{"id":1092,"date":"2019-07-02T21:09:22","date_gmt":"2019-07-02T19:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1092"},"modified":"2019-07-02T22:40:03","modified_gmt":"2019-07-02T20:40:03","slug":"wehikul-czasu-lipiec-2019-rok-11125","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/07\/02\/wehikul-czasu-lipiec-2019-rok-11125\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu lipiec 2019 (rok 11\/125)"},"content":{"rendered":"

Min\u0105\u0142\u00a0 czerwiec \u2013 miesi\u0105c<\/strong> wyj\u0105tkowych, jubileuszowych wydarze\u0144 kulturalnych.<\/p>\n

XXV G\u0142ogowskie Konfrontacje<\/strong> Literackie przesz\u0142y do historii. Gwiazd\u0105 by\u0142a Dorota Mas\u0142owska, autorka bestsellerowego debiutu \u201eWojny polsko \u2013 ruskiej pod flag\u0105 bia\u0142o \u2013 czerwon\u0105\u201d i laureatka Literackiej Nagrody NIKE 2006. Obok niej dzieli\u0142y si\u0119 ze s\u0142uchaczami swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Marta Podg\u00f3rnik i Justyna Kopi\u0144ska. W ruinach ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja odby\u0142 si\u0119 koncert muzyki celtyckiej, w MOK recital Magdy Umer. Tradycyjnie poezja te\u017c kr\u00f3lowala \u201epod gwiazdami\u201d na dziedzi\u0144cu Zamku.<\/p>\n

Zako\u0144czy\u0142a si\u0119 STACHURIADA<\/strong> 2019. W jej ramach odby\u0142 si\u0119 XIV Przegl\u0105d Piosenki Poetyckiej \u201eWy\u015bpiewa\u0107 Poezj\u0119\u201d czy konkurs Nocny Turniej Jednego Wiersza \u201eO bia\u0142y dym lokomotywy\u201d. Jednak wydarzeniem by\u0142o pi\u0105tkowe spotkanie \u2013 filmowe i muzyczne wspomnienia z udzia\u0142em El\u017cbiety Adamiak, Andrzeja Garczarka, Jerzego D\u0119biny, Marka Ga\u0142\u0105zki oraz Zbigniewa Rybki. Koncert Miros\u0142awa Czy\u017cykiewicza. Wyj\u0105tkowy te\u017c by\u0142 emitowany film dw\u00f3ch Zbigniew\u00f3w – Lipowskiego i Rybki – \u201ePod wielkim dachem nieba\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Kadr tytu\u0142owy filmu dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci pani Dyrektor GOKiS w Kotli, Iwony Adamczak.<\/p>\n

Jubileuszowe X imieniny<\/strong> Jana po\u0142\u0105czy\u0142y solenizant\u00f3w, polityk\u00f3w, przyby\u0142o kolejne drzewo. Tym razem posadzono d\u0105b podarowany przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 Zbara\u017ca.<\/p>\n

Wakacyjne glogoviana – rozpocz\u0119\u0142y<\/strong> si\u0119 wakacje. Wehiku\u0142 czeka wi\u0119c na wakacyjne glogoviana \u2013 Wasze zdj\u0119cia prezentuj\u0105ce miasto i ziemi\u0119 g\u0142ogowsk\u0105 w Polsce i zagranic\u0105. Tak\u0105 opowie\u015bci\u0105 jest przypominany tekst o pocz\u0105tkach pi\u0142ki no\u017cnej, bo 14 lipca 1894, 125 lat temu, pad\u0142a pierwsza bramka w historii futbolu dw\u00f3ch kraj\u00f3w \u2013 O \u00a0pasji i pami\u0119ci \u2013 m\u0142odym pi\u0142karzom nie tylko Chrobrego i Pogoni Lw\u00f3w \u2026 o zdobywcy pierwszego gola w historii polskiej pi\u0142ki no\u017cnej.<\/p>\n

Lato w Twierdzy<\/strong> \u2013 po raz kolejny. Tym razem\u00a0 od 8 do 20 lipca odb\u0119dzie si\u0119 m.in. piesza wycieczka ekstremalna poza miasto, warsztaty piekarskie, dzie\u0144 z policj\u0105 czy odwiedziny w wodoci\u0105gach. Tradycyjnie zwiedzac b\u0119dzie mo\u017cna niedost\u0119pne na co dzie\u0144 podziemia, czy wyjecha\u0107 ww atrakcyjne miejsca regionu.<\/p>\n

Na koniec pro<\/em><\/strong> domo sua,<\/em> czyli we w\u0142asnej sprawie. Przebojem, zyskuj\u0105ca miejsce na mapie dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej G\u0142ogowa, Fundacja Owoc G\u0142ogu ustanowi\u0142a wyr\u00f3\u017cnienia o nazwie Gaja 2019. Kapitu\u0142a pod przewodem niezmordowanej Ani Hamzy (znanej te\u017c jako J\u00f3zefowicz) przyzna\u0142a Gaj\u0119 \u2013 w kategorii sztuka \u2013 wybitnej g\u0142ogowskiej artystce Ma\u0142gorzacie Ma\u0107kowiak. Nie tylko pisz\u0105cy te s\u0142owa kocha mandale we wszystkich kolorach niebieskich. Natomiast w kategorii historia dostrze\u017cono autora Wehiku\u0142u czasu. Dzi\u0119kuj\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Logo Fundacji<\/p>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0<\/strong><\/p>\n

Dzi\u015b wyj\u0105tkowo nie ksi\u0105\u017cka, a artyku\u0142 naukowy. Okazj\u0105 mo\u017ce by\u0107 250 rocznica bitwy pod nieodleg\u0142ymi Kijami w okolicy Sulechowa.<\/p>\n

Miros\u0142aw Grzegorz Prze\u017adziecki, Dzia\u0142ania wojenne poprzedzaj\u0105ce bitw\u0119 pod Kijami 23 lipca 1759\u00a0 roku<\/strong> , Studia Podlaskie VI, Bia\u0142ystok 1996, s.175-186 [G\u0142og\u00f3w \u2013 s. 180 przyp. 35, s. 182]<\/p>\n

http:\/\/pbc.biaman.pl\/Content\/31902\/StPodl6.pdf<\/a><\/p>\n

Autor opisuje, g\u0142\u00f3wnie na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 i opracowa\u0144 rosyjskich, sytuacj\u0119 w lipcu 1759 roku w zachodniej Wielkopolsce, po\u0142udniowej Brandenburgii i p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska. A jak m\u00f3wi tytu\u0142, w przeddzie\u0144 bitwy stoczonej 23 lipca 1759 r. pomi\u0119dzy korpusem pruskim gen. Wedela, a armi\u0105 rosyjsk\u0105 gen. Sa\u0142tykowa. Rosjanie natomiast m\u00f3wi\u0105 o bitwie pod Pa\u0142ckiem, rzadziej Sulechowem. Lipiec by\u0142 wi\u0119c bardzo gor\u0105cym miesi\u0105cem. Dotyczy\u0142 te\u017c g\u0142ogowskiej twierdzy, kt\u00f3ra by\u0142a celem dla obydwu stron. Prusacy chcieli wzmacnia\u0107 tu sw\u00f3j potencja\u0142. Rosjanie zdobywaj\u0105c j\u0105, zyskaliby pot\u0119\u017cn\u0105 baz\u0119 logistyczn\u0105.<\/p>\n

Wbrew zapowiedziom autor relacjonuje i czas bitwy. I dobrze. Wspomina bohatera Wehiku\u0142owych opowie\u015bci, genera\u0142a Wobersnowa. Ten zago\u0144czyk Fryderyka II, by\u0142y oficer 37 regimentu z G\u0142ogowa, zgin\u0105\u0142 w toku dzia\u0142a\u0144 odwrotowych. Kierowa\u0142 walkami os\u0142onowymi i jak zwykle by\u0142 w pierwszej linii. Zosta\u0142 pochowany w Zielonej G\u00f3rze.<\/p>\n

Straty Prusak\u00f3w by\u0142y powa\u017cne \u2013 zgin\u0119\u0142o 4220 \u017co\u0142nierzy, 605 dosta\u0142o si\u0119 do nie\u00adwoli, a 1400 zdezerterowa\u0142o do Rosjan. Wedel straci\u0142 r\u00f3wnie\u017c 14 dzia\u0142, 3 sztandary i 4 znaki pu\u0142kowe. Rosjanie za\u015b w rannych i zabitych stracili oko\u0142o 4600 \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n

Wehiku\u0142, polecaj\u0105c lektur\u0119, zach\u0119ca te\u017c do wycieczki \u015bladami bitew wojny siedmioletniej, bo niedaleko i Kostrzyn.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Pami\u0105tk\u0105 po wojnie siedmioletniej na ziemi g\u0142ogowskiej jest m.in. chor\u0105giewka na ko\u015bciele w Wilkowie z dat\u0105 odbudowania wsi po zniszczeniach wojennych. (fot. T. Mietlicki)<\/p>\n

1297, 14.07<\/strong>., ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk III wyda\u0142 mieszczanom g\u0142ogowskim zgod\u0119 na wystawienie kolejnych kram\u00f3w w Rynku. Ju\u017c od lat funkcjonuj\u0105 tam kramy i jatki. Dochody z trzech jatek i sze\u015bciu kram\u00f3w piekarniczych od 1281 roku posiada w\u00f3jt Ludolf. W Rynku powstaje wi\u0119c zabudowa handlowa. Jej \u015bredniowieczne pocz\u0105tki wida\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Zarys odkrywek archeologicznych z 2008 roku. (fot. Wehiku\u0142 czasu)<\/p>\n

1615<\/strong>, 2.07.<\/strong>, Miasto ros\u0142o i ros\u0142o\u2026 Powi\u0119kszanie miasta ma d\u0142ugie tradycje. Kiedy G\u0142og\u00f3w nie by\u0142 jeszcze twierdz\u0105, w\u0142adze miasta dok\u0142ada\u0142y stara\u0144, by powi\u0119ksza\u0107 jego obszar. Kwit\u0142y wi\u0119c przedmie\u015bcia, a kiedy pojawi\u0142a si\u0119 okazja \u2013 tak w\u0142a\u015bnie jak tego dnia \u2013 kupiono dobra w pobli\u017cu \u017barkowa i Nosocic.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Ilustracj\u0105 jest fragment mapy z epoki, przechowywanej w Zespole – Kr\u00f3lewski Urz\u0105d Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego \u2013 w Archiwum Pa\u0144stwowym w Zielonej G\u00f3rze. Na wybranym fragmencie widzimy znajome kszta\u0142ty obwarowa\u0144 g\u0142ogowskich w cz\u0119\u015bci po\u0142udniowo\u2013wschodniej. Tu przed wyburzeniem przedmie\u015b\u0107 i wzniesieniem umocnie\u0144 twierdzy wok\u00f3\u0142 dotychczasowych mur\u00f3w miejskich. Dok\u0142adnie widoczna zabudowa przedmiejska z kapliczk\u0105 \u015bw. Miko\u0142aja. Odr\u0119bn\u0105 ilustracj\u0105 na mapie jest wizerunek Bramy Polskiej z barbakanem, kt\u00f3r\u0105 przy przebudowie umocnie\u0144 rozebrano.<\/p>\n

1664<\/strong>, 16.07.,<\/strong> dzi\u015b podczas burzliwego posiedzenia stan\u00f3w (by\u0107 mo\u017ce na g\u0142ogowskim zamku?) zmar\u0142 nagle na atak serca Andreas Gryphius. Syndyk stan\u00f3w ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego tu si\u0119 urodzi\u0142 i tu pobiera\u0142 pierwsze nauki. Mia\u0142 zaledwie 48 lat. 14 lat wcze\u015bniej powr\u00f3ci\u0142 \u00a0do rodzinnego G\u0142ogowa po zagranicznych studiach i woja\u017cach (m.in. dwuletnim pobycie we Wschowie, gdzie si\u0119 o\u017ceni\u0142). Uznany ju\u017c w\u00f3wczas dramatopisarz i poeta, obj\u0105\u0142 tu zaoferowane mu stanowisko syndyka stan\u00f3w ziemskich\u00a0ksi\u0119stwa\u00a0g\u0142ogowskiego, co polega\u0142o na reprezentowaniu i zabezpieczeniu ich prawnych interes\u00f3w.<\/p>\n

By\u0142a to wa\u017cna funkcja (do kt\u00f3rej wszak\u017ce mia\u0142 przygotowanie na gruncie studi\u00f3w prawniczych), ale i stresuj\u0105ca, a nawet niebezpieczna. Gryphius znalaz\u0142 si\u0119 bowiem w centrum spor\u00f3w polityczno-wyznaniowych, a reprezentowa\u0142 interesy ksi\u0119stwa, b\u0119d\u0105ce \u2013 najog\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c \u2013 przeciwne interesom cesarskiego Wiednia.\u00a0\u00a0Obok utwor\u00f3w dramatycznych, zebra\u0142 i opracowa\u0142 akty prawne dotycz\u0105ce przywilej\u00f3w ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego od l490 roku. (Glogauisches F\u00fcrstenthumbs Landes Privilegia, wydane w Lesznie). Zachowane do dzi\u015b, s\u0105 powa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o wczesnonowo\u017cytnej ziemi g\u0142ogowskiej i jej szlachcie. Andreas Gryphius by\u0142 wi\u0119c zapracowanym syndykiem, ojcem rodziny, poet\u0105 i dramatopisarzem (po godzinach\u2026.) \u2013 i jeszcze wiele jego aktywno\u015bci mo\u017cna by wymieni\u0107.\u00a0\u00a0Z pewno\u015bci\u0105 za du\u017co dla kogo\u015b, kto tak mia\u0142 za sob\u0105 \u017cywot nazbyt cz\u0119sto wype\u0142niony poniewierk\u0105 i traumatycznymi wydarzeniami. Dramatyczne momenty zdarza\u0142y si\u0119 mu r\u00f3wnie\u017c w ostatnich kilkunastu latach \u017cycia. A jeszcze by\u0142 cholerykiem\u2026 Pozostaje wi\u0119c stwierdzi\u0107: 16 lipca 1664 roku serce nie wytrzyma\u0142o.<\/p>\n

Na nagrobku umieszczono \u0142aci\u0144sk\u0105 sentencj\u0119, kt\u00f3ra w polskim t\u0142umaczeniu (A. Kr\u00f3lak) brzmi:\u00a0\u00a0\u201eZawsze za wcze\u015bnie umieraj\u0105 Ci, kt\u00f3rzy s\u0105 tw\u00f3rcami nie\u015bmiertelnych my\u015bli<\/em>\u201d. Autor sentencji nie pomyli\u0142 si\u0119: strofy\u00a0\u00a0g\u0142ogowianina okaza\u0142y si\u0119 nie\u015bmiertelne, skoro przet\u0142umaczone zosta\u0142y na wiele j\u0119zyk\u00f3w \u015bwiata.<\/p>\n

W rodzinnym mie\u015bcie poety nie ma od dawna nagrobka lub innych \u015blad\u00f3w tw\u00f3rcy, kt\u00f3rego imi\u0119 tak jest zwi\u0105zane z G\u0142ogowem (nad Odr\u0105), jak Szekspira ze Stratfordem (nad Avonem). Nie ma tu tak\u017ce swojej ulicy. Wprawdzie jest festiwal i (teoretycznie) teatr jego imienia. By\u0142o kiedy\u015b popiersie nad wej\u015bciem do Teatru \u2013 przetrwa\u0142o wojn\u0119, ale nie dotrwa\u0142o do dzisiejszych czas\u00f3w.\u00a0 Zosta\u0142o jak wida\u0107 na zdj\u0119ciu z pietyzmem odtworzone.<\/p>\n

A jeden z czytelnik\u00f3w Wehiku\u0142u napisa\u0142: Polecam lektur\u0119 „Spotkania w Telgte” G\u00fcntera Grassa – jednym z bohater\u00f3w powie\u015bci jest w\u0142a\u015bnie Andreas Gryphius (G\u0142og\u00f3w tak\u017ce pojawia si\u0119 na marginesach ksi\u0105\u017cki!):<\/p>\n

https:\/\/www.facebook.com\/sonswroclaw\/photos\/pb.1430461440514621.-2207520000.1437034585.\/1696946923866070\/?type=1&theater<\/a><\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Popiersie Andreasa Gryphiusa, d\u0142uta wroc\u0142awskiego artysty Tomasza Rodzi\u0144skiego, niebawem trafi na sta\u0142e miejsce, nad wej\u015bciem do Teatru.<\/p>\n

1668, 2.07.,<\/strong> zosta\u0142 odlany ze spi\u017cu dzwon z kolegiaty g\u0142ogowskiej. W trakcie II wojny\u2013 podczas inwentaryzacji na rzecz pozyskiwania metali kolorowych \u2013 zakwalifikowano go do kategorii C \u2013 obiekt\u00f3w warto\u015bciowych historycznie. Jednak zosta\u0142 zdj\u0119ty z wie\u017cy ko\u015bcielnej i wywieziony w g\u0142\u0105b Rzeszy. Na szcz\u0119\u015bcie nie znalaz\u0142 si\u0119 w hucie. Zosta\u0142 po zako\u0144czeniu wojny odnaleziony na z\u0142omowisku w Niemczech.\u00a0 Trafi\u0142, jak wynika ze spisu, do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Urszuli w Kolonii.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Komu bije ten dzwon? Dzwon, jak napisano bia\u0142\u0105 farb\u0105, z g\u0142ogowskiej kolegiaty. Inskrypcja, w tym fragmencie brzmi \u2013 \u2026 ECCLESIAE COLLEGIATAE B: M; V: GLOGOVIA MAIORIS\u2026 Fotografia pochodzi z monumentalnej pracy M. Tureczka, Leihglocken. Dzwony z obszaru Polski…, Warszawa 2011.<\/p>\n

1736, w lipcu, <\/strong>jeszcze w monarchii Habsburg\u00f3w, za\u0142o\u017cony zosta\u0142 g\u0142ogowski cech kominiarzy. W jego sk\u0142ad wesz\u0142o 20 kominiarskich mistrz\u00f3w z G\u0142ogowa, Jawora, Legnicy, \u015acinawy, Lubina, Lw\u00f3wka \u015al\u0105skiego, Parchowic, Rudnej, Bytomia, Nowej Soli, Ko\u017cuchowa, Zielonej G\u00f3ry, Otynia, Szprotawy, \u017bagania,\u00a0S\u0142awy i Czernej. Na ile ju\u017c wtedy by\u0142 to pewny i dochodowy fach, niech \u015bwiadczy fakt nast\u0119puj\u0105cy. Genera\u0142 du Moulin, komendant twierdzy wp\u0142yn\u0105\u0142 na w\u0142adze miasta, by miejskim kominiarzem, nadmistrzem cechu, zosta\u0142 fizylier Huncke z garnizonowego 37 pu\u0142ku piechoty. W mie\u015bcie utrzyma\u0107 si\u0119 mog\u0142o 3 mistrz\u00f3w kominiarskich.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Komin, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma (2017). Komin g\u0142ogowskiej elektrowni nie przetrwa\u0142 wojny w pe\u0142nej swojej wysoko\u015bci. Kieruj\u0105cy odbudow\u0105 elektrowni in\u017c. \u0141ukasiewicz wspomina\u0142, \u017ce w ko\u0144cu roku 1945 zleci\u0142 \u201ejednej z pozna\u0144skich firm odbudow\u0119 komina do 70-80 m., kt\u00f3rego odziomek (czyli kikut – Wehiku\u0142) pozosta\u0142 po dzia\u0142aniach wojennych\u201d.<\/p>\n

1742, 13.07.,<\/strong> przyst\u0105piono do urz\u0119dowych zmian starych nazw urz\u0105dze\u0144 fortyfikacyjnych i niekt\u00f3rych ulic. Przedwczoraj twierdz\u0119 opu\u015bci\u0142 przybywaj\u0105cy tu dwa dni kr\u00f3l pruski Fryderyk II. W czasie pobytu zaj\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c i sprawami miejskimi. Wyda\u0142 rozkazy, by nale\u017cycie uczci\u0107 Pa\u0144stwo, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wszed\u0142 G\u0142og\u00f3w. Dotychczasow\u0105 Bram\u0119 Brzostowsk\u0105 przemianowano na Bram\u0119 Prusk\u0105. Natomiast, biegn\u0105ca do niej od Rynku, ulica Brzostowska otrzyma\u0142a nazw\u0119 Pruskiej, a w XXI wieku nazywa si\u0119 Grodzka. Po zmianie nazwy, na Bramie Pruskiej umieszczono zewn\u0119trzne oznaki przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej w postaci charakterystycznych or\u0142\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Na ilustracji Brama Pruska po przebudowie, kiedy to otrzyma\u0142a dwa przejazdy. Po obu stronach w wa\u0142ach umieszczone by\u0142y koszary tzw. Bia\u0142e (p\u00f3\u0142nocne i Czerwone (po\u0142udniowe). Z tych ostatnich pozosta\u0142o\u015bci znajduj\u0105 si\u0119 jeszcze niedost\u0119pne w ziemi, a niewielka cz\u0119\u015b\u0107 to tzw. Blok Koszarowy, kt\u00f3ry od lat eksploatowany, niedawno wyremontowany i zrewitalizowany, ale do dzi\u015b nie mo\u017ce si\u0119 doczeka\u0107 w\u0142a\u015bciwej i ostatecznej nazwy.<\/p>\n

1885<\/strong>, 6.07.,<\/strong> rozpocz\u0119to przeprowadzk\u0119 do nowej komendantury przy Langestrasse 1 (ul. D\u0142uga). Nowy, wolnostoj\u0105cy budynek, b\u0119d\u0105cy r\u00f3wnie\u017c rezydencj\u0105 komendanta, powsta\u0142 na pozyskanym przez przesuni\u0119cie umocnie\u0144 terenie. Na cz\u0119\u015bci dzia\u0142ek wzniesiono obiekty publiczne, w tym Szko\u0142\u0119 Wojenn\u0105, Szpital, Poczt\u0119. Przeprowadzka komendantury zbieg\u0142a si\u0119 w czasie ze zmian\u0105 komendant\u00f3w twierdzy. W tym bowiem miesi\u0105cu \u017cegna\u0142 si\u0119 z G\u0142ogowem genera\u0142 major Emil Wilhelmi, kt\u00f3ry dowodzi\u0142 garnizonem od kwietnia 1881. W po\u0142owie miesi\u0105ca przechodzi\u0142 na emerytur\u0119. Natomiast jego miejsce zaj\u0105\u0142 oberst von Worgitzky, kt\u00f3ry nad Odr\u0105 przebywa\u0142 kr\u00f3tko, bo do stycznia 1887 r.<\/p>\n

Na miejscu zburzonej starej, pami\u0119taj\u0105cej jeszcze czasy Habsburg\u00f3w komendantury w rynku, zbudowano eklektyczn\u0105 kamienic\u0119. Na dw\u00f3ch kondygnacjach ulokowano sklepy. Natomiast charakterystyczny, renesansowy portal wmurowano w budynek Kr\u00f3lewskiego Urz\u0119du Prowiantowego.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Nowy gmach komendantury.<\/p>\n

1894<\/strong>, 14.07.,<\/strong> w 6 minucie meczu m\u0142odzie\u017cy lwowskiej i krakowskiej, uczestnicz\u0105cej w Zlocie Soko\u0142\u00f3w, W\u0142odzimierz Chomicki trafi\u0142 do bramki krakowskiej dru\u017cyny. Historycy pi\u0142ki no\u017cnej uznali go za pierwszego gola zdobytego na polskich ziemiach w oficjalnym meczu futbolowym.<\/p>\n

Dat\u0119 t\u0119 przypomnia\u0142o czytelnikom portalu i profilu Lubelskie Centrum Dokumentacji Historii Sportu, zwracaj\u0105c uwag\u0119, \u017ce dat\u0119 t\u0119 od kilkunastu lat na Ukrainie obchodzi si\u0119 te\u017c jako dzie\u0144 narodzin futbolu ukrai\u0144skiego. W Parku Stryjskim ods\u0142oni\u0119to pomnik z napisem \u201eW tym miejscu 14 lipca 1894 roku lwowski „Sok\u00f3\u0142”, pokonuj\u0105c pi\u0142karsk\u0105 dru\u017cyn\u0119 Krakowa, zapocz\u0105tkowa\u0142 histori\u0119 [w oryginale – litopys] ukrai\u0144skiego futbolu\u201d. <\/em>By zaprzeczy\u0107 temu wyra\u017anemu przeinaczaniu fakt\u00f3w, Portal zamieszcza cytat z 2. numeru czasopisma „Historia polskiej pi\u0142ki no\u017cnej”, gdzie w artykule „Gol na dobry pocz\u0105tek” (strona 22), wed\u0142ug historyk\u00f3w pi\u0142ki no\u017cnej pierwszy gol zdobyty na polskich ziemiach w oficjalnym meczu futbolowym pad\u0142 w roku 1894. Jego autorem by\u0142 W\u0142odzimierz Chomicki ze Lwowa, kt\u00f3ry strzeli\u0142 go ju\u017c w 6 minucie meczu z krakowsk\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105, przyby\u0142\u0105 na Zlot Sokoli. Tu\u017c po tym golu spotkanie zako\u0144czono, nie widz\u0105c potrzeby dalszego uganiania si\u0119 za pi\u0142k\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/div>\n

W\u0142odzimierz Chomicki kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej nad Ba\u0142tykiem.<\/p>\n

Bezspornym faktem, \u0142\u0105cz\u0105cym Lw\u00f3w z Dolnym \u015al\u0105skiem, jest zdobywca historycznego gola. By\u0142 nim W\u0142odzimierz Chomicki (ur. 19.04.1878r. we Lwowie, zm. 12.07.1953), p\u00f3\u017aniejszy nauczyciel i skromny emeryt w niedalekim Chocianowie. Mieszka\u0142 tu od 1946 r., kiedy wyjecha\u0142 w dramatycznych okoliczno\u015bciach, jak wielu Polak\u00f3w, ze Lwowa. Tu te\u017c zmar\u0142 i zosta\u0142 pochowany na miejscowym cmentarzu. Trzydzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej na ten fakt zwr\u00f3cili uwag\u0119 mieszka\u0144cy Chocianowa, pracownicy miejscowej Fabryki Urz\u0105dze\u0144 Mechanicznych \u2013 Stanis\u0142aw Stefanko, Zbigniew Macho\u0144. Kiedy dzi\u0119ki mr\u00f3wczej pracy, udokumentowaniu historycznego faktu, z materia\u0142ami i pomys\u0142em zg\u0142osili si\u0119 do dyrektora Tadeusza Urba\u0144skiego, ten udzieli\u0142 im wszechstronnej pomocy. Dzi\u0119ki swoim kontaktom zaanga\u017cowa\u0142 do pomocy plastycznej r\u00f3wnie\u017c oficera pobliskiej jednostki radzieckiej w Duninowie i w\u0142adze miejskie. Artysta plastyk, p. Jelonek zaproponowa\u0142a projekt za\u0142o\u017cenia grobowego. Wsp\u00f3lnym wysi\u0142kiem uda\u0142o si\u0119 uporz\u0105dkowa\u0107 gr\u00f3b i doprowadzi\u0107 do umieszczenia w 110 rocznic\u0119 urodzin pi\u0142karza, 19 kwietnia 1988 roku, pami\u0105tkowej p\u0142yty na miejscowym cmentarzu.<\/p>\n

Znajduje si\u0119 tam m.in. napis (niestety z b\u0142\u0119dem) – „14 lipca 1894 roku we Lwowie na stadionie Soko\u0142a odby\u0142 si\u0119 pierwszy oficjalny mecz pi\u0142ki no\u017cnej pomi\u0119dzy dru\u017cynami Krakowa i Lwowa. Pierwsz\u0105 bramk\u0119 w tym meczu a zarazem pierwsz\u0105 w historii polskiej pi\u0142ki no\u017cnej zdoby\u0142 W\u0142odzimierz Chomicki<\/em>” \u2013 w powy\u017cszym tek\u015bcie poprawiono nazw\u0119 miesi\u0105ca \u2013 na p\u0142ycie brzmi \u2013 w marcu.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku XXI wieku pojawi\u0142a si\u0119 wie\u015b\u0107, \u017ce p. Chomicki ma gr\u00f3b we Lwowie. Po wnikliwych badaniach senior\u00f3w pi\u0142ki, Polski Zwi\u0105zek Pi\u0142ki No\u017cnej o\u015bwiadczy\u0142, \u201e\u017ce nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c miejscem poch\u00f3wku \u015bp. W\u0142odzimierza Chomickiego jest Chocian\u00f3w\u201d. Informacja taka ukaza\u0142a si\u0119 w Gazecie Wroc\u0142awskiej w dniu 30.05. 2005 r.<\/p>\n

Dzi\u0119ki pomocy p. Zbigniewa Machonia (kt\u00f3remu w tym miejscu serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za materia\u0142y) i zasob\u00f3w Internetu, Wehiku\u0142 przypomina ten fakt i poleca to miejsce na chwile refleksji o przemijaniu i o tym, \u017ce warto ogl\u0105da\u0107 si\u0119 za siebie.<\/p>\n

Wszystkim, kt\u00f3rzy chcieliby dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej i o atmosferze pierwszego meczu w lwowskim Parku Stryjskim (by\u0142o 3 tysi\u0105ce kibic\u00f3w, a trwa\u0142 tylko 6 minut \u2013 do pierwszego gola) polecam lektur\u0119 – http:\/\/www.e-legnickie.pl\/index.php\/sport\/polkowice-sport-glowne\/7123-stal-obja-opiek-grob-wodzimierza-chomickiego<\/a> i biogramu – https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W%C5%82odzimierz_Chomicki<\/a><\/p>\n

Je\u017celi kto\u015b z Czytelnik\u00f3w, b\u0119d\u0105c w Chocianowie, zajdzie na cmentarz, to trafi do grobu \u0142atwo. W sektorze A, znajduj\u0105cym si\u0119 za bram\u0105 wej\u015bciow\u0105, po lewej stronie wida\u0107 z oddali charakterystyczny gr\u00f3b z dwiema p\u0142ytami i du\u017c\u0105 szklan\u0105 pi\u0142k\u0105. Umieszczono j\u0105 (bez uzgodnienia z opiekunami grobu,) po 2008 roku, w kt\u00f3rym zrobiono zamieszczone zdj\u0119cia (fot. Zbigniew Macho\u0144.). A obok widok\u00f3wka z dawnym widokiem na Park Stryjski, kt\u00f3ry nosi\u0142 imi\u0119 Jana Kili\u0144skiego. Na zdj\u0119ciu z \u201eKonkret\u00f3w\u201d W. Chomicki w podesz\u0142ym wieku nad morzem we W\u0142adys\u0142awowie. I ostatnie zdj\u0119cie, pochodzi z zasob\u00f3w Internetu i pokazuje \u0142\u0105k\u0119 w Parku Stryjskim, na kt\u00f3rej stoi pomnik z cytowanym tekstem o miejscu, gdzie pad\u0142 pierwszy gol.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

P\u0142yta nagrobna na chocianowskim cmentarzu. Przypominamy nie w marcu, a w lipcu mia\u0142o miejsce wydarzenie we Lwowie. (fot. Z. Macho\u0144, 2008 r.)<\/p>\n

1906<\/strong>, 1.07.,<\/strong> \u00a0<\/strong>otwarto kolejny odcinek jednotorowej trasy, \u0142\u0105cz\u0105cej Bojanowo z G\u0142ogowem. Tego dnia pojecha\u0142 pierwszy poci\u0105g z G\u0142ogowa do Szlichtyngowej, a 1 pa\u017adziernika przed\u0142u\u017cono go do G\u00f3ry. Linia praktycznie zaczyna\u0142a si\u0119 na przystanku Odrzycko, b\u0119d\u0105c odga\u0142\u0119zieniem linii do Leszna. Prowadzono ruch towarowy i regularny ruch pasa\u017cerski. W latach 1946-1950 funkcjonowa\u0142 tu przystanek osobowy, uruchomiony ze wzgl\u0119du na brak mo\u017cliwo\u015bci dojazdu do stacji G\u0142og\u00f3w z powodu zniszczenia most\u00f3w kolejowych na Starej Odrze i Odrze.<\/p>\n

Ruch pasa\u017cerski na tej linii zamkni\u0119to w roku 1991, a rok p\u00f3\u017aniej zlikwidowano ca\u0142kowicie odcinek G\u0142og\u00f3w-Szlichtyngowa. Cz\u0119\u015b\u0107 linii Odrzycko-G\u00f3ra \u015al. rozebrano. Budynek stacyjny zosta\u0142 rozebrany, a kasa biletowa zlikwidowana.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Na ilustracji z okresu powojennego po\u017cegnanie pasa\u017cer\u00f3w, podr\u00f3\u017cuj\u0105cych na trasie Leszno-G\u0142og\u00f3w-S\u0142awa. Panowie w kapeluszach stoj\u0105 na peronie stacji Odrzycko. To w\u0142a\u015bnie G\u0142og\u00f3w skrywa\u0142 si\u0119 pod napisem na tablicy \u2013 Odrzycko. Poci\u0105gi (jak napisano te\u017c wy\u017cej), ze wzgl\u0119du na brak most\u00f3w, nie wje\u017cd\u017ca\u0142y jeszcze do samego G\u0142ogowa, a na stacyjk\u0119 na prawym brzegu Odry, gdzie znajdowa\u0142o si\u0119 rozga\u0142\u0119zienie czterech kierunk\u00f3w. [Zdj\u0119cie z rodzinnego archiwum pionier\u00f3w – pozyskane przez M. Zieli\u0144skiego]<\/p>\n

1968<\/strong>, 2.07., <\/strong>ukaza\u0142a si\u0119 powie\u015b\u0107 \u201e\u2026wsp\u00f3\u0142czesna, kt\u00f3rej akcja rozgrywa si\u0119 w Polsce powiatowej\u201d. Tak anonsowa\u0142o wydawnictwo \u201eIskry\u201d w swoim katalogu ksi\u0105\u017ck\u0119 Jana Le\u017cachowskiego, \u201dDolina dzwon\u00f3w\u201d, Warszawa 1968;<\/p>\n

Autor trafi\u0142 w po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych na ziemi\u0119 g\u0142ogowsk\u0105. Pisa\u0142 o nim Marek Robert G\u00f3rniak – \u201eO\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 Nowak, dentystk\u0105 pracuj\u0105c\u0105 w o\u015brodku zdrowia w Kotli. W 1965 r. wraz z \u017con\u0105 r\u00f3wnie\u017c tu zamieszkiwa\u0142. Zatrudni\u0142 si\u0119 w Powiatowym Domu Kultury w G\u0142ogowie (kierowanym w\u00f3wczas przez Julit\u0119 W\u00f3jcik), gdzie jako instruktor prowadzi\u0142 grup\u0119 poetyck\u0105. Nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel w szkole podstawowej w Kotli. Czopikowie zyskali wielk\u0105 sympati\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Kotli<\/em>.\u201d Mieszkali w Kotli pod numerem 169. To tu<\/p>\n

wpada\u0142 kilka razy Edward Stachura. Zauroczony miejscem, przyjecha\u0142 w zimie do pracy na zr\u0119bie.<\/p>\n

Powie\u015b\u0107 \u201eDolina dzwon\u00f3w\u201d powsta\u0142a podczas pobytu autora w Kotli. Malutka ksi\u0105\u017ceczka, wdra\u017cany przez wydawnictwo \u201eIskry\u201d pomys\u0142 z Zachodu na tzw. \u201epocket book\u201d – wydawnictwa kieszonkowego. Nak\u0142ad 10 000 (dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy!!!!), egzemplarz kosztowa\u0142 12 z\u0142otych \u2013 a wtedy kostka mas\u0142a (250 gram nie 200, jak w XXI wieku) kosztowa\u0142a 17,50.<\/p>\n

\u00a0Jest to ksi\u0105\u017ceczka o mi\u0142o\u015bci, marzeniach i rzeczywisto\u015bci. Czy oparta na autobiograficznych w\u0105tkach? Opisy podr\u00f3\u017cy i widok\u00f3w za oknem poci\u0105gu to ilustracja codziennego kr\u0105\u017cenia mi\u0119dzy wsi\u0105 a miastem. Dla XXI-wiecznego czytelnika intryguj\u0105cy jest pal\u0105cy si\u0119 na ka\u017cdej stronie tekstu papieros, bez kt\u00f3rego nie mo\u017ce toczy\u0107 si\u0119 \u017cadna rozmowa i to w ka\u017cdym miejscu. Warto spr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 w bibliotece. Ciekawe czy znajduje si\u0119 w bibliotece w Kotli?<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Fotografia Jana Czopika ze zbior\u00f3w prof. Paw\u0142a Banasia,<\/p>\n

u\u017cyczona przez Zbigniewa Lipowskiego<\/p>\n

2014<\/strong>, 8.07.,<\/strong> zdarzy\u0142o si\u0119 w otoczeniu Huty Miedzi co\u015b niezwyk\u0142ego. Na tereny zamkni\u0119te Huty Miedzi G\u0142og\u00f3w dosta\u0142a si\u0119 niespodziewanie sarna koza wraz\u00a0 z ko\u017alakiem. \u00a0Do bezpiecznego uwolnienia zwierz\u0105t zaanga\u017cowano s\u0142u\u017cby ochrony i my\u015bliwych. Ci ostatni opis akcji przedstawili na swojej stronie \u2013 \u201eW niecodziennej akcji z ramienia ko\u0142a udzia\u0142 bra\u0142 gospodarz \u0142owiska\u00a0 nr 7, a zarazem pracownik Huty, kol. Rafa\u0142 Mo\u015bcipan. Aby sarn\u0119 i jej male\u0144stwo wypu\u015bci\u0107, nale\u017ca\u0142o tymczasowo rozebra\u0107 betonowy p\u0142ot, mimo to uczestnicy akcji mieli spory problem, gdy\u017c\u00a0 ma\u0142y ko\u017alak chcia\u0142 zosta\u0107 pracownikiem huty, w zwi\u0105zku z czym uciek\u0142 do budynku, w kt\u00f3rym po kr\u00f3tkim po\u015bcigu korytarzami uda\u0142o si\u0119 go z\u0142apa\u0107 i przekona\u0107 do powrotu na \u0142ono natury wraz z matk\u0105\u201d.<\/p>\n

Zrelacjonowa\u0142 i dzi\u0119kowa\u0142 za zaanga\u017cowanie \u0142owieckim Darz B\u00f3r Prezes ko\u0142a \u201eHutnik\u201d Waldemar Charkow. Wi\u0119cej tu:\u00a0\u00a0 http:\/\/kololowieckiehutnik.pl\/sarna-na-terenie-huty-miedzi-glogow\/<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Min\u0105\u0142\u00a0 czerwiec \u2013 miesi\u0105c wyj\u0105tkowych, jubileuszowych wydarze\u0144 kulturalnych. XXV G\u0142ogowskie Konfrontacje Literackie przesz\u0142y do historii. Gwiazd\u0105 by\u0142a Dorota Mas\u0142owska, autorka bestsellerowego debiutu \u201eWojny polsko \u2013 ruskiej pod flag\u0105 bia\u0142o \u2013 czerwon\u0105\u201d i laureatka Literackiej Nagrody NIKE 2006. Obok niej dzieli\u0142y … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1092"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1130,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1092\/revisions\/1130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}