{"id":1298,"date":"2020-08-01T14:16:01","date_gmt":"2020-08-01T12:16:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1298"},"modified":"2020-08-04T10:46:19","modified_gmt":"2020-08-04T08:46:19","slug":"wehikul-czasu-sierpien-2020-rok-12-138","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2020\/08\/01\/wehikul-czasu-sierpien-2020-rok-12-138\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu   sierpie\u0144 2020 (rok 12\/138)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fontanna w Parku S\u0142owia\u0144skim<\/strong>. Od po\u0142owy lipca G\u0142og\u00f3w ma kolejn\u0105 atrakcj\u0119. Zako\u0144czono prace nad kolejnym wcieleniem fontanny w Parku S\u0142owia\u0144skim.&nbsp; Blisko sto lat temu przekszta\u0142cono cz\u0119\u015b\u0107 poligonu wojskowego w tzw. Lasek Pionier\u00f3w, reprezentacyjny zielony ogr\u00f3d miasta. Powsta\u0142y w nim te\u017c wodotryski. Przetrwa\u0142y II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Ulega\u0142y r\u00f3\u017cnym modyfikacjom. Dzi\u015b pojawi\u0142y si\u0119: d\u017awi\u0119k, \u015bwiat\u0142o i ta\u0144cz\u0105ca woda. Pokazy wodne, \u015bwietlne i muzyczne odbywaj\u0105 si\u0119 codziennie &nbsp;od 29 lipca. Fontanna w Parku S\u0142owia\u0144skim b\u0119dzie funkcjonowa\u0107 od godz. 8:00 do 22:00, w tym koncerty specjalne o godz. 17:00, 19:00 i 21:00 (ten ze \u015bwiat\u0142em). I gwoli pami\u0119ci, rewitalizacji poddano r\u00f3wnie\u017c ma\u0142e oczko z \u017cabkami przed dawnym pomnikiem artylerzyst\u00f3w, z drugiej strony Parku.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/1-2020.07-fontanna-K.Ch_..jpg\" alt=\"\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">\u015awiat\u0142o i ta\u0144cz\u0105ca woda w Parku S\u0142owia\u0144skim (fot. Kacper Chudzik).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>65 lat g\u0142ogowskiego mostu<\/strong>. Cicho i bez propagandowego, tak wtedy cz\u0119stego, ideologicznego zad\u0119cia, oddano w G\u0142ogowie sta\u0142y, stalowy most drogowy przez Odr\u0119. Dlaczego w taki spos\u00f3b? O tym ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>100 lat temu przyszed\u0142 <\/strong>dla m\u0142odego Pa\u0144stwa czas pr\u00f3by. Kszta\u0142towanie granic zaowocowa\u0142o wojn\u0105 na wschodzie. Kontrofensywa bolszewicka podchodzi\u0142a pod Warszaw\u0119. Wielu z uczestnik\u00f3w tamtych wydarze\u0144 lub ich rodziny, po kolejnej wojnie trafili na Ziemi\u0119 G\u0142ogowsk\u0105. I pami\u0119\u0107 w rodzinach trwa.&nbsp; Wspomnienia Uli Maciejewskiej o Dziadku w bitwie pod Radzyminem: od lutego 1920 do maja 1921 roku s\u0142u\u017cy\u0142 w s\u0142ynnym 30 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Kaniowskich J\u00f3zef Kwarciany. \u201eRanny w obie nogi podczas bitwy polsko-bolszewickiej nad rzek\u0105 Dzisn\u0105. Mia\u0142 jedn\u0105 nog\u0119 kr\u00f3tsz\u0105. Po latach w trakcie prze\u015bwietlenia obojczyka okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na pami\u0105tk\u0119 zosta\u0142 jeszcze od\u0142amek, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 mu do ko\u0144ca \u017cycia w G\u0142ogowie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Dziadek Gra\u017cyny Marciniak, W\u0142adys\u0142aw Prucnal (1898-1946), by\u0142 uczestnikiem Bitwy Warszawskiej, a potem obro\u0144c\u0105 granicy polsko-litewskiej. Zmar\u0142 w G\u0142ogowie. Wspomnienia dziadka Ewy Bogusz z kampanii kijowskiej 100 lat temu publikujemy ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/2-1920.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Z albumu g\u0142ogowian, stuletnia pami\u0105tka<\/p>\n\n\n\n<p><strong>370 lat temu <\/strong>dopiero, faktycznie dla mieszka\u0144c\u00f3w zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna trzydziestoletnia. Jeszcze przez dwa lata od zawarcia pokoju w M\u00fcnster (1648) trwa\u0142a likwidacja wojskowej okupacji miasta przez oddzia\u0142y szwedzkie.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><strong>Z lektur Wehiku\u0142u&nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wehiku\u0142 czasu otrzyma\u0142 prezent niezwyk\u0142y. Autor przekaza\u0142 biografi\u0119 nieprzeci\u0119tnego cz\u0142owieka. Oficera, urz\u0119dnika, patrioty, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie ofiarowa\u0142 Polsce. Autor to jeden z nas \u2013 regionalista, cz\u0142onek grupy rekonstrukcji historycznej, badacz przesz\u0142o\u015bci Ziemi Pleszewskiej, urz\u0119dnik w pleszewskim Starostwie Powiatowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Tomasz Wojtala, <strong>Bociun. P\u0142k dypl. Ludwik Bocia\u0144ski (1892-1970),<\/strong> Pleszew 2012<\/p>\n\n\n\n<p>Ludwik Bocia\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie w\u0142o\u015bcia\u0144skiej w wielkopolskim Pleszewie w ostatniej dekadzie XIX wieku. Lata szkolne spedzi\u0142 w miejscowej szkole katolickiej i Gimnazjum w Ostrowie Wlkp. Tam zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z konspiracyjnymi organizacjami patriotycznymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Pleszewianin ju\u017c na pocz\u0105tku wojny zosta\u0142 zmobilizowany i po kr\u00f3tkim przeszkoleniu w Poznaniu znalaz\u0142 si\u0119 we Francji nad Moz\u0105 niedaleko Verdun. Otrzyma\u0142 przydzia\u0142 do 9 rezerwowego, kr\u00f3lewskiego pu\u0142ku artylerii z G\u0142ogowa, kt\u00f3ry by\u0142 oddzia\u0142em 9 Dywizji Rezerwowej. Kolejne lata sp\u0119dzi\u0142 na froncie i w szpitalach. Ko\u0144czy\u0142 szkolenia, awansowa\u0142 i ju\u017c w stopniu porucznika artylerii przeniesiono go do macierzystego garnizonu w G\u0142ogowie. Tu w oddziale zapasowym 2 dolno\u015blaskiego pu\u0142ku artylerii polowej nr 41 by\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy 5 baterii. W G\u0142ogowie by\u0142 ju\u017c do\u015bwiadczonym weteranem, odznaczonym \u017belaznym Krzy\u017cem II kl, ale przede wszystkim by\u0142 polskim patriot\u0105. Nawi\u0105za\u0142 kontakt z kom\u00f3rk\u0105 konspiracyjnego Towarzystwa Tomasza Zana, z kt\u00f3rym kontaktowal si\u0119 jeszcze w czasach szkolnych. Na wie\u015b\u0107 o rozbrajaniu \u017co\u0142nierzy niemieckich w G\u0142ogowie, porzuci\u0142 armi\u0119 i uda\u0142 si\u0119 do Pleszewa.<\/p>\n\n\n\n<p>Epizod g\u0142ogowski i do\u015bwiadczenia wojenne da\u0142y mu wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re zacz\u0105\u0142 wykorzystywa\u0107 w s\u0142u\u017cbie Polsce. Jako powstaniec wielkopolski \u2013 dow\u00f3dca kompanii pleszewskiej; \u017co\u0142nierz Wojska Polskiego, dow\u00f3dca pu\u0142ku. Komendant podchor\u0105\u017c\u00f3wki w Komorowie k\/ Ostrowi Mazowieckiej na Mazowszu. Wojewoda wile\u0144ski w najgorszym czasie stosunk\u00f3w polsko-litewskich. Wojewoda pozna\u0144ski &#8211; zaszed\u0142 za sk\u00f3r\u0119 nielojalnym obywatelom polskim narodowo\u015bci niemieckiej. Mo\u017ce to dzi\u0119ki niemu nie dosz\u0142o do krwawej niedzieli w Poznaniu?<\/p>\n\n\n\n<p>Emigracja \u2013 s\u0142u\u017cba i szykany, bo przecie\u017c by\u0142 pi\u0142sudczykiem. Wysokim urz\u0119dnikiem sanacyjnych rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"592\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski-592x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"1299\" data-full-url=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?attachment_id=1299\" class=\"wp-image-1299\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski-592x1024.jpg 592w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski-173x300.jpg 173w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski-768x1329.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski-888x1536.jpg 888w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/3-Bocia\u0144ski.jpg 1015w\" sizes=\"(max-width: 592px) 100vw, 592px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Ludwik Bocianski w mundurze lejtnanta, podporucznika armii kajzerowskiej w \u201eokresie g\u0142ogowskim\u201d (1918). Widoczna baretka mundurowa Krzy\u017ca \u017belaznego II klasy. (z ksi\u0105zki, s. 29)<\/p>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tek kariery w Wojsku Polskim zbieg\u0142 si\u0119 z udzia\u0142em w wojnie polsko-bolszewickiej. Dowodzony przez por. Bocia\u0144skiego 64 pu\u0142k piechoty w sk\u0142adzie 16 Dywizji Piechoty we trakcie Bitwy warszawskiej, po forsownym marszu uczestniczy\u0142 16 sierpnia w uderzeniu znad Wieprza na bolszewick\u0105 Grupe Mozyrsk\u0105. \u201e\u2026 w b\u0142yskawicznym marszu przedar\u0142 si\u0119 znad Wieorza na ty\u0142y bolszewik\u00f3w, kt\u00f3rzy pewni siebie che\u0142pili si\u0119 przed ludno\u015bci\u0105, \u017ce : oto ju\u017c wzi\u0119li <\/p>\n\n\n\n<p>Warszawe i teraz id\u0105 w strone Berlina, aby si\u0119 z Niemcami po\u0142aczy\u0107 i razem z nimipodbic ca\u0142a Europ\u0119\u2026 Pu\u0142k grudzi\u0105dzki [64] wraz z ca\u0142a czwart\u0105 armi\u0105 gen. Sikorskiegojuz siedzia\u0142 im na karkach, otacza\u0142 i rozbija\u0142 w proch. Dzia\u0142a, karabiny maszynowe, setki woz\u00f3w i koni, kancelarie dywizji i pu\u0142k\u00f3w, rudne kom brygi i kom polki wpad\u0142y w rece pu\u0142ku \u2026 nawet aeroplan bolszewicki\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka jest encyklopedycznym wr\u0119cz zapisem \u017cycia i dzia\u0142alno\u015bci niepospolitej postaci. Bogato udokumentowana materia\u0142ami \u017ar\u00f3d\u0142owymi i arcybogato zilustrowana.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"744\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/4-2020.06-Bociun-ok\u0142adka-744x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/4-2020.06-Bociun-ok\u0142adka-744x1024.jpg 744w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/4-2020.06-Bociun-ok\u0142adka-218x300.jpg 218w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/4-2020.06-Bociun-ok\u0142adka-768x1057.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/4-2020.06-Bociun-ok\u0142adka-1116x1536.jpg 1116w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/4-2020.06-Bociun-ok\u0142adka.jpg 1353w\" sizes=\"(max-width: 744px) 100vw, 744px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>W\u0142adys\u0142aw Juszkiewicz<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Listy do \u017cony z wojny w roku 1920<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142adys\u0142aw Juszkiewicz\u00a0urodzi\u0142 si\u0119 15.01.1893 r. w maj\u0105tku Choromce, pow. bobrujski na Ziemi Mi\u0144skiej. Sko\u0144czy\u0142 gimnazjum w Mozyrzu i 6 semestr\u00f3w medycyny na Uniwersytecie Kijowskim. By\u0142 oficerem\u00a025 Pu\u0142ku Piechoty. W 1920 r. pu\u0142k wchodzi\u0142 w sk\u0142ad 7 Dywizji Piechoty, ta z kolei w sk\u0142ad 3 Armii, kt\u00f3ra zdoby\u0142a Kij\u00f3w. Na pocz\u0105tku II wojny by\u0142 organizatorem konspiracji w Piotrkowie Tryb. Aresztowany i wywieziony do obozu\u00a0Sachsenhausen (Oranienburg) zgin\u0105\u0142 80 lat temu, 22 sierpnia 1940 roku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>O listach<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Listy stanowi\u0105 pami\u0105tk\u0119 rodzinn\u0105 i trafi\u0142y do G\u0142ogowa z Piotrkowa Trybunalskiego. W\u0142adys\u0142aw Juszkiewicz by\u0142 ojcem pierwszego polskiego lekarza w G\u0142ogowie, Wies\u0142awa.<\/p>\n\n\n\n<p>Listy nie by\u0142y publikowane. Ka\u017cdy stanowi arkusik papieru formatu A-5, z\u0142amany na p\u00f3\u0142. Daje to cztery stroniczki g\u0119sto zapisanego atramentem (o\u0142\u00f3wkiem) tekstu. Czasami autorowi przeszkadza w starannym pisaniu s\u0142u\u017cbowy po\u015bpiech.&nbsp; Operacja przeciw bolszewikom rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 25.04.1920 r., a nast\u0119pnego dnia zaj\u0119to \u017bytomierz. 7 maja Polacy zaj\u0119li miasto wsp\u00f3lnie z oddzia\u0142ami ukrai\u0144skimi, 9 maja odby\u0142a si\u0119 w centrum Kijowa wsp\u00f3lna polsko-ukrai\u0144ska defilada. Wojska polskie opu\u015bci\u0142y Kij\u00f3w 13 czerwca.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"810\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-1024x810.jpg\" alt=\"\" data-id=\"1301\" data-full-url=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-scaled.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?attachment_id=1301\" class=\"wp-image-1301\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-1024x810.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-300x237.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-768x607.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-1536x1215.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/5-List-5-1-4-2048x1620.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Pierwsza i czwarta stroniczka listu nr 5.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. <\/strong><em>Miejsce postoju&nbsp; 15\/III 1920 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Helutko!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bardzo mnie cieszy, \u017ce jeste\u015bcie zdrowi i weseli s\u0105dz\u0105c z wiadomo\u015bci, kt\u00f3re przywi\u00f3z\u0142 Niewiarowski, tylko jedno mnie martwi, \u017ce nie piszesz do mnie cz\u0119\u015bciej. Co si\u0119 tyczy do mnie to obecnie [&#8230;] nie mam czasu, przecie\u017c doskonale wiesz, \u017ce z wiosn\u0105 nast\u0119puj\u0105 same gor\u0105ce czasy wojenki. Czas schodzi nam na wypadach powtarzaj\u0105cych si\u0119 bardzo cz\u0119sto, na kt\u00f3rych przebywamy poza miejscem postoju po 2-3 dni i powracamy zm\u0119czeni strasznie.&nbsp; Niewiarowskiemu bardzo si\u0119 podoba\u0142 nasz syn. Strasznie te\u017c chce mie\u0107 takiego.Co do interesu z kupnem tej willi to ja naturalnie zgadzam si\u0119 tylko chcia\u0142bym mie\u0107 wszystkie dane co do tego wi\u0119c napisz\u0119 Wackowi a mnie o wszystkim dok\u0142adnie napisa\u0142, przecie\u017c nie mo\u017cna kupowa\u0107 kota w worku, cena naturalnie jest minimalna i w\u0105tpi\u0119 by ta willa przedstawia\u0142a co\u015b dobrego. Na \u015bwi\u0119ta na wszelki wypadek przygotuj du\u017co w\u00f3dki, aby ludzie mog\u0142y si\u0119 upi\u0107. Mo\u017ce by Wacek przyjecha\u0142, to b\u0119dzie Mani weselej i ra\u017aniej. Obecnie posy\u0142am Ci przez okazje dwa pudy m\u0105ki. [1 pud = 16,38<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p><em>kg] pszennej, aby by\u0142y smaczne mazurki. Jaj te\u017c Ci przyszl\u0119, a tatu\u015b niech kupi mas\u0142a u Tolka to i wszystko b\u0119dziecie mie\u0107 dobrze.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W tej chwili jestem oficerem inspekcyjnym oddzia\u0142u, trzeba jecha\u0107 na plac\u00f3wki, wi\u0119c \u015bpiesz\u0119 i z powodu tego pisz\u0119 tak\u0105 bazgranin\u0105. Bardzo \u017ca\u0142uje, \u017ce nie mog\u0142em spotka\u0107 sie z Wackiem. Mam bardzo du\u017co rzeczy do obgadania, a wyrwa\u0107 si\u0119 z pu\u0142ku nie ma \u017cadnej mo\u017cno\u015bci, lecz \u201dc namu Bog u&#8230; [patrz list 2 \u2013 z nami B\u00f3g i siostry mi\u0142osierdzia]\u201d. U nas tu straszne nudy, towarzystwo [&#8230;] tylko wint, wint, wint w czasie wolnym, cz\u0142owiek po prawdzie robi si\u0119 jakim\u015b potworem \u017cyciowym, bez ludzi, bez ksi\u0105\u017cek, bez gazet. Kt\u00f3re do nas prawie nie dochodz\u0105, na oko\u0142o straszne b\u0142ota.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ko\u0144cz\u0105c ca\u0142uj\u0119 Ciebie niezliczone razy a tak\u017ce syna.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tw\u00f3j W\u0142adek.&nbsp; Uk\u0142ony wszystkim.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/strong><em>22\/IV 1920 r. w. Sus\u0142y&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Helutko droga!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pisz\u0119 t\u0119 [ten] list i nie wiem czy b\u0119d\u0119 mia\u0142 sposobno\u015b\u0107 pr\u0119dko Ci napisa\u0107 w tej chwili otrzyma\u0142em rozkaz pogotowia marszowego idziemy na \u017bytomierz i Kij\u00f3w ofensyw\u0105, o kt\u00f3rej tak wiele m\u00f3wi\u0142o si\u0119 w Warszawie. Rozpoczyna si\u0119, jak b\u0119dzie to d\u0142ugo trwa\u0107 i kiedy si\u0119 zako\u0144czy niewiadomo, naturalnie wtedy, gdy b\u0119dziemy w Kijowie. Bolszewicy naturalnie o tem wiedz\u0105 i wiej\u0105 na z\u0142amanie karku i gdzie oka\u017c\u0105 op\u00f3r nie wiadomo, do samego \u017bytomie- [uci\u0119te] ich ju\u017c prawie nie ma.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Mamy nadziej\u0119, \u017ce si\u0119 sko\u0144czy wszystko pomy\u015blnie, jak to si\u0119 m\u00f3wi \u201ez nami B\u00f3g i siostry mi\u0142osierdzia\u201d. Ale to g\u0142upstwo, jako\u015b tam b\u0119dzie to jest sytuacja bojowa, a teraz domowa jak si\u0119 przedstawia: szanowna obywatelka nie zapomnia\u0142a si\u0119 uda\u0107 do doktora z nog\u0105 i ewentualnie z innemi wadami \u017ale oddzia\u0142ywuj\u0105cymi na zdrowie pani, a tak\u017ce zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 na wyleczenie z\u0119b\u00f3w, aby nie dokucza\u0142y jak naszej Polsce \u017bydzi? Je\u015bli to wszystko \u2013 nic, to przypominam teraz czarnym na bia\u0142ym, aby si\u0119 sta\u0142o tak i mieszka\u0142o mi\u0119dzy nami. Amen.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Teraz donosz\u0119, \u017ce jestem zdr\u00f3w czego i wam \u017cycz\u0119, jestem bardzo zadowolony, \u017ce mnie nie dokuczaj\u0105 z\u0119by i mog\u0119 \u015bmia\u0142o i bez przytomno\u015bci je\u015b\u0107 na obydwie strony swojej jadaczki. Jak widzisz znowu humor mi si\u0119 poprawi\u0142, a jeszcze by\u0142 by lepszym o ile ty [koch&#8230;] i syn byli przy mnie \u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pr\u0119dko jedno drugiemu by nadojad\u0142o a my sobie nie. Co? Widz\u0119 \u015bmiejesz si\u0119 ale w \u017cyciu jest tak. Przepraszam teraz w kwestii formalnej prosz\u0119 o g\u0142os: Czy mi\u0119 po dawnemu kochasz? Ja jak przecie\u017c doskonale wiesz, \u017ce tak i pytam, no jednak odpowiedz na te g\u0142upie m\u0119\u017cowskie pytanie [&#8230;] a wykre\u015bla\u0107 nie b\u0119d\u0119, nie lubi\u0119 strasznie zabazgranych list\u00f3w, ja za\u015b z swojej strony o\u015bwiadczam, \u017ce kocham jak kapust\u0119 z grochem, kt\u00f3r\u0105 ty dobrze umiesz przyrz\u0105dza\u0107 o ile nie zasolisz, do grobowej deski [s\u0142owo po rosyjsku].<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Za\u0142\u0105czaj\u0105c przy niniejszym ko\u0142o p\u00f3\u0142 milijona ca\u0142us\u00f3w [s\u0142owa po rosyjsku- wm] i siarczyst\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Ciebie \u017cono Helenko i syna Wies\u0142awa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zostaj\u0119 tu na froncie wo\u0142y\u0144skim kochaj\u0105cym was szczerze [&#8230;?] Ci m\u0105\u017c i ojciec.Uca\u0142uj tatusia i Mani\u0119 z c\u00f3rk\u0105, daj jej<\/em> [&#8230; nieczytelny dopisek z boku].<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"548\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/6-pu\u0142k-dziadka-1024x548.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1302\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/6-pu\u0142k-dziadka-1024x548.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/6-pu\u0142k-dziadka-300x161.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/6-pu\u0142k-dziadka-768x411.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/6-pu\u0142k-dziadka-1536x823.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/6-pu\u0142k-dziadka-2048x1097.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Chwila popasu (fot. z albumu E. Bogusz)<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kochana Helu\u015b<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Dzi\u015b dopiero po 7 dniach wielkich przemarsz\u00f3w, poniewa\u017c maszerowali\u015bmy z bojem po 50-60 [wiorst?-wm] dziennie, mam sposobno\u015b\u0107 napisa\u0107 ci par\u0119 s\u0142\u00f3w [nieczyt.] i wys\u0142a\u0107 przez okazj\u0119 do \u017bytomierza a tam dajo dalej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ot\u00f3\u017c ja jestem zdr\u00f3w, czuj\u0119 si\u0119 dobrze, tyle, \u017ce strasznie si\u0119 opali\u0142em i mi sk\u00f3ra z\u0142azi z mordesy i jestem czarny jak murzyn. Maszerujemy dalej na Kij\u00f3w, za par\u0119 dni widocznie tam b\u0119dziemy, bolszewicy uciekaj\u0105 jak op\u0119tani, a my ich tylko \u015bcigamy. Mam trocho cukru kostkowego a mianowicie 2 wory po 6 pud, chcia\u0142bym ci wys\u0142a\u0107, lecz nie wiem jak to mi si\u0119 uda.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Twoj\u0105 cygarniczk\u0119 ju\u017c posia\u0142em a teraz kupi\u0142em sobie now\u0105 srebrn\u0105 i jako\u015b mi si\u0119 [nieczyt.] wiedzie z cygarniczkami.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Przechodzimy teraz po miejscowo\u015bci, kt\u00f3ra jest strasznie spustoszona przez bolszewik\u00f3w. Kiedy wzi\u0119li\u015bmy \u017bytomierz, to ludno\u015b\u0107 nas wita\u0142a owacyjnie, kobiety p\u0142aka\u0142y z rado\u015bci i przypina\u0142y nam kwiaty. Jednak s\u0105 wsie \u017ale do nas nastawione z kt\u00f3remi przychodzi si\u0119 rozprawi\u0107 po wojence.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Teraz tylko chcia\u0142bym wiedzie\u0107 co u ciebie s\u0142ycha\u0107 czy leczysz z\u0119by i czy w og\u00f3le si\u0119 dobrze czujesz, pami\u0119taj nie zaniedbuj swego zdrowia, to jest najwa\u017cniejsze. Czy Wiesiek Ci bardzo dokucza i co porabia tatu\u015b\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ko\u0144cz\u0119 bo stary [dow\u00f3dca] czego\u015b czuje do mnie bole\u015bci i przys\u0142a\u0142 ordynansa, a wi\u0119c lec\u0119. Widocznie przyszed\u0142 rozkaz wymarszu. Ko\u0144cz\u0105c,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ca\u0142uj\u0119 Ci\u0119 i Wie\u015bka Tw\u00f3j W\u0142adek.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uca\u0142uj Tatusia, Mani\u0119 i Babci\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pa<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em> SerwusAdres na wszelki wypadek &#8211; Poczta polowa 19, 7 Dywizja 25 pp<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-647x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1303\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-647x1024.jpg 647w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-190x300.jpg 190w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-768x1216.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-970x1536.jpg 970w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-1294x2048.jpg 1294w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/7-W\u0142adys\u0142aw-siedzi-Wac\u0142aw-J-04.1918Mohylew-scaled.jpg 1617w\" sizes=\"(max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Porucznik W\u0142adys\u0142aw Juszkiewicz (siedzi) z bratem Mieczys\u0142awem w Mohylewie w 1918 r.     (fot. z albumu E. Bogusz)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4.<\/strong><em> Miejsce postoju 31\/V 1920 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kochana Helutko!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ju\u017c od 10 dni jak jeste\u015bmy w bojach z bolszewikami. Boje s\u0105 zaci\u0119te i trudne, po wczorajszym boju, w kt\u00f3rym bolszewicy dostali okropne lanie nast\u0105pi\u0142 zdaje si\u0119&#8230; [nieczyt. na zgi\u0119ciu]&#8230; odpoczynku, poniewa\u017c w ci\u0105gu tego czasu je\u015bli si\u0119 spa\u0142o 3 godz. dziennie to dobrze. Jestem strasznie przem\u0119czony od niespania. Jednak spiesz\u0119 do Ciebie napisa\u0107 s\u0142\u00f3w par\u0119, aby do&#8230; by\u0142a\u015b spokojna o mnie. Ja jak widzisz jestem zdr\u00f3w i na og\u00f3\u0142 dobrze si\u0119 trzymam powietrza.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aby wy tam tylko z Wie\u015bkiem byli zdrowi i dobrze.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. <\/strong><em>Miejsce postoju 20\/VI 1920 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kochana Heluniu!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Przed chwil\u0105 wr\u00f3ci\u0142em z wyprawy na bolszewik\u00f3w i w domu zasta\u0142em tw\u00f3j list, z kt\u00f3rego si\u0119 dowiedzia\u0142em, \u017ce jeste\u015bcie z synem zdrowi &#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kochaj\u0105cy do groba<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tw\u00f3j W\u0142adzio Porucznik i ma\u0142\u017conek. Pisz.&nbsp; Pa<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. <\/strong><em>Miejsce postoju 25\/VI 1920 roku<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Droga \u017coneczko!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Jako\u015b wie\u015bci od was rzadko dopadaj\u0105 nas tu stoj\u0105cych na rubie\u017cach Wo\u0142ynia, widocznie ty si\u0119 zadowalniasz wie\u015bciami o mojej egzystencji, kt\u00f3re cz\u0119sto dolatuj\u0105 do Ciebie czy to przez okazje do Warszawy, jakich w ostatnich czasach mamy do\u015b\u0107 du\u017co z pu\u0142ku, lecz tego jest ma\u0142o dla mnie. Ja te\u017c chc\u0119 wiedzie\u0107 wszystko co jest u ciebie czy jeste\u015b zdrowa i weso\u0142a, jak Ci czas schodzi, jak chowa si\u0119 zastempca tronu mego na tym \u015bwiecie, czy ci bardzo dokucza, a tak\u017ce i o ojcu par\u0119 s\u0142\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2026 Jutro naznaczony jest wypad w stron\u0119 bolszewik\u00f3w, b\u0119dziemy mie\u0107 charatanie ale to jest swego rodzaju rozmaito\u015b\u0107 \u2026 \u017cycia frontowego, a prawda troch\u0119 niebezpieczna, mog\u0119 naturalnie \u201ezapruszy\u0107 oko\u201d lecz nie tak straszny diabe\u0142 jak jego maluj\u0105. Przyzwyczajenie to grunt. My tu stoimy nad rzek\u0105 S\u0142ucz, kt\u00f3ra w tych dniach zapewne rozleje, co zatrzyma na pewien czas wszelkie akcje bojowe i mo\u017cno b\u0119dzie uzyska\u0107 zaleg\u0142e urlopy. Je\u015bli nie b\u0119dziesz cz\u0119sto pisa\u0107 to marny los czeka Ci\u0119, gdy przyjad\u0119, dostaniesz porz\u0105dnego klapsa za hultajstwo.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ca\u0142uj\u0119 Ci\u0119 i syna, st\u0119skniony Wasz W\u0142adek, m\u0105\u017c i zarazem ba\u0107ka<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>[pisownia oryginalna]<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1488, sierpie\u0144<\/strong>, oblegany przez \u201eCzarn\u0105 Armi\u0119\u201d Macieja Korwina G\u0142og\u00f3w, zosta\u0142 zamkni\u0119ty w tym miesi\u0105cu pier\u015bcieniem fortyfikacji polowych. Zbudowano siedem bastei, dwa cz\u0119stoko\u0142y i r\u00f3wnie\u017c dwie, g\u0142\u0119bokie fosy. Umocnienia te mia\u0142y uniemo\u017cliwi\u0107 dotarcie do twierdzy odsieczy czeskiej, kt\u00f3rej widmo kr\u0105\u017cy\u0142o nad Odr\u0105. Obro\u0144cy, uszczelniaj\u0105c obron\u0119, zamurowywali bramy miejskie. 27 sierpnia tak si\u0119 sta\u0142o z przej\u015bciem przez Bram\u0119 Brzostowsk\u0105, nazywan\u0105 te\u017c, jak zauwa\u017ca prof. Mateusz Goli\u0144ski, Bram\u0105 Szprotawsk\u0105. G\u0142og\u00f3w stawa\u0142 si\u0119 twierdz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1650,<\/strong> <strong>3.08.<\/strong><strong>,<\/strong><strong> <\/strong>wojska szwedzkie po wielu dyskusjach, sporach, pr\u00f3bach przekupstwa i wy\u0142udzenia gratyfikacji i konfliktach wewn\u0119trznych i z mieszczanami ostatecznie opuszczaj\u0105 G\u0142og\u00f3w. Dzi\u015b rozpoczyna si\u0119 ewakuacja. Jednak nie jest prosto. Rozpuszczeni i \u017ale op\u0142acani \u017co\u0142nierze rozpoczynaj\u0105 burdy. Brutalnie egzekwuj\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, alkohol i uciechy. Na wezwanie nie mog\u0105cych sobie poradzi\u0107 z rozpasanym \u017co\u0142nierstwem dow\u00f3dc\u00f3w przyjecha\u0142 Marsza\u0142ek Arvid Wittemmberg. Opu\u015bci\u0142 miasto dopiero 7 sierpnia po uspokojeniu i wyprowadzeniu swawol\u0105cych \u017co\u0142nierzy szwedzkich.<\/p>\n\n\n\n<p>Miasto wyceni\u0142o swoje straty w wojnie trzydziestoletniej dok\u0142adnie. Wed\u0142ug zachowanego rachunku wynios\u0142y 1&nbsp;033 239 talar\u00f3w, w tym: 412 403 poch\u0142on\u0119\u0142y rekwizycje; 407 933 \u2013 budowa umocnie\u0144, rozbi\u00f3rka 104 domostw; 140 000 kosztowa\u0142o utrzymanie wojsk Wallensteina i wojsk szwedzkich; 265 350 zap\u0142acono za roboty ziemne i 16 691 talar\u00f3w mia\u0142o kosztowa\u0107 drewno spalone przez \u017co\u0142nierzy na ogniskach. Szczeg\u00f3lnie ciekawi ta dok\u0142adna kwota za drewno ogniskowe.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Po zako\u0144czeniu okupacji twierdzy i wyj\u015bciu garnizonu szwedzkiego rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 radosne, og\u00f3lnomiejskie \u015bwi\u0119to pokoju. Jeszcze kilka dni wcze\u015bniej przez miasto przetoczy\u0142y si\u0119 fale awanturniczych \u017co\u0142dak\u00f3w szykuj\u0105cych si\u0119 do wymarszu. Nic dziwnego, \u017ce odby\u0142y si\u0119 msze dzi\u0119kczynne w ko\u015bcio\u0142ach chrze\u015bcija\u0144skich. Urz\u0105d kr\u00f3lewski z powrotem przeniesiono z Bytomia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1730<\/strong>,<strong>13.08.,<\/strong> \u201eDawna Zielona G\u00f3ra\u201d \u2013 czyli Kronika od 1623 do 1795 roku zawiera lakoniczny, wr\u0119cz suchy zapis: \u201d<em>dnia trzynastego sierpnia spali\u0142a si\u0119 Kotla pod G\u0142ogowem<\/em>\u201d. Ile w tych kilkudziesi\u0119ciu znakach r\u0119kopi\u015bmiennego, niemieckoj\u0119zycznego tekstu musia\u0142o si\u0119 zmie\u015bci\u0107 ludzkich tragedii i koszmaru nieopanowanego \u017cywio\u0142u? Kronikarzowi r\u0119ka nie zadr\u017ca\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"698\" height=\"529\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/8-Kotla-palac-A.-Duncker.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1304\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/8-Kotla-palac-A.-Duncker.jpg 698w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/8-Kotla-palac-A.-Duncker-300x227.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 698px) 100vw, 698px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Pa\u0142ac w Kotli w nast\u0119pnym wieku&nbsp; na obrazku z teki A. Dunckera.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1858<\/strong>,<strong>11.08.<\/strong>, w nocy z 11 na 12 sierpnia, wybuch\u0142 gro\u017any po\u017car w rafinerii cukru na Ostrowie Tumskim. Gwa\u0142towny ogie\u0144 szybko ogarn\u0105\u0142 \u0142atwopalne budynki. Zak\u0142ad sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie. Fabryka cukru powsta\u0142a dwadzie\u015bcia jeden lat wcze\u015bniej. Inwestorem by\u0142o towarzystwo kupc\u00f3w, rencist\u00f3w i rolnik\u00f3w. Ten nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek by\u0142 bezpo\u015brednim powodem przyspieszenia prac nad organizacj\u0105 miejskiej stra\u017cy ogniowej. Pierwszy oddzia\u0142 zawodowej stra\u017cy po\u017carnej powsta\u0142 jeszcze w tym roku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"655\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/9-Panorama--1024x655.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1306\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/9-Panorama--1024x655.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/9-Panorama--300x192.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/9-Panorama--768x491.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/9-Panorama--1536x982.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/9-Panorama-.jpg 1589w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Miedzy dwoma wie\u017cami \u015bwi\u0105ty\u0144 komin rafinerii cukru na Ostrowie Tumskim w ko\u0144cu XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>19<\/strong><strong>0<\/strong><strong>4<\/strong>, <strong>20<\/strong><strong>.08.,<\/strong> &nbsp;stan wody w Odrze mia\u0142 wynosi\u0107 0,13 m i jeszcze nie by\u0142 w spos\u00f3b naukowy mierzony.&nbsp; Jak podaje g\u0142ogowski dziejopis,&nbsp; \u201e<em>Odra by\u0142a tak p\u0142ytka, \u017ce w\u00f3wczas je\u017adziec ze swoim koniem po\u015brodku rzeki m\u00f3g\u0142 jecha\u0107 od mostu kolejowego do mostu odrza\u0144skiego<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>I kilka obja\u015bnie\u0144: stan wody jest to wysoko\u015b\u0107 zwierciad\u0142a wody ponad poziom (zerowy) por\u00f3wnawczy ustalony przez w\u0142a\u015bciwy urz\u0105d; natomiast g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 jest to wysoko\u015b\u0107 zwierciad\u0142a wody ponad dno cieku. Stany wody s\u0105 podstawow\u0105 charakterystyk\u0105 hydrologiczn\u0105 rzeki. Mierzy si\u0119 je za pomoc\u0105 wodowskaz\u00f3w. Miejsce prowadzenia pomiar\u00f3w stan\u00f3w wody nazywa si\u0119 posterunkiem wodowskazowym, natomiast punkt na rzece, w kt\u00f3rym zainstalowany jest wodowskaz, nosi nazw\u0119 profilu wodowskazowego. Najcz\u0119\u015bciej spotykany typ wodowskazu, stosowany przez s\u0142u\u017cby hydrologiczne, to wodowskaz \u0142atowy. Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 tego wodowskazu jest \u0142ata wodowskazowa oraz podzia\u0142ka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"845\" height=\"699\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/10-2010.27.05.2010-wodowskaz.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1307\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/10-2010.27.05.2010-wodowskaz.jpg 845w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/10-2010.27.05.2010-wodowskaz-300x248.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/10-2010.27.05.2010-wodowskaz-768x635.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 845px) 100vw, 845px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Profil wodowskazowy w g\u0142\u00f3wnym nurcie Odry pod mostem Tolerancji z wodowskazem w 2010 roku. (Z archiwum Wehiku\u0142u).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1946<\/strong>, <strong>9.08.,<\/strong> w Sali Domu Kultury i Sztuki w G\u0142ogowie, jak zapisa\u0142 w swojej Kronice Kazimierz Gli\u0144ski, odby\u0142o si\u0119 pierwsze posiedzenie organizacyjne Powiatowej Rady Narodowej, namiastki samorz\u0105du powiatowego. Wybory w\u0142adz odbywa\u0142y si\u0119 wed\u0142ug klucza partyjnego. Przewodnicz\u0105cym mia\u0142 zosta\u0107 cz\u0142onek PPR. Wysuni\u0119ta kandydatura Edwarda Podlasina okaza\u0142a si\u0119 pomy\u0142k\u0105. Ten radny nie posiada\u0142 wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci do sprawnego prowadzenia obrad.<br>Jak uwiecznia kronikarz \u2013 \u201ePo do\u015b\u0107 burzliwej dyskusji w wolnych wnioskach zmuszono przewodnicz\u0105cego do zrzeczenia si\u0119 godno\u015bci, a nast\u0119pnie wykluczono <\/p>\n\n\n\n<p>go z Rady i przewodnicz\u0105cym obrano ob. Nowaka Franciszka, kierownika o\u015brodka sportowego Zwi\u0105zku Walki M\u0142odych w S\u0142awie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Pochodz\u0105cy z Wielkopolski Nowak, sprawny i szybko si\u0119 ucz\u0105cy organizator i urz\u0119dnik nie zagrza\u0142 w G\u0142ogowie d\u0142ugo miejsca. Niebawem zosta\u0142 prezydentem Legnicy, a p\u00f3\u017aniej trafi\u0142 do Warszawy, gdzie b\u0119dzie kierowa\u0142 Gabinetem Przewodnicz\u0105cego Rady Pa\u0144stwa. Jednak o mie\u015bcie swojej m\u0142odo\u015bci nie zapomni i kilka razy odda mu swoje us\u0142ugi. Jedn\u0105 z nich by\u0142a pomoc przy odzyskaniu od wojska Domu Kultury i Sztuki, w kt\u00f3rym zaczyna\u0142 swoj\u0105 karier\u0119, na rzecz Kultury. Tu powsta\u0142 kultowy ju\u017c Powiatowy Dom Kultury.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"880\" height=\"561\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/11-PSM.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1308\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/11-PSM.jpg 880w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/11-PSM-300x191.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/11-PSM-768x490.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 880px) 100vw, 880px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Przedwojenny klub oficerski 54 pu\u0142ku piechoty Wehrmachtu. To w tym, stosunkowo ma\u0142o uszkodzonym w trakcie obl\u0119\u017cenia budynku, urz\u0105dzono po wojnie Dom Kultury i Sztuki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1955, <\/strong><strong>w sierpniu<\/strong>, g\u0142ogowski most sta\u0142 dumnie w\u015br\u00f3d gruz\u00f3w. Cho\u0107 ko\u0144czono malowanie, brakowa\u0142o o\u015bwietlenia i w\u00f3zk\u00f3w technicznych, mia\u0142 by\u0107 uroczy\u015bcie otwarty 22 lipca. Tak si\u0119 nie sta\u0142o, bo nie dokonano jeszcze pr\u00f3by obci\u0105\u017ceniowej. Udost\u0119pniono go na \u201eroboczo\u201d, najprawdopodobniej w sierpniu. Bo jak zapisano w dokumentach, po w\u0142\u0105czeniu mostu do ruchu miano rozebra\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142y most tymczasowy, tzw. objazdowy.<\/p>\n\n\n\n<p>I w\u0142a\u015bnie teraz, w trakcie rozbi\u00f3rki mostu objazdowego, nast\u0105pi\u0142a katastrofa. Zawali\u0142a si\u0119 konstrukcja nad nurtem. Najprawdopodobniej na szcz\u0119\u015bcie nie by\u0142o ofiar w ludziach. Zablokowany jednak zosta\u0142 ruch barek w obie strony rzeki. Jak wspominali \u015bwiadkowie, w pierwszych dniach po katastrofie barki sta\u0142y na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci widzianej z nabrze\u017ca Odry.<\/p>\n\n\n\n<p>Po tym wydarzeniu brak \u015blad\u00f3w. Nie ma zapis\u00f3w w materia\u0142ach partyjnych i administracyjnych. W \u201eGazecie Zielonog\u00f3rskiej\u201d jedyna notatka ukaza\u0142a si\u0119 w maju 1955 r., zapowiadaj\u0105c oddanie na 22 lipca trzech most\u00f3w z pi\u0119ciu planowanych w tym roku na g\u0142\u00f3wnych rzekach wojew\u00f3dztwa. W sprawozdaniu Egzekutywy KW PZPR z obchod\u00f3w \u015bwi\u0119ta odrodzenia 22 lipca pochwalono si\u0119 oddanym tylko mostem w Krzystkowicach na rzece \u201eBober\u201d (j\u0119zyk sprawozdania). Mo\u017ce s\u0105 \u015bwiadkowie, kt\u00f3rzy widzieli skutki katastrofy. Wehiku\u0142 prosi o kontakt? Jeden z nich opowiada\u0142 Wehiku\u0142owi, \u017ce barki \u201esta\u0142y po horyzont w kilku rz\u0119dach.\u201d We wrze\u015bniu wroc\u0142awska firma oczy\u015bci\u0142a nurt ze z\u0142omu. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 \u017cegluga.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"631\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/12-Most-prze-przebiciem-Bramy-Brzostowskiej-1024x631.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1309\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/12-Most-prze-przebiciem-Bramy-Brzostowskiej-1024x631.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/12-Most-prze-przebiciem-Bramy-Brzostowskiej-300x185.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/12-Most-prze-przebiciem-Bramy-Brzostowskiej-768x473.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/12-Most-prze-przebiciem-Bramy-Brzostowskiej-1536x947.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/12-Most-prze-przebiciem-Bramy-Brzostowskiej-2048x1262.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">A most jest. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 go po\u015br\u00f3d gruz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1969<\/strong>,<strong>20.08.,<\/strong> &nbsp;mia\u0142a miejsce katastrofa kolejowa ko\u0142o Gubina, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142y 4 osoby, a 27 zosta\u0142o rannych. Dy\u017curni ruchu wyprawili na ten sam jednotorowy szlak (linii Gubin &#8211; Krosno Odrza\u0144skie) dwa poci\u0105gi: towarowy Gubin &#8211; G\u0142og\u00f3w oraz osobowy Pozna\u0144 &#8211; Gubin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/13-2018.06.23-Wykolejony-poc.posp-PPrzemysl-Szczecin-KCH-TG-1024x681.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1310\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/13-2018.06.23-Wykolejony-poc.posp-PPrzemysl-Szczecin-KCH-TG-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/13-2018.06.23-Wykolejony-poc.posp-PPrzemysl-Szczecin-KCH-TG-300x199.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/13-2018.06.23-Wykolejony-poc.posp-PPrzemysl-Szczecin-KCH-TG-768x510.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/13-2018.06.23-Wykolejony-poc.posp-PPrzemysl-Szczecin-KCH-TG.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Wykolejony na dworcu w G\u0142ogowie poci\u0105g po\u015bpieszny relacji&nbsp; Przemy\u015bl-Szczecin w dniu 23 czerwca 2018 roku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1979, 18.08.,<\/strong> uruchomiono automatyczne po\u0142\u0105czenie telefoniczne G\u0142og\u00f3w &#8211;&nbsp; Legnica, numer kierunkowy 0-76. Za\u0142atwiaj\u0105cy swoje sprawy na poczcie klienci ju\u017c nie s\u0142yszeli okrzyk\u00f3w telefonistki \u2013 \u201eLegnica do pierwszej\u201d. Nie musieli chodzi\u0107 ju\u017c tam w tej sprawie. &nbsp;Mo\u017cna by\u0142o dzwoni\u0107 do Legnicy&nbsp; i do innych miast po prostu z ka\u017cdego aparatu, w domu czy w biurze. Potem posz\u0142o ju\u017c z g\u00f3rki\u2026 Dzi\u015b trudno uwierzy\u0107, \u017ce tak by\u0142o. Dzwoni\u0105cy w kieszeni telefon kom\u00f3rkowy mo\u017ce przynosi\u0107 przecie\u017c wiadomo\u015b\u0107 z ko\u0144ca \u015bwiata albo z pokoju obok. Natomiast prefiks 76 \u2013 dla po\u0142\u0105cze\u0144 kablowych pozosta\u0142.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"600\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/14-Poczta-G\u0142\u00f3wna-klatka.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1311\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/14-Poczta-G\u0142\u00f3wna-klatka.jpg 450w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/14-Poczta-G\u0142\u00f3wna-klatka-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Pi\u0119kna klatka schodowa w g\u0142ogowskim budynku oddzia\u0142u \u00f3wczesnego Pa\u0144stwowego Przedsi\u0119biorstwa \u201ePolska Poczta, Telegraf i Telefon\u201d, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 centrala telefoniczna<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"> <strong>1997, sierpie\u0144,<\/strong> wielka woda niesiona przez Odr\u0119 zala\u0142a g\u0142ogowski Ostr\u00f3w Tumski. Mimo pr\u00f3b obrony, setek work\u00f3w z piaskiem wnoszonych przez wolontariuszy i pomp, woda wdar\u0142a si\u0119 na plac budowy \u201eDomu uzdrowienia chorych\u201d. Trafi\u0142a do piwnic, prowizorycznej kaplicy i na plac budowy. Oczywi\u015bcie nie oszcz\u0119dzi\u0142a fundament\u00f3w kolegiaty. Zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo wymyta zaprawa z roma\u0144skich mur\u00f3w. Powsta\u0142o wiele nowych zniszcze\u0144. Naprawa trwa\u0142a do wiosny nast\u0119pnego roku..<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n\n\n\n<p>Profesor Olgierd Czerner zatroskany zdarzeniem zapisa\u0142: \u201e<em>Ogl\u0105dali\u015bmy zniszczenia powodziowe, obni\u017cone szalunki pod strop, osiad\u0142e grunty pod rusztowaniami. Spisali\u015bmy notatk\u0119 o zniszczeniach i spr\u00f3bowali\u015bmy wyceni\u0107 ich usuni\u0119cie\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"909\" height=\"629\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/15-1997.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1312\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/15-1997.jpg 909w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/15-1997-300x208.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/15-1997-768x531.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 909px) 100vw, 909px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Ust\u0119pujaca woda ods\u0142ania zniszczenia (fot. R. Rokaszewicz).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fontanna w Parku S\u0142owia\u0144skim. Od po\u0142owy lipca G\u0142og\u00f3w ma kolejn\u0105 atrakcj\u0119. Zako\u0144czono prace nad kolejnym wcieleniem fontanny w Parku S\u0142owia\u0144skim.&nbsp; Blisko sto lat temu przekszta\u0142cono cz\u0119\u015b\u0107 poligonu wojskowego w tzw. Lasek Pionier\u00f3w, reprezentacyjny zielony ogr\u00f3d miasta. Powsta\u0142y w nim te\u017c &hellip; <a href=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2020\/08\/01\/wehikul-czasu-sierpien-2020-rok-12-138\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1298"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1298"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1315,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1298\/revisions\/1315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}