{"id":1407,"date":"2021-01-01T13:08:17","date_gmt":"2021-01-01T12:08:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1407"},"modified":"2021-01-02T10:54:06","modified_gmt":"2021-01-02T09:54:06","slug":"wehikul-czasu-styczen-2021-rok-12-143","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2021\/01\/01\/wehikul-czasu-styczen-2021-rok-12-143\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – stycze\u0144 2021 (rok 12\/143)"},"content":{"rendered":"\n

Min\u0105\u0142 rok 2020<\/strong>. Rok najwi\u0119kszych zmian i do\u015bwiadcze\u0144, jakich do\u015bwiadczyli\u015bmy za naszego \u017cycia – zagro\u017cenie epidemiczne dotkn\u0119\u0142o nas wszystkich na pocz\u0105tku marca i trwa… Min\u0105\u0142 rok \u2026 rok przest\u0119pny, wi\u0119c i epidemia trwa dzie\u0144 d\u0142u\u017cej. Zdaniem Sejmu mia\u0142 by\u0107 to rok \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II, hetmana Stanis\u0142awa \u017b\u00f3\u0142kiewskiego, Leopolda Tyrmanda, Romana Ingardena, Bitwy Warszawskiej i Za\u015blubin Polski z morzem w Pucku (1920). Senat og\u0142osil go Rokiem Fizyki.<\/p>\n\n\n\n

Rok polityki i rok kobiet i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

Matematycy przypominaj\u0105, \u017ce 2020 nale\u017cy do bardzo rzadkiego gatunku liczb, poniewa\u017c jest liczb\u0105 autobiograficzn\u0105. Zauwa\u017cmy, \u017ce jej pierwsza cyfra jest zarazem liczb\u0105 zer w  zapisie dziesi\u0119tnym, druga – liczb\u0105 jedynek, trzecia – liczb\u0105 dw\u00f3jek, czwarta – liczb\u0105 tr\u00f3jek.<\/p>\n\n\n\n

Przez epidemi\u0119 by\u0142 to te\u017c rok p\u0142atno\u015bci bezdotykowych, zakup\u00f3w przez Internet, videokonferencji i kariery s\u0142owa \u201ezdalne\u201d. Wed\u0142ug tygodnika TIME \u201eby\u0142 to najgorszy rok w historii\u201d- nie tylko dla Ameryki, ale i \u015bwiata. Pokaza\u0142 nam te\u017c najdobitniej, \u017ce bez siebie nawzajem nie przetrwamy. Wehiku\u0142 czasu, \u017cyczy Wam w Nowym Roku jak najszybszego wyj\u015bcia z epidemii, spokoju, szacunku i mi\u0142o\u015bci wzajemnej.      <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fot. Barbara Popiel
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zima w Twierdzy<\/strong> G\u0142og\u00f3w w roku 2021 odb\u0119dzie si\u0119 ju\u017c po raz 13. Tradycyjnie wraz z pocz\u0105tkiem zimowych ferii szkolnych odbywa\u0142 si\u0119 od lat pod tym tytu\u0142em cykl imprez adresowanych do mi\u0142o\u015bnik\u00f3w G\u0142ogowa, twierdzy i historii. Feralna trzynastka i pandemia spowodowa\u0142y, \u017ce doroczna impreza teraz odb\u0119dzie si\u0119 w innym wymiarze. Organizatorzy zapowiadaj\u0105, \u017ce od 4 stycznia akcja ods\u0142oni wiele tajemniczych miejsc. Tym razem Zima w twierdzy b\u0119dzie mie\u0107 zupe\u0142nie inn\u0105 form\u0119 ni\u017c zwykle. Chcemy pokaza\u0107 Wam ciekawe miejsca G\u0142ogowa, zazwyczaj niedost\u0119pne i zamkni\u0119te dla zwiedzaj\u0105cych. P\u00f3jdziemy do tych miejsc z nasz\u0105 kamer\u0105, pokonamy wszelkie trudno\u015bci \u2013 na przyk\u0142ad dziesi\u0105tki schod\u00f3w, wejdziemy na szczyty lub zejdziemy do podziemi, spojrzymy przez obiektyw w g\u00f3r\u0119, w d\u00f3\u0142 lub przed siebie<\/em> \u2013 napisali Organizatorzy z Centrum Informacji Turystycznej UM i\u00a0Klubu Batalionowego. Tak wi\u0119c w dniach 4 \u2013 17 stycznia czekaj\u0105 nas ciekawe prezentacje w Internecie. Transmisje, spotkania online na \u017cywo, filmiki i relacje z ciekawych i tajemniczych miejsc publikowane b\u0119d\u0105 na Facebooku na stronie G\u0142og\u00f3w – Gmina Miejska.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W trakcie imprezy \u201eZima w Twierdzy G\u0142og\u00f3w 2029\u201d.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

To nie jedyne atrakcje zapowiadane w mie\u015bcie na czas ferii.<\/p>\n\n\n\n

Kochani, ju\u017c niebawem ferie zimowe. Przygotowali\u015bmy dla Was przer\u00f3\u017cne atrakcje, maj\u0105c w pami\u0119ci obowi\u0105zuj\u0105ce obostrzenia i sytuacj\u0119 panuj\u0105c\u0105 w kraju i na \u015bwiecie. \u015aled\u017acie uwa\u017cnie profile teatru, MOK i klubu Mayday.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Styczniowa lektura, cho\u0107 mo\u017ce si\u0119 kojarzy\u0107 z latem. Proponujemy wycieczk\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107 i na Mazury. Dla \u017ceglarzy Sztynort le\u017c\u0105cy nad jeziorem Sztynorckim, na p\u00f3\u0142wyspie mi\u0119dzy jeziorami Dargin, Kirsajty i Mamry jest pere\u0142k\u0105 na szlaku ich mazurskich w\u0119dr\u00f3wek. Wielka marina i i b\u0119d\u0105cy w ruinie, ale budz\u0105cy zainteresowanie olbrzymi pa\u0142ac.<\/p>\n\n\n\n

Antje Vollmer, Podw\u00f3jne \u017cycie, <\/strong>Katowice 2018  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podtytu\u0142 \u2013 Heinrich i Gottliebe von Lehndorffowie w opozycji przeciwko Hitlerowi i Ribbentropowi. Ze wspomnieniem Hanny Schygulli o Gottliebe von Lehndorff, esejem Kiliana Hecka na temat pa\u0142acu w Sztynorcie oraz niepublikowanymi fotografiami i dokumentami.<\/p>\n\n\n\n

Wstrz\u0105saj\u0105ca ksi\u0105\u017cka Antje Vollmer wi\u0105\u017ce najr\u00f3\u017cnorodniejsze \u015bwiadectwa w pe\u0142n\u0105 napi\u0119cia histori\u0119 wschodniopruskiej rodziny, kt\u00f3ra sprosta\u0142a najtrudniejszym wyzwaniom swoich czas\u00f3w. Autorka stworzy\u0142a dla obojga Lehndorff\u00f3w imponuj\u0105ce epitafium<\/em> \u2013 napisano w opiniotw\u00f3rczej niemieckiej gazecie \u201eDie ZEIT\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Natomiast na ostatniej stronie ok\u0142adki wydawca zach\u0119ca do lektury tak:<\/p>\n\n\n\n

Antje Vollmer w podw\u00f3jnej biografii przypomina historie rodzinne dwojga m\u0142odych arystokrat\u00f3w z odleg\u0142ych dzi\u015b Prus Wschodnich, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili \u017cycie w\u0142asne oraz swych c\u00f3rek i krewnych dla ratowania ludzkiej godno\u015bci.
Garstka Niemc\u00f3w zaryzykowa\u0142a wst\u0105pienie do antyhitlerowskiego ruchu oporu, by po wielu pr\u00f3bach 20 lipca 1944 r. ostatecznie ponie\u015b\u0107 kl\u0119sk\u0119. Pod\u0142o\u017cona bomba w sali narad w Wilczym Sza\u0144cu nie zabi\u0142a Adolfa Hitlera. Zamachowcy nie cieszyli si\u0119 we w\u0142asnym kraju szczeg\u00f3lnym zainteresowaniem. Do grona niemal zapomnianych cz\u0142onk\u00f3w wojskowej frondy nale\u017ca\u0142 tak\u017ce Heinrich hrabia Lehndorff. To on ju\u017c na prze\u0142omie 1939 i 1940 roku do\u0142\u0105czy\u0142 do kr\u0119gu skupionego wok\u00f3\u0142 Henninga von Tresckowa i Clausa Schenka hrabiego von Stauffenberga. Jednak 4 wrze\u015bnia 1944 roku, maj\u0105c zaledwie trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat, po dw\u00f3ch dramatycznych pr\u00f3bach ucieczki, hrabia Lehndorff zosta\u0142 stracony w Berlinie- Pl\u00f6tzensee.<\/p>\n\n\n\n

W Podw\u00f3jnym \u017cyciu<\/em> Antje Vollmer odkry\u0142a niemal nieznany rozdzia\u0142 historii antyhitlerowskiego spisku. Ukaza\u0142a tak\u017ce prywatne i polityczne aspekty kl\u0119ski, wykorzystuj\u0105c niepublikowane wspomnienia pi\u00f3ra Gottliebe von Lehndorff, odpisy utrwalonych na ta\u015bmie rozm\u00f3w, listy jej oraz jej m\u0119\u017ca Heinricha von Lehndorffa \u2013 w tym tak\u017ce jego wstrz\u0105saj\u0105cy list po\u017cegnalny \u2013 wreszcie nieznany materia\u0142 fotograficzny. Osadzeni w historycznych wydarzeniach rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w Niemczech i Europie, obserwujemy dramatyczne dni i godziny poprzedzaj\u0105ce zamach z 20 lipca 1944 roku. Wspomnianych wy\u017cej \u017ceglarzy przechodz\u0105cych, przep\u0142ywaj\u0105cych w trakcie mazurskich w\u0119dr\u00f3wek w pobli\u017cu Sztynortu mo\u017ce zainteresowa\u0107 zamieszczony w ksi\u0105\u017cce esej Kiliana Hecka \u2013 Jak barokowy pa\u0142ac zamieni\u0142 si\u0119 w krzy\u017cacki zamek (Historia i sztuka w pa\u0142acu Sztynort na Mazurach).<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

1291,<\/strong> w roku tym wzmiankowany ju\u017c by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Aposto\u0142\u00f3w Szymona i Tadeusza Judy w podg\u0142ogowskiej miejscowo\u015bci Jacz\u00f3w. Zwracaj\u0105cy dzi\u015b uwag\u0119 z daleka budynek, wzniesiony zosta\u0142 w stylu p\u00f3\u017anogotyckim i pochodzi z XVI w. Jest to budowla ceglana, jednonawowa z prostok\u0105tnym prezbiterium. Wn\u0119trze posiada kilka interesuj\u0105cych zabytk\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c pokazuje swoist\u0105 troskliwo\u015b\u0107 parafian o jego estetyk\u0119. Od kilku lat ks. Piotr Matus zara\u017ca optymizmem parafian i wiernych do konserwacji, przywr\u00f3cenia surowego pi\u0119kna i stworzenia tak\u017ce nowoczesnego ko\u015bcio\u0142a. Ro\u015bnie grono pomagaj\u0105cych proboszczowi w realizacji marze\u0144 i pomys\u0142\u00f3w. Wehiku\u0142 czasu pokaza\u0142 i prezentuje na fb kr\u00f3tki film Zbigniewa Lipowskiego z TZG, w kt\u00f3rym prof. Kazimierz O\u017c\u00f3g, historyk sztuki z Uniwersytetu Opolskiego, siedz\u0105c w ko\u015bcielnej \u0142awce w Jaczowie, opowiada o muzyce i pasji. Mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107 \u2013 polecamy. Pos\u0142uchajmy organ\u00f3w (z ko\u015bcio\u0142a w Jerzmanowej), profesora, popatrzmy na wn\u0119trze\u2026<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.facebook.com\/glogowskiwehikulczasu\/videos\/organy-jacz%C3%B3w\/460622061278828<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Organy w ko\u015bciele w Jaczowie.<\/p>\n\n\n\n

1342<\/strong>, <\/strong>22.01.,<\/strong> zmar\u0142 Henryk IV Wierny, syn Henryka III G\u0142ogowskiego (1251\/60-1309), ojciec Henryka V \u017belaznego (1312\/21-1369).<\/p>\n\n\n\n

Jak zauwa\u017cy\u0142 Kazimierz Jasi\u0144ski, data roczna jego \u015bmierci jest ca\u0142kowicie pewna, data dzienna za\u015b potwierdzona zosta\u0142a przez kilka niezale\u017cnych od siebie \u017ar\u00f3de\u0142. Zgodnie z \u017cyczeniem ksi\u0119cia, pochowano go w stolicy jego ksi\u0119stwa \u017baganiu, u ojc\u00f3w Augustian\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Henryk by\u0142 najstarszym z syn\u00f3w Henryka III G\u0142ogowskiego i Matyldy brunszwickiej. Przyszed\u0142 na \u015bwiat mi\u0119dzy 1291 a 1296 r. K. Jasi\u0144ski w swym Rodowodzie Piast\u00f3w \u015al\u0105skich opowiedzia\u0142 si\u0119 za t\u0105 wcze\u015bniejsz\u0105 dat\u0105. Ju\u017c w XIV w. okre\u015blano go przydomkiem „Wierny”. Mia\u0142 czterech m\u0142odszych braci: Konrada I Ole\u015bnickiego, Boles\u0142awa, Jana [\u015bcinawskiego] i Przemka [pozna\u0144skiego i g\u0142ogowskiego] oraz przynajmniej cztery m\u0142odsze siostry: Agnieszk\u0119, Salome\u0119, Katarzyn\u0119 i  Jadwig\u0119.Mi\u0119dzy 5 stycznia 1310 a 29 lutym 1312 Henryk po\u015blubi\u0142 Matyld\u0119 (ur. 1298\/1300), c\u00f3rk\u0119 margrabiego brandenburskiego Hermana i Anny, c\u00f3rki Albrechta I Habsburga (po\u017aniejszej \u017cony Henryka VI wroc\u0142awskiego).Henryk i Matylda mieli razem dwoje dzieci, Henryka [V \u017belaznego] i Agnieszk\u0119 (zm. 1362), \u017con\u0119 najpierw Leszka raciborskiego, potem Ludwika brzeskiego*. S\u0105 oni jedynymi pewnymi potomkami ksi\u0105\u017c\u0119cej pary. By\u0107 mo\u017ce mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 jeszcze o dw\u00f3ch c\u00f3rkach: Salomei, \u017conie Henryka II Reussa z Plauen oraz Jadwidze, opatce trzebnickiej. K. Jasi\u0144ski uzna\u0142 je za prawdopodobne c\u00f3rki Henryka Wiernego. \u017bona Henryka, Matylda, zmar\u0142a m\u0142odo, mi\u0119dzy 1323 a 1329, prawdopodobnie przed uko\u0144czeniem trzydziestu lat. Henryk nie o\u017ceni\u0142 si\u0119 ponownie<\/em><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/sredniowiecznix.blogspot.com\/2015\/01\/henryk-iv-wierny-wywod-genealogiczny.html?fbclid=IwAR3ORFHmYtuE6-PRJRanRsvv7Y-jzuJnZyTObEm7IfrSLftNXEBvxTVzHCo<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Henryk IV Wierny z Pocztu piastowskich ksi\u0105\u017c\u0105t \u015al\u0105ska lubuskiego, Ireny Bierwiaczonek.<\/p>\n\n\n\n

1544, 22.01.,<\/strong>  kr\u00f3l Czech Ferdynand I oficjalnie nada\u0142 stanom g\u0142ogowskim herb. By\u0142a to dwudzielna tarcza z lwem i p\u00f3\u0142or\u0142em \u015bl\u0105skim. Lew w koronie mia\u0142 by\u0107 srebrny w czerwonym polu, a p\u00f3\u0142orze\u0142 czarny ze srebrnym p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cycem na piersi, w polu z\u0142otym. Herb ten by\u0142 najd\u0142u\u017cej u\u017cywanym znakiem heraldycznym ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego. God\u0142o zosta\u0142o potwierdzone przywilejem kr\u00f3lewskim i dotrwa\u0142o w tej postaci do czas\u00f3w, kiedy \u015al\u0105sk opanowali Prusacy (1741). Dociekliwych Czytelnik\u00f3w Wehiku\u0142 odsy\u0142a do dost\u0119pnych w Internecie pozycji: J. Chutkowski, J. Dymytryszyn, Herby G\u0142ogowa i ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego<\/em>, G\u0142og\u00f3w 1992; Jerzy Dymytryszyn [EZG z. 3, 1993 – Herby ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego<\/em>].<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Herb Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego na mapie Jonasa Scultetusa z XVII wieku.<\/p>\n\n\n\n

1701<\/strong>, <\/strong>18.01.,<\/strong> Daleko a blisko…, w dalekim Kr\u00f3lewcu elektor brandenburski i pruski ksi\u0105\u017c\u0119 Fryderyk III Hohenzollern koronowa\u0142 si\u0119 na kr\u00f3la Prus i przybra\u0142 imi\u0119 Fryderyka I. Zgodnie z zasadami \u00f3wczesnej Rzeszy m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107 na terenach do niej nienale\u017c\u0105cych. I daleki cie\u0144 zawis\u0142 nad Polsk\u0105, Saksoni\u0105 czy \u015al\u0105skiem Habsburg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Czterdzie\u015bci lat p\u00f3\u017aniej kolejny Hohenzollern i kolejny Fryderyk podejdzie pod g\u0142ogowsk\u0105 twierdz\u0119, by j\u0105 inkorporowa\u0107 do m\u0142odego kr\u00f3lestwa. Habsburskie miasto garnizonowe na ponad dwie\u015bcie lat stanie si\u0119 pruskim i niemieckim. Na pocz\u0105tku XX wieku, po zniesieniu fortyfikacji, wytyczono nowoczesn\u0105 arteri\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 otwieraj\u0105ce si\u0119 z fortecznych okow\u00f3w miasto z przedmie\u015bciem Wi\u0105z\u00f3w. Alei nadano imi\u0119 obchodz\u0105cej niedawno dwusetn\u0105 rocznic\u0119 proklamowania Kr\u00f3lestwa Prus z\u0142owrogiej dynastii ambitnych i zaborczych m\u0119\u017cczyzn i nieszcz\u0119\u015bliwych kobiet. Ulica Hohenzollern\u00f3w przetrwa\u0142a wojenny kataklizm. Dzi\u015b jako Aleja Wolno\u015bci – po udanym liftingu – jest ozdob\u0105 miasta.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

A na widok\u00f3wce tak wygl\u0105da\u0142a Aleja 110 lat temu w miejscu, gdzie dzi\u015b stoi pierwszy g\u0142ogowski wie\u017cowiec i pozosta\u0142e, pozbawione dekoracji kamienice, kiedy\u015b secesyjne i czynszowe. Polecamy uwadze dwa rz\u0119dy \u015bwie\u017co posadzonych drzew. (Ze zbior\u00f3w S. Krawczyka).<\/p>\n\n\n\n

1720,.,<\/strong> O ratuszowej chor\u0105giewce. Wroc\u0142awski cie\u015bla Hans Freudenberg dokona\u0142 przebudowy zwie\u0144czenia wie\u017cy ratuszowej, nadaj\u0105c jej kszta\u0142t i proporcje znane do dzi\u015b, bo na podstawie jego projektu i dzi\u015b pyszni si\u0119 g\u0142ogowska wie\u017ca takim he\u0142mem. Poprzedni, do\u015b\u0107 smuk\u0142y i wy\u017cszy o ponad 15 metr\u00f3w (39 \u0142okci), stanowi\u0142 wielkie zagro\u017cenie dla okolicznych dom\u00f3w i ludzi. Zbudowany by\u0142 z drewna i kryty gontem, i stanowi\u0142 \u0142atwy \u0142up dla wiatru oraz ognia. Na chor\u0105giewce ratuszowej wie\u017cy widnia\u0142 podw\u00f3jny orze\u0142 austriacki. Jak pisze historyk niemiecki, taki sam zdobi\u0142 tak\u017ce wielki, blisko dwutonowy dzwon odlany w 1667 roku i zawieszony na wie\u017cy ko\u015bcio\u0142a farnego. Tu gwoli wyja\u015bnienia, herbem monarchii Habsburg\u00f3w do ko\u0144ca I wojny \u015bwiatowej by\u0142 dwug\u0142owy orze\u0142, symbolizuj\u0105cy \u015awi\u0119te Cesarstwo Rzymskie i Cesarstwo Austrii. Na piersi znajdowa\u0142 si\u0119 herb panuj\u0105cej dynastii, p\u00f3\u017aniej zast\u0105piony flag\u0105 Austrii.<\/p>\n\n\n\n

Zwie\u0144czenie ratuszowej wie\u017cy z symbolem Habsburg\u00f3w przetrwa\u0142o do 1788 roku. Bowiem dopiero wtedy w pruskim, od 1741 roku, G\u0142ogowie zmieniono chor\u0105giewk\u0119. Na pewno jednym z powod\u00f3w tak p\u00f3\u017anej wymiany by\u0142y k\u0142opoty finansowe i mo\u017cliwo\u015bci techniczne miasta. Wi\u0119c w\u0142a\u015bnie dopiero od tego roku skrzyd\u0142o wiatrowskazu nosi\u0142o or\u0142a pruskiego, liter\u0119 G i dat\u0119 1788. Wymiary mia\u0142o nast\u0119puj\u0105ce – 86 cm szeroko\u015bci i 188 cm d\u0142ugo\u015bci. Kolejna zmiana nast\u0105pi\u0142a w roku zako\u0144czenia odbudowy po II wojnie \u015bwiatowej. Wie\u017c\u0119 odbudowano na podstawie wzoru z 1720 roku, cho\u0107 jest ni\u017csza o 13 cm. Na chor\u0105giewce, obok \u015bl\u0105skiego or\u0142a, widniej\u0105 dwie daty \u2013 1720 i 1995. I oby wraz z t\u0105 chor\u0105giewk\u0105 trwa\u0142y na ratuszowej wie\u017cy jak najd\u0142u\u017cej<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na zdj\u0119ciu g\u0142ogowskiego filmowca, Zbigniewa Lipowskiego dla Wehiku\u0142u, kadr wyj\u0119ty z filmu \u201eDobranoc G\u0142og\u00f3w\u201d. To jest oryginalny widok chor\u0105giewki na tle ksi\u0119\u017cyca. Dla potrzeb niniejszego tekstu Wehiku\u0142 dokona\u0142 technicznego \u201eodwr\u00f3cenia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

1871, 9.01.,<\/strong> oddana zosta\u0142a do u\u017cytku linia kolejowa z \u017barkowa do Rudnej, tym samym G\u0142og\u00f3w otrzyma\u0142 po\u0142\u0105czenie kolejowe z Legnic\u0105 i Wroc\u0142awiem. Od\u015bwi\u0119tnie przystrojony poci\u0105g witali mieszka\u0144cy miasta oraz przedstawiciele s\u0105siednich miejscowo\u015bci znajduj\u0105cych si\u0119 na trasie przejazdu. Opis radosnego dnia w kolejowym G\u0142ogowie zamie\u015bci\u0142 te\u017c \u201eBreslauer Zeitung\u201d. Powozy przewioz\u0105 ch\u0119tnych podr\u00f3\u017cnych na drug\u0105 stron\u0119 twierdzy, gdzie wsi\u0105d\u0105 do poci\u0105g\u00f3w w kierunkach na zach\u00f3d i do Leszna. Jeszcze poci\u0105gi nie mog\u0142y wje\u017cd\u017ca\u0107 do Twierdzy. Jednak ju\u017c trwa\u0142y prace budowlane i drogowe wewn\u0105trz. Wojsko wyrazi\u0142o bowiem zgod\u0119, przedstawi\u0142o plan budowy koniecznych zabezpiecze\u0144 fortecznych. I wreszcie nied\u0142ugo potem poci\u0105gi b\u0119d\u0105 mog\u0142y najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105 je\u017adzi\u0107 na tej trasie. Celem u\u0142atwienia komunikacji z dworcem kolejowym, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 po zachodniej stronie wa\u0142\u00f3w, przebito Bram\u0119 Dworcow\u0105 w umocnieniach po otrzymaniu w 1872 roku zgody wojska.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Brama Dworcowa.<\/p>\n\n\n\n

1879, 6.01.,<\/strong> w domu przy ulicy ksi\u0119cia Henryka Starego (Bailstr.). Wy\u017csza szko\u0142a \u017ce\u0144ska przesz\u0142a pod zarz\u0105d miejski. Rok wcze\u015bniej utworzono w G\u0142ogowie dwie sze\u015bcioklasowe szko\u0142y \u015brednie.  [Bl\/525]<\/p>\n\n\n\n

1920, 24.01.,<\/strong> w Grzybowie ko\u0142o Leszna urodzi\u0142 si\u0119 Franciszek Nowak, pierwszy Przewodnicz\u0105cy Powiatowej Rady Narodowej w G\u0142ogowie. Uko\u0144czy\u0142 7 klas szko\u0142y powszechnej. Od 1937 roku do ko\u0144ca wojny pracowa\u0142 w warsztacie \u015blusarskim Jana Sztula w Lesznie. Wraz z ko\u0144cem wojny zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tam w kszta\u0142towanie nowej politycznej rzeczywisto\u015bci. Wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku Walki M\u0142odych i do Polskiej Partii Robotniczej. Dostrze\u017cony na krajowym szczeblu organizacyjnym w kwietniu 1946 roku zosta\u0142 kierownikiem Centralnego O\u015brodka Szkoleniowego Zwi\u0105zku Walki M\u0142odych w S\u0142awie. Dzi\u0119ki swoim cechom <\/p>\n\n\n\n

charakteru \u2013 charyzmie, dynamice dzia\u0142ania, rzutko\u015bci, ch\u0119ci do nauki, sta\u0142 si\u0119 znanym w powiecie dzia\u0142aczem politycznym. Do anegdotycznych opowie\u015bci trafi\u0142 opis jego podr\u00f3\u017cy ci\u0105gnikiem do Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n

Inspirowa\u0142 i mobilizowa\u0142 m\u0142odzie\u017c do intensywnej pracy na rzecz odbudowy miejsca zamieszkania. W pocz\u0105tkach sierpnia meldowa\u0142, \u017ce: – \u201eZwi\u0105zek Walki M\u0142odych ze S\u0142awy ofiarowa\u0142 240 – 300 dni\u00f3wek, kt\u00f3re wykorzysta si\u0119 na zreperowanie wyrw na ulicy Steinweg na wyspie w G\u0142ogowie\u201d. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce ul. Kamienna Droga jeszcze nosi\u0142a niemieck\u0105 nazw\u0119. W mi\u0119dzyczasie kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w s\u0142awskim gimnazjum i zda\u0142 eksternistycznie egzamin maturalny.<\/p>\n\n\n\n

Podczas zebrania organizacyjnego Powiatowej Rady Narodowej 9 sierpnia 1946 r. obraduj\u0105cego w sali Domu Kultury i Sztuki w G\u0142ogowie zosta\u0142 wybrany jej przewodnicz\u0105cym. Zauwa\u017cony w wojew\u00f3dzkich instytucjach wroc\u0142awskich, od wrze\u015bnia 1948 r. by\u0142 prezydentem Legnicy. Stamt\u0105d trafi\u0142 do warszawskiej szko\u0142y partyjnej KC PZPR. Po jej uko\u0144czeniu pozosta\u0142 w stolicy. Pe\u0142ni\u0142 wa\u017cne funkcje w administracji pa\u0144stwowej. By\u0142 m.in. dyrektorem Gabinetu Przewodnicz\u0105cego Rady Pa\u0144stwa Aleksandra Zawadzkiego. Dlaczego trafi\u0142 do MSZ nie wiemy. Resort wys\u0142a\u0142 go do U\u0142an-Bator, stolicy Mongolskiej Republiki Ludowej jako ambasadora. Dzi\u0119ki swoim osobistym przymiotom sta\u0142 si\u0119 osob\u0105 znan\u0105 i wp\u0142ywow\u0105 w U\u0142an Bator. Mia\u0142 si\u0119 cieszy\u0107 osobist\u0105 przyja\u017ani\u0105 I sekretarza partii rz\u0105dz\u0105cej Jumd\u017caagijna Cedenba\u0142a i jego ma\u0142\u017conki. Kronikarze dyplomacji podkre\u015blaj\u0105 zaradno\u015b\u0107 i kreatywno\u015b\u0107 polskiego dyplomaty. W biednej i zniszczonej wojnami Mongolii potrafi\u0142 wykorzysta\u0107 dyplomatyczne mo\u017cliwo\u015bci i protok\u00f3\u0142 do podwy\u017cszenia standardu codziennego wy\u017cywienia. Kurier ambasady, obok poczty dyplomatycznej z Pekinu, przywozi\u0142 korzystaj\u0105c z immunitetu, kapust\u0119, ziemniaki i inne warzywa czy skrzynki coca-coli.<\/p>\n\n\n\n

Warszawski urz\u0119dnik pami\u0119ta\u0142 o miejscu pocz\u0105tk\u00f3w swojej kariery politycznej. Wspom\u00f3g\u0142 starania cywilnych w\u0142adz G\u0142ogowa w sprawie przej\u0119cia u\u017cytkowanego przez instytucje wojskowe przedwojennego kasyna. Dzi\u0119ki jego zaanga\u017cowaniu i pomocy dzisiejszy obiekt Szko\u0142y Muzycznej, mimo zabieg\u00f3w dow\u00f3dcy garnizonu, zosta\u0142 przyznany w\u0142adzom cywilnym. Przez wiele lat mie\u015bci\u0142 si\u0119 tam p\u00f3\u017aniej kultowy Powiatowy Dom Kultury. A kronikarz, Walenty Nawrocki nazwa\u0142 Franciszka Nowaka „serdecznym przyjacielem naszego miasta”. Kronikarzom i opisuj\u0105cym najnowsze dzieje miasta nie uda\u0142o si\u0119 wy\u015bledzi\u0107 dalszych los\u00f3w Franciszka Nowaka po powrocie z azjatyckiej plac\u00f3wki. S\u0142uch o nim zagin\u0105\u0142. Mo\u017ce nasi czytelnicy pomog\u0105?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Podobizna m\u0142odego Franciszka Nowaka, prezydenta Legnicy, zachowa\u0142a si\u0119 w legnickim Archiwum Pa\u0144stwowym.<\/p>\n\n\n\n

1945, stycze\u0144,<\/strong> w ko\u0144cu miesi\u0105ca zosta\u0142 ewakuowany g\u0142ogowski lazaret (przy ul. Ko\u015bciuszki). W obliczu nadchodz\u0105cego ze wschodu frontu zapad\u0142a decyzja o przewiezieniu szpitalnymi poci\u0105gami do \u015brodkowych Niemiec pacjent\u00f3w i personelu. W nast\u0119pnym miesi\u0105cu kompleks szpitalny zosta\u0142 do\u015b\u0107 szybko opanowany przez czerwonoarmist\u00f3w, a po zako\u0144czeniu obl\u0119\u017cenia jeszcze przez kilka miesi\u0119cy s\u0142u\u017cy\u0142 jako szpital armijny zdobywcom. Jeden z pacjent\u00f3w, m\u0142odociany jeniec wojenny opisa\u0142 to tak:<\/p>\n\n\n\n

Mniej wi\u0119cej po tygodniu od kapitulacji podjecha\u0142y rosyjskie sanitarki. Umieszczono nas w nich i powieziono w niewiadomym kierunku.Podczas jazdy przez ulice, na kt\u00f3rych zalega\u0142 gruz i znaczy\u0142y je dziury w jezdniach, prawie krzycza\u0142em z b\u00f3lu. Droga prowadzi\u0142a przez kiedy\u015b tak pi\u0119kne, czyste miasto. W napi\u0119ciu oczekiwali\u015bmy na dotarcie do celu transportu\u2026 Pojazdy sanitarne zatrzyma\u0142y si\u0119 przed wielkim lazaretem wojennym przy Herzog-Konrad-Strasse95, o kt\u00f3ry na pocz\u0105tku obl\u0119\u017cenia tak zaciekle walczono.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zniszczenia od razu rzuca\u0142y si\u0119 w oczy. Mimo \u017ce by\u0142 ju\u017c pocz\u0105tek kwietnia, polegli podczas szturmu w po\u0142owie lutego \u017co\u0142nierze niemieccy le\u017celi, dot\u0105d niepogrzebani, przed g\u0142\u00f3wnym budynkiem \u2013 drastyczny widok. Mimowolnie pomy\u015bla\u0142em o moim ojcu, kt\u00f3ry jeszcze w po\u0142owie stycznia by\u0142 tu zatrudniony jako pracownik cywilny. Jak dziwne scenariusze pisze czasem \u017cycie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku ka\u017cdemu rannemu obci\u0119to w\u0142osy. Z kolei nast\u0105pi\u0142a, niezale\u017cnie od stopnia obra\u017ce\u0144, gruntowna k\u0105piel. W korytarzach lazaretu hula\u0142 wiatr, poniewa\u017c wsz\u0119dzie brakowa\u0142o szyb w oknach, a gdzieniegdzie tak\u017ce drzwi\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

Hans-Joachim Jaeschke, Szesnastolatek na wojnie, s. 106.<\/p>\n\n\n\n

Jesieni\u0105 1945 r. odremontowano cz\u0119\u015b\u0107 pomieszcze\u0144 w gmachu g\u0142\u00f3wnym i \u0142\u0105czniku przy ul. T. Ko\u015bciuszki. W pomieszczeniach tych ustawiono \u0142\u00f3\u017cka dla chorych i tak zapocz\u0105tkowano w 1946 r. organizacj\u0119 szpitala i odbudow\u0119 tego obiektu, kt\u00f3remu nadano imi\u0119 \u015bw. J\u00f3zefa. Jak przekaza\u0142 Wehiku\u0142owi czasu Mateusz Zieli\u0144ski, lider \u201eProjektu Pionierzy\u201d \u2013 jako ciekawostk\u0119 dodam, \u017ce w swoich zbiorach mam jedyny zachowany dokument z 1945r. podpisany przez jeszcze wtedy radzieckiego wojskowego naczelnika szpitala.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Szpital (lazaret) wojskowy w 1943 roku.<\/p>\n\n\n\n

2020, w styczniu, <\/strong>po kilku latach zbi\u00f3rki funduszy pod has\u0142em \u201eG\u0142og\u00f3w i okolice buduj\u0105 studnie w Afryce\u201d, uda\u0142o si\u0119 inicjatorom akcji \u2013 g\u0142ogowskim podr\u00f3\u017cnikom – Gra\u017cynie i Stefanowi Sroczy\u0144skim poinformowa\u0107 o pomy\u015blnym ko\u0144cu. Oddano w\u0142a\u015bnie mieszka\u0144com miejscowo\u015bci Misokitsy na Madagaskarze do u\u017cytku miejsce poboru czystej wody. Studnie nazwano G\u0142ogowianka. Szcz\u0119sliwa inicjatorka akcji napisa\u0142a: Mamy pierwsz\u0105 studni\u0119 na Madagaskarze przy misji ojc\u00f3w Oblat\u00f3w.To dzi\u0119ki G\u0142ogowianom i ich ofiarno\u015bci uda\u0142o si\u0119 dokona\u0107 z pozoru niemo\u017cliwej rzeczy. Uratowali\u015bmy wiele istnie\u0144, wiele dzieci nie umrze z powodu picia ska\u017conej wody. Kobiety nie musz\u0105 ju\u017c pokonywa\u0107 wielu km. w poszukiwaniu brunatnej cieczy z wyschni\u0119tych zbiornik\u00f3w.  Dla nich to jak 6 w totka, dla nas wielka rado\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. Gra\u017cyna Sroczy\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Min\u0105\u0142 rok 2020. Rok najwi\u0119kszych zmian i do\u015bwiadcze\u0144, jakich do\u015bwiadczyli\u015bmy za naszego \u017cycia – zagro\u017cenie epidemiczne dotkn\u0119\u0142o nas wszystkich na pocz\u0105tku marca i trwa… Min\u0105\u0142 rok \u2026 rok przest\u0119pny, wi\u0119c i epidemia trwa dzie\u0144 d\u0142u\u017cej. Zdaniem Sejmu mia\u0142 by\u0107 to … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1407"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1407"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1424,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1407\/revisions\/1424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}