{"id":1180,"date":"2020-02-06T17:17:17","date_gmt":"2020-02-06T16:17:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1180"},"modified":"2020-02-06T17:24:26","modified_gmt":"2020-02-06T16:24:26","slug":"1180","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2020\/02\/06\/1180\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"

5 lutego, w <\/strong>Bibliotece Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw\u0142a II mia\u0142o miejsce uroczyste otwarcie autorskiej wystawy Marka Roberta G\u00f3rniaka pt. \u201eG\u0142ogowianin z urodzenia – Lublinianin z wyboru\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Marek Robert G\u00f3rniak w wyst\u0105pieniu inauguracyjnym konferencji. (fot. Nikita Kruger)<\/p>\n

 <\/p>\n

75 lat temu<\/strong> po po\u015bpiesznej i tragicznej ewakuacji mieszka\u0144c\u00f3w, 12 lutego zamkni\u0119te zosta\u0142o obl\u0119\u017cenie zamienionego w twierdz\u0119 G\u0142ogowa. Bronione miasto wbrew oczekiwaniom niemieckim nie zwi\u0105za\u0142o znacznych si\u0142 radzieckich. Marsza\u0142ek Koniew poleci\u0142 wydzieli\u0107 dla okr\u0105\u017cenia si\u0142y z 25 Korpusu i prowadzi\u0107 z obro\u0144cami pertraktacje. G\u0142\u00f3wne si\u0142y Front\u00f3w posz\u0142y na Zach\u00f3d. Ju\u017c dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej (27 lutego), \u017co\u0142nierze 6 Warszawskiego Samodzielnego Zmotoryzowanego Batalionu Pontonowo-Mostowego Wojska Polskiego postawili na wschodnim brzegu rzeki, poni\u017cej Czelina, pierwszy polski s\u0142up graniczny na Odrze. 230 kilometr\u00f3w od obl\u0119\u017conej jeszcze Festung Glogau. A tradycje jednostki frontowej \u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej przej\u0105\u0142 g\u0142ogowski 6 pu\u0142k pontonowy.<\/p>\n

W roku 900-lecia <\/strong>kapitu\u0142y kolegiackiej i 75 lat po tragicznych wydarzeniach o zagini\u0119ciu G\u0142ogowskiej Madonny Cranacha wspominamy poni\u017cej.<\/p>\n

Wehiku\u0142 czasu proponuje w lutym:<\/strong><\/p>\n

Zima w Twierdzy 2020 <\/strong>– kolejna akcja z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 aktywnego sp\u0119dzania ferii w G\u0142ogowie i atrakcyjnych miejscach okolic w tym roku odb\u0119dzie si\u0119 w dniach od 10 do 22 lutego. Wehiku\u0142 szczeg\u00f3lnie poleca spotkanie w czwartek, dnia 20.02. W ratuszowej Sali Rajc\u00f3w Antoni Bok b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 o historii g\u0142ogowskich dzwon\u00f3w. Pokazane zostan\u0105 tak\u017ce dzwonki z prywatnej kolekcji Pana Mariana \u0141ysakowskiego.<\/p>\n

Wehiku\u0142, polecaj\u0105c spotkanie, wybiera fragmenty o dw\u00f3ch dzwonach:<\/p>\n

1 – Na ratuszowej wie\u017cyczce, istniej\u0105cej do 1831 roku, znajdowa\u0142 si\u0119 dzwonek mieszcza\u0144ski – Odzywa\u0142 si\u0119 on o godzinie dziewi\u0105tej wieczorem, daj\u0105c znak bywalcom gosp\u00f3d do niezw\u0142ocznego opuszczenia tych przybytk\u00f3w. W przeciwnym razie mieliby do czynienia z prawem, co zreszt\u0105 dotyczy\u0142o i gospodarzy szynk\u00f3w. Dzwonek mia\u0142 jeszcze inn\u0105 nazw\u0119: Armes\u00fcndengl\u00f6cklein \u2013 dzwonek skruszonych grzesznik\u00f3w<\/em>. Dzwoni\u0142 bowiem skaza\u0144com w czasie ostatniej drogi \u2013 na miejsk\u0105 szubienic\u0119;<\/p>\n

2 – W roku 1668, 452 lata temu, zosta\u0142 odlany ze spi\u017cu dzwon z kolegiaty g\u0142ogowskiej. W trakcie II wojny zosta\u0142 w trakcie inwentaryzacji na rzecz pozyskiwania metali kolorowych zakwalifikowany do kategorii C \u2013 obiekt\u00f3w warto\u015bciowych historycznie. Jednak zosta\u0142 zdj\u0119ty z wie\u017cy ko\u015bcielnej i wywieziony w g\u0142\u0105b Rzeszy. Na szcz\u0119\u015bcie nie pojecha\u0142 do huty. Zosta\u0142 po zako\u0144czeniu wojny znaleziony na z\u0142omowisku w Niemczech. Trafi\u0142, jak wynika ze spisu, do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Urszuli w Kolonii. W trakcie zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 akcji \u201eZima w twierdzy\u201d Antoni Bok opowie o g\u0142ogowskich dzwonach.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Opisywany wy\u017cej dzwon z kolegiaty na z\u0142omowisku. (Marceli Tureczek, Leihglocken : Dzwony z obszaru Polski w granicach po 1945 roku przechowywane na terenie Niemiec, Warszawa 2011, s. 699)<\/p>\n

19 lutego w Miejskim O\u015brodku <\/strong>Kultury (o godz. 17.00), odb\u0119dzie si\u0119 prezentacja II tomu projektu wydawniczego TZG \u2013 \u201eHistoria jednego kwarta\u0142u\u201d. Po wspomnieniach mieszka\u0144c\u00f3w \u201estoczniowca\u201d (tom I) ukazuje si\u0119 ksi\u0105\u017cka Mieszkam ko\u0142o szpitala\u2026 –\u00a0 Wspomnienia G\u0142ogowian.<\/em> Na 340 stronach znalaz\u0142y si\u0119 tam relacje i wywiady blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w ulic dzisiejszego osiedla Ko\u015bciuszki. Od ul. Gustawa Morcinka do ul. Polnej, i od Obro\u0144c\u00f3w Pokoju do Miko\u0142aja Kad\u0142ubka. Zamieszczono r\u00f3wnie\u017c niepublikowane fragmenty r\u0119kopis\u00f3w wspomnie\u0144 czy dziennik\u00f3w os\u00f3b zwi\u0105zanych z opisywanym rejonem. Dla zilustrowania i uzupe\u0142nienia okresu po\u0142owy XX wieku wykorzystano te\u017c drukowane, ale trudnodost\u0119pne ju\u017c dzi\u015b fragmenty materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych. Umieszczono r\u00f3wnie\u017c ponad 300 zdj\u0119\u0107. Niew\u0105tpliwym uatrakcyjnieniem jest prezentacja prozy i poezji by\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w \u201ekwarta\u0142u\u201d.<\/p>\n

Zapraszamy do lektury i udzia\u0142u w spotkaniu.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Glosa do Lektur styczniowych. Jeszcze o lekturach z poprzedniego miesi\u0105ca. Z przyjemno\u015bci\u0105 informuj\u0119, \u017ce w Bibliotece Miejskiej i Dziale Regionali\u00f3w Biblioteki PWSZ, dzi\u0119ki darowi\u017anie Autora, znajduje si\u0119 ksi\u0105\u017cka Andrzeja Buckiego, Zamek Barwa\u0142d. Historia i legenda, ludzie i wydarzenia<\/strong>, Kalwaria Zebrzydowska 2019.<\/p>\n

Dzi\u015b Wehiku\u0142 tu prezentuje najnowsze dzie\u0142o na lokalnym, dolno\u015bl\u0105skim rynku wydawniczym. Jest to I tom rocznika historycznego<\/p>\n

\u201eLegnicki Almanach\u201d<\/strong>.<\/p>\n

Wydawc\u0105 jest tamtejsze Stowarzyszenie \u201ePami\u0119\u0107 i Dialog\u201d. Redaktorzy zgromadzili wok\u00f3\u0142 pisma kilkunastu autor\u00f3w \u2013 badaczy, dzia\u0142aczy kultury i regionalist\u00f3w, i jak m\u00f3wi\u0105, ten zesp\u00f3\u0142 jest otwarty. Tak, jak tematyka. Bowiem<\/p>\n

mimo pierwszych deklaracji, \u017ce pismo po\u015bwi\u0119cone jest historii powojennej, rozszerzaj\u0105 profil i chronologiczny, i terytorialny.<\/p>\n

Zapraszaj\u0105 wi\u0119c, jak pisz\u0105, \u201edo wsp\u00f3\u0142pracy przy kolejnych tomach wszystkich, kt\u00f3rzy interesuj\u0105 si\u0119 lub badaj\u0105 histori\u0119 powojennej ziemi legnickiej i Dolnego \u015al\u0105ska. W \u201eAlmanachu\u201d b\u0119d\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 zar\u00f3wno artyku\u0142y, publikacje \u017ar\u00f3d\u0142owe, wspomnienia i relacje, komunikaty i om\u00f3wienia, jak r\u00f3wnie\u017c inne formy wypowiedzi o naszym mie\u015bcie, gdy\u017c zale\u017cy nam na zaanga\u017cowaniu w ten projekt jak najszerszego \u015brodowiska lokalnych badaczy\u2026\u201d.<\/p>\n

Spis tre\u015bci i s\u0142owo od redakcji znajduj\u0105 si\u0119 pod podanym ni\u017cej adresem:<\/p>\n

http:\/\/www.pamiec-dialog.pl\/index.php\/legnicki-almanach\/wydane-tomy\/2019<\/a><\/p>\n

\"4<\/p>\n

1277<\/strong>, 18.02<\/strong>., ksi\u0105\u017c\u0119 legnicki Boles\u0142aw Rogatka, zwany r\u00f3wnie\u017c \u0141ysym, porwa\u0142 swojego bratanka, ksi\u0119cia wroc\u0142awskiego Henryka Probusa, zwanego te\u017c z polska Prawym. Argument si\u0142y cz\u0119sto by\u0142 stosowany dla rozstrzygania np. spor\u00f3w terytorialnych w \u015bredniowieczu. Za uwi\u0119zionym uj\u0105\u0142 si\u0119 kr\u00f3l czeski Przemys\u0142 Otokar II. W organizowanej koalicji poczesne miejsce znale\u017ali m\u0142odzi ksi\u0105\u017c\u0119ta g\u0142ogowscy Henryk, Przemko i Konrad. Mieli oni swoje rachunki ze z\u0142owrogim s\u0105siadem. Rogatka m.in. zagarn\u0105\u0142 nale\u017c\u0105ce do ich ojca Konrada Boles\u0142awiec z Nowogrod\u017acem. W takich koalicjach rodzi\u0142a si\u0119 wielko\u015b\u0107 Henryka G\u0142ogowczyka. B\u0119dzie trwa\u0142 przy Probusie. Cho\u0107 wielokrotnie i mi\u0119dzy nimi dojdzie do star\u0107. W\u0142a\u015bnie w sojuszu z Probusem i niebawem z Przemys\u0142em II wielkopolskim poka\u017ce swoje ambicje terytorialne i monarchiczne. Znalaz\u0142 si\u0119 bowiem w kr\u0119gu wielkich indywidualno\u015bci i jeszcze wi\u0119kszej polityki. Jak twierdzi prof. Tomasz Jurek, do\u015bwiadczenie zdobyte w tych latach pozostawi\u0142o trwa\u0142e \u015blady w p\u00f3\u017aniejszej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n

\"5<\/p>\n

Piecz\u0119\u0107 majestatyczna Henryka III<\/p>\n

1654<\/strong>, 18.02<\/strong>., powo\u0142ana rozporz\u0105dzeniem cesarskim komisja nawracaj\u0105ca przej\u0119\u0142a far\u0119 z r\u0105k protestant\u00f3w g\u0142ogowski ko\u015bci\u00f3\u0142 farny pw. \u015bw. Miko\u0142aja. Komisja zosta\u0142a powo\u0142ana w grudniu poprzedniego roku w sk\u0142adzie: baron Montani jako przedstawiciel stan\u00f3w oraz proboszczowie: kolegiaty Fromholt i fary Baltazar Machius. Rewindykatorzy przyst\u0105pili do pracy na ziemi g\u0142ogowskiej zaraz po \u015bwi\u0119tach Bo\u017cego Narodzenia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwi\u0105ty\u0144 przej\u0119to w styczniu. W praktyce wygl\u0105da\u0142o to tak \u2013 do wsi z ko\u015bcio\u0142em przyje\u017cd\u017ca\u0142 cesarski delegat. Odbiera\u0142 od patrona czy rady klucze, kt\u00f3re przekazywa\u0142 duchownemu katolickiemu lub wyznacza\u0142 odpowiedzialnego spo\u015br\u00f3d katolickich wiernych. Dotychczasowy duchowny protestancki otrzymywa\u0142 nakaz opuszczenia miejscowo\u015bci, a pisarz nauczania.<\/p>\n

Rekatolizacja g\u0142ogowskiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja zasadniczo ko\u0144czy proces przejmowania przez katolik\u00f3w dom\u00f3w modlitw w okolicach G\u0142ogowa. Odbywa\u0142a si\u0119 ona zasadniczo bez eksces\u00f3w i wydarze\u0144. Tylko w Gaworzycach i \u0141agoszowie napotkano na op\u00f3r. Z\u0142amano j\u0105 \u015brodkami administracyjnymi, osadzaj\u0105c kontestator\u00f3w w wi\u0119zieniu. W marcu komisja prowadzi\u0142a swoje dzia\u0142ania na ziemi \u015bwiebodzi\u0144skiej i w ksi\u0119stwie \u017caga\u0144skim.<\/p>\n

1763<\/strong>, 15.02<\/strong>., pok\u00f3j w Hubertusburgu zako\u0144czy\u0142 III wojn\u0119 \u015bl\u0105sk\u0105, zwan\u0105 te\u017c siedmioletni\u0105. Tu na \u015al\u0105sku toczy\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy Prusami a Austri\u0105 wspomagan\u0105 przez armi\u0119 rosyjsk\u0105. I to w\u0142a\u015bnie niespodziewana zmiana sojuszy przez nowego cara uratowa\u0142a Fryderyka II i na prawie dwa stulecia umocni\u0142a pruskie i niemieckie panowanie nad Odr\u0105. M\u0142ody wtedy pruski kr\u00f3l z impetem wkroczy\u0142 w ko\u0144cu 1740 roku na \u015al\u0105sk.<\/p>\n

Wie\u015b\u0107 o politycznym zako\u0144czeniu wojny do G\u0142ogowa dotar\u0142a dopiero kilka tygodni p\u00f3\u017aniej. 13 marca 1763 r., w niedziel\u0119, odby\u0142o si\u0119 nabo\u017ce\u0144stwo. Komendant w Rynku zarz\u0105dzi\u0142 zbi\u00f3rk\u0119 garnizonu. Przy d\u017awi\u0119kach tr\u0105b, b\u0119bn\u00f3w i dzwon\u00f3w og\u0142oszono zawarcie pokoju. Na ko\u0144cu od\u015bpiewano \u201eTe Deum\u201d, a na wa\u0142ach oddano salwy z dzia\u0142 fortecznych. Wieczorem od\u015bwi\u0119tnie o\u015bwietlono ca\u0142e miasto. Rozpoczyna\u0142 si\u0119 okres wzgl\u0119dnej stabilizacji. Kolejny kataklizm nadejdzie na pocz\u0105tku nast\u0119pnego stulecia.<\/p>\n

1771<\/strong>, 12.02<\/strong>., proboszcz ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja przyj\u0105\u0142 pro\u015bb\u0119 (czy rozkaz ?) komendanta twierdzy o ponowne umieszczenie na odbudowanej w\u0142a\u015bnie wie\u017cy stra\u017cnika. W ubieg\u0142ym miesi\u0105cu pp\u0142k Ludwig Freiherr von Lichnowski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 bowiem z pisemnym wnioskiem, by w zwi\u0105zku z ponownym zawieszeniem dzwon\u00f3w przywr\u00f3ci\u0107 funkcj\u0119 stra\u017cnika na wie\u017cy. Takie stanowisko istnia\u0142o do wielkiego po\u017caru w 1758 roku. Jak pisze dr Karl Kastner, historyk ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja, stra\u017cnik, co godzin\u0119 uderzeniem m\u0142otka w dzwon, \u201epowtarza\u0142 bicie zegara<\/em>\u201d. Codziennie te\u017c mia\u0142 komendantowi twierdzy \u201eraportowa\u0107 co niezwyk\u0142ego widzia\u0142 na zewn\u0105trz wie\u017cy.\u201c <\/em>Za swoje dzia\u0142ania otrzymywa\u0142 rocznie 48 talar\u00f3w.<\/p>\n

Nowo zatrudniony cz\u0142owiek otrzymywa\u0142 za swoje us\u0142ugi stra\u017cnicze 1 talara tygodniowo, (czyli wi\u0119cej ni\u017c poprzednik), dwa s\u0105\u017cnie drzewa i \u015bwiat\u0142o dla nocnego czuwania. Mieszkanie stra\u017cnika mia\u0142 op\u0142aca\u0107 magistrat.<\/p>\n

\"6<\/p>\n

Na ilustracji nieodbudowana fara \u015bw. Miko\u0142aja widziana 244 lata p\u00f3\u017aniej z okna odbudowanego Ratusza. Oczywi\u015bcie na pierwszym planie g\u0142ogowski wyrzut sumienia.<\/p>\n

1799<\/strong>, w lutym<\/strong>, trwa\u0142y intensywne przygotowania do rozpocz\u0119cia przebudowy Sali Redutowej. Niepozorny budynek obok ratusza by\u0142 ju\u017c nadgryziony z\u0119bem czasu. Konstrukcja dachu grozi\u0142a zawaleniem. W poprzednim miesi\u0105cu urz\u0119dnik budowlany i architekt (Landbaumeister) Chrystian Valentin Schultze wyst\u0105pi\u0142 z do\u015b\u0107 interesuj\u0105cym projektem. Proponowa\u0142 gruntown\u0105 przebudow\u0119 wraz z powi\u0119kszeniem obiektu o jedn\u0105 kondygnacj\u0119. W mie\u015bcie by\u0142a atmosfera dla realizacji tego projektu. Kr\u0105g m\u0142odej inteligencji, artyst\u00f3w i oficer\u00f3w gromadzi\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 dzia\u0142a\u0144 teatralnych. W\u0142adze administracyjne znalaz\u0142y si\u0142y i \u015brodki. Projekt Schultzego zaakceptowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c Kamera Wojenno-Dominialna, kieruj\u0105c i deklaruj\u0105c budowie ludzi i materia\u0142y.<\/p>\n

Teraz wystarczy\u0142o, by pu\u015bci\u0142y \u015bniegi i mrozy \u2026 W kwietniu rozpocz\u0119to prace budowlane, w grudniu przebudow\u0119 zako\u0144czono. Po latach, zachowuj\u0105c og\u00f3lne za\u0142o\u017cenia, przebudowano fronton, likwiduj\u0105c schody. Potem przyszed\u0142 czas<\/p>\n

zag\u0142ady i siedemdziesi\u0119cioletni okres oczekiwania. Kiedy znaleziono spos\u00f3b finansowania odbudowy, ta posz\u0142a szybko. Ilustruje j\u0105 dynamiczny, powsta\u0142y na zam\u00f3wienie firmy Pre-Fabrykat, odbudowuj\u0105cej gmach, film \u2013 przegl\u0105d ostatnich kilkunastu miesi\u0119cy. W minut\u0119 odbywamy podr\u00f3\u017c przez rekonstrukcj\u0119 jednej z ostatnich ruin G\u0142ogowa. A ruina by\u0142a chlub\u0105 miasta, bo opowiadano o niej \u2013 \u201enajstarszy klasycystyczny gmach teatralny na \u015al\u0105sku\u201d. Mo\u017ce i dlatego jej nie rozebrano. W ostatniej chwili, tu\u017c przed rozsypaniem si\u0119 mur\u00f3w, je odratowano. Kto chce mo\u017ce pop\u0119dzi\u0107 przez minut\u0119 przez 30 sekwencji odbudowy zapisanych okiem kamery Zbigniewa Lipowskiego. Polecamy:<\/p>\n

https:\/\/www.facebook.com\/prefabrykat\/videos\/814473665553383\/<\/a><\/p>\n

\"7<\/p>\n

Budynek Teatru Miejskiego jeszcze ze schodami.<\/p>\n

 <\/p>\n

1809<\/strong>, 22.02<\/strong>., obj\u0105\u0142 obowi\u0105zki gubernatora i dow\u00f3dcy Festung Glogau genera\u0142 brygady, baron Cesarstwa Francji, Julien Rheinwald (ur. 22.01.1760). Niestety, dok\u0142adnie szesna\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej nagle zmar\u0142 (22 czerwca 1810). Jak utrwali\u0142 w pami\u0119ci potomnych kronikarz i \u015bwiadek tamtych dni, doktor Gottlob Dietrich \u2013<\/p>\n

\u201e\u2026spo\u015br\u00f3d wszystkich gubernator\u00f3w, jakich nam przysy\u0142ano, by\u0142 on bezsprzecznie tym, kt\u00f3ry najlepiej nas traktowa\u0142 i by\u0142 najbardziej wyrozumia\u0142y. Gubernator zosta\u0142 bardzo uroczy\u015bcie pochowany. Przy d\u017awi\u0119kach muzyki \u017ca\u0142obnej i z towarzyszeniem francuskich kanonier\u00f3w, jego sarkofag by\u0142 niesiony na ca\u0142unie do ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego. Po wyg\u0142oszeniu mowy \u017ca\u0142obnej przez radc\u0119 konsystorialnego Baila, gubernator pochowany zosta\u0142 wewn\u0105trz Sza\u0144ca Gwiazdy\u201d.<\/p>\n

Francuz na tyle dobrze zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w, \u017ce ufundowano i wmurowano w miejscu pochowania na terenie fortu \u201eGwiazda\u201d tablic\u0119 z epitafium o tre\u015bci:<\/p>\n

\u201eJ[ulien] Ch[arles] L[ouis] Rheinwald, genera\u0142 francuski, baron Cesarstwa, Komandor Legii Honorowej, gubernator G\u0142ogowa. By\u0142 on dobrym ojcem i … m\u0119\u017cem, a przez prawo\u015b\u0107 i swoje cz\u0142owiecze\u0144stwo zas\u0142u\u017cy\u0142 na szacunek mieszka\u0144c\u00f3w. Zmar\u0142 22 czerwca 1810 w wieku 48 lat\u201d.<\/p>\n

Fundatorzy (albo kamieniarz) pope\u0142nili b\u0142\u0105d w tre\u015bci inskrypcji. Genera\u0142 w momencie \u015bmierci mia\u0142 ju\u017c ponad 50 lat.<\/p>\n

Tablica dotrwa\u0142a, cho\u0107 w kiepskim stanie, do pocz\u0105tk\u00f3w XXI wieku. Do 1945 roku obiekty u\u017cytkowa\u0142o wojsko, zaopatruj\u0105c \u015bcian\u0119 w stosowny daszek chroni\u0105cy przed opadami atmosferycznymi. Po wojnie by\u0142o wiele wa\u017cniejszych i innych dla miasta i u\u017cytkownik\u00f3w tych teren\u00f3w spraw i temat\u00f3w. A w trakcie remontu elewacji kazamaty, p\u0142yt\u0119 wraz z otoczeniem po prostu dla estetyki zatynkowano. W ko\u0144cu lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych zacz\u0119\u0142y nast\u0119powa\u0107 zmiany i \u2026 odpad\u0142 tynk.<\/p>\n

Kilka lat p\u00f3\u017aniej o renowacj\u0119 tego zabytku upomina\u0142o si\u0119 TZG i wielu g\u0142ogowskich regionalist\u00f3w. Wsparcia udzielali badacze i sympatycy okresu napoleo\u0144skiego. R\u00f3wnie\u017c na \u0142amach \u201eOdkrywcy\u201d i specjalistycznych portali. Kilka razy pisa\u0142 o zabytku Wehiku\u0142. A on sobie po prostu spokojnie ulega\u0142 coraz szybciej up\u0142ywowi czasu, czyli degradacji. Na zdj\u0119ciach wida\u0107, jak tekst stawa\u0142 si\u0119 nieczytelny. Piaskowiec tak ma. Czasami tam zajrza\u0142a \u201eZima w Twierdzy\u201d czy wycieczka z innego powodu. A\u017c przyszed\u0142 moment \u2013 na \u015bcianie fortyfikacyjnej kazamaty objawi\u0142a si\u0119 pi\u0119knie odrestaurowana p\u0142yta. W\u0142a\u015bciciel terenu, firma Intertrans SA otrzyma\u0142a w ubieg\u0142ym roku za renowacj\u0119 G\u0142ogowsk\u0105 Nagrod\u0119 Historyczn\u0105.<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji o francuskim generale, kt\u00f3ry znalaz\u0142 gr\u00f3b na g\u0142ogowskiej ziemi w artykule Paw\u0142a \u0141achowskiego:<\/p>\n

http:\/\/www.glogow.pl\/\u2026\/ENCYKLOPEDIA%20ZIEMI%20GLOGOWSKIEJ%2\u2026<\/a><\/p>\n

\"8<\/p>\n

Odnowiona tablica z epitafium francuskiego genera\u0142a z r\u00f3\u017c\u0105 od Wehiku\u0142u.<\/p>\n

1927<\/strong>, 1.02<\/strong>., Rada Ambasador\u00f3w nadzoruj\u0105ca wykonanie Traktatu Wersalskiego, jak pisz\u0105 Autorzy na stronach TZG \u2013<\/p>\n

\u201ewymusi\u0142a na Niemcach przyj\u0119cie porozumienia zawieraj\u0105cego dok\u0142adnie wytyczony obszar zakazu budowy nowych umocnie\u0144. Obejmowa\u0142 on prawie ca\u0142e Prusy Wschodnie, opr\u00f3cz niewielkiego obszaru zwanego „Tr\u00f3jk\u0105tem Lidzbarskim” (Heilsberger Dreieck). Na pozosta\u0142ym obszarze Niemiec by\u0142 to w\u0105ski pas mi\u0119dzy granic\u0105 z Polsk\u0105, a rzek\u0105 Odr\u0105 i dalej na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d oko\u0142o 50-kilometrowa strefa nadgraniczna na Pomorzu. Na podstawie pozosta\u0142ych warunk\u00f3w porozumienia Niemcy zostali zmuszeni do zniszczenia 34 nowych obiekt\u00f3w, tzn. 8 z rejonu G\u0142ogowa, 5 – z Kostrzyna i 22 z Kr\u00f3lewca. Jednak\u017ce to samo porozumienie pozwoli\u0142o im na dowolnie interpretowan\u0105 „modernizacj\u0119” istniej\u0105cych na zakazanym obszarze pozosta\u0142ych 54 nowych obiekt\u00f3w, tzn. 34 w Kr\u00f3lewcu, 15 w rejonie Gi\u017cycka i 8 w G\u0142ogowie – na lewym brzegu Odry.<\/p>\n

By\u0142o to jawne naruszenie postanowie\u0144 Traktatu Wersalskiego przez sam\u0105 Konferencj\u0119 Ambasador\u00f3w. Wynika\u0142o to z faktu os\u0142abienia kontroli i \u00f3wczesnej sytuacji politycznej w Europie. Z o\u015bmiu obiekt\u00f3w istniej\u0105cych w G\u0142ogowie do dzisiejszych czas\u00f3w zachowa\u0142 si\u0119 jeden – niewielki obiekt usytuowany nad Odr\u0105, nieopodal Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich. Jest to ceglana wartownia, znajduj\u0105ca si\u0119 przy linii kolejowej G\u0142og\u00f3w \u2013 Wroc\u0142aw\u201d.<\/p>\n

I tyle zapisano na starej stronie TZG. Jednak g\u0142ogowscy odkrywcy nie ustaj\u0105 w poszukiwaniach – i je\u017celi znajd\u0105 \u2013 to r\u00f3wnie\u017c w dzia\u0142aniach rekonstrukcyjnych. Warto wi\u0119c poleci\u0107 te i kolejne efekty dokona\u0144 konserwatorskich i eksploratorskich G\u0142ogowskiego Ruchu Odkrywc\u00f3w Tajemnic. Czy w trakcie bie\u017c\u0105cej ods\u0142ony \u201eZimy w Twierdzy\u201d czy w lekturze na fb czy GFH. Bo jest co podziwia\u0107. Gratulujemy kolegom inwencji i zapa\u0142u.<\/p>\n

\"9<\/p>\n

A ilustracj\u0105 jest widok wn\u0119trza niedost\u0119pnego do niedawna schronu na terenie oddzia\u0142u Zak\u0142adu Hydrotechnicznego.<\/p>\n

1945, 4.02<\/strong>., g\u0142\u00f3wne si\u0142y radzieckiego 25 Korpusu Pancernego toczy\u0142y ci\u0119\u017ckie walki z Niemcami na p\u00f3\u0142nocnych przedpolach G\u0142ogowa. Szczeg\u00f3lnie zaci\u0119ty charakter mia\u0142y one na rubie\u017cy Moszowice (Mosswitz) \u2013 G\u0142og\u00f3wko (Glogischdorf). Jak podaj\u0105 Rosjanie, dzi\u015b w nocy na tym kierunku odparto 19 niemieckich kontratak\u00f3w. 25 Korpus Pancerny genera\u0142a Jewgienija Fominycha podczas walk w tym rejonie mia\u0142 straci\u0107 16 czo\u0142g\u00f3w T-34 oraz 2 dzia\u0142a samobie\u017cne SU-76.<\/p>\n

Przez powojennych kilka lat wraki wypalonych, ci\u0119\u017ckich pancernych mastodont\u00f3w utrudnia\u0142y remonty dr\u00f3g g\u0142ogowskim drogowcom. Jak wspominaj\u0105 drogowcy \u2013 bez ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu, przy pomocy ad hoc tworzonych podno\u015bnik\u00f3w uda\u0142o si\u0119 te zawalidrogi przesuwa\u0107 poza koron\u0119 drogi. Potem trafi\u0142y na przys\u0142owiowe \u017cyletki.<\/p>\n

\"10<\/p>\n

Na zdj\u0119ciu pierwszy z lewej kierownik Powiatowego Zarz\u0105du Dr\u00f3g \u2013 in\u017c. Nowicki \u2013 na wraku w okolicach Moszowic w 1947 roku. (Zdj\u0119cie z Monografii g\u0142ogowskiego drogownictwa Mariana Tymka).<\/p>\n

1945<\/strong>, 24.02<\/strong>., do klasztoru w Henrykowie ko\u0142o Z\u0105bkowic \u015al\u0105skich ksi\u0105dz pra\u0142at, dr Kurt Engelbert wywi\u00f3z\u0142 wiele cennych eksponat\u00f3w wroc\u0142awskiego Muzeum Archidiecezjalnego, kt\u00f3rym kierowa\u0142. W\u015br\u00f3d nich by\u0142a bezcenna lipowa deska, na kt\u00f3rej \u0141ukasz Cranach zwany starszym, w roku 1518 namalowa\u0142 Madonn\u0119 z dzieci\u0105tkiem. Zakupiona przez proboszcza g\u0142ogowskiej kolegiaty Joachima von Liedlau, trafi\u0142a nad Odr\u0119 jeszcze w tym wieku. Oprawiona w kunsztown\u0105 ram\u0119 zdobi\u0142a \u015bwi\u0105tyni\u0119 do 1944 r.<\/p>\n

Madonna G\u0142ogowska zosta\u0142a w\u0142a\u015bnie w tym roku przez kustoszy Muzeum Archidiecezjalnego we Wroc\u0142awiu wywieziona z miasta. Rok p\u00f3\u017aniej trafi\u0142a do klasztoru w Henrykowie. Tu znajdowa\u0142a si\u0119 bowiem jedna ze sk\u0142adnic wytypowanych i przygotowanych przez konserwatora zabytk\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska G\u00fcnthera Grundmana. Tu Madonna trafi\u0142a w opiek\u0119 dziekana Rottera. Ale ju\u017c dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej, jak dr Engelbert wspomina\u0142, przewi\u00f3z\u0142 obraz wraz z cennym gobelinem do plebanii ko\u015bcio\u0142a w L\u0105dku Zdroju. Zawis\u0142 w sypialni proboszcza Hinze. Tam mia\u0142y by\u0107 bezpieczniejsze?<\/p>\n

W niespe\u0142na miesi\u0105c po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych, 4 czerwca z pismem \u2013 upowa\u017cnieniem zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do proboszcza major Armii Czerwonej Moseew (Mosiejew?, bowiem transkrypcja rosyjskiego nazwiska dokonana zosta\u0142a na podstawie tekstu upowa\u017cnienia w j\u0119zyku niemieckim). W dokumencie by\u0142o upowa\u017cnienie do odbioru obrazu i gobelinu. Z adnotacji wiemy tak\u017ce, \u017ce zabytki zosta\u0142y radzieckiemu oficerowi wydane… I to w sumie tyle, ile wiemy. Dzieje tego obrazu w XX wieku to atrakcyjny temat pe\u0142en pyta\u0144 bez odpowiedzi. Ale na d\u0142ugie lata zapad\u0142a cisza. A\u017c w ko\u0144cu XX wieku, po wielkich zmianach politycznych w Europie, zacz\u0119\u0142o przybywa\u0107 informacji o zaginionych dzie\u0142ach sztuki.\u00a0 Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce obraz znajduje si\u0119 w Pa\u0144stwowym Muzeum Sztuki im. A. Puszkina w Moskwie. Po raz pierwszy by\u0142 eksponowany w czasie wystawy \u201eDwa\u017cdy spassionnyje\u201d (\u201eDwukrotnie ocalone\u201d) w 1995 roku! \u2013 napisa\u0142 wroc\u0142awski dziennikarz.<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji o obrazie Cranacha mo\u017cna znale\u017a\u0107 peregrynuj\u0105c w Internecie, np. w Glogopedii –<\/p>\n

http:\/\/www.glogow.pl\/ezg\/index.php\/%E2%80%9EMadonna_G%C5%82ogowska%E2%80%9D_Cranacha<\/a><\/p>\n

Ilustracje \u2013 przedwojenne widoki bry\u0142y i wn\u0119trza kolegiaty oraz zdj\u0119cie arcydzie\u0142a \u0141ukasza Cranacha (zbiory R. Rokaszewicza).<\/p>\n

\"1<\/p>\n

Ten obraz przez kilkaset lat zdobi\u0142 g\u0142ogowska kolegiat\u0119.<\/p>\n

1947<\/strong>, <\/strong>w ko\u0144cu lutego,<\/strong> przeniesiono ze S\u0142awy do G\u0142ogowa, do budynku przedwojennej szko\u0142y rolniczej przy ul. Kr\u00f3lewskiej 38 (obecnie Jedno\u015bci Robotniczej), Komend\u0119 Powiatow\u0105 MO. Tu na parterze mie\u015bci\u0142 si\u0119 ju\u017c posterunek miejski milicji.\u00a0 Poniewa\u017c obiekt ten by\u0142 przewidziany na cele o\u015bwiatowe, rozpocz\u0119to poszukiwanie nowych lokali. Jednym z powod\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych przeprowadzk\u0119 by\u0142 jednak k\u0142opotliwy \u201ezapas magazynowy\u201d. Ot\u00f3\u017c w pomieszczeniach szkolnych znajdowa\u0142o si\u0119 ponad p\u00f3\u0142 miliona sztuk amunicji karabinowej i pistoletowej zgromadzonej przez milicjant\u00f3w, a pozosta\u0142ej po dzia\u0142aniach wojennych. Do tej pory nie mo\u017cna by\u0142o jej wywie\u017a\u0107, wykorzysta\u0107 czy zniszczy\u0107.<\/p>\n

Henryk Jedlikowski, kt\u00f3ry zosta\u0142 skierowany do G\u0142ogowa na stanowisko zast\u0119pcy komendanta, zapami\u0119ta\u0142 sw\u00f3j pierwszy dzie\u0144 w maju 1947 roku\u00a0 tak :<\/p>\n

\u201e\u2026 Miasto G\u0142og\u00f3w …, wygl\u0105da\u0142o jeszcze jak wielkie cmentarzysko ruin. Woko\u0142o widnia\u0142y napisy \u201eminy\u201d. Id\u0105c ruinami tego miasta spotka\u0142em kilku milicjant\u00f3w b\u0119d\u0105cych pod wp\u0142ywem alkoholu. Wskazali mi drog\u0119 do budynku KPMO, kt\u00f3ry w tym czasie mie\u015bci\u0142 si\u0119 przy ulicy Kr\u00f3lewskiej \u2026 Do\u015b\u0107 d\u0142ugo stuka\u0142em do drzwi \u2026 zanim otworzy\u0142 mi je m\u00f3j p\u00f3\u017aniejszy podw\u0142adny Stanis\u0142aw Druciarek (instruktor pol.-wych.). W tym momencie ju\u017c wiedzia\u0142em, \u017ce czeka mnie tu trudna i ci\u0119\u017cka praca polityczno-wychowawcza. Tak rzeczywi\u015bcie by\u0142o\u201d.<\/em><\/p>\n

W zniszczonym mie\u015bcie brakowa\u0142o chronicznie mieszka\u0144 i lokali na biura. Trzeba by\u0142o energicznych dzia\u0142a\u0144, by mo\u017cna by\u0142o ulokowa\u0107 tu porozrzucane w okolicy powiatowe urz\u0119dy i zapewni\u0107 zno\u015bn\u0105 egzystencj\u0119 urz\u0119dnikom.<\/p>\n

Niebawem posterunek miejski przeniesiono obok do pierwszej klatki s\u0105siedniego bloku. Natomiast dla KPMO znaleziono miejsce w remontowanej kamienicy czynszowej przy\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Alei Wolno\u015bci 6.<\/p>\n

\"11<\/p>\n

2020<\/strong>, <\/strong>5.02, <\/strong>w Bibliotece Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw\u0142a II mia\u0142o miejsce uroczyste otwarcie autorskiej wystawy Marka Roberta G\u00f3rniaka pt. \u201eG\u0142ogowianin z urodzenia – Lublinianin z wyboru\u201d.<\/p>\n

Kiedy Wehiku\u0142 przekracza\u0142 drzwi gmachu przy ul. Chopina 27 w Lublinie plakaty obwieszcza\u0142y a kolejka do szatni dawa\u0142a wyraz \u2013 co\u015b si\u0119 dzieje, Jedni wind\u0105 inni dostojnie schodami na IV pi\u0119tro. Tam g\u0119stniej\u0105cy t\u0142um m\u00f3g\u0142 zagl\u0105da\u0107 do szczelnie wype\u0142nionych gablot z dorobkiem i wymiernymi oznakami uznania naszego kolegi \u2013 G\u0142ogowianina i Lubelaka (bo jak dostrzeg\u0142o kilku uczestnik\u00f3w tak winno by\u0107) \u2013 Marka Roberta G\u00f3rniaka. Pochodz\u0105cy z Gr\u0119bocic ko\u0142o G\u0142ogowa od kilkudziesi\u0119ciu lat swoje \u017cycie zawodowe i rodzinne ma w Lublinie. Pasje realizuje w G\u0142ogowie i na Dolnym \u015al\u0105sku. I przez wiele lat udaje mu si\u0119 to \u0142\u0105czy\u0107, doje\u017cd\u017caj\u0105c cz\u0119sto do Rodzic\u00f3w w Gr\u0119bocicach.<\/p>\n

W zat\u0142oczonym foyer Czytelni G\u0142\u00f3wnej odby\u0142o si\u0119 otwarcie wystawy. Powita\u0142a go\u015bci Dyrektor Biblioteki, dr Katarzyna Ko\u0142akowska. Wehiku\u0142 w imieniu G\u0142ogowian powiedzia\u0142, \u017ce G\u0142og\u00f3w ma marki takie jak Dzieci G\u0142ogowskie, Odr\u0119 z R\u00f3\u017cowym Mostem i Mied\u017a. A czwart\u0105 z tych marek jest Marek Robert G\u00f3rniak. Potem pow\u0119drowali\u015bmy do Sali konferencyjnej na parterze by nie przeszkadza\u0107 Czytelnikom. I jak si\u0119 okaza\u0142o dotar\u0142 nas niez\u0142y t\u0142umek.<\/p>\n

Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kr\u00f3tka, ale bardzo interesuj\u0105ca konferencja po\u015bwi\u0119cona naszemu bohaterowi z takimi tematami jak:
\n– Sylwetka Marka R. G\u00f3rniaka \u2013 ks. prof. dr hab. Jan Walkusz
\n– Marek R. G\u00f3rniak student \u2013 Halina Danczowska
\n– Marek R, G\u00f3rniak regionalista \u2013 dr Tomasz O\u017c\u00f3g
\n– Marek R. G\u00f3rniak publicysta \u2013 ks. dr hab. S\u0142awomir Zych
\n– Marek R. G\u00f3rniak dzia\u0142acz \u2013 Wies\u0142aw Maciuszczak<\/p>\n

Wehiku\u0142 czasu gratuluje Markowi Robertowi G\u00f3rniakowi uznania.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

5 lutego, w Bibliotece Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Paw\u0142a II mia\u0142o miejsce uroczyste otwarcie autorskiej wystawy Marka Roberta G\u00f3rniaka pt. \u201eG\u0142ogowianin z urodzenia – Lublinianin z wyboru\u201d. Marek Robert G\u00f3rniak w wyst\u0105pieniu inauguracyjnym konferencji. (fot. Nikita Kruger)   75 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1180"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1180"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1194,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1180\/revisions\/1194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}