiska dr. Daniela Schrebera, lipskiego lekarza i naukowca) to popularna w Niemczech i na \u015al\u0105sku idea starannie zaprojektowanych ogrod\u00f3w czynszowych. W Polsce por\u00f3wnywane z projektem ogrod\u00f3w jordanowskich. Popularne od pocz\u0105tku XX wieku we Wroc\u0142awiu czy Katowicach. \u0141\u0105czy\u0142y w sobie funkcje u\u017cytkowe, wypoczynkowe, rekreacyjne, dydaktyczne, wychowawcze i kulturalne. Opr\u00f3cz uprawy warzyw i owoc\u00f3w, prowadzono tu zaj\u0119cia ruchowe i inne zabawy edukacyjne dla dzieci, wykorzystuj\u0105c wsp\u00f3lne dla u\u017cytkownik\u00f3w powierzchnie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niewiele wiemy o pocz\u0105tkach ruchu ogrod\u00f3w dzia\u0142kowych w G\u0142ogowie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1021 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/9-1910-Graetz-Muehle-300x180.jpg\" alt=\"9 - 1910 Graetz Muehle\" width=\"300\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/9-1910-Graetz-Muehle-300x180.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/9-1910-Graetz-Muehle-768x462.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/9-1910-Graetz-Muehle.jpg 958w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Fragment planu Glogau z zaznaczon\u0105 lokalizacj\u0105 m\u0142yna i ogrod\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(Wehiku\u0142 dzi\u0119kuje A. Bokowi za pomoc)<\/p>\n<p><strong>1913<\/strong><strong>, 10.03.<\/strong>,\u00a0 <em>Wstrz\u0105saj\u0105cy wypadek przydarzy\u0142 si\u0119 wczoraj wieczorem w Gr\u0119bocicach. Po capstrzyku stowarzyszenia wojennego uczestnicy spotkania zebrali si\u0119 w Karczmie My\u015bliwskiej [Gasthof zum J\u00e4gerhof] nale\u017c\u0105cej do Schultza. Przeprowadzano tam \u0107wiczenia wojskowe z u\u017cyciem broni oddzia\u0142u strzelc\u00f3w. Podczas szar\u017cy dowodzi\u0142 sam pan Schultz. Kiedy zacz\u0119to strzela\u0107, \u015blepy nab\u00f3j, kt\u00f3ry jeszcze znajdowa\u0142 si\u0119 w broni, trafi\u0142 w oko pana Schultza. Poszkodowany upad\u0142 i wkr\u00f3tce zmar\u0142. M\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry tak nagle straci\u0142 \u017cycie, mia\u0142 40 lat i cieszy\u0142 si\u0119 powszechn\u0105 sympati\u0105. Zatrzymani trzej cz\u0142onkowie stowarzyszenia zostali zwolnieni. Natychmiast wszcz\u0119to dochodzenie w sprawie tego straszliwego wydarzenia.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tekst pochodzi z Lissaer Kreisblatt (Leszczy\u0144ska Gazeta Powiatowa). W\u0142a\u015bnie tam 12 marca 1913 r. ukaza\u0142a si\u0119 notatka z Gr\u0119bocic. Znalaz\u0142 j\u0105 i przekaza\u0142 ze zgod\u0105 na publikacj\u0119 p. Marcin B\u0142aszkowski z Leszna. Dzi\u0119kujemy. Tu przy okazji Jubileuszu Wehiku\u0142u nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce to nie jedyny materia\u0142 nades\u0142any z Leszna. Pan Marcin B\u0142aszkowski w podzi\u0119ce zosta\u0142 uhonorowany kilka lat temu \u2013 Z\u0142otym biletem Wehiku\u0142u.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1022 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/10-1910-Gr\u0119bocice-Jagerhof-300x194.jpg\" alt=\"10 - 1910 Gr\u0119bocice Jagerhof\" width=\"300\" height=\"194\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/10-1910-Gr\u0119bocice-Jagerhof-300x194.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/10-1910-Gr\u0119bocice-Jagerhof-768x496.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/10-1910-Gr\u0119bocice-Jagerhof-1024x661.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/10-1910-Gr\u0119bocice-Jagerhof.jpg 1063w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Karczma My\u015bliwska (Gasthof zum J\u00e4gerhof) w Gr\u0119bocicach mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">ul. G\u0142ogowskiej<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(widok\u00f3wka ze zbioru \u201eGmina Gr\u0119bocice na starych widok\u00f3wkach, Gr\u0119bocice 2010\u201d)<\/p>\n<p><strong>1945<\/strong><strong>, 17.03.<\/strong>,\u00a0 sp\u0142on\u0119\u0142y klasztor redemptoryst\u00f3w i ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Klemensa. Jak mo\u017cna wyczyta\u0107 w kronikach, \u201eocala\u0142y \u2013 Kaplica Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy, portal, dzwony oraz kilka pokoi na parterze klasztoru\u201d. Notatka znalaz\u0142a si\u0119 w wydanej w ub. roku pracy z okazji jubileuszu Renaty Matysiak, 90 lat ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Klemensa w G\u0142ogowie &#8211; 60 lat parafii \u015bw. Klemensa w G\u0142ogowie, (Wydawca: Parafia Rzymsko-Katolicka pw. \u015bw. Klemensa w G\u0142ogowie, Muzeum Archeologiczno-Historyczne w G\u0142ogowie. G\u0142og\u00f3w 2018, s.15).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ale proboszcz parafii kolegiackiej Heinrich Werner zapisa\u0142 w swoich wspomnieniach z tego miesi\u0105ca: 13 marca \u2013 \u201e<em>spali\u0142 si\u0119 klasztor redemptoryst\u00f3w. Ocala\u0142o tylko par\u0119 pokoi na parterze i portal<\/em>\u201d.\u00a0 Tego dnia mia\u0142 miejsce wielki nalot na bronion\u0105 twierdz\u0119. Kt\u00f3ra data jest prawdziwa?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1023 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/11-1945-Klasztor-lata-60-te-300x193.jpg\" alt=\"11 - 1945 - Klasztor lata 60 te\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/11-1945-Klasztor-lata-60-te-300x193.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/11-1945-Klasztor-lata-60-te-768x494.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/11-1945-Klasztor-lata-60-te.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Klemensa i klasztor redemptoryst\u00f3w po powojennej odbudowie.<\/p>\n<p><strong>1946,<\/strong> <strong>marzec<\/strong>, uruchomiono plac\u00f3wk\u0119 pocztow\u0105 w Radwanicach. Jak wspomina\u0142 \u201eOjcem g\u0142ogowskiej poczty i telekomunikacji\u201d by\u0142 Franciszek J\u00f3zef Marczek, przedwojenny jeszcze pracownik Przedsi\u0119biorstwa Pa\u0144stwowego \u201ePolska Poczta, Telegraf, Telefon\u201d. Jak wspomina\u0142, \u201etrzeba by\u0142o w ka\u017cdej miejscowo\u015bci\u00a0 wyszuka\u0107 budynek odpowiednio zabezpieczony, znale\u017a\u0107 spo\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci kandydata na kierownika plac\u00f3wki i udzieli\u0107 mu odpowiedniej instrukcji\u201d. A w Brzegu G\u0142ogowskim takim kandydatem sta\u0142 si\u0119 te\u017c przedwojenny pocztowiec Ignacy H\u0142ubowski.<\/p>\n<p><strong>1947<\/strong><strong>, 20.03<\/strong>., przewodnicz\u0105cy Komisji O\u015bwiaty Miejskiej Rady Narodowej Leon Drabent skierowa\u0142 dramatyczne pismo do Prezydium MRN\u00a0 w G\u0142ogowie w sprawie szko\u0142y podstawowej. G\u0142og\u00f3w by\u0142 ju\u017c jedynym miastem powiatowym w Polsce, kt\u00f3ry nie mia\u0142 szko\u0142y. A dzieci stale przybywa\u0142o.<\/p>\n<p>Komisja uzna\u0142a, \u017ce \u201eszko\u0142a powszechna nie mo\u017ce d\u0142u\u017cej pozostawa\u0107 w Brzostowie\u201d i w zwi\u0105zku z tym wezwa\u0142a Rad\u0119 do zastosowania konkretnych rozwi\u0105za\u0144.\u00a0 Szko\u0142\u0119 winno si\u0119 umie\u015bci\u0107 w skrzydle Starostwa (wtedy to by\u0142 budynek obecnego I LO) i przyst\u0105pi\u0107 do energicznego remontu budynku gimnazjalnego.<\/p>\n<p>Sytuacja lokalowa urz\u0119d\u00f3w i instytucji w mie\u015bcie by\u0142a zatrwa\u017caj\u0105co z\u0142a. G\u0142og\u00f3w by\u0142 jedynym dzi\u015b i ostatnim w kraju miastem powiatowym, kt\u00f3re nie mia\u0142o kilku instytucji w godnych pomieszczeniach. S\u0105d, milicja, szpital, poczta, dworzec kolejowy, przychodnie i in. mie\u015bci\u0142y si\u0119 jeszcze w prowizorycznych lokalach, wymagaj\u0105cych odbudowy czy zamiany. K\u0142opoty o\u015bwiaty jednak mog\u0142y si\u0119 odbi\u0107 na przysz\u0142o\u015bci miasta i spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>1974, od 19.03<\/strong> do ko\u0144ca miesi\u0105ca, pododdzia\u0142y g\u0142ogowskiego 6 pu\u0142ku pontonowego uczestniczy\u0142y w \u0107wiczeniu pod kryptonimem B\u00d3BR 74. W czasie \u0107wiczenia 1 batalion pontonowy pod dow\u00f3dztwem kpt. Jana Wojtanka wybudowa\u0142 most z wykorzystaniem parku pontonowego PP-64 na Odrze w czasie 24 min. B\u0119d\u0105cy na wyposa\u017ceniu park pontonowy PP-64 \u0106wiczenie oceniono na ocen\u0119 bardzo dobry.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1024 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/12-1974-budowa-mostu-ID-300x184.jpg\" alt=\"12 - 1974 budowa mostu ID\" width=\"300\" height=\"184\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/12-1974-budowa-mostu-ID-300x184.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/12-1974-budowa-mostu-ID-768x471.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/12-1974-budowa-mostu-ID.jpg 990w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Pontonierzy montuj\u0105 elementy mostu<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">(ze zbior\u00f3w I. Dominiaka)<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b\u00a0 \u2013 121 numer Wehiku\u0142 czasu \u2013 za nami sto dwadzie\u015bcia miesi\u0119cy, dziesi\u0119\u0107 lat, w trakcie kt\u00f3rych ukaza\u0142o si\u0119 ponad 1300 notek, kilkaset zdj\u0119\u0107 i ilustracji. Ponad milion znak\u00f3w drukarskich na ponad o\u015bmiuset (800) stronach. Wehiku\u0142 pisa\u0142, szuka\u0142, bywa\u0142 i &hellip; <a href=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/02\/28\/10-lat-glogowskiego-wehikulu-czasu-wehikul-czasu-marzec-2019-rok-11121\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1009"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1027,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1009\/revisions\/1027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}