{"id":1155,"date":"2019-12-01T21:29:38","date_gmt":"2019-12-01T20:29:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1155"},"modified":"2019-12-01T21:29:38","modified_gmt":"2019-12-01T20:29:38","slug":"wehikul-czasu-grudzien-2019-rok-11130","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/12\/01\/wehikul-czasu-grudzien-2019-rok-11130\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – grudzie\u0144 2019 (rok 11\/130)"},"content":{"rendered":"

Otwarcie teatru im. Andreasa Gryphiusa<\/p>\n

W czwartek, 21 listopada<\/strong> teatr im. Andreasa Gryphiusa zosta\u0142 otwarty dla zwiedzaj\u0105cych. Tego dnia ch\u0119tni, kt\u00f3rych by\u0142y t\u0142umy (ok. 5000 os\u00f3b), mogli zobaczy\u0107 niemal ka\u017cdy jego zakamarek. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej odby\u0142o si\u0119 wielkie i pierwsze przedstawienie na scenie.<\/p>\n

Ale uroczysto\u015bci z tym zwi\u0105zane trwa\u0107 b\u0119d\u0105 wiele dni. Premierowy spektakl by\u0142 jeszcze grany dwa razy przez kolejne dni i jak opowiadali uczestnicy, za ka\u017cdym razem widownia by\u0142 coraz wi\u0119ksza.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

W samo deszczowe po\u0142udnie 21 listopada w kolejce do otwieranego Teatru.<\/p>\n

W pi\u0105tek 22 listopada<\/strong> wieczorem do nowego gmachu przyby\u0142y lokalne VIP-y, reprezentanci Glogauer Heimatbundu z wielce zas\u0142u\u017conym dr. Klausem Schneiderem. By\u0142 t\u0142umacz \u201ePiasta\u201d Marcin B\u0142aszkowski, autor krytycznego opracowania, prof. Dariusz Chemperek z lubelskiego UMCS. Ponad 300 go\u015bci obejrza\u0142o prapremier\u0119 sztuki \u201ePiast\u201d wed\u0142ug Andreasa Gryphiusa. Brawurowo i nowocze\u015bnie zrealizowane barokowe przedstwienie zachwyca\u0142o i chwilami przera\u017ca\u0142o.<\/p>\n

Sztuka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 jeszcze przed Teatrem. Zdezorientowani go\u015bcie zostali zaskoczeni dramatycznym i g\u0142o\u015bnym prologiem z udzia\u0142em artyst\u00f3w i statyst\u00f3w. Potem wra\u017cenie robi\u0142 westybul i droga do wskazanego na zaproszeniu miejsca, gdy ze sceny dochodzila muzyka i trwa\u0142 na niej ruch. Zgas\u0142y \u015bwiat\u0142a i \u2026 Zaczynamy, zaczynamy \u2026 nios\u0142o si\u0119 pod sklepienie. Wra\u017cenie robi\u0142a inscenizacja i ruch sceniczny. Kiedy wtoczono symbolicznego konia i z jego grzbietu Popiel \u2013 Jan Peszek powiedzia\u0142 \u201errr\u201d \u2013 warto by\u0142o przyjecha\u0107 500 kilometr\u00f3w.<\/p>\n

Prezydent G\u0142ogowa Rafael Rokaszewicz wr\u0119czy\u0142 pami\u0105tkowe statuetki Andreasa Gryphiusa (g\u0142ogowskiego artysty Dariusza Sagana) osobom w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b zaanga\u017cowanym przy odbudowie. Obok wy\u017cej wymienionych, statuetki otrzymali te\u017c, mi\u0119dzy innymi Antoni Bok i Dariusz Czaja, autorzy okoliczno\u015bciowego opracowania i re\u017cyser „Piasta” Robert Czechowski.<\/p>\n

I Wehiku\u0142 tam by\u0142. Spotka\u0142 wielu u\u015bmiechni\u0119tych i \u017cyczliwych znajomych. Ze swojego mieszkania pod dachem G\u0142ogowa zbiegli przed teatr Gra\u017cyna i Stefan Sroczy\u0144scy, a ju\u017c nast\u0119pnego dnia pozdrawiali nas z Bogoty. Po wra\u017ceniach artystycznych i prezydenckim otwarciu przyszed\u0142 czas na spotkanie towarzyskie. Raj mieli dziennikarze, fotograficy i kamerzy\u015bci. Studio zaimprowizowano przed niew\u0105tpliw\u0105 ozdob\u0105 \u2013 odrestaurowanym ostatnim oknem teatru kryj\u0105cym oryginalne plakaty. I trwa\u0142y rozmowy \u2026<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Efektownie odnowiona rama okienna obecnie s\u0142u\u017cy jako os\u0142ona oryginalnych plakat\u00f3w \u2013 afiszy g\u0142ogowskiego przybytku Melpomeny \u2013 pochodz\u0105cych z pierwszej po\u0142owy XIX wieku. Podarowa\u0142 je miastu g\u0142ogowianin, mieszkaj\u0105cy obecnie w Warszawie, pan Marek Trzeciakiewicz. Na zdj\u0119ciu Wehiku\u0142 czasu rozbawi\u0142 konserwator\u00f3w \u2013 artyst\u00f3w z g\u0142ogowskiej firmy Rob in Wood w trakcie czwartkowego zwiedzania (fot. Piotr Gajek).<\/p>\n

9 listopada notk\u0105 o<\/strong> Nocy Kryszta\u0142owej w G\u0142ogowie rozpocz\u0119\u0142a prezentacj\u0119 o przesz\u0142o\u015bci G\u0142ogowa, w formie kalendarium, Agnieszka G\u00f3rska z Muzeum Archeologiczno-Historycznego na FB. Po ofensywie publikacji o przesz\u0142o\u015bci w profilach MyGlogow i CIT, kolejny tw\u00f3rca do\u0142\u0105cza, do popularyzator\u00f3w historii naszego miasta. A je\u017celi jest to profesjonalista, to mo\u017ce czas na emerytur\u0119?<\/p>\n

Z ko\u0144cem listopada<\/strong> 2019 roku na emerytur\u0119 odszed\u0142 wieloletni dyrektor Muzeum Archeologiczno-Historycznego, Leszek Lenarczyk. W deszczowy czwartek, 21 listopada odby\u0142 si\u0119 wernisa\u017c wystawy \u201eNasze najnowsze\u201d \u2013 jak sam cicho zauwa\u017cy\u0142, jego ostatni. Nowym dyrektorem g\u0142ogowskiego Muzeum i panem na Zamku zosta\u0142, jak ju\u017c wiemy, dr Waldemar Hass. Odchodz\u0105cemu dyr. Lenarczykowi Wehiku\u0142 czasu \u017cyczy du\u017co zdrowia i spokoju, natomiast nast\u0119pcy sukces\u00f3w we wszystkich obszarach.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Dyrektorzy Muzeum Archeologiczno-Historycznego w G\u0142ogowie, Leszek Lenarczyk i dr Waldemar Hass (w \u015brodku) na wernisa\u017cu wystawy \u201eNasze najnowsze\u201d (fot. MAH).<\/p>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Proponowane lektury na najbli\u017csze tygodnie (\u0142\u0105cznie ze \u015bwi\u0119tami) zwi\u0105zane s\u0105 z najwi\u0119kszym wydarzeniem artystycznym i konserwatorskim \u2013 oddaniem Teatru im. A. Gryphiusa.<\/p>\n

Wydawnictwo Neriton \u2013 warszawska oficyna naukowa \u2013 ekskluzywnie wyda\u0142a \u201epierwsz\u0105 w Polsce kompletn\u0105 edycj\u0119 krytyczn\u0105 dramatu\u201d, kt\u00f3ry zosta\u0142 te\u017c zaadaptowany na scen\u0119.<\/p>\n

Andreas Gryphius, Piast<\/strong>, wst\u0119p i opracowanie Dariusz Chemperek, t\u0142um. Marcin B\u0142aszkowski, Warszawa 2019.<\/p>\n

Sztuka \u201ePiast\u201d Andreasa Gryphiusa powsta\u0142a w j\u0119zyku niemieckim w roku 1660 i jej adresatami byli piastowscy ksi\u0105\u017c\u0119ta wo\u0142owscy Chrystian i Luiza. Niestety nie zosta\u0142a wystawiona za \u017cycia Autora. Powodami by\u0142y niew\u0105tpliwie paralele polityczne odnosz\u0105ce si\u0119 do analogii historycznych z niedawno zako\u0144czon\u0105, potworn\u0105 wojn\u0105 trzydziestoletni\u0105. Dramat oparty zosta\u0142 na legendzie dynastycznej Piast\u00f3w.<\/p>\n

Prezentowany tom zawiera pierwszy przek\u0142ad tego dzie\u0142a teatralnego na j\u0119zyk polski. T\u0142umaczenia dokona\u0142 znany ju\u017c w G\u0142ogowie z wcze\u015bniejszych prac, cho\u0107by dla serii \u201eGlogovia Militaris\u201d ni\u017cej podpisanego, dr Marcin B\u0142aszkowski. Wst\u0119p filologiczno-historyczny opracowa\u0142 wybitny specjalista literatury staropolskiej i barokowej prof. dr hab. Dariusz Chemperek z lubelskiego UMCS. W ksi\u0105\u017cce znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c obszerny komentarz edytorski i streszczenie w j\u0119zyku niemieckim. Ta edytorska pere\u0142ka ukaza\u0142a si\u0119 w niewielkim nak\u0142adzie. Zaproszenie do lektury wi\u0105za\u0107 si\u0119 b\u0119dzie wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c z poszukiwaniami. Na pewno wytrwa\u0142y czytelnik znajdzie t\u0119 pozycj\u0119 w bibliotekach. Ostatnie egzemplarze sprzedaje w Internecie wydawnictwo Neriton.<\/p>\n

\"4<\/p>\n

Urz\u0105d Miejski w G\u0142ogowie z kolei sprezentowa\u0142 \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o wydrukowan\u0105 stanowczo w zbyt ma\u0142ym nak\u0142adzie \u2013 ksi\u0105\u017ceczk\u0119:<\/p>\n

Antoni Bok i Dariusz Andrzej Czaja, Teatr im. Andreasa Gryphiusa w G\u0142ogowie. Historia i odbudowa,<\/strong> G\u0142og\u00f3w 2019.<\/p>\n

Autorzy opowiadaj\u0105 o przesz\u0142o\u015bci odleg\u0142ej i bliskiej oraz pokazuj\u0105 zdj\u0119cia o historii i odbudowie Teatru Miejskiego \u2013 g\u0142ogowskiej \u015bwi\u0105tyni sztuki.<\/p>\n

Antoni Bok pisze, kiedy teatr by\u0142 \u015bwi\u0119tem<\/em> a komedianci w drodze i w mie\u015bcie<\/em>. Opisuje jak zbudowano Teatr<\/em> \u2013 Teatr Faller\u00f3w, komedii, Trespera i opery<\/em>. Wspomina o czasach nazizmu. I na koniec dodaje, \u017ce to jedyny taki zabytek<\/em> i przedstawia sylwetk\u0119 patrona g\u0142ogowskiego teatru. Dariusz A. Czaja na kilku stronach przedstawi\u0142 niezrealizowane koncepcje<\/em> oraz Realizacje 2018-2019<\/em>. Ten tekst wzbogaca kalendarium fotograficzne stanu i post\u0119p\u00f3w budowy, efekt kilkuletniej obserwacji przez obiektyw aparatu fotograficznego.(Wykorzystano w tek\u015bcie \u015br\u00f3dtytu\u0142y opracowania).<\/p>\n

W „Dniu Otwartym Teatru”, 21 listopada br., w ci\u0105gu zaledwie 1, 5 godziny rozesz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 1500 sztuk! Zabrak\u0142o dla oficjalnych go\u015bci i VIP-\u00f3w na Premierze. W zwi\u0105zku z ogromnym zainteresowaniem \u2013 wydawca planuje dodruk. Zabrak\u0142o na premier\u0119.\"5Wehiku\u0142 na \u015awi\u0119ta – \u015al\u0105skie niebo w g\u0119bie<\/strong><\/p>\n

Tytu\u0142owe \u015al\u0105skie niebo<\/em> (Schlesisches Himmelreich) to potrawa ze \u015al\u0105ska Opolskiego i Dolnego, przygotowywana przede wszystkim na \u015bwi\u0105teczne okazje, ale r\u00f3wnie\u017c jako podzi\u0119kowanie za pomoc w pracach gospodarczych.<\/p>\n

Jest to gotowane lub peklowane mi\u0119so wieprzowe polewane sosem z suszonych owoc\u00f3w i podawane z kluskami \u015bl\u0105skimi. Nieraz doprawia si\u0119 je te\u017c powid\u0142ami, cynamonem, cytryn\u0105, m\u0105k\u0105 i cukrem. Obecnie danie wpisane jest na list\u0119 produkt\u00f3w tradycyjnych.<\/span> Przepis na t\u0119 pychotk\u0119 (Wehiku\u0142 przyrz\u0105dzi\u0142) otwiera dzia\u0142 tradycyjnych potraw \u015bl\u0105skich z kuchni J\u0171rgena Gretschela, nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c niestety mieszka\u0144ca Legnicy.<\/p>\n

Obecnie danie wpisane jest na list\u0119 produkt\u00f3w tradycyjnych.\u00a0Schlesisches Himmelreich mo\u017cna zje\u015b\u0107 na pewno tu\u017c za granicznym mostem w Zgorzelcu.<\/p>\n

Potrawa przygotowywana jest z w\u0119dzonej peklowanej wieprzowiny i podawana w w sosie z suszonych owoc\u00f3w wraz z kluskami \u015blaskimi.<\/p>\n

    \n
  • Dzie\u0144 przed gotowaniem potrawy zala\u0107 na noc susz z owoc\u00f3w wod\u0105, doda\u0107 lask\u0119 cynamonu i moczy\u0107 przez noc.<\/li>\n<\/ul>\n
      \n
    • Mi\u0119so obsma\u017cy\u0107 z ka\u017cdej strony, w\u0142o\u017cy\u0107 do brytfanny i do piekarnika, piec oko\u0142o godziny w 200 stopniach.<\/li>\n
    • Po oko\u0142o 30 minutach do brytfanny doda\u0107 namoczony susz z owoc\u00f3w i piec dalej.<\/li>\n
    • Po mniej wi\u0119cej godzinie wyj\u0105\u0107 mi\u0119so. Z brytfanny wyj\u0105\u0107 lask\u0119 cynamonu a sos zaklepa\u0107 m\u0105k\u0105 i przyprawi\u0107.<\/li>\n
    • Mi\u0119so pokroi\u0107 w plastry i poda\u0107 z kluskami \u015bl\u0105skimi.<\/li>\n<\/ul>\n

      Sk\u0142adniki na sos:<\/strong>
      \n300 g w\u0119dzonki wieprzowej, 300 g chudego boczku, 250 g suszonych owoc\u00f3w (\u015bliwki, morele, jab\u0142ka), 100 g mas\u0142a, 2 \u0142y\u017cki m\u0105ki, sok z p\u00f3\u0142 cytryny, s\u00f3l, cukier.<\/p>\n

      Kluski \u015bl\u0105skie:<\/strong>
      \n1 kg ziemniak\u00f3w, 300 g m\u0105ki ziemniaczanej, 1 jajko, s\u00f3l.<\/p>\n

      Potrawy \u015al\u0105zak\u00f3w i sylwetk\u0119 J\u0171rgena Gretschela przybli\u017ca Magdalena Maruck, w ksi\u0105\u017cce \u015al\u0105skie Niebo J\u0171rgena Gretschela<\/em>, wydanej w Legnicy w roku 2018. Wehiku\u0142 poleca. Smacznego!<\/p>\n

      \"6-<\/p>\n

      Porcja potrawy na talerzu z boles\u0142awieckiej ceramiki (fot. z ksi\u0105\u017cki, s. 114).<\/p>\n

      1309<\/strong>, 5.12.<\/strong>, zachowa\u0142 si\u0119 we wroc\u0142awskim archiwum orygina\u0142 dokumentu – testament Henryka III. Jak ustali\u0142 prof. Tomasz Jurek w cz\u0119\u015bci jest to dokument sfa\u0142szowany. Wed\u0142ug wroc\u0142awskich badaczy Grunhagena (przedwojennego) i Ro\u015bcis\u0142awa Zerelika dodano rzekome potwierdzenie praw klasztoru w Tymowej.<\/p>\n

      1453, 15.12.<\/strong>, nast\u0105pi\u0142a raptowna zmiana pogody – \u201ew sobot\u0119 po \u015bw. \u0141ucji odmieni\u0142a si\u0119 aura i zrobi\u0142o si\u0119 deszczowo, wielki wiatr wia\u0142 przez ca\u0142y tydzie\u0144\u201d<\/em>. Do przedwczoraj panowa\u0142y wielkie mrozy. Mr\u00f3z \u015bcisn\u0105\u0142 szczeg\u00f3lnie w Andrzejki i w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni da\u0142 sie bardzo we znaki \u2013 zniszczy\u0142 \u201edrzewa orzechowe, krzewy winne i inne liczne drzewa<\/em>\u201d \u2013 zapisa\u0142 annalista. Wed\u0142ug niego by\u0142 to okres anomalii pogodowych \u2013 przypomina, \u017ce we wrze\u015bniu ponownie zakwit\u0142y r\u00f3\u017ce.<\/p>\n

      \"7<\/p>\n

      A ilustracj\u0105 jest zimowy Park S\u0142owia\u0144ski na pocz\u0105tku lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych. Ogrodzenie Parku wraz z bram\u0105 pochodzi z okresu, kiedy by\u0142 tu cmentarz wojenny. Przeniesiono tu z ca\u0142ego miasta ogrodzenia ogr\u00f3dk\u00f3w i balustrady balkonowe (Ze zbior\u00f3w M. Szatkowskiego).<\/p>\n

      1605, 15.12.,<\/strong> Joachim Funck (1571-1635) otwiera pierwsz\u0105 drukarni\u0119 w G\u0142ogowie i wydaje ksi\u0105\u017ck\u0119 (ale tytu\u0142u tej pierwszej pracy nie znamy). Prowadzi swoje przedsi\u0119biorstwo do 1631 r., kiedy z powod\u00f3w prze\u015bladowa\u0144 religijnych w trakcie wojny trzydziestoletniej zmuszony zosta\u0142 do emigracji. Osiad\u0142 we Wschowie, gdzie niebawem zmar\u0142. Dzie\u0142o ojca kontynuowa\u0142 syn Wigand, wydaj\u0105cy w Lesznie m.in. prace Andreasa Gryphiusa.<\/p>\n

      Ale zanim do miasta przyby\u0142 Funck, ju\u017c lata wcze\u015bniej prowadzono w mie\u015bcie handel ksi\u0105\u017ckami. Wy\u0142\u0105czny przywilej na pi\u0119\u0107 lat otrzyma\u0142 np. od rady miejskiej Marcin Kasper Schoeffer i jego rodzina. Zezwolono mu na sprzeda\u017c ksi\u0105\u017cek z wyj\u0105tkiem jarmark\u00f3w wed\u0142ug cen stosowanych we Wroc\u0142awiu. Powstanie drukarni mia\u0142o wp\u0142yw na rozw\u00f3j czytelnictwa. Wkr\u00f3tce zanotowano ju\u017c kilka licz\u0105cych si\u0119 bibliotek. Rozwojowi czarnej sztuki stan\u0105\u0142 na przeszkodzie wielki po\u017car w 1615 roku. Jednak drukarz Funck podni\u00f3s\u0142 sw\u00f3j warsztat tak, jak i inni mieszka\u0144cy swoje domy z po\u017cogi dzi\u0119ki pomocy, kt\u00f3r\u0105 miasto otrzyma\u0142o z zewn\u0105trz.<\/p>\n

      Przy okazji trzeba przypomnie\u0107, \u017ce tu urodzi\u0142 si\u0119 Kacper Elyan, kt\u00f3ry we Wroc\u0142awiu wydrukowa\u0142 m.in. pierwsze s\u0142owa po polsku (ju\u017c w 1475 r.- 9 pa\u017adziernika wysz\u0142o z jego oficyny \u0142aci\u0144skie dzie\u0142o Statua synodalia episcoporum Vratislaviensium. W tym tomie zamieszczono polskie teksty modlitw: Ojcze nasz, Zdrowa\u015b Mario i Wierz\u0119 w Boga Ojca<\/em>).<\/p>\n

      Pierwsze lata g\u0142ogowskiego drukarstwa, uzale\u017cnione od warunk\u00f3w zewn\u0119trznych, by\u0142y trudne i chude. Ale z czasem miasto sta\u0142o si\u0119 miejscem pot\u0119\u017cnych firm. A mapy kartograf\u00f3w Carla Flemminga do dzi\u015b s\u0105 cenione w \u015bwiecie.<\/p>\n

      Losy miejscowej sztuki drukarskiej opisa\u0142a w katalogu wystawy Renata Matysiak. Warto znale\u017a\u0107 w bibliotece t\u0119 pi\u0119knie wydan\u0105 w 2014 roku przy okazji wystawy ksi\u0105\u017ceczk\u0119 \u2013 \u201eWydrukowano w G\u0142ogowie. 300 lat g\u0142ogowskiego drukarstwa<\/em>\u201d.<\/p>\n

      1652,<\/strong> 19.12.,<\/strong> ukaza\u0142 si\u0119 edykt cesarza Ferdynanda III, nakazuj\u0105cy likwidacj\u0119 ko\u015bcio\u0142\u00f3w protestanckich w miejscowo\u015bciach niewskazanych w traktacie o wolno\u015bci religijnej. By\u0142 to pocz\u0105tek akcji rekatolizacyjnej na \u015al\u0105sku. Odebrano katolikom 578 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, w tym w Ksi\u0119stwie G\u0142ogowskim 164 obiekty.<\/p>\n

      1876<\/strong>, 11.12., <\/strong>Trzeba by\u0142o mie\u0107 klucz do Bramy i nie by\u0142 to Yale czy Skarbiec.<\/p>\n

      Tego dnia oddana zosta\u0142a do u\u017cytku nowa Brama Wroc\u0142awska (w okolicy ronda, \u0142\u0105cz\u0105cego od 2011 roku ulice: Piastowsk\u0105, Wa\u0142y Chrobrego i Rudnowsk\u0105). Wschodni, nowy wyjazd z miasta-twierdzy zbudowano w ramach rozszerzania miasta. We wschodniej cz\u0119\u015bci dokonano wi\u0119c przesuni\u0119cia dzie\u0142 fortecznych \u2013 czyli zbudowano nowe i likwidowano stare. Nowy przejazd by\u0142 bardziej funkcjonalny, z czterema przej\u015bciami. Zastosowano wz\u00f3r z Poznania (Berli\u0144ska) i Nysy (Jerozolimska). Po zamkni\u0119ciu miasta od wschodu, star\u0105 Bram\u0119 Wroc\u0142awsk\u0105 (w okolicy placu Umi\u0144skiego, na skwerze przed pozosta\u0142o\u015bci\u0105 coko\u0142u pomnika Wilhelma) zerwano zburzono pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej (12.04.1881). W tym rejonie twierdza przez stulecia by\u0142a rozbudowywana i modernizowana. Wiele zmian nast\u0105pi\u0142o w czasie budowy twierdzy w XVII w. Przestano wtedy u\u017cytkowa\u0107 Bram\u0119 Polsk\u0105 i Szpitaln\u0105. Kiedy ta pierwsza si\u0119 zawali\u0142a (1671), drug\u0105 rozebrano, a nowe przej\u015bcie umieszczono w pobliskiej kurtynie mi\u0119dzy bastionami Ferdynand\u2013Kreuz (1681). Ta jednoprzejazdowa brama najpierw zosta\u0142a nazwana Now\u0105, a p\u00f3\u017aniej Wroc\u0142awsk\u0105.<\/p>\n

      Druga, tzw. Nowa Brama Wroc\u0142awska, nie istnia\u0142a d\u0142ugo, rozebrano j\u0105 na pocz\u0105tku XX wieku, w trakcie masowej likwidacji obiekt\u00f3w i dzie\u0142 fortecznych Twierdzy G\u0142og\u00f3w. Pozosta\u0142o\u015bci odkryto 100 lat p\u00f3\u017aniej.\u00a0 W trakcie przebudowy ulicy Wa\u0142y Chrobrego natkni\u0119to si\u0119 na ceglane resztki budowli.<\/p>\n

      Bramy miejskie by\u0142y codziennie zamykane na noc. Z czasem w okresie przedfortecznym w murach by\u0142y furty dla pieszych. P\u00f3\u017aniej przed umocnieniami powstawa\u0142y karczmy, w kt\u00f3rych zatrzymywali si\u0119 na noc sp\u00f3\u017anieni podr\u00f3\u017cni. Zabezpieczeniem masywnych wr\u00f3t by\u0142y \u00a0solidne zamki z kluczami do nich. Dzi\u015b symboliczny klucz do miejskich bram wr\u0119cza szczeg\u00f3lnym go\u015bciom Prezydent.<\/p>\n

      \"8<\/p>\n

      Widok na Now\u0105 Bram\u0119 Wroc\u0142awsk\u0105 od strony przedmie\u015bcia.<\/p>\n

      1945, 15.12., <\/strong>poniewa\u017c Odra by\u0142a wolna od lodu, prom kursowa\u0142 od rana do zmierzchu. Ch\u0119tnych do przekroczenia rzeki by\u0142o co niemiara. Jak wspomina\u0142 Henryk Jastrz\u0119bski, dlatego te\u017c prom cz\u0119sto by\u0142 prze\u0142adowany. Tak by\u0142o i tego dnia \u2013 \u201ew kurs na drug\u0105 stron\u0119 rzeki wyruszy\u0142 prom bardzo prze\u0142adowany. Szybki, wartki pr\u0105d i jaki\u015b b\u0142\u0105d spowodowa\u0142y wywrotk\u0119. Na szcz\u0119\u015bcie osiemna\u015bcie os\u00f3b za\u017cy\u0142o tylko k\u0105pieli. Nie by\u0142o ofiar, ale nauczka na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/em>\u201d. Wspominaj\u0105cy nie dopowiada, \u017ce nikt nie zgin\u0105\u0142, ale zaton\u0105\u0142 \u201estatek\u201d. Jedyna w\u0105t\u0142a ni\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ca zrujnowane miasto z prawym brzegiem Odry zosta\u0142a przerwana. Po kilku dniach Powiatowy Zarz\u0105d Drogowy z siedzib\u0105 w G\u00f3rze uruchomi\u0142 obok nowy prom. Tym samym wybuch\u0142 konflikt o dochody z przeprawy. Miasto upomnia\u0142o si\u0119 o swoje. Z kolei o bezpiecze\u0144stwie przewo\u017conych ludzi i \u0142adunk\u00f3w zacz\u0105\u0142 g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107 in\u017cynier W\u0142adys\u0142aw Gadus z Pa\u0144stwowego Zarz\u0105du Wodnego. Nowy prom otrzyma\u0142 regulamin, a inkasenta zobowi\u0105zano do jego przestrzegania.<\/p>\n

      1946, 13.12., <\/strong>\u201ekomendant milicji <\/em>[Fr. Caputa – Wehiku\u0142] skasowa\u0142, bez wyra\u017anego powodu nasz\u0105 pi\u0119kn\u0105 kaplic\u0119 i zakrysti\u0119 a ca\u0142y inwentarz og\u0142osi\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa polskiego. Zgarn\u0105\u0142 z piwnicy szesna\u015bcie butelek mszalnego wina, drugiego schowka z podobn\u0105 ilo\u015bci\u0105 na szcz\u0119\u015bcie nie odkry\u0142. Wmiesza\u0142 si\u0119 nawet w sprawy obrz\u0119dowe, zakazuj\u0105c wyg\u0142aszania kaza\u0144, niemieckich \u015bpiew\u00f3w i cantata, oraz wys\u0142uchiwania spowiedzi. W nast\u0119pnym tygodniu uda\u0142o mi si\u0119 z wielkim trudem, przy po\u015brednictwie polskiego proboszcza, doprowadzi\u0107 do cofni\u0119cia tych zakaz\u00f3w. Ostatecznie wyrzuci\u0142 mnie (komendant) i obie siostry podczas \u015bnie\u017cycy z mieszkania. To samo spotka\u0142o profesora Kretschmera i dr Millera, ksi\u0119dza z Warmii<\/em>\u201d.<\/p>\n

      Tak zapisa\u0142 w swoich wspomnieniach Werner Heinrich, niemiecki proboszcz Kolegiaty. By\u0142 on organizatorem pos\u0142ugi religijnej dla Niemc\u00f3w zaraz po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych. Pozostali w G\u0142ogowie niemieccy mieszka\u0144cy poddawani byli r\u00f3\u017cnym szykanom i obci\u0105\u017ceniom. Koszty wojny\u2026<\/p>\n

      \"9<\/p>\n

      Centrum miasta w gruzach jeszcze 10 lat po wojnie. Prawie niezamieszka\u0142e. \u015acie\u017ckami przemykali si\u0119 pojedynczy ludzie. Niemc\u00f3w w\u0142a\u015bciwie nie by\u0142o… (Fot. R. Szerszenowicza ze zbior\u00f3w R. Rokaszewicza).<\/p>\n

      1962<\/strong>, jesieni\u0105, <\/strong>powsta\u0142a Liga Obrony Kraju. Na listopadowym zje\u017adzie Ligi Przyjaci\u00f3\u0142 \u017bo\u0142nierza zmieniono nazw\u0119. W\u015br\u00f3d zada\u0144 wymieniano masowe szkolenie ludno\u015bci, w tym: przysposobienie m\u0142odzie\u017cy do s\u0142u\u017cby wojskowej, szkolenie politechniczne, motorowe, radiowo-telewizyjne, modelarskie i \u0142\u0105czno\u015bci. W o\u015brodku szkolenia kierowc\u00f3w nauczano kandydat\u00f3w \u2013 zar\u00f3wno na wojskowych kierowc\u00f3w, jak i cywil\u00f3w. Powstawa\u0142y te\u017c kluby strzeleckie, radiotelegrafist\u00f3w czy modelarnie.<\/p>\n

      W G\u0142ogowie Zarz\u0105d Powiatowy LP\u017b dzia\u0142a\u0142 od 1954 roku. Mia\u0142 siedzib\u0119 w jednej z willi przy ul. Buczka (Sikorskiego), a p\u00f3\u017aniej w poszpitalnym budynku Betanek przy Obro\u0144c\u00f3w Pokoju (obecnie BZ WBK).<\/p>\n

      Kiedy nie by\u0142o powszechnych obecnie \u201eeLek\u201d na ulicach, dzia\u0142a\u0142 O\u015brodek Szkolenia Zawodowego Kierowc\u00f3w. Pierwotnie mie\u015bci\u0142 si\u0119 na ul. G\u0142owackiego. Na pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych wzniesiono nowy O\u015brodek dla kierowc\u00f3w i wychowania politechnicznego. Na Ostrowie Tumskim, po odgruzowaniu, postanowiono zabudowa\u0107 \u017celbetonow\u0105 konstrukcj\u0119 zrujnowanej budowli po rafinerii cukru. Prace prowadzono w tzw. czynie spo\u0142ecznym. Projekt wykonali cz\u0142onkowie Klubu Oficer\u00f3w Rezerwy \u2013 oficerowie architekci i in\u017cynierowie budownictwa. Wiele godzin pracy po\u015bwi\u0119cili uczniowie g\u0142ogowskich szk\u00f3\u0142. Ci z Technikum Budowlanego i ZSB odbywali tu swoje lekcje nauczania praktycznego.<\/p>\n

      \"10<\/p>\n

      Jeden z\u00a0 pierwszych samochod\u00f3w osobowych o\u015brodka szkolenia, popularna \u201eSyrenka\u201d (zdj\u0119cie z Kroniki LOK).<\/p>\n

      1973<\/strong>, 7.12., <\/strong>W momencie otwarcia by\u0142 ju\u017c za ma\u0142y. Uroczy\u015bcie przekazano do u\u017cytku nowy dworzec autobusowy. Mia\u0142 kubatur\u0119 36 tysi\u0119cy metr\u00f3w sze\u015bciennych i m\u00f3g\u0142 obs\u0142u\u017cy\u0107 dziennie a\u017c 14 tysi\u0119cy pasa\u017cer\u00f3w – i od razu okaza\u0142 si\u0119 za ma\u0142y. Po latach wraz ze zmian\u0105 charakteru i zakresu dzia\u0142ania przedsi\u0119biorstwa dworzec przebudowano, uzupe\u0142niaj\u0105c obiekt o funkcje handlowe. Tym samym powsta\u0142a Galeria Dworcowa – kompleks handlowo-us\u0142ugowy. Kierownikami byli m.in.: Zenon Polak, Kazimierz Galon.<\/p>\n

      Czytelnicy Niecodziennika Wehiku\u0142u czasu ju\u017c kilka lat temu podzielili si\u0119 swoimi wspomnieniami:<\/p>\n

      Poczekalnia robi\u0142a wra\u017cenie, z wielkimi fikusami. Ile czasu tam si\u0119 sp\u0119dza\u0142o! Trudno zapomnie\u0107 ten gwar, ogromne kwiaty, przeszklenia i…Mart\u0119 z psami. Pami\u0119tne wielkie kwiaty w poczekalni i malunki na \u015bcianie hali biletowej<\/em>. <\/em><\/p>\n

      W pobli\u017cu oran\u017cada w woreczkach. Fajne og\u00f3rki by\u0142y <\/em>(autobusy \u201eJelcz\u201d – Wehiku\u0142). Budka z goframi a obok pks by\u0142y budki papierniczy a wcze\u015bniej chyba sklep muzyczny. <\/em><\/p>\n

      Wspania\u0142e czasy…hot dogi to by\u0142y w barze „U Toniego” mniam mniam!!! Tam by\u0142y bu\u0142ki z pieczarkami. Bar u „Toniego” bu\u0142eczka pychota…<\/em><\/p>\n

      Autobus na Przemk\u00f3w 15-20 m\u0142odzie\u017c upchana jak sardynki. Pami\u0119tam jak mi drzwi przytrzasn\u0119\u0142y plecak a Kasi buty i boso jecha\u0142a do Nielubi…<\/em><\/p>\n

      Oj pami\u0119tam normalnie pierwsza klasa<\/em>, do szko\u0142y i z powrotem, dobrze \u017ce wiecznie nadstan ludzi by\u0142 w tym cudzie, przynajmniej ciep\u0142o by\u0142o w zim\u0119.<\/em><\/p>\n

      \"11<\/p>\n

      Autobusy na stanowiskach.<\/p>\n

      2009<\/strong>, 31.12., <\/strong>sucho si\u0119 m\u00f3g\u0142 sko\u0144czy\u0107 ten rok. Oko\u0142o godziny 16.00 dosz\u0142o do uszkodzenia g\u0142\u00f3wnego wodoci\u0105gu zasilaj\u0105cego G\u0142og\u00f3w w bie\u017c\u0105c\u0105 wod\u0119. W domach na osiedlach Chrobry, Hutnik, \u015ar\u00f3dmie\u015bcie oraz Z\u0142ota Podkowa wody zabrak\u0142o lub ci\u015bnienie jej by\u0142o bardzo niskie. Ekipie dy\u017curnej\u00a0 uda\u0142o si\u0119 jednak szybko i sprawnie zlokalizowa\u0107 awari\u0119 i woda ponownie pop\u0142yn\u0119\u0142a. \u00a0<\/strong>Przedsi\u0119biorstwo Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji w G\u0142ogowie sp\u00f3\u0142ka z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 stan\u0119\u0142o na wysoko\u015bci i zapewni\u0142o g\u0142ogowianom \u201eczystego\u201d Sylwestra.<\/p>\n

      \u00a0<\/strong><\/p>\n

       <\/p>\n

      \n

      \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Otwarcie teatru im. Andreasa Gryphiusa W czwartek, 21 listopada teatr im. Andreasa Gryphiusa zosta\u0142 otwarty dla zwiedzaj\u0105cych. Tego dnia ch\u0119tni, kt\u00f3rych by\u0142y t\u0142umy (ok. 5000 os\u00f3b), mogli zobaczy\u0107 niemal ka\u017cdy jego zakamarek. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej odby\u0142o si\u0119 wielkie i pierwsze przedstawienie … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1155"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1164,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1155\/revisions\/1164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}