{"id":1145,"date":"2019-11-04T19:40:48","date_gmt":"2019-11-04T18:40:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1145"},"modified":"2019-11-04T20:02:51","modified_gmt":"2019-11-04T19:02:51","slug":"wehikul-czasu-listopad-2019-rok-11129","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/11\/04\/wehikul-czasu-listopad-2019-rok-11129\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu &#8211; listopad 2019 (rok 11\/129)"},"content":{"rendered":"<p><strong>OLGA TOKARCZUK z literack\u0105<\/strong> Nagrod\u0105 Nobla za 2018 rok! Tak\u0105 wiadomo\u015b\u0107 us\u0142yszeli\u015bmy kilka tygodni temu. Pani Olga by\u0142a go\u015bciem specjalnym Gali G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej \u201eZ\u0142oty Bilet\u201d Wehiku\u0142u Czasu w dniu 24 kwietnia 2018 roku, w Miejskiej Bibliotece Publicznej. W trakcie Gali Noblistka og\u0142osi\u0142a Laureata Nagrody i spotka\u0142a si\u0119 z czytelnikami. Podzieli\u0142a si\u0119 z nimi informacj\u0105, \u017ce oczekuje na rozstrzygni\u0119cie jury nagrody Bookera (ang. The Man Booker International Prize 2018) za ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eBieguni\u201d. I ju\u017c wiemy, \u017ce j\u0105 w maju tamtego roku otrzyma\u0142a.<\/p>\n<p>PANI OLGO &#8211; SERDECZNE GRATULACJE !!!!!<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1-2019.11-Tokarczuk_Z\u0142oty_Bilet_2018fot_A_Starczewski.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">W trakcie spotkania w MBP (fot. Artur Starczewski)<\/p>\n<p><strong>Pa\u0144stwowa Wy\u017csza Szko\u0142a Zawodowa<\/strong> w G\u0142ogowie po raz 15. zainaugurowa\u0142a nowy rok akademicki. Rozpoczyna go 300 nowych student\u00f3w.<\/p>\n<p>Obecnie na uczelni funkcjonuje sze\u015b\u0107 kierunk\u00f3w i trzyna\u015bcie specjalno\u015bci na czterech instytutach. Inicjuje si\u0119 studia magisterskie.<\/p>\n<p>Wehiku\u0142 czasu sk\u0142ada\u0142 ju\u017c \u017cyczenia w rocznic\u0119 powstania uczelni. Jednak uroczysto\u015bci przeniesiono na jesie\u0144 \u2013 w zwi\u0105zku z tym jeszcze raz przyjacio\u0142om i znajomym z PWSZ wszystkiego najlepszego.<\/p>\n<p>&#8211; <strong>27 pa\u017adzienika 1949 roku<\/strong>\u00a0 w G\u0142ogowie urodzi\u0142 si\u0119 Andrzej Ruebenbauer, dla s\u0105siad\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142 Tomek. Mija w\u0142a\u015bnie 70 lat jego nieprzerwanego (na d\u0142u\u017cej) pobytu w G\u0142ogowie, tu ko\u0144czy\u0142 szko\u0142y, tu r\u00f3wnie\u017c by\u0142 w wojsku (5 PBAA), tu pracowa\u0142 w o\u015bwiacie i tu wreszcie do ca\u0142kiem niedawna prowadzi\u0142 szko\u0142\u0119 jazdy.<\/p>\n<p>Jako jeden z nielicznych z powojennej gromady r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, pozosta\u0142 mieszka\u0144cem ulicy 10 Maja. Jest kopalni\u0105 wiedzy o swoim mie\u015bcie i jego ludziach. Mi\u0142o\u015bnik motoryzacji i rozm\u00f3w na wszystkie tematy, dzia\u0142acz sportowy, nauczyciel jazdy. Jako jeden z pierwszych odpowiedzia\u0142 na inicjatyw\u0119 Bogusi Slifierz i wsp\u00f3\u0142organizuje imieniny ulicy 10 Maja. Aktywnie si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0142 r\u00f3wnie\u017c w przygotowywanie wspomnieniowej ksi\u0105\u017cki mieszka\u0144c\u00f3w oko\u0142oszpitalnych uliczek.<\/p>\n<p>Jego rodzice byli jednymi z pierwszych mieszka\u0144c\u00f3w G\u0142ogowa. Mama, Wanda, przyjecha\u0142a z W\u0105growca. Cz\u0119\u015b\u0107 wojny sp\u0119dzi\u0142a niestety w niemieckim wi\u0119zieniu, na lubelskim zamku. Ojciec Jerzy, oficer kampanii wrze\u015bniowej, pracowa\u0142 w PUR, potem w firmach obs\u0142ugi rolnictwa. Dzia\u0142acz spo\u0142eczny i dzia\u0142kowiec. Starszy brat, Jerzy, tworzy\u0142 podstawy g\u0142ogowskiego boksu.<\/p>\n<p>Tomku, du\u017co zdrowia i si\u0142 oraz czasu na wsp\u00f3lne gaw\u0119dziarskie spotkania, bo jeszcze jest tyle do opowiadania&#8230;<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/2-2019.11-TR-i-JS.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Andrzej Ruebenbauer (z lewej) w trakcie spotkania z Janem Smorczewskim, by\u0142ym mieszka\u0144cem ul. 10 maja w 2019 roku.<\/p>\n<p><strong>22 listopada odb\u0119dzie<\/strong> si\u0119 uroczyste otwarcie Teatru im Andreasa Gryphiusa. Rozpocznie si\u0119 wtedy, trwaj\u0105ce kilka tygodni, \u015bwi\u0119to Teatru w G\u0142ogowie.<\/p>\n<p>Jak m\u00f3wi\u0142 prezydent Rafael Rokaszewicz \u2013 <em>jako zachowany w ruinie obiekt by\u0142 to najstarszy teatr w Polsce. Teraz mamy jednocze\u015bnie najstarsz\u0105, jak i najnowsz\u0105 scen\u0119 teatraln\u0105 w Polsce<\/em>. Budynek kosztem ponad 30 mln z\u0142otych zosta\u0142 podniesiony z ruiny.<\/p>\n<p>Wehiku\u0142 czasu otrzyma\u0142 zaproszenie na uroczysto\u015bci i prapremier\u0119 sztuki \u201ePiast\u201d Andreasa Gryphiusa w inscenizacji zespo\u0142u Teatru Lubuskiego z Zielonej G\u00f3ry. Czytelnikom obiecujemy relacj\u0119.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/3-2019.11-teatr.jpg\" alt=\"\" width=\"55%\" height=\"55%\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Popiersie patrona Teatru na historycznym miejscu. Relief nie zostal zrekonstruowany, wida\u0107 tylko od\u015bwie\u017cone pozosta\u0142o\u015bci. Natomiast dwie kolumny zosta\u0142y zakonserwowane i nie odnowione. S\u0105 \u015bwiadectwem rozstrzelanego w 1945 roku Teatru (fot. Wehikul czasu, pa\u017adziernik 2019.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><!--more--><\/p>\n<p><strong>Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Znany w G\u0142ogowie, po spotkaniu z ksi\u0105\u017ck\u0105 \u201eMiasteczko\u201d, Waldemar Mierzwa napisa\u0142 kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Ten pochodz\u0105cy z Lublina mieszkaniec D\u0105br\u00f3wna na Mazurach, historyk, regionalista, publicysta, autor i wydawca mazurski, dzia\u0142acz spo\u0142eczny i proekologiczny, w\u0142a\u015bciciel Oficyny Wydawniczej \u201eRetman\u201d i Antytkwariatu Mazurskiego z siedzib\u0105 w D\u0105br\u00f3wnie otwiera czytelnikowi poraz kolejny oczy na ukochane Mazury.<\/p>\n<p>Waldemar Mierzwa, <em>Zrozumie\u0107 Mazury. Rzecz w 50 ods\u0142onach<\/em>,\u00a0 33. tom \u201eMojej Biblioteki Mazurskiej\u201d, D\u0105br\u00f3wno 2019.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jego powie\u015b\u0107 o dziejach Mazur w ostatnich stu latach z perspektywy do\u015bwiadcze\u0144 niemieckich i polskich mieszka\u0144c\u00f3w D\u0105br\u00f3wna, zatytu\u0142owana \u201eMiasteczko\u201d (2010), zosta\u0142a ciep\u0142o przyj\u0119ta w trakcie spotkania w MBP.<\/p>\n<p>\u201eZrozumie\u0107 Mazury\u201d to zbi\u00f3r 50 obszernych szkic\u00f3w autora, po\u015bwi\u0119conych Mazurom, kt\u00f3re ukazywa\u0142y si\u0119 drukiem w latach 2014-2018 w gda\u0144skiej \u201ePomeranii\u201d. To ksi\u0105\u017cka dla tych, kt\u00f3rzy Mazur nie znaj\u0105, albo chcieliby si\u0119 o nich wi\u0119cej dowiedzie\u0107. To opowie\u015b\u0107 o tym, czym by\u0142y kiedy\u015b Mazury i czym s\u0105 dzisiaj, kim byli kiedy\u015b Mazurzy i kim s\u0105 dzisiaj.\u00a0Ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 wiosn\u0105 2019 roku i spotka\u0142a si\u0119 z du\u017cym odzewem czytelniczym.<\/p>\n<p>W \u201eZrozumie\u0107 Mazury. Rzecz w 50 ods\u0142onach\u201d znajdziemy szkice poruszaj\u0105ce r\u00f3\u017cne tematy, jak np.: Kraina, Lud, Konfesja, Pobo\u017cno\u015b\u0107, Gody, Smaki, Wuttka, Dom, Targ, Sowir\u00f3g, Uniwersytet, Pranie, Rybaczenie, Wesele, Bzia\u0142ka, \u015anier\u0107, Krzy\u017ce, Krutynia, Miko\u0142ajki, Starowiercy, \u017bydzi, Kalendarze, Sm\u0119tek, Bezpa\u0144stwowiec. Ksi\u0105\u017ck\u0119 wzbogacaj\u0105: obszerna bibliografia mazurska oraz indeksy: osobowy i nazw miejscowych.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1148 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/4-Zrozumie\u0107-Mazury-okladka-211x300.jpg\" alt=\"4 - Zrozumie\u0107-Mazury-okladka\" width=\"211\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/4-Zrozumie\u0107-Mazury-okladka-211x300.jpg 211w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/4-Zrozumie\u0107-Mazury-okladka-768x1091.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/4-Zrozumie\u0107-Mazury-okladka-721x1024.jpg 721w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/4-Zrozumie\u0107-Mazury-okladka.jpg 1006w\" sizes=\"(max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/p>\n<p><strong>1219<\/strong><strong>, 21.11.,<\/strong> w dzi\u015b datowanym dokumencie pojednawczym dla sporu benedyktyn\u00f3w i premonstratens\u00f3w (norbertan\u00f3w) wymienione jest po raz pierwszy imi\u0119 g\u0142ogowskiego archiprezbitera i proboszcza. By\u0142 nim kanonik Artmodus (Hartmut).<\/p>\n<p>Nieznana jest jego rola w rozwi\u0105zywaniu sporu mi\u0119dzy dwoma pr\u0119\u017cnie dzia\u0142aj\u0105cymi zakonami, ale \u015bwiadectwo, kt\u00f3re da\u0142 na tym dokumencie, zapewni\u0142o mu miejsce w historii miasta.<\/p>\n<p><strong>1499<\/strong><strong>, 27.11.,<\/strong>\u00a0 W\u0142adys\u0142aw Jagiello\u0144czyk, kr\u00f3l Czech i W\u0119gier przekaza\u0142 w Budzie (obecnie Budapeszt) swojemu m\u0142odszemu bratu Zygmuntowi w\u0142adz\u0119 nad ksi\u0119stwem g\u0142ogowskim. Uda\u0142o si\u0119 bowiem wreszcie uregulowa\u0107 stosunki w\u0142asno\u015bciowe z poprzednim ksi\u0119ciem g\u0142ogowskim, obecnym kr\u00f3lem Polski, r\u00f3wnie\u017c Jagiello\u0144czykiem, Janem Olbrachtem, a tak\u017ce z Czechami. Ju\u017c w\u0142a\u015bnie min\u0105\u0142 rok jak Olbracht wys\u0142a\u0142 do G\u0142ogowa pismo zwalniaj\u0105ce mieszczan z przysi\u0119gi.<\/p>\n<p>A teraz, wraz z wystawionymi dzi\u015b pismami Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa i ksi\u0119cia Zygmunta, do G\u0142ogowa wyruszaj\u0105 Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski i Wojciech Sobek, maj\u0105c za towarzysza i delegata kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa, Wac\u0142awa Czicz von Nemiczewes. Zostaje odwo\u0142any starosta Dionizy z Zahradku. Jego miejsce zaj\u0105\u0142 zaufany Jagiello\u0144czyka \u2013 Wojciech Sobek. Mieszczanie sk\u0142adaj\u0105 przysi\u0119g\u0119 nowemu w\u0142adcy i ju\u017c nied\u0142ugo otrzymaj\u0105 potwierdzenie zachowania przywilej\u00f3w. Dostan\u0105 te\u017c nowe, bo idzie nowe\u2026<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017c\u0119 Zygmunt nie \u015bpieszy\u0142 si\u0119 jednak z wypraw\u0105 na \u015al\u0105sk, \u201edo stolicy arcymale\u0144kiego i ubo\u017cuchnego pa\u0144stewka\u201d, jak pisa\u0142 biograf Adolf Pawi\u0144ski. Korespondencj\u0119 z G\u0142ogowem prowadzi\u0142 w jego imieniu sekretarz Rafa\u0142 Leszczy\u0144ski a sam poszerza\u0142 wiedz\u0119 i oddawa\u0142 si\u0119 przyjemno\u015bciom, jakie oferowa\u0142a sto\u0142eczna Buda, zwana Budzinem. Tu znalaz\u0142 Jagiello\u0144czyk wzory dla swojej przysz\u0142ej siedziby. Mia\u0142 bowiem do G\u0142ogowa przywie\u017a\u0107 rysunki w\u0119gierskich zamk\u00f3w. Wys\u0142annicy donosili, \u017ce nadodrza\u0144ski zamek odstrasza swym wygl\u0105dem. A mia\u0142 si\u0119 przecie\u017c sta\u0107 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105 siedzib\u0105 i jagiello\u0144skim domem dla Katarzyny Telniczanki \u00a0i dzieci.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1149 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/5-Zamek-z-mostu-300x193.jpg\" alt=\"5 - Zamek z mostu\" width=\"300\" height=\"193\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/5-Zamek-z-mostu-300x193.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/5-Zamek-z-mostu-768x495.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/5-Zamek-z-mostu.jpg 972w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Zrujnowany zamek prawie pi\u0119\u0107 wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej, widziany przez obiektyw z nowego, stalowego mostu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1<\/strong><strong>633<\/strong><strong>,<\/strong> <strong>w <\/strong><strong>listopadzie<\/strong>, oddzia\u0142y cesarskie mia\u0142y opanowa\u0107 G\u0142og\u00f3w. Generalissimus Albrecht von Wallenstein, kt\u00f3ry jako zap\u0142at\u0119 za swe dla cesarstwa zas\u0142ugi mia\u0142 otrzyma\u0107 \u017baga\u0144 i G\u0142og\u00f3w,\u00a0 wys\u0142a\u0142 wojska na \u015al\u0105sk. Pod \u015acinaw\u0105 zosta\u0142y pokonane wojska szwedzkie hrabiego von Thurna. Jak napisa\u0142 kronikarz bojadelski, <em>ksi\u0105\u017c\u0119 Frydlandu a tak\u017ce \u017bagania i G\u0142ogowa n<\/em><em>ast\u0119pnie pomaszerowa\u0142 na G\u0142og\u00f3w i zdoby\u0142 miasto w listopadzie<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W okresie wojny trzydziestoletniej twierdza przechodzi\u0142a kilkakrotnie z r\u0105k do r\u0105k. Po tych dzia\u0142aniach pozosta\u0142o niewiele \u017ar\u00f3de\u0142. Kronikarskie, jak cytowana \u201e<em>Kronika Bojade\u0142 t. 1.\u201d,<\/em> s\u0105 z natury rzeczy skr\u00f3towe i lakoniczne. Dlatego te\u017c trudno historykom po tylu latach ustali\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 chronologicznie kolejno\u015b\u0107 militarnych zaj\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najgorzej na wojnie wychodzili mieszka\u0144cy i miasto. G\u0142og\u00f3w po wyniszczeniach najstraszniejszej z wojen w dziejach \u015bwiata \u2013 wojnie trzydziestoletniej \u2013 podnosi\u0142 si\u0119 przez ca\u0142y wiek XVII. Po II wojnie \u015bwiatowej \u2013 najstraszniejszej wojnie XX wieku \u2013 rany leczy do dzi\u015b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1150 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/6-M\u0142yny-ceglane-202x300.jpg\" alt=\"6 - M\u0142yny ceglane\" width=\"202\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/6-M\u0142yny-ceglane-202x300.jpg 202w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/6-M\u0142yny-ceglane-768x1138.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/6-M\u0142yny-ceglane-691x1024.jpg 691w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/6-M\u0142yny-ceglane.jpg 1003w\" sizes=\"(max-width: 202px) 100vw, 202px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ratuszowa wie\u017ca \u2013 to, co pozosta\u0142o po II wojnie \u015bwiatowej i fabryka ceg\u0142y na odbudow\u0119 Warszawy i ceglanej m\u0105czki, i tak powstawa\u0142a \u201ehistoria G\u0142ogowa w proszku\u201d. \u015aredniowiecze czerwieni\u0142o si\u0119 na kortach tenisowych i bie\u017cniach lekkoatletycznych. [ze zbior\u00f3w M. Szatkowskiego]<\/p>\n<p><strong>1812<\/strong><strong>, 14.11.,<\/strong> zmar\u0142 Ignacy Schneider (ur. 9.04.1734 roku), proboszcz ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja od 1796 roku i ostatni kanonik g\u0142ogowskiej kolegiaty. W ostatniej woli prosil o zgod\u0119 na pochowanie w podziemiach fary i tak si\u0119 sta\u0142o. kto wie czy nie przy okazji braku pasterza i gospodarza oddzia\u0142y francuskiego garnizonu spl\u0105drowa\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142, ju\u017c kilka dni p\u00f3\u017aniej. Zamieni\u0105 go te\u017c na magazyny wojskowe. Dopiero dwa lata p\u00f3\u017aniej zostanie powolany nowy proboszcz, Anton Birambo.<\/p>\n<p><strong>1887<\/strong><strong>, 10.11., <\/strong>urodzi\u0142 si\u0119 w G\u0142ogowie Arnold Zweig, niemiecki pisarz i pacyfista.<\/p>\n<p>By\u0142 synem \u017cydowskiego siodlarza. Wykszta\u0142cenie odbiera\u0142 w gimnazjum w Katowicach, a nast\u0119pnie studiowa\u0142 filozofi\u0119, filologi\u0119 nowo\u017cytn\u0105, germanistyk\u0119, histori\u0119 i histori\u0119 sztuki. Bra\u0142 udzia\u0142 w pierwszej wojnie \u015bwiatowej, pod jej koniec pracowa\u0142 w wydziale prasowym sztabu frontu wschodniego w Kownie. Po prze\u017cyciach z okresu I wojny \u015bwiatowej pozosta\u0142 zaanga\u017cowanym pacyfist\u0105, a tak\u017ce zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z wschodnioeuropejskim syjonizmem. Od 1923 roku mieszka\u0142 w Berlinie, by\u0142 redaktorem \u017cydowskiego pisma J\u00fcdischen Rundschau. W tym okresie by\u0142 bardzo zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 syjonistyczn\u0105. Po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez hitlerowc\u00f3w w 1933 roku zmuszony by\u0142 opu\u015bci\u0107 Niemcy; poprzez Czechos\u0142owacj\u0119 i Szwajcari\u0119 dotar\u0142 do Francji, gdzie zatrzyma\u0142 si\u0119 na d\u0142u\u017cej i spotka\u0142 si\u0119 z innymi niemieckimi emigrantami, m. in. z Tomaszem Mannem i Bertoltem Brechtem. Ze wzgl\u0119du na swoje syjonistyczne przekonania wyjecha\u0142 do Palestyny. Wydawa\u0142 tam niemieckoj\u0119zyczne pismo emigracyjne &#8222;Orient&#8221;. Podczas pobytu w Palestynie zrazi\u0142 si\u0119 do syjonizmu i zacz\u0105\u0142 si\u0119 coraz bardziej sk\u0142ania\u0107 ku socjalizmowi. Powr\u00f3ci\u0142 po wojnie do Niemiec i osiad\u0142 w Berlinie (wschodnim, stolicy NRD). Tam 26 listopada 1968 roku zmar\u0142.<\/p>\n<p><strong>1890, 19.11.,<\/strong> u uj\u015bcia Czarnej Wody (Schwarzwasser) do Odry otwarto stoczni\u0119 remontow\u0105. Jej w\u0142a\u015bcicielem by\u0142o przedsi\u0119biorstwo Dampfschiffs-Rhederei Emanuel Friedlander z siedzib\u0105 we Wroc\u0142awiu. Sprzyja\u0142 inwestycji boom \u017ceglugowy wymagaj\u0105cy zaplecza remontowego. Na ponad czterohektarowej dzia\u0142ce w \u017barkowie utworzono nabrze\u017ce, wyposa\u017cone w potrzebne urz\u0105dzenia i budowle. A rzeczny nurt poszerzono i pog\u0142\u0119biono, tworz\u0105c stoczniow\u0105 zatok\u0119. Powsta\u0142a g\u0142ogowska Stocznia, p\u00f3\u017aniejsza Famaba.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1151 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/7-Przed-bram\u0105-Stoczni-300x293.jpg\" alt=\"7 - Przed bram\u0105 Stoczni\" width=\"300\" height=\"293\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/7-Przed-bram\u0105-Stoczni-300x293.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/7-Przed-bram\u0105-Stoczni-768x751.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/7-Przed-bram\u0105-Stoczni-1024x1002.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Stocznia po wojnie. Najwi\u0119kszy wtedy zak\u0142ad miasta<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1914, 16.11., <\/strong>rozpocz\u0105\u0142 rekrucki pobyt w o\u015brodku szkoleniowym 58 pu\u0142ku piechoty (<em>Ersatz batalion 3 Posenches Infanterie Regiment nr 58, II Rekruten\u00a0\u00a0<\/em><em>Depot, Zarkau bei Glogau<\/em>) w G\u0142ogowie, Stanis\u0142aw Szyma\u0144ski z Tarnowa pod Poznaniem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Wykszta\u0142cony, zdolny m\u0142odzieniec zosta\u0142 zauwa\u017cony przez szefa kompanii (podoficera, jak pisze) i wykorzystany do spraw, zwi\u0105zanych z ewidencj\u0105 oddzia\u0142u. Zosta\u0142 pisarzem kompanijnym, u\u0142atwia\u0142a mu prac\u0119 znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka niemieckiego. Wehiku\u0142 prezentuje jego pierwsze listy.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>G\u0142ogowa, dnia 18.11.1914 r. [\u015broda]<\/em><\/p>\n<p><em>Moi Kochani Rodzice!<\/em><\/p>\n<p><em>Niech b\u0119dzie pochwalony Jezus Chrystus.<\/em><\/p>\n<p><em>Nasamprz\u00f3d przepraszam Was, \u017ce pr\u0119dzej nie pisa\u0142em, ale nie by\u0142o czasu. Dopiero teraz, gdy ka\u017c\u0105 nam wysy\u0142a\u0107 rzeczy cywilne mam chwil\u0119 czasu. Chc\u0119 Wam opisa\u0107 moje przygody od odjazdu z Poznania.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 O dziewi\u0105tej w poniedzia\u0142ek (16 listopada) zebrali\u015bmy si\u0119 na podw\u00f3rzu wojskowym w Poznaniu (Franek wie gdzie). Tam wywo\u0142ywano nas wszystkich, poczem stali\u015bmy na dworze w szeregach a\u017c do 1. po po\u0142udniu. O pierwszej przyby\u0142a po nas stra\u017c z G\u0142ogowy i o\u015bwiadczy\u0142a nam, \u017ce wszyscy bez wyj\u0105tku, czy byli pisani do konnicy, kanonier\u00f3w itd., b\u0119dziemy odje\u017cd\u017ca\u0107 do s\u0142u\u017cby pieszej do G\u0142ogowy. Na t\u0119 wiadomo\u015b\u0107 ucieszy\u0142em si\u0119, \u017ce nie p\u00f3jd\u0119 do koni. Potem zaprowadzono nas w asy\u015bcie stra\u017cy z giwerami na dworzec. O \u00bd 2 (wp\u00f3\u0142 do drugiej &#8211; wm) po po\u0142udniu wyruszyli\u015bmy poci\u0105giem wojskowym. Ja dosta\u0142em si\u0119 do wagonu 3 klasy. By\u0142o nas w wagonie 30 rekrut\u00f3w, samych Polak\u00f3w i stra\u017c z giwer\u0105, pomi\u0119dzy nimi bardzo przystojni m\u0142odzie\u0144cy. Syn Potrawiaka z Mrowina. We wszystkich wagonach by\u0142o razem 420 rekrut\u00f3w a z tych tylko oko\u0142o 5 Niemc\u00f3w a tak to sami Polacy. Ca\u0142\u0105 drog\u0119 \u015bpiewali\u015bmy sobie piosenki polskie i pie\u015bni ko\u015bcielne i opowiadali\u015bmy sobie r\u00f3\u017cne \u017carty, tak jak by\u015bmy jechali na wesele a nie do wojska. Jechali\u015bmy przez Mosin\u0119, Czempi\u0144, Ko\u015bcian, Leszno i r\u00f3\u017cne inne miasteczka i wsie. W Lesznie dano nam na kolei ze sk\u0142adek na \u201eCzerwony krzy\u017c\u201d ciep\u0142\u0105 kaw\u0119 i chleb z kiszk\u0105. Nareszcie gdy ju\u017c by\u0142o zupe\u0142nie ciemno przyjechali\u015bmy do G\u0142ogowy. By\u0142a godzina 7 wieczorem. Z dworca w G\u0142ogowie musieli\u015bmy i\u015b\u0107 w szeregach do naszych koszar, kt\u00f3re le\u017c\u0105 2 kilometry za miastem. Mia\u0142em co d\u017awiga\u0107 moj\u0105 paczk\u0119 ale syn Potrawiaka, z kt\u00f3rym si\u0119 zaraz zaprzyja\u017ani\u0142em, pom\u00f3g\u0142 mi nie\u015b\u0107. Gdy\u015bmy byli na miejscu, podzielono nas na oddzia\u0142y po 25 ch\u0142opa. Ja przysz\u0142em do oddzia\u0142u pierwszego z nowych rekrut\u00f3w a trzynastego z wszystkich rekrut\u00f3w w koszarach. Bo ju\u017c dawniej przed nami przyby\u0142o do G\u0142ogowa 12 oddzia\u0142\u00f3w rekrut\u00f3w. Oddzia\u0142 nasz trzynasty sk\u0142ada si\u0119 z samych Polak\u00f3w. W izbie naszej mamy jeszcze tak\u017ce 13 rekrut\u00f3w ze 14 oddzia\u0142u pomi\u0119dzy niemi jeden Niemiec. Jest wi\u0119c nas razem w izbie 38 ch\u0142opa. Mamy 14 \u0142\u00f3\u017cek po dw\u00f3ch a reszta \u015bpi na str\u00f3\u017cakach (przeno\u015bne \u0142\u00f3\u017cko-wm). Rzeczy moje mam w szafie razem z Potrawiakiem i jeszcze jednym koleg\u0105. Dotychczas \u0107wiczyli\u015bmy to samo co w Tarnowie. Dnia 17 dostali\u015bmy uniformy i buty a 18 giwery. Po s\u0142u\u017cbie, kt\u00f3ra trwa godzin\u0119 przed po\u0142udniem i godzin\u0119 po po\u0142udniu \u015bpiewamy sobie i grajemy w izbie. Jad\u0142o to jest bardzo sk\u0105pe. Komi\u015bniaka (wojskowy chleb razowy-wm) jeszcze nie dostali\u015bmy. Na \u015bniadanie dostajemy czarn\u0105 gorzk\u0105 kaw\u0119 i wi\u0119cej nic na obiad by\u0142a wczoraj zupa z kawa\u0142kami okrasy ze sk\u00f3r\u0105 i marchwi\u0105, na kolacj\u0119 zn\u00f3w kawa. Musimy wi\u0119c sobie chleb kupowa\u0107. Mo\u017ce te\u017c dzisiaj jako w \u015bwi\u0119to dadz\u0105 nam komi\u015bniak. Do ko\u015bcio\u0142a jednak nie mo\u017cemy i\u015b\u0107.<\/em><\/em><\/p>\n<p><em>Zaraz w pierwszy dzie\u0144 musia\u0142em spisywa\u0107 rekrut\u00f3w u naszego podoficera bo ci\u0119\u017cko mu pisa\u0107 polskie nazwiska. Podoficer polubi\u0142 mnie i bardzo dobrze si\u0119 z nami obchodzi. Niewiadomo jak b\u0119dzie p\u00f3\u017aniej.<\/em><\/p>\n<p><em>Prosz\u0119 was o przys\u0142anie r\u0119cznika i fartucha nie brudz\u0105cego si\u0119. Niczego wi\u0119cej mi nie brak.<\/em><\/p>\n<p><em>Na koniec zasy\u0142am Wam pozdrowienia i serdeczne u\u015bciski. Gdy b\u0119d\u0119 mia\u0142 zn\u00f3w czas to b\u0119d\u0119 pisa\u0142. <\/em><\/p>\n<p><em>Sta\u015b<\/em>.<\/p>\n<p><em>Przesy\u0142am Wam Paketadresse i kart\u0119 z adresem. Paketadresse oddaje si\u0119 na poczcie razem z paczk\u0105 a kart\u0119 z adresem przylepia si\u0119 na paczk\u0119.<\/em><\/p>\n<p>G\u0142ogowa, 29.11.1914 r.,<\/p>\n<p><em>Kochany Bracie!<\/em><\/p>\n<p><em>Sprawi\u0142e\u015b mi wielk\u0105 uciech\u0119 swoim \u0142adnym listem i dzi\u0119kuj\u0119 Ci za te jasne wiadomo\u015bci z Tarnowa. Co si\u0119 tyczy waszych \u0107wicze\u0144 to ucz\u0119szczaj na nie pilnie gdy\u017c sprawi\u0142y mi one wielkie us\u0142ugi tutaj przy wojsku. Przynajmniej b\u0119dziesz zna\u0142 komend\u0119 wojskow\u0105, a ci co jej nie znaj\u0105 to maj\u0105 co s\u0142ucha\u0107. Czasem jeden tylko \u017ale komend\u0119 zrozumie to ju\u017c ca\u0142y oddzia\u0142 musi za niego cierpie\u0107. Jako kar\u0119 za \u017ale wykonan\u0105 komend\u0119 ka\u017c\u0105 podoficerzy zrobi\u0107 z 20 razy \u201eHinlegen auf!\u201d (padnij \u2013 wm) tak\u017ce potem ledwie mo\u017ce nogi uci\u0105gn\u0105\u0107. Teraz, w zesz\u0142y czwartek musia\u0142 ca\u0142y nasz oddzia\u0142 za jednego \u015blamazar\u0119 zrobi\u0107 10 razy Hinlegen z giwer\u0105, a by\u0142o b\u0142oto. Wygl\u0105dali\u015bmy jakby\u015bmy si\u0119 b\u0142otem trzaskali a tu za godzin\u0119 wszystko musia\u0142o by\u0107 czyste do s\u0142u\u017cby. A ten biedak z kt\u00f3rego winy to si\u0119 sta\u0142o musia\u0142 opr\u00f3cz tego jeszcze sam 20 razy si\u0119 wyci\u0105ga\u0107 na ziemi. Jest on synem gospodarskim z Plewisk. Bardzo si\u0119 tru\u0142, \u017ce nie przyszed\u0142 do konnicy i dlatego oboj\u0119tnie wszystko wykonywa\u0142. Powiada\u0142 wci\u0105\u017c, \u017ce sobie \u017cycie odbierze, gdy go tak dalej m\u0119czy\u0107 b\u0119d\u0105. W pi\u0105tek rano zacz\u0105\u0142 fanfarowa\u2026(???) a po chwili wzi\u0119\u0142y go kurcze tak, \u017ce z b\u00f3lu targa\u0142 w\u0142osy i gryz\u0142 si\u0119. Musia\u0142o go 5 trzyma\u0107. Krzycza\u0142 \u017ceby go zabili aby nie potrzebowa\u0142 wi\u0119cej si\u0119 m\u0119czy\u0107. Le\u017ca\u0142 tak 2 godziny. <\/em><\/p>\n<p><em>Ci kt\u00f3rzy nie znaj\u0105 komendy nie maja si\u0119 co \u015bmia\u0107.<\/em><\/p>\n<p><em>Robili\u015bmy w tym tygodniu wielki marsz i raz w nocy. Gdy tak dalej p\u00f3jdzie to kto wie czy nas w pole nie wy\u015bl\u0105.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0105 tu jeszcze rekruci od 1 pa\u017adziernika. Maj\u0105 oni nied\u0142ugo odchodzi\u0107. Dzisiaj w niedziele mamy dosta\u0107 rzeczy od\u015bwi\u0119tne ale w ko\u015bciele nic nam nie m\u00f3wi\u0105 tylko pytali si\u0119, kto chce i\u015b\u0107 do spowiedzi.<\/em><\/p>\n<p><em>W naszym depocie jest 350 katolickich rekrut\u00f3w a 250 ewangelickich. Jest tak\u017ce kilku katolickich podoficer\u00f3w. Zreszt\u0105 nic nowego.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pozdrawiam Ciebie i rodzic\u00f3w, Marynia, Leosia, Frania, Janysia i wszystkich braciszk\u00f3w. Mo\u017ce zobaczymy si\u0119 jeszcze, gdy\u017c Ci kt\u00f3rzy maj\u0105 i\u015b\u0107 na wojn\u0119 dostan\u0105 przed wyjazdem urlop.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Do widzenia. Kochaj\u0105cy brat.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sta\u015b.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1152 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/8-Zark\u00f3w-Koszary-5-300x134.jpg\" alt=\"8 - Zark\u00f3w - Koszary- 5\" width=\"300\" height=\"134\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/8-Zark\u00f3w-Koszary-5-300x134.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/8-Zark\u00f3w-Koszary-5-768x343.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/8-Zark\u00f3w-Koszary-5-1024x457.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Koszary 58 pu\u0142ku piechoty, w kt\u00f3rych w czasie I wojny \u015bwiatowej znajdowa\u0142 si\u0119 o\u015brodek szkoleniowy i uzupe\u0142nie\u0144.<\/p>\n<p><strong>1979<\/strong><strong>, 22.11.,<\/strong>\u00a0 pi\u0142karze w\u00f3wczas trzecioligowego Chrobrego G\u0142og\u00f3w odnie\u015bli najwi\u0119kszy sukces w dotychczasowej historii g\u0142ogowskiego klubu. Podopieczni Stanis\u0142awa Hrymnaka w \u0107wier\u0107fina\u0142owym pojedynku Pucharu Polski pokonali Stal Stoczni\u0119 Szczecin 2:1, a bramk\u0119 na wag\u0119 awansu do p\u00f3\u0142fina\u0142u zdoby\u0142 w 87 minucie Ludwik Zowczak. To najcenniejsze zwyci\u0119stwo w przeci\u0105gu 63 lat istnienia klubu z trybun ogl\u0105da\u0142o siedem tysi\u0119cy widz\u00f3w.<br \/>\nOstatecznie pi\u0119kna przygoda Chrobrego z Pucharem Polski zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pora\u017ck\u0105 w p\u00f3\u0142finale z Legi\u0105 Warszawa 0:4. Nigdy p\u00f3\u017aniej g\u0142ogowskiej \u201ejedenastce\u201d nie uda\u0142o si\u0119 ju\u017c powt\u00f3rzy\u0107 tego wielkiego sukcesu.<\/p>\n<p><em>22.11.1979 \u2013 1\/4 Pucharu Polski \u2013 G\u0142og\u00f3w<br \/>\nChrobry G\u0142og\u00f3w <strong>2:1 (1:1)<\/strong> Stal Szczecin<\/em><\/p>\n<p><strong><em>0:1<\/em><\/strong><em> Krzewicki 22\u2032 <\/em><\/p>\n<p><strong><em>1:1<\/em><\/strong><em> Adamowski 45\u2032<br \/>\n<strong>2:1<\/strong> Zowczak 87\u2032 <\/em><\/p>\n<p><strong><em>Chrobry:<\/em><\/strong><em> Mrozicki \u2013 Krzywonos, Janowicz, Loska, Maruszka \u2013 Paleczny, Babiracki, Koba (79\u2032 Zowczak), Adamowski \u2013 Michalewicz, Wo\u017aniak.<\/em><\/p>\n<p>Mecz odbywa\u0142 si\u0119 w obecno\u015bci siedmiu tysi\u0119cy kibic\u00f3w.<\/p>\n<p>Za: http:\/\/chrobry.glogow.pl\/zdarzylo-sie-30-lat-temu\/ [dost\u0119p 18.07.2015]<\/p>\n<p><strong>2014<\/strong><strong>, 13.11., <\/strong>w G\u0142ogowie po wielu latach stara\u0144 otwarto wreszcie punkt egzaminacyjny (zamiejscowy) Wojew\u00f3dzkiego O\u015brodka Ruchu Drogowego. Do tej pory g\u0142ogowianie musieli je\u017adzi\u0107 do Legnicy.<\/p>\n<p>Jak zanotowal dziennikarz \u2013 <em>dziewi\u0119tna\u015bcie os\u00f3b przyst\u0105pi\u0142o do pierwszego po kilkunastu latach egzaminu na prawo jazdy w G\u0142ogowie. By\u0142o to wydarzenie na pewno historyczne, cho\u0107 nie wszystkim uda\u0142o si\u0119 zda\u0107. Jak m\u00f3wili przed egzaminem, emocje by\u0142y du\u017ce.<\/em><\/p>\n<p>Pierwszy egzamin teoretyczny zda\u0142o sze\u015b\u0107 os\u00f3b. Pierwsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra pozytywnie zaliczy\u0142a testy, by\u0142 Adam Przybylski. Natomiast osob\u0105, kt\u00f3ra jako pierwsza zda\u0142a egzamin praktyczny i tym samym otrzyma\u0142a prawo jazdy by\u0142a Klaudia Snochowska.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OLGA TOKARCZUK z literack\u0105 Nagrod\u0105 Nobla za 2018 rok! Tak\u0105 wiadomo\u015b\u0107 us\u0142yszeli\u015bmy kilka tygodni temu. Pani Olga by\u0142a go\u015bciem specjalnym Gali G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej \u201eZ\u0142oty Bilet\u201d Wehiku\u0142u Czasu w dniu 24 kwietnia 2018 roku, w Miejskiej Bibliotece Publicznej. W trakcie &hellip; <a href=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/11\/04\/wehikul-czasu-listopad-2019-rok-11129\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1145"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1145"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1153,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1145\/revisions\/1153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}