{"id":1196,"date":"2020-03-07T12:03:46","date_gmt":"2020-03-07T11:03:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1196"},"modified":"2020-03-07T12:21:28","modified_gmt":"2020-03-07T11:21:28","slug":"1196","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2020\/03\/07\/1196\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – marzec 2020 (rok 11\/133)"},"content":{"rendered":"

Czy w tym roku<\/strong> wiosna jak w p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu? Kasper Borgeni zapisa\u0142 w swoim Annales \u2013 Roczniku G\u0142ogowskim – \u201e w pocz\u0105tku marca 1471 by\u0142a najlepsza wiosna, ciep\u0142a i jasna\u2026\u201d<\/em><\/p>\n

Wiosna, wiosna ach to ty \u2013 Paniom na Dzie\u0144 Kobiet u\u015bmiechni\u0119te, wiosenne i pe\u0142ne bukiet\u00f3w kwiat\u00f3w \u017cyczenia sk\u0142ada Wehiku\u0142 czasu.<\/p>\n

<<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Ilustracj\u0105 jest blankiet telegramu okoliczno\u015bciowego z okazji Dnia Kobiet wys\u0142any do Pa\u0144 z g\u0142ogowskiego Domu Kultury w 1976 roku przez Wojew\u00f3dzki Dom Kultury w Legnicy (AP w Legnicy, Kronika).<\/p>\n

A z marcowych przesz\u0142o\u015bci polecamy:<\/p>\n

17.03.1490,<\/strong> 530 lat temu<\/strong>, kr\u00f3l Maciej Korwin nada\u0142 miastu herb – tarcz\u0119 o b\u0142\u0119kitnym kolorze, na kt\u00f3rej polu uwidoczniony by\u0142 kruk, namalowany w swoich naturalnych barwach na ga\u0142\u0119zi z trzema s\u0119kami. (R\u00f3d Hunyadych, z kt\u00f3rego pochodzi\u0142 kr\u00f3l piecz\u0119towa\u0142 si\u0119 krukiem i od jego \u0142aci\u0144skiej nazwy corvus<\/em> wzi\u0105\u0142 si\u0119 przydomek Korwin). Samodzielnie znak w\u0119gierskich w\u0142adc\u00f3w kr\u00f3tko sygnowa\u0142 miejskie dokumenty, bo ju\u017c ksi\u0105\u017c\u0119 Zygmunt Jagiello\u0144czyk kaza\u0142 zaprzesta\u0107 u\u017cywania tego znaku.<\/p>\n

<<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Kruk Korwin\u00f3w na pi\u0119ciopolowym herbie G\u0142ogowa w okresie przed 1939 rokiem. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tu \u017c\u00f3\u0142te t\u0142o w dolnym, lewym polu. W obecnie obowi\u0105zuj\u0105cym herbie t\u0142em dla czarnej g\u0142owy byka jest kolor czerwony.<\/p>\n

O nieznanym i zapomnianym<\/strong> dyplomacie, polityku, mecenasie i fundatorze z \u017bukowic.<\/p>\n

\u017burawie nad Odr\u0105<\/strong>…<\/p>\n

 <\/p>\n

Po raz \u00f3smy zostanie<\/strong> wybrany laureat G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej Z\u0142oty Bilet Wehiku\u0142u czasu GNH. Nagrod\u0119 obj\u0105\u0142 swoim patronatem i j\u0105 wr\u0119czy Prezydent miasta Rafael Rokaszewicz. Nominaci otrzymaj\u0105 dyplomy i upominki. B\u0119d\u0105 te\u017c przyznane wyr\u00f3\u017cnienia specjalne.<\/p>\n

\"3<\/p>\n

G\u0142ogowsk\u0105 Nagrod\u0119 Historyczn\u0105 w 2019 roku odebra\u0142 Kazimierz Ka\u0142ucki, prezes firmy \u201eIntertrans\u201d SA za renowacj\u0119 p\u0142yty gen. Rheinwalda w forcie \u201eStern\u201d. Prezydent Rafael Rokaszewicz wr\u0119czy\u0142 po raz pierwszy statuetk\u0119 Nagrody, autorstwa artysty rze\u017abiarza Janusza Owsianego. (fot. Kacper Chudzik)<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

Nowo\u015b\u0107 na lokalnym rynku wydawniczym. O jednym z pierwszych lekarzy po wojnie na ziemi g\u0142ogowskiej, wcze\u015bniej lekarzu wojskowym, kawalerze Krzy\u017ca Walecznych. Bytomskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo przygotowa\u0142o ksi\u0105\u017ck\u0119\u2026<\/p>\n

    \n
  • Maria i Andrzej Perlakowie, \u017bo\u0142nierz i lekarz. Pp\u0142k dr med. W\u0142adys\u0142aw Morasiewicz i jego czasy<\/strong>. Warszawa 2020<\/li>\n
  • O\u00a0doktorze W\u0142adys\u0142awie Morasiewiczu Wehiku\u0142 pisa\u0142 na tych \u0142amach kilkakrotnie. Biogram Doktora trafi\u0142 do Encyklopedii Ziemi G\u0142ogowskiej.<\/li>\n
  • Sygnalizowana ksi\u0105\u017cka przedstawia swojego bohatera na tle szerokiej panoramy. W okresie powojennym opisuje bytomsk\u0105 i okoliczn\u0105 codzienno\u015b\u0107. \u0141\u0105cznie z sympatycznym \u201estawkiem Morasiewicza\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n

    Wydawca umie\u015bci\u0142 na ok\u0142adce opis sylwetek. Poczytajmy:<\/p>\n

      \n
    • W\u0142adys\u0142aw Morasiewicz<\/strong> (1896-1992), pp\u0142k dr med., \u017co\u0142nierz Legion\u00f3w J. Pi\u0142sudskiego, cz\u0142onek POW, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej (1919-1920), oficer zawodowy WP s\u0142u\u017cby medycznej we Lwowie, absolwent medycyny na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, lekarz w Brze\u017canach (1933-1944), dow\u00f3dca poci\u0105gu sanitarnego w 1939 r., cz\u0142onek ZWZ-AK i \u201e\u017begoty\u201d w Brze\u017canach. Lekarz wojskowy (1944-1945), lekarz powiatowy w G\u0142ogowie (1947-1951), kierownik przychodni w Bytomiu Odrz. do 1972 r., leczy\u0142 do 1991. Uhonorowany, m.in. Krzy\u017cem Walecznych (1922), Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1980), Krzy\u017cem za udzia\u0142 w Wojnie 1918-1921 (1991).<\/li>\n
    • Andrzej Perlak<\/strong> (ur. 1954 r.), historyk, od 1977 r. zwi\u0105zany z opozycj\u0105, dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci\u201d, represjonowany, odznaczony m.in. Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2009 r.).<\/li>\n
    • Maria Perlak<\/strong> (ur. 1955 r.), ekonomista, teolog, informatyk, dzia\u0142aczka \u201eSolidarno\u015bci\u201d i Ruchu \u015awiat\u0142o-\u017bycie, odznaczona m.in. Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2017 r.).<\/li>\n
    • Autorzy m.in. publikacji IPN: Internowani w Uhercach II (16 VIII \u2013 23 XII 1982), Wroc\u0142aw 2010; Nowosolska \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Relacje, wspomnienia, dokumenty (IX 1980 \u2013 VI 1990), Pozna\u0144 2013. Wyr\u00f3\u017cnieni Nagrod\u0105 IPN \u201e\u015awiadek Historii\u201d (2011 r.).<\/li>\n<\/ul>\n

      13 marca o godz. 17.00<\/strong> spotkanie promocyjne odb\u0119dzie si\u0119 w bibliotece w Bytomiu Odrza\u0144skim. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, 14 marca o godz. 16.00 spotkanie w Muzeum Miejskim w Nowej Soli.<\/p>\n

      \"4<\/p>\n

      1309<\/strong>, <\/strong>w G\u0142ogowie uruchomiono pierwszy na ziemiach polskich szpital dla tr\u0119dowatych. Tak w 1948 roku zapisa\u0142 Franciszek \u015amidoda w artykule \u201eSzpitalnictwo Polski przedrozbiorowej w opiece ko\u015bcio\u0142a\u201d. Tr\u0105d przynie\u015bli do Polski w XIII wieku niemieccy koloni\u015bci z Zachodniej Europy. A tam z kolei dosta\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki \u201eimportowi\u201d przez powracaj\u0105cych z misji w Palestynie krzy\u017cowc\u00f3w. Najprawdopodobniej szpital prowadzony by\u0142 przez bractwo mi\u0142osierdzia.<\/p>\n

      Ale to nie by\u0142 pierwszy szpital w mie\u015bcie. \u201ePrawdopodobnie w po\u0142owie XIII w. zbudowano ko\u0142o wielkiego mostu prowadz\u0105cego na Ostr\u00f3w Tumski dom szpitalnik\u00f3w \u015bw. Ducha. Ze wzgl\u0119du na liczne wylewy Odry pod koniec XIV w. przenie\u015bli oni swoj\u0105 siedzib\u0119 na Przedmie\u015bcie Szpitalne gdzie Zakon Duchak\u00f3w wystawi\u0142 nowy kompleks szpitalny\u2026\u201d \u2013 czytamy w dziejach miasta prof. Matwijowskiego.<\/p>\n

      \"5<\/p>\n

      A ilustruje w\u0105tek zdj\u0119cie szpitala ginekologiczno-po\u0142o\u017cniczego, prowadzonego przez diakonisy z protestanckiej misji charytatywnej Betanek (\u201eBethanien\u201d). Trafi\u0142y do G\u0142ogowa w 1861 roku i pierwotnie urz\u0105dzi\u0142y si\u0119 na Ostrowie Tumskim. W 1912 roku zasiedli\u0142y wybudowany dla nich budynek przy \u00f3wczesnej Rauschwitzerstr. (Ruszowickiej), kt\u00f3ra w czasach hitlerowskich nosi\u0142a imi\u0119 Goeringa, a po wojnie al. 3 Maja i dzi\u015b \u2013 ul. Obro\u0144c\u00f3w Pokoju.<\/p>\n

      1471<\/strong>, w pocz\u0105tku marca, <\/strong>jak zapisa\u0142 Kasper Borgeni w swoim Annales \u2013 Roczniku G\u0142ogowskim – \u201eby\u0142a najlepsza wiosna, ciep\u0142a i jasna, tak \u017ce w niedziel\u0119 Reminiscere [10 III 1471] i kilka dni wcze\u015bniej, mianowicie oko\u0142o \u015bwi\u0119ta \u015bw. Tomasza z Akwinu [7 III 1471] zacz\u0119\u0142y kwitn\u0105\u0107 fio\u0142ki i inne kwiatuszki, do czego w poprzednim roku dosz\u0142o dopiero oko\u0142o \u015bwi\u0119ta \u015bw. Jerzego [23 IV 1470<\/em>]\u201d.<\/p>\n

      Wiosna mia\u0142a wtedy trwa\u0107 d\u0142u\u017cej i przej\u015b\u0107 w lato. Nie wiadomo nic o ewentualnych przymrozkach. \u201eWi\u0119kszo\u015b\u0107 jab\u0142oni i gruszy rozkwit\u0142a, r\u00f3wnie\u017c zbo\u017ce. I by\u0142a bardzo dobra pogoda\u201d \u2013 kontynuowa\u0142 kronikarz. Zwr\u00f3ci\u0142 jednak uwag\u0119, \u017ce by\u0142o wiele burz z b\u0142yskawicami. Dzi\u015b, w XXI wieku ju\u017c spotkali\u015bmy si\u0119 z wiosennymi burzami, przylatuj\u0105 ju\u017c bociany, kwitn\u0105 od miesi\u0105ca pierwsze kwiaty.<\/p>\n

      Opr\u00f3cz dedykowanych Paniom wiosennych kwiat\u00f3w \u2013 dzi\u015b Historia o pewnej kobiecie z Polski, kt\u00f3ra trafi\u0142a (ta opowie\u015b\u0107) pod g\u0119sie pi\u00f3ro g\u0142ogowskiego skryby w epoce opisywanej wy\u017cej dobrej pogody. Wehiku\u0142 ju\u017c przypomina\u0142 t\u0119 posta\u0107, opisuj\u0105c lektur\u0119 ksi\u0105\u017cki Zamek Barwa\u0142d<\/em> Andrzeja Buckiego. Dzi\u015b jeszcze raz.<\/p>\n

      Katarzyna W\u0142odkowa, z pochodzenia W\u0119gierka, \u017cona W\u0142odka ze Skrzynna, mia\u0142a mieszka\u0107 i operowa\u0107 z zamku w Barwa\u0142dzie, ko\u0142o Kalwarii Zebrzydowskiej. Jak pisze prof. Wojciech Mrozowicz jako Wlokyne (lub Wlekyne) trafi\u0142a do opowie\u015bci odpustowych tego znanego o\u015brodka odpustowego. I mo\u017ce t\u0105 drog\u0105 wie\u015bci dotar\u0142y na \u015al\u0105sk:<\/p>\n

      \u201eWlekyne tak silnie i po m\u0119sku si\u0119 prowadzi\u0142a, \u017ce swego m\u0119\u017ca ustanowi\u0142a w swoim zamku niczym stra\u017cnika, sama za\u015b z towarzysz\u0105cymi jej s\u0142ugami \u0142upi\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w innych zamk\u00f3w. Je\u017adzi\u0142a konno z uzbrojeniem i wyposa\u017ceniem s\u0142u\u017c\u0105cym do obrony, zupe\u0142nie jak silny m\u0105\u017c. Nie oszcz\u0119dza\u0142a \u017cadnego przeciwnika. Tak\u017ce sama \u0142upi\u0142a zamki i wsie swoich wrog\u00f3w. M\u00f3wi\u0105 r\u00f3wnie\u017c o niej, \u017ce kiedy by\u0142a ci\u0119\u017carna, pozostawa\u0142a w domu a\u017c do czasu rozwi\u0105zania.<\/em><\/p>\n

      Sama je\u017adzi\u0142a konno, jak m\u0105\u017c, od miasta do miasta. R\u00f3wnie\u017c, jak wie\u015b\u0107 niesie, rabowa\u0142a na drogach kupc\u00f3w i innych ludzi, tak \u017ce wsz\u0119dzie jej si\u0119 bano i przestrzegano: \u201eNadejdzie Wlokyne\u201d. M\u00f3wiono tak\u017ce o niej, \u017ce nie by\u0142o \u0142uku ani kuszy, kt\u00f3rych by r\u0119koma bez jakichkolwiek przyrz\u0105d\u00f3w nie naci\u0105gn\u0119\u0142a, czego \u017caden m\u0105\u017c nie by\u0142 w stanie dokona\u0107, a czyni\u0142a tak przez wiele lat. Bi\u0142a wreszcie na swoim zamku fa\u0142szywe monety i z tego powodu zosta\u0142a pojmana i spalona jako fa\u0142szerka. I tak przepad\u0142y jej maj\u0105tek i moc. Pozostawi\u0142a po sobie syn\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c silnych. Sama za\u015b przebywa\u0142a w dystrykcie krakowskim w Polsce, gdzie pami\u0119\u0107 o niej trwa\u0142a przez wiele lat<\/em>\u201d. [wzmianka 179]<\/p>\n

      \"6<\/p>\n

      W pierwsz\u0105 niedziel\u0119 marca. Prawie wiosennie, kwieci\u015bcie, pachn\u0105co kalin\u0105.<\/p>\n

      (fot. Danuta Bizukoj\u0107).<\/p>\n

      1480<\/strong>, 22.03.,<\/strong> do kolegium wikariuszy g\u0142ogowskich wst\u0105pi\u0142 Kaspar Borgeni, autor s\u0142ynnego Rocznika G\u0142ogowskiego (Annales Glogovienses). Jak pisa\u0142 autor przek\u0142adu prof. Wojciech Mrozowicz – Zaj\u0105\u0142 w nim dawne miejsce wikariusza Henryka Braunego. W kolegium Kaspar Borgeni by\u0142 prokuratorem (zarz\u0105dc\u0105) wikariuszy. \u201eEgo Caspar Borgeni procurator vocariorum\u201d (\u201eJa Kaspar Borgeni, prokurator wikariuszy\u201d).\u00a0 W instytucjach ko\u015bcielnych prokuratorzy to najcz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c osoby odpowiedzialne za sprawy gospodarcze. Zapewne w\u0142a\u015bnie jako taki Kaspar Borgeni by\u0142 zobowi\u0105zany do prowadzenia rejestru.<\/p>\n

      Borgeni najprawdopodobniej by\u0142 g\u0142ogowianinem lub pochodzi\u0142 z najbli\u017cszych okolic i tym badacze uzasadniaj\u0105 jego zainteresowanie spisywaniem przesz\u0142o\u015bci tej ziemi. Stanowisko prokuratora wikariuszy zajmowa\u0107 mia\u0142 przez ok. dwadzie\u015bcia lat. O opuszczeniu przez niego tej funkcji \u015bwiadczy\u0107 ma zapis o ponownym obsadzeniu stanowiska 25 pa\u017adziernika 1495 roku. Wi\u0119c przed t\u0105 dat\u0105 musia\u0142 odej\u015b\u0107. Najpewniej z powodu \u015bmierci.<\/p>\n

      \u00a0<\/strong><\/p>\n

      1526<\/strong>, 23.03<\/strong>.,<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 w \u017bukowicach Joachim von Berge, przysz\u0142y dyplomata, polityk, mecenas nauki i kultury. A rok by\u0142 wa\u017cny dla \u015al\u0105ska i G\u0142ogowa \u2013 w bitwie pod Mohaczem ginie Ludwik II Jagiello\u0144czyk. W wyniku ustale\u0144 Kr\u00f3lestwo Czech przejmuje dynastia Habsburg\u00f3w.<\/p>\n

      Rodzicami naszego bohatera byli Hans von Berge i Katharine z domu Braun z Przec\u0142awia w ksi\u0119stwie g\u0142ogowskim. Siedemdziesi\u0119cioletni \u2013 w momencie urodzin syna \u2013 ojciec \u017cy\u0142 jeszcze tylko dwa lata, st\u0105d Joachim nie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci pozna\u0107 ojca. M\u0142ody cz\u0142owiek w wieku 12 lat rozpocz\u0105\u0142 edukacj\u0119 w z\u0142otoryjskim gimnazjum ksi\u0105\u017c\u0119cym, kt\u00f3re by\u0142o wybijaj\u0105cym si\u0119 w regionie protestanckim o\u015brodkiem o\u015bwiatowym dla m\u0142odzie\u017cy szlacheckiej.<\/p>\n

      W ko\u0144cu lata 1556 dwudziestolatek opu\u015bci\u0142 rodzinny dom i \u015al\u0105sk \u2013 i przez Lipsk wyruszy\u0142 w tak zwany \u201eGrand Tour\u201d, czyli podr\u00f3\u017c po Europie maj\u0105c\u0105 za zadanie dostarczy\u0107 nie tylko nowych umiej\u0119tno\u015bci i wiedzy, ale r\u00f3wnie\u017c by\u0107 okazj\u0105 do zaprezentowania siebie na dworach kr\u00f3lewskich, ksi\u0105\u017c\u0119cych i hrabiowskich ca\u0142ej Europy. Tym samym stwarza\u0142a okazje do zadzierzgni\u0119cia znajomo\u015bci, kt\u00f3re stwarza\u0142y \u0142a\u0144cuch protekcji i zale\u017cno\u015bci. W Brukseli, gdzie w\u0142a\u015bnie przebywa\u0142 dw\u00f3r kr\u00f3la Hiszpanii Filipa II pozna\u0142 hrabiego Egmonta, znacz\u0105c\u0105 posta\u0107 europejskiej polityki w tym czasie. Dzi\u0119ki niemu w Londynie uzyska\u0142 audiencj\u0119 u Marii \u2013 kr\u00f3lowej Anglii. A potem, po powrocie na kontynent, zje\u017adzi\u0142 kraje niemieckie i pa\u0144stwa w\u0142oskie.<\/p>\n

      M\u0142ody szlachcic powr\u00f3ci\u0142 do \u017bukowic na Wigili\u0119 \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia 1558 r., czyli po oko\u0142o dwa i p\u00f3\u0142 roku. Jak pisze Jaros\u0142aw Kuczer \u2013 \u201eDzi\u0119ki bieg\u0142o\u015bci w prawie i obyczaju politycznym mianowany zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 starosty g\u0142ogowskiego, Christopha von Lobkowitza (1557-1565) i zast\u0119powa\u0142 go przez d\u0142ugie okresy czasu na tym urz\u0119dzie w trakcie nieobecno\u015bci. Prowadzenie spraw ksi\u0119stwa po\u0142\u0105czy\u0142o jego karier\u0119 ze sprawami ca\u0142ego Kr\u00f3lestwa Czech. Ju\u017c w 1559 r. zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 jako wys\u0142annik stan\u00f3w na sejm augsburski, a nied\u0142ugo potem Ferdynand I przyzna\u0142 mu tytu\u0142 tajnego radcy cesarskiego\u201d.<\/p>\n

      Pracuj\u0105c na dworze, da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 wysokim urz\u0119dnikom. Dzi\u0119ki poparciu Joachima zu Neuhaus, czeskiego kanclerza, zaj\u0105\u0142 stanowisko radcy dworu Rzeszy. Zaprzysi\u0119\u017cony w dniu \u015bw. Micha\u0142a 1560 r. pracowa\u0142 dla Maksymiliana II i Rudolfa II. Od sukcesu misji do zwa\u015bnionych ksi\u0105\u017c\u0105t sakso\u0144skich w roku 1565 przez kolejne lata. Wyspecjalizowa\u0142 si\u0119 jako odnosz\u0105cy sukcesy wys\u0142annik i przedstawiciel dyplomatyczny. Po 12 latach s\u0142u\u017cby publicznej z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119 i powr\u00f3ci\u0142 na ziemi\u0119 g\u0142ogowsk\u0105. Tu za\u0142o\u017cy\u0142 rodzin\u0119 i pe\u0142ni\u0142 urz\u0119dy starszego ziemskiego oraz s\u0119dziego ziemskiego. Tu te\u017c zainicjowa\u0142 fundacj\u0119 o\u015bwiatow\u0105 dla finansowania nauki m\u0142odzie\u017cy szlacheckiej i mieszcza\u0144skiej. Jak oceni\u0142 przywo\u0142ywany wy\u017cej prof. Kuczer \u201e\u2026kariera Joachima jest rzadko spotykanym przyk\u0142adem kariery \u015al\u0105zaka w strukturach og\u00f3lnopa\u0144stwowych\u201d.<\/p>\n

      Zainteresowanych t\u0105 postaci\u0105 odsy\u0142amy do literatury: biogramu Joachim von Berge w EZG 56, napisanego przez Jerzego Dymytryszyna oraz artyku\u0142u Jaros\u0142awa Kuczera, \u201ePodr\u00f3\u017cnik, dyplomata, fundator \u015bl\u0105ski doby renesansu, Joachim von Berge (1526-1602) oczami biografa Karla Kellera\u201d, w zielonog\u00f3rskim periodyku Pro Libris nr 2.<\/p>\n

      \"7<\/p>\n

      Miedzioryt z wizerunkiem Joachima von Berga ze znalezionej w lubelskiej Bibliotece Uniwersyteckiej ksi\u0105\u017cki Karla Kellera, Joachim von Berge und seine Stiftungen<\/em>, Glogau und Leipzig 1834.<\/p>\n

        \n
      1. 1813<\/strong>. 20.03.,<\/strong> Przysz\u0142a wiosna ze wschodu. Jak zapisali w swoich kronikach Rosjanie, mia\u0142y przyby\u0107 pod G\u0142og\u00f3w pruskie oddzia\u0142y korpusu obl\u0119\u017cniczego, ale one si\u0119 dopiero tworzy\u0142y, a sojusz z Rosj\u0105 by\u0142 bardzo \u015bwie\u017cy. (Prusy zerwa\u0142y sojusz z Napoleonem 28 lutego 1813 r. i 16 marca wypowiedzia\u0142y wojn\u0119 Francji). Genera\u0142 major baron Ernest Schuler von Senden osobi\u015bcie pojawi si\u0119 dopiero za dwa tygodnie. G\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy pruskim korpusem b\u0119dzie mia\u0142 pod G\u0142ogowem 5 batalion\u00f3w piechoty, dwa szwadrony kawalerii, bateri\u0119 artylerii i kompani\u0119 saper\u00f3w. Razem 4\u00a0470 \u017co\u0142nierzy i 14 dzia\u0142. Te dzia\u0142a dopiero 25 marca rozpoczn\u0105 ostrzeliwanie twierdzy, kt\u00f3r\u0105 Rosjanie leniwie bombardowali ju\u017c od tygodnia (19.03.)<\/li>\n<\/ol>\n

        Rosjanie, kt\u00f3rzy ju\u017c harcowali pod twierdz\u0105 od jakiego\u015b czasu, zostawili Prusakom oddzia\u0142 w ilo\u015bci 1502 oficer\u00f3w i \u017co\u0142nierzy. Kwietniowe obl\u0119\u017cenie prowadzi\u0142 korpus licz\u0105cy blisko 6000 ludzi.<\/p>\n

        \"8<\/p>\n

        Na ilustracji Napoleon w G\u0142ogowie prawie 200 lat p\u00f3\u017aniej. Czyli wsp\u00f3\u0142czesny sobowt\u00f3r cesarza Waldemar \u017byra przed g\u0142ogowskim ratuszem w obecno\u015bci Prezydenta miasta i dow\u00f3dcy garnizonu. Towarzyszy\u0142 mu w reprezentacyjnym mundurze pu\u0142kownikowskim Tomasz Klauza z podjaroci\u0144skich Witaszyc. Wehiku\u0142 prowadzi\u0142 t\u0119 prezentacj\u0119 i wiecz\u00f3r promocyjny w ramach tradycyjnej \u201eZimy w twierdzy 2012\u201d.\u00a0 (Fot. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci SMGF \u201eTwierdza G\u0142og\u00f3w\u201d).<\/p>\n

        1947<\/strong>, <\/strong>w marcu, <\/strong>W\u0142odzimierz Banach, technik wodno-melioracyjny zatrudniony w powiatowej s\u0142u\u017cbie hydrologicznej uczestniczy\u0142 w ujarzmianiu zagro\u017cenia powodziowego, kt\u00f3re nios\u0142a Odra.\u00a0 Wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniej tak:<\/p>\n

        \u201e…na skutek ci\u0119\u017ckiej zimy, to jest du\u017cych mroz\u00f3w i obfitych opad\u00f3w \u015bniegu, nast\u0105pi\u0142o zagro\u017cenie powodziowe. Na Odrze powsta\u0142 olbrzymi zator ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 od Leszkowic a\u017c po G\u0142og\u00f3w. Woda i zwa\u0142y lodu si\u0119ga\u0142y po g\u00f3rn\u0105 kraw\u0119d\u017a korony wa\u0142u. Wa\u0142 przeciwpowodziowy na Odrze by\u0142 bardzo os\u0142abiony. Znajduj\u0105ce si\u0119 na lewobrze\u017cnym wale pot\u0119\u017cne betonowe bunkry poniemieckie, rozmieszczone co kilkaset metr\u00f3w, zosta\u0142y naruszone przez niewypa\u0142y i miny, kt\u00f3re po rozminowaniu teren\u00f3w w latach 1945 \u2013 1947 by\u0142y niszczone w tych bunkrach. W okresie zagro\u017cenia t\u0105 powodzi\u0105 by\u0142em szefem odcinka powodziowego w gminie Bia\u0142o\u0142\u0119ka. W tym czasie ca\u0142y stan milicji powiatu g\u0142ogowskiego zaj\u0119ty by\u0142 wysiedlaniem ludno\u015bci zagro\u017conej powodzi\u0105, a wi\u0119c w gminach Bia\u0142o\u0142\u0119ka i Gr\u0119bocice. Ludno\u015b\u0107 wysiedlono z wszystkich najbardziej zagro\u017conych rejon\u00f3w. Z niecierpliwo\u015bci\u0105 oczekiwali\u015bmy na wojsko, kt\u00f3re mia\u0142o usuwa\u0107 zator. Przez naruszony przy bunkrach grunt zacz\u0119\u0142a przecieka\u0107 ju\u017c woda. Gro\u017aba powodzi stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej realna. W tej sytuacji na miejsce g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci zatoru, przyjecha\u0142 \u00f3wczesny komendant powiatowy z G\u0142ogowa z kilkoma milicjantami. Przy u\u017cyciu granat\u00f3w usi\u0142owali naruszy\u0107 zator. Podziwia\u0142em ich zaanga\u017cowanie w walce z tym gro\u017anym \u017cywio\u0142em. Posiadane przez nich \u015brodki by\u0142y jednak niewystarczaj\u0105ce i nie odnosi\u0142y skutku. Wsp\u00f3lnie z innymi uczestnikami akcji powodziowej milicjanci przy pomocy gliny wykopowej w stodo\u0142ach \/ z klepisk\/ uszczelniali przecieki i wype\u0142niali bunkry. Na szcz\u0119\u015bcie lody na Odrze samorzutnie ruszy\u0142y i gro\u017aba powodzi min\u0119\u0142a\u201d.<\/em><\/p>\n

        \"9<\/p>\n

        G\u0142ogowska Odra i spi\u0119trzaj\u0105cy si\u0119 na niej l\u00f3d. (fot. A. Hryniewicz, 1963 r.).<\/p>\n

        1947, 10.03<\/strong>., Zarz\u0105d Miejski w G\u0142ogowie sporz\u0105dzi\u0142 dokument nr 16\/6\/47, czyli \u201eSprawozdanie z dzia\u0142alno\u015bci na terenie miasta G\u0142ogowa od chwili przej\u0119cia opieki prawnej nad miastem przez w\u0142adze polskie\u201d. I w tym materiale czytamy jak wielk\u0105 pozycj\u0105 w bud\u017cecie miasta by\u0142y wtedy przychody z przeprawy: \u201eProm na Odrze przynosi ok. 150 000 z\u0142 miesi\u0119cznie \u2026 W\u0142a\u015bciwy zak\u0142ad wodoci\u0105gowy <\/em>(na OT-wm) nieznacznie uszkodzony b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 uruchomiony po odbudowaniu mostu przez Odr\u0119: kolejowego i drogowego. Przez jeden z tych most\u00f3w przechodzi\u0142 ruroci\u0105g wodoci\u0105gowy \u2026 dotychczas oddano do u\u017cytku jeden most drewniany przez tzw. Star\u0105 Odr\u0119, pobudowany przez Spo\u0142eczne Przedsi\u0119biorstwo Budowlane \u2026 Dzi\u0119ki inicjatywie Dyrekcji PKP w Poznaniu naprawiono kolejowy most przez Star\u0105 Odr\u0119, wobec czego poci\u0105g doje\u017cd\u017ca na teren miasta po\u0142o\u017conego mi\u0119dzy Star\u0105 Odr\u0105 a w\u0142a\u015bciwym korytem rzeki<\/em>\u201d.<\/p>\n

        \"10<\/p>\n

        Fragment mapy wojew\u00f3dztwa wroc\u0142awskiego z 1947 roku. W\u015br\u00f3d ciekawostek \u2013 inne nazwy miast i miejscowo\u015bci \u2013 Bia\u0142obrzezie to Bytom Odrza\u0144ski, Gr\u0119boszyce to Gr\u0119bocice, D\u0119bina – Jakub\u00f3w, Chwarzyce \u2013 Gaworzyce, Bia\u0142odrzew \u2013 Bia\u0142o\u0142\u0119ka. Polkowice by\u0142y jeszcze wsi\u0105. U s\u0105siad\u00f3w w powiecie lubi\u0144skim \u2013 Kaczan\u00f3w to dzisiejszy Chocian\u00f3w. Nowa S\u00f3l jeszcze w powiecie Ko\u017cuchowskim.<\/p>\n

        Linie kolejowe oznaczone s\u0105 kolejno jako \u2013 dwutorowe, tu wida\u0107 tras\u0119 od Wroc\u0142awia do G\u0142ogowa i dalej biegnie tak\u017ce dwutorowa do Szprotawy. I jednotorowe \u2013 w wi\u0119kszo\u015bci takie i tu zaskoczenie – \u201enadodrzanka\u201d \u2013 do Nowej Soli ma tylko jeden tor. W wielu przypadkach drugi tor zosta\u0142 zdemontowany przez Rosjan. Mapa, z kt\u00f3rej pochodzi ten fragment jest za\u0142\u0105cznikiem do wydawnictwa opisuj\u0105cego polskie pierwsze dwa lata na Dolnym \u015al\u0105sku, Wroc\u0142aw 1947 (w bibliotece Wehiku\u0142u).<\/p>\n

        1954, 1.03<\/strong>., jeszcze w starych pomieszczeniach przy ul. Grunwaldzkiej w Urz\u0119dzie Poczty zainstalowano dalekopis pod\u0142\u0105czony do systemu w Zielonej G\u00f3rze. G\u0142\u00f3wnie s\u0142u\u017cy\u0142 do przesy\u0142ania tzw. telegram\u00f3w, dalekich przodk\u00f3w dzisiejszych esemes\u00f3w. Tre\u015b\u0107 telegramu (wraz z adresem i informacjami uzupe\u0142niaj\u0105cymi) wydrukowana jest na w\u0105skim pasku papieru, kt\u00f3ry w plac\u00f3wce odbiorczej PPTiT naklejany by\u0142 na formularz i w tej postaci dostarczany przez dor\u0119czyciela adresatowi. Tzw. telegram okoliczno\u015bciowy m\u00f3g\u0142 by\u0107 dostarczany na kolorowym, specjalnym blankiecie. W g\u0142ogowskim urz\u0119dzie do zmianowej obs\u0142ugi zatrudniono ju\u017c w tym roku 2 telegrafistki i 1 dor\u0119czyciela. W 1972 roku zainstalowano dalekopis r\u00f3wnie\u017c w UPT 2 (przy dworcu kolejowym).<\/p>\n

        1967<\/strong>, <\/strong>6.03<\/strong>., Wroc\u0142awskie Okr\u0119gowe Przedsi\u0119biorstwo Miernicze przyst\u0105pi\u0142o do pomiar\u00f3w geodezyjnych na terenach przysz\u0142ej budowy Huty Miedzi. Ruszy\u0142y te\u017c pierwsze prace ziemne. Rozpocz\u0119to budow\u0119 dr\u00f3g dojazdowych i gromadzenie materia\u0142\u00f3w. Trzy tygodnie wcze\u015bniej, jak zanotowano w Kronice Huty Miedzi (s.138), \u201ew G\u0142ogowie usytuowano zal\u0105\u017cek kierownictwa zak\u0142adu o nazwie: Huta Miedzi w Budowie\u201d.<\/p>\n

        1972<\/strong>, <\/strong>w marcu<\/strong>., utworzono rezerwat przyrodniczy \u201eDalkowskie Jary\u201d. Po\u0142o\u017cony niedaleko G\u0142ogowa, obejmuje ponad 40 hektar\u00f3w powierzchni Wzg\u00f3rz Dalkowskich. Atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 i przyrodnicz\u0105 s\u0105 wzniesienia o stromych zboczach \u017c\u0142obione sieci\u0105 w\u0105woz\u00f3w.<\/p>\n

        Jak informuj\u0105 le\u015bnicy z g\u0142ogowskiego Nadle\u015bnictwa, okre\u015blenie rezerwatu mia\u0142o na celu obj\u0119cie ochron\u0105 g\u0142\u00f3wnie buczyn i roz\u0142o\u017cystych d\u0119b\u00f3w, kt\u00f3re \u201e… w tym rezerwacie (przewa\u017cnie d\u0119by) osi\u0105gaj\u0105 wiek przekraczaj\u0105cy nawet 200 lat. <\/em>Bardzo dobrze zadomowi\u0142y si\u0119 tu drzewa zagraniczne takie jak: d\u0105b czerwony, sosna czarna oraz akacje \u2013 przywiezione z Ameryki, czy brzoza omszona \u2013 z Syberii. Nie mo\u017cna oczywi\u015bcie pomin\u0105\u0107 drzew rodzimych: d\u0119bu szypu\u0142kowego, bezszypu\u0142kowego, buka pospolitego, topoli, olszy czarnej, brzozy brodawkowatej, osiki, sosny pospolitej, jod\u0142y, modrzewia i \u015bwierka<\/em>\u201d<\/em>.<\/p>\n

        Na terenie gminy \u017bukowice znajduje si\u0119 w\u015br\u00f3d las\u00f3w na wzg\u00f3rzu (latem niewidoczna) kaplica pw. \u015bw. Anny. Droga do niej prowadzi schodkami i strom\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105. Kaplica wa\u017cna i wr\u0119cz kultowa dla kierowc\u00f3w \u2013 tu odbywa si\u0119 \u015bwi\u0119cenie samochod\u00f3w w dniu patrona kierowc\u00f3w \u2013 \u015bw. Krzysztofa.<\/p>\n

        Obok, ju\u017c w obszarze woj. lubuskiego, znajduje si\u0119 podobny kulturowo Rezerwat Annabrzeskie W\u0105wozy. Najwygodniej dla Wehiku\u0142u by\u0142o si\u0119 tu, jak i do kaplicy dosta\u0107 od strony drogi ekspresowej S-3 przez wie\u015b Wilczyce. Kilometr od ruchliwej szosy u wjazdu do wsi spotka\u0107 mo\u017cna (czy by\u0142o mo\u017cna?) wiekowy d\u0105b bezszypu\u0142kowy. Oby r\u00f3s\u0142 d\u0142ugo! (fot. Wehiku\u0142 2007).<\/p>\n

        Kaplica \u015aw. Anny widziana wczesn\u0105 wiosn\u0105. Zdj\u0119cie podes\u0142ane Wehiku\u0142owi przez Stefana Bur\u0119.<\/p>\n

        \u00a0\"11-<\/p>\n

        2004<\/strong>, 8.03<\/strong>., firma Beheer B.V., nale\u017c\u0105ca do holenderskiej grupy kapita\u0142owej Smulders, kupi\u0142a od Skarbu Pa\u0144stwa wi\u0119kszo\u015bciowy pakiet akcji g\u0142ogowskiej Famaby \u2013 do niedawna potentata w produkcji \u017curawi samojezdnych. Nowe nad Odr\u0105 trafi\u0142o na ci\u0119\u017ckie czasy \u015bwiatowego kryzysu ekonomicznego. Ale uda\u0142o si\u0119 zredukowa\u0107 powierzchni\u0119 zak\u0142adu, zintegrowa\u0107 do\u015bwiadczon\u0105 za\u0142og\u0119 i zainwestowa\u0107 w nowe maszyny. Dziewi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej Grupa zako\u0144czy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107, ale pojawi\u0142 si\u0119 nowy w\u0142a\u015bciciel, kt\u00f3ry wraz z syndykiem sprawi\u0142, \u017ce (jak pisz\u0105 dzi\u015b) w G\u0142ogowie \u201ew zasadzie nie odczuli negatywnych skutk\u00f3w upad\u0142o\u015bci Grupy Smulders<\/em>\u201d.<\/p>\n

        Belgijska grupa kapita\u0142owa E-Crane Worldwide Holding (ECWH) od sierpnia 2012 zapisuje najnowsz\u0105 histori\u0119 pod now\u0105 nazw\u0105 firmow\u0105 E-Towers Famaba. Fabryka produkuje elementy stalowe dla urz\u0105dze\u0144 wa\u017cnych dla wielu dziedzin gospodarki. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich wielkie konstrukcje najwy\u017cszej jako\u015bci. Jak na przyk\u0142ad wie\u017ce dla elektrowni wiatrowych czy elementy wielkich portowych d\u017awig\u00f3w prze\u0142adunkowych.<\/p>\n

        \u017burawie powr\u00f3ci\u0142y wi\u0119c nad Odr\u0119.<\/p>\n

         <\/p>\n

         <\/p>\n

        \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Czy w tym roku wiosna jak w p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu? Kasper Borgeni zapisa\u0142 w swoim Annales \u2013 Roczniku G\u0142ogowskim – \u201e w pocz\u0105tku marca 1471 by\u0142a najlepsza wiosna, ciep\u0142a i jasna\u2026\u201d Wiosna, wiosna ach to ty \u2013 Paniom na Dzie\u0144 Kobiet … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1196"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1212,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196\/revisions\/1212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}