{"id":1426,"date":"2021-02-02T20:16:31","date_gmt":"2021-02-02T19:16:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1426"},"modified":"2021-02-02T20:16:31","modified_gmt":"2021-02-02T19:16:31","slug":"wehikul-czasu-luty-2021-rok-12-144","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2021\/02\/02\/wehikul-czasu-luty-2021-rok-12-144\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – luty 2021 (rok 12\/144)"},"content":{"rendered":"\n

Gra Wielka Orkiestra<\/strong> \u015awi\u0105tecznej Pomocy. W G\u0142ogowie od wielu lat Sztab dzia\u0142a przy MOK.\u00a0 Licytacja pozyskanych dar\u00f3w dala rekordowy wynik. nalewki Prezydenta sprzeda\u0142y si\u0119 jak stuletnie wina. Pakiet wydawnictw od TZG, (niekt\u00f3re z autografami), osi\u0105gn\u0105\u0142 wysok\u0105 cen\u0119. Wehiku\u0142 czasu pr\u00f3bowa\u0142 swoich si\u0142 w licytacji ale \u2026Do 9 lutego trwa<\/strong> licytacja obrazu na desce z jod\u0142y, kt\u00f3ra w ubieg\u0142ym roku sta\u0142a na zielonog\u00f3rskim rynku. Obraz \u201eOko-eko\u201d (akryl, 85 cm x 18 cm) Ma\u0142gosi Ma\u0107kowiak ma ju\u017c swoj\u0105 cen\u0119 i daje nadziej\u0119. R\u00f3wnie\u017c Wehiku\u0142owi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jan z G\u0142ogowa z serduszkiem WO\u015aP w lutym 2018 roku przy bez\u015bnie\u017cnej zimie w obiektywie Jurka Popiela.<\/p>\n\n\n\n

Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 rok<\/strong> obchod\u00f3w jubileuszu p\u00f3\u0142wiecza g\u0142ogowskiej Huty Miedzi. Pocz\u0105tki jej powstania nale\u017cy lokowa\u0107 w po\u0142owie 1964 roku, kiedy to w Warszawie podj\u0119to decyzj\u0119 zlokalizowania pod G\u0142ogowem huty miedzi. 55 lat temu Zesp\u00f3\u0142 Gospodarki Terenowej Komisji Planowania przy Radzie Ministr\u00f3w wyda\u0142 za\u015bwiadczenie lokalizacyjne nr 346. Hut\u0119 miano wybudowa\u0107 nie pod Gr\u0119bocicami czy w okolicach Komornik w pow. lubi\u0144skim, ale w\u0142a\u015bnie obok \u017bukowic, kilka kilometr\u00f3w na zach\u00f3d od G\u0142ogowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Premier PRL, Piotr Jaroszewicz, minister Alojzy Karkoszka i dyrektor Ryszard Sojka, (fot. S. Fedyniak, z domowego albumu rodziny Sojk\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

31 stycznia 2021 r.,<\/strong> zako\u0144czy\u0142 blisko czterdziestoletni\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 pp\u0142k Piotr Mielniczuk, by\u0142y dow\u00f3dca g\u0142ogowskich jednostek wojskowych i komendant WKU. Absolwent WSOWI i AON, oraz uczelni cywilnych. Mi\u0142o\u015bnik historii G\u0142ogowa, wojska i Kres\u00f3w, przyjaciel Wehiku\u0142u czasu. \u017byczymy Panu Pu\u0142kownikowi realizacji ambitnych plan\u00f3w na wojskowej emeryturze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pp\u0142k Piotr Mielniczuk w roku 2016 otrzyma\u0142 Z\u0142oty Bilet Wehiku\u0142u czasu nr 26, w podzi\u0119kowaniu za pomoc w odkrywaniu tajemnic pocz\u0105tk\u00f3w powojennego garnizonu w G\u0142ogowie, za znaleziska i podpowiedzi, za wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w poszukiwaniu korzeni rodzinnych i \u017cyczliwo\u015b\u0107 dla poczyna\u0144 Wehiku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

W roku jubileuszu<\/strong> 75-lecia \u201eMechanika\u201d sw\u00f3j jubileusz (a nawet dwa) b\u0119dzie obchodzi\u0142 jego absolwent Janusz Owsiany, g\u0142ogowski artysta rze\u017abiarz. Na co dzie\u0144 mieszkaniec Chociemy\u015bli, w gminie Kotla, obecny i znany jest w naszym mie\u015bcie przez swoj\u0105 sztuk\u0119. Zajmuje si\u0119 rze\u017ab\u0105 w kamieniu, drewnie i metalu. Przypomnijmy, \u017ce Janusz jest Tw\u00f3rc\u0105 statuetki G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W stworzonym przez siebie Ogrodzie Sztuki Janusz Owsiany urz\u0105dzi\u0142 park rze\u017ab, przez niekt\u00f3rych nazywany Zaczarowanym Ogrodem. Jedna z najnowszych kompozycji, nazwana Uniwersum, umieszczona jest na olbrzymim pniu czarnego d\u0119bu.<\/p>\n\n\n\n

55 lat temu powsta\u0142o<\/strong> G\u0142ogowskie Towarzystwo Kultury. Przypominamy t\u0119 dat\u0119 nie tylko z powodu pewnego jubileuszu tej zas\u0142u\u017conej dla G\u0142ogowa organizacji, ale te\u017c dlatego, \u017ce w jednej z monumentalnych prac znale\u017ali\u015bmy pomy\u0142k\u0119 literow\u0105 (jest rok 1965), nagminnie powielan\u0105 w p\u00f3\u017aniejszych wydawnictwach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na zdj\u0119ciach spotkanie dzia\u0142aczy G\u0142ogowskiego Towarzystwa Kultury w Bibliotece Powiatowej: m.in. Marian Tusz, prezes GTK, jego sekretarz Mieczys\u0142aw Kaczkowski, przewodnicz\u0105cy PPRN Bohdan Cuch i dyrektor LO, Zbyszko Piwo\u0144ski, (fot. R. Sanojca, ze zbior\u00f3w Marka Szatkowskiego).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Najpierw ksi\u0105\u017cka mia\u0142a nosi\u0107 tytu\u0142, jak w pierwszym opowiadaniu \u2013 \u201eRzeka dzieci\u0144stwa \u201d, po pierwszych lekturach maszynopisu przyjaciele przekazali w\u015br\u00f3d uwag tez\u0119, \u017ce i w innych miejscowo\u015bciach ich dzieci\u0144stwo mia\u0142o taki smak. Tak wi\u0119c powsta\u0142a ksi\u0105\u017ceczka, zbi\u00f3r 26 opowiada\u0144:<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Stanis\u0142aw Horodecki, Kiedy\u015b, obrazki czasu zaprzesz\u0142ego<\/strong>, Chojn\u00f3w 2020<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0Na blisko 100 stronach Autor opowiada o dzieci\u0144stwie w G\u0142ogowie, a w\u0142a\u015bciwie w mie\u015bcie nad Rzek\u0105 na pocz\u0105tku i w trakcie drugiej po\u0142owy XX wieku. Ani razu nie pada nazwa G\u0142og\u00f3w, ani Odra. W rozmowie z Autorem powiedzia\u0142em, \u017ce tytu\u0142 m\u00f3g\u0142by r\u00f3wnie\u017c brzmie\u0107 \u201eGdzie\u015b\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jednak dla G\u0142ogowian jest to zbi\u00f3r z kluczem albo kluczykiem, cho\u0107 \u201eprawda si\u0119 miesza z fikcj\u0105, bo czy mo\u017cliwe jest znalezienie Kopciuszka, kt\u00f3ry potrafi\u0142by oddzieli\u0107 te ziarna?\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jednak pr\u00f3bowa\u0107 warto. \u201eZakamarki Puszczy\u201d to na pewno \u015bcie\u017cki Parku Le\u015bnego.  \u201eWiekowa katedra\u201d \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja. Jak znajomo i zach\u0119caj\u0105co brzmi opis \u2013 \u201efosa rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 nieopodal ruin miasta. Kawa\u0142ek za kioskiem pana W\u0142adys\u0142awa by\u0142o wej\u015bcie, a obok kina wyj\u015bcie. Albo na odwr\u00f3t. Wszystko zale\u017ca\u0142o od tego, z kt\u00f3rej strony wchodzi\u0142e\u015b. Wyj\u015bcie zawsze by\u0142o z drugiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Natomiast d\u0142u\u017cszego wyja\u015bnienia wymaga kolejny cytat. W tym miejscu obecnie stoj\u0105 kamienice TBS, spogl\u0105daj\u0105c na pomnik J\u00f3zefa Wybickiego. Przez wiele lat le\u017ca\u0142a tu p\u0142yta coko\u0142u cesarza Wilhelma, a na rogu, naprzeciw poczty, sta\u0142 wielopi\u0119trowy budynek Banku Rzeszy.  Czytajmy wi\u0119c dalej wspomnienia:<\/p>\n\n\n\n

Nieopodal naszego domu sta\u0142 budynek z piaskowca. W czasach swej \u015bwietno\u015bci by\u0142 siedzib\u0105 banku. Potem, trafiony lotnicz\u0105 bomb\u0105
i ostrzelany kulami czerwonoarmist\u00f3w zamieni\u0142 si\u0119 w ruin\u0119. Straszy\u0142 pustymi oczodo\u0142ami okien. Gwizda\u0142 upiornie wiatrem, przemykaj\u0105cym od piwnic, po otwarty ku niebu, rozerwany si\u0142\u0105 wybuchu dach. Zanosi\u0142 si\u0119 krakaniem wron, kt\u00f3re gdzie\u015b na g\u00f3rze wi\u0142y swe gniazda. Gro\u017c\u0105ce zawaleniem kikuty schod\u00f3w i unosz\u0105cy si\u0119 w powietrzu md\u0142y zapach rozk\u0142adu powodowa\u0142y, \u017ce doro\u015bli nie zagl\u0105dali tam wcale. My natomiast znale\u017ali\u015bmy wspania\u0142e miejsce zabaw. I pierwszych do\u015bwiadcze\u0144. Cho\u0107by z papierosami \u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

26 opowiada\u0144 o miejscach, do\u015bwiadczeniach i wydarzeniach z dzieci\u0144stwa. Wspomniane przygody z papierosami, niewypa\u0142ami, tajemnicami i zetkni\u0119cia ze \u015bwiatem doros\u0142ych. Niew\u0105tpliw\u0105 atrakcj\u0105 wydawnictwa jest 26 pe\u0142noformatowych rysunk\u00f3w Zbigniewa Halikowskiego, artysty plastyka z Chojnowa. \u201e\u017badna z nich nie powsta\u0142a na potrzeby ksi\u0105\u017cki\u201d. Jednak, wchodz\u0105c w \u015bwiat fantazji stworzony wyobra\u017ani\u0105 chojnowskiego artysty, w trakcie lektury znajdujemy si\u0119 wewn\u0105trz wydarze\u0144 opowie\u015bci. Tak na czytelnika dzia\u0142a o\u0142\u00f3wkowa kreska pana Zbigniewa.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017ceczk\u0119 nadal mo\u017cna kupi\u0107 w g\u0142ogowskiej ksi\u0119garni \u201eFeniks\u201d. Wehiku\u0142 czasu zaproponuje w nieodleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci po pandemicznej, organizacj\u0119 spotkania z Autorem, synem g\u0142ogowskiego pocztowca i wystaw\u0119 rysunk\u00f3w Z. Halikowskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"Obrazek<\/figure>\n\n\n\n

Magia kina – rysunek Zbigniewa Halikowskiego. <\/p>\n\n\n\n

1349, 3.02.<\/strong>, w G\u0142ogowie w trakcie sejmiku Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego, ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk V \u017belazny obejmuj\u0105c przyznan\u0105 sobie po\u0142ow\u0119 miasta odnowi\u0142 i potwierdzi\u0142 przywileje i decyzje podj\u0119te przez Jana Luksemburskiego przejmuj\u0105cego ksi\u0119stwo w pa\u017adzierniku 1331 roku. Wed\u0142ug tych zapis\u00f3w G\u0142og\u00f3w i zwi\u0105zany z nim obszar mia\u0142y pozosta\u0107 w Czechach i by\u0107 ksi\u0119stwem dziedzicznym. Zezwolono r\u00f3wnie\u017c \u201emiastu G\u0142og\u00f3w \u015bciga\u0107 i kara\u0107 naruszycieli pokoju (pacis turbatores) w weichbildzie g\u0142ogowskim oraz na terytorium wroc\u0142awskim, k\u0142odzkim i zgorzeleckim<\/em>\u201d.Henryk V, ksi\u0105\u017c\u0119 g\u0142ogowski i \u017caga\u0144ski z uporem walczy o powi\u0119kszenie swojego terytorium i o uniezale\u017cnienie si\u0119 od pot\u0119\u017cnych s\u0105siad\u00f3w cesarza Karola i polskiego kr\u00f3la. Polityk\u0119 i wojny prowadzi z ro\u017cnym skutkiem. Przebywa na dworze i w poselstwach cesarskich. Nied\u0142ugo potem stanie si\u0119 te\u015bciem Kazimierza Wielkiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fragment litograficznej mapy Zygmunta Celichowskiego \u201eReces graniczny mi\u0119dzy Wielkopolsk\u0105 a Ksi\u0119stwem G\u0142ogowskim z r. 1528-1531\u201d, do\u0142\u0105czonej do ksi\u0105\u017ceczki pod tym samym tytu\u0142em, wydanej w Poznaniu nak\u0142adem Biblioteki K\u00f3rnickiej 120 lat temu (ze zbior\u00f3w Wehiku\u0142u).<\/p>\n\n\n\n

1456,14.02.,<\/strong> jak zapisa\u0142 Kaspar Borgeni, autor Rocznika G\u0142ogowskiego \u2013 s\u0142ynnego Annales Glogovienses, w\u0142a\u015bnie teraz \u201e\u2026 w dniu \u015bw. Walentego, nadesz\u0142a wielka woda. Tak\u017ce tego\u017c roku oko\u0142o \u015bw. Wawrzy\u0144ca [10 VIII 1456] by\u0142a [jeszcze] wy\u017csza. I by\u0142 to rok mokry, a \u017cniwa deszczowe, tak \u017ce wiele zb\u00f3\u017c przepad\u0142o. I tak trwa\u0142o to oko\u0142o roku i powietrze by\u0142o niezdrowe<\/em>\u2026\u201d. Dzi\u0119ki inicjatywie Wehiku\u0142u i TZG otrzymali\u015bmy w roku 2013 t\u0142umaczenie i opracowanie \u015bredniowiecznego Rocznika G\u0142ogowskiego spisanego przez Kaspara Borgeniego. Dokona\u0142 tego dr hab. Wojciech Mrozowicz z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n

1669, 22.02.,<\/strong> zmar\u0142 w G\u0142ogowie komendant twierdzy, baron Ludwig de Lopis de Montdeverques, (w niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142ach von Monteverques). Ten francuski szlachcic i habsburski arystokrata ostatnie lata swojego burzliwego \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 na \u015al\u0105sku, w G\u0142ogowie. Generalwachtmeister by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142\u00f3w \u015bl\u0105skich w trakcie wojny z Turcj\u0105 w 1655 r., komendantem Legnicy, a od 18.6.1666 r. do swojej \u015bmierci, komendantem twierdzy g\u0142ogowskiej. Znalaz\u0142 swoje miejsce w naszej ksi\u0105\u017cce \u201eTwierdza G\u0142og\u00f3w, garnizon i ludzie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0142 pochowany w g\u0142ogowskim ko\u015bciele franciszkan\u00f3w pw. \u015bw. Stanis\u0142awa, w kt\u00f3rym upami\u0119tnia\u0142 go okaza\u0142y nagrobek z szarego piaskowca. Spo\u015br\u00f3d niewielu zachowanych w mie\u015bcie czy pochodz\u0105cych st\u0105d zabytk\u00f3w sztuki sepulkralnej jest stosunkowo ma\u0142o znany. Wehiku\u0142owi zwr\u00f3ci\u0142 na\u0144 uwag\u0119 Tomasz Mietlicki, udost\u0119pniaj\u0105c artyku\u0142 Ma\u0142gorzaty Stankiewicz, (Mecenat artystyczny Ludwiga de Lopisa (Lopeza) de Montdeverques z Domanic w powiecie wroc\u0142awskim, Roczniki Sztuki \u015al\u0105skiej, nr XXII, 2013).<\/p>\n\n\n\n

O nagrobku pisa\u0142 w zeszycie Encyklopedii Ziemi G\u0142ogowskiej nr 78 Jakub Szajt tak: \u201eOko\u0142o 1880 r. p\u0142yta nagrobna Ludwiga zosta\u0142a w bli\u017cej nieznanych okoliczno\u015bciach w\u0142\u0105czona do zbior\u00f3w Muzeum Staro\u017cytno\u015bci \u015al\u0105skich we Wroc\u0142awiu, czego celem by\u0142o zapewne jej zabezpieczenie przed niestabilnymi warunkami jakie zaistnia\u0142y po sekularyzacji klasztoru w 1810 r. We wroc\u0142awskiej plac\u00f3wce zabytek przetrwa\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i wkr\u00f3tce potem zosta\u0142 wpisany do inwentarza \u00f3wczesnego Muzeum \u015al\u0105skiego \u2013 obecnie Muzeum Narodowego we Wroc\u0142awiu. W 1972 r. poddano go konserwacji, w trakcie kt\u00f3rej odkryto na nim szcz\u0105tkowe \u015blady polichromii. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znajduje si\u0119 w dawnej kaplicy \u015bw. Krzy\u017ca w katedrze pw. \u015bw. Marii Magdaleny we Wroc\u0142awiu na sta\u0142ej ekspozycji pt. \u201e\u015al\u0105ska rze\u017aba nagrobkowa XVI\u2013XVIII wieku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Warto w trakcie wroc\u0142awskich w\u0119dr\u00f3wek zaplanowa\u0107 odwiedzenie tej galerii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na zdj\u0119ciu, z artyku\u0142u Ma\u0142gorzaty Stankiewicz, p\u0142yta nagrobna g\u0142ogowskiego komendanta de Montdeverques, (fot. Wojciech Rogowicz). <\/p>\n\n\n\n

1741, 9.02.,<\/strong>\u00a0 komendant obl\u0119\u017conej ju\u017c drugi miesi\u0105c twierdzy wyda\u0142 rozkaz otwarcia ognia artyleryjskiego z wa\u0142\u00f3w w kierunku sza\u0144c\u00f3w wroga. Najprawdopodobniej chcia\u0142 wzbudzi\u0107 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w nadziej\u0119, \u017ce nadci\u0105ga z odsiecz\u0105 armia cesarska. Egzystencja z dnia na dzie\u0144 stawa\u0142a si\u0119 coraz gorsza. Cywilni mieszka\u0144cy cierpieli g\u0142\u00f3d. Coraz straszniejszy, bo wielodniowy. W lutym sko\u0144czy\u0142y si\u0119 resztki zapas\u00f3w. Niewiele z wojskowych magazyn\u00f3w wydziela\u0142 komendant, ale te\u017c pomoc dotyczy\u0142a g\u0142\u00f3wnie zamo\u017cniejszych. Jak zapisa\u0142 kronikarz, ubodzy mieszka\u0144cy zacz\u0119li umiera\u0107 w niespotykanej ilo\u015bci, bo \u2013 \u201etygodniami nie jedli nic wi\u0119cej jak otr\u0119by, om\u0142oty, plewy, \u0142upiny burak\u00f3w i zup\u0119 z kapusty<\/em>\u201d. I na to na\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 te\u017c po\u017car, kt\u00f3ry wybuch\u0142 dzi\u015b w nocy na Ostrowie Tumskim i biedocie z przedmie\u015bcia kolegiackiego przysporzy\u0142 kolejnych zmartwie\u0144 oraz utrapie\u0144. W pobli\u017cu Odry, tu\u017c przy Kamiennej Drodze, zniszczeniu uleg\u0142o 14 dom\u00f3w, wie\u017ca i cz\u0119\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jerzego. Natomiast wy\u017cej wspomniany ostrza\u0142 armatni wzbudzi\u0107 mia\u0142 przestrach u ksi\u0119cia Leopolda von Dessau, dowodz\u0105cego obl\u0119\u017ceniem. Jego korpus nie by\u0142 przygotowany na atak z zewn\u0105trz. Kr\u00f3l kaza\u0142 wi\u0119c zintensyfikowa\u0107 rozpoznanie s\u0142abych punkt\u00f3w w obronie. Pad\u0142o wi\u0119c w lutym kr\u00f3lewskie polecenie \u201esko\u0144czy\u0107 z G\u0142ogowem tak szybko jak to mo\u017cliwe\u201d. Sta\u0142o si\u0119 to w nast\u0119pnym miesi\u0105cu. <\/p>\n\n\n\n

1831, 17.02., <\/strong>wieczorem wychodzi na chwil\u0119 z Rogatki \u2013 czyli wi\u0119zienia dla VIP-\u00f3w znajduj\u0105cego si\u0119 tu\u017c przy Bramie Wroc\u0142awskiej \u2013 genera\u0142-wi\u0119zie\u0144 na specjalnych prawach, Jan Nepomucen Umi\u0144ski. Na koszul\u0119 ma narzucony niedbale p\u0142aszcz \u017co\u0142nierski. W swojej celi urz\u0105dzi\u0142 m\u0119sk\u0105 popijaw\u0119 i wygl\u0105da, \u017ce na chwil\u0119 musi po prostu wyj\u015b\u0107 na stron\u0119… Mija zagapionego wartownika \u2026
I rozp\u0142ywa si\u0119 w wieczornym mroku…<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jan Nepomucen Umi\u0144ski w mundurze genera\u0142a broni z 1931 r.<\/p>\n\n\n\n

Tak mo\u017ce wygl\u0105da\u0142a najs\u0142ynniejsza ucieczka z g\u0142ogowskiej fortecy. Ucieka, odsiaduj\u0105cy kar\u0119 twierdzy za dzia\u0142alno\u015b\u0107 spiskow\u0105 przeciw zaborcom, gen. Jan Nepomucen Umi\u0144ski. Zosta\u0142 aresztowany w swoich Smolicach w Wielkopolsce, do kt\u00f3rych powr\u00f3ci\u0142 w\u0142a\u015bnie ze Wschowy 22 lutego 1826 r. Genera\u0142 niechowaj\u0105cy nigdy g\u0142owy w piasek i tym razem stan\u0105\u0142 twarz\u0105 w twarz z przeciwno\u015bciami losu. Nad ranem do dworku Umi\u0144skich zab\u0119bni\u0142y pi\u0119\u015bciami patrole majora von Stonza. W Wielkopolsce od jakiego\u015b czasu trwa\u0142y aresztowania w\u015br\u00f3d patriotycznie nastawionych obywateli. Zosta\u0142 m.in. aresztowany hrabia Maciej Miel\u017cy\u0144ski, kt\u00f3ry czteroletni wyrok zacz\u0105\u0142 odbywa\u0107 w G\u0142ogowie i opu\u015bci\u0142 go 2 lata p\u00f3\u017aniej na skutek amnestii kr\u00f3lewskiej. Aresztowany Umi\u0144ski w trakcie procesu wykorzystywa\u0142 wyst\u0105pienia jako trybun\u0119 demonstracji polskiego ducha \u017co\u0142nierskiego. Urz\u0119dnicy pruscy okre\u015blali go \u201ezagorza\u0142ym i zbrodniczym szowinist\u0105<\/em><\/strong>\u201d. Bo jak nie mo\u017cna by\u0142o formu\u0142owa\u0107 takich wniosk\u00f3w, gdy zeznaj\u0105cy o\u015bwiadcza\u0142, \u017ce nie boi si\u0119 \u017cadnej kary, r\u00f3wnie\u017c \u015bmierci i gdyby nawet musia\u0142 wej\u015b\u0107 na szafot to nikt nie b\u0119dzie go przeklina\u0142 za zdrad\u0119. A patriotyzm pokazywa\u0142 w takich stwierdzeniach jak np. to z listu do ministra spraw wewn\u0119trznych Prus – \u201eJe\u017celi mi\u0142o\u015b\u0107 do ojczyzny jest zbrodni\u0105 to ja jestem zbrodniarzem<\/em><\/strong>\u201d. Natomiast honoru polskiego oficera i genera\u0142a mia\u0142 broni\u0107, odpowiadaj\u0105c na uw\u0142aczaj\u0105c\u0105 wypowied\u017a os\u0142awionego carskiego senatora Nowosilcowa \u2013 \u201e\u2026nie nale\u017c\u0119 do prowincji polskich zabranych przez Moskw\u0119 i \u017ce genera\u0142 Umi\u0144ski nie znosi bezkarnej obrazy mu wyrz\u0105dzonej i \u017ce nie zawsze b\u0119dzie wi\u0119\u017aniem stanu<\/em><\/strong>\u201d. I dla takich mi\u0119dzy innymi rachunk\u00f3w wyprowadza w pole swoich stra\u017cnik\u00f3w. Tego dnia, 17 lutego organizuje w \u201eRogatce\u201d, wi\u0119zieniu dla przedstawicieli szlachty i je\u0144c\u00f3w stanu \u2013 gdzie na 1 pi\u0119trze zajmowa\u0142 izdebk\u0119 \u2013 pija\u0144stwo dla oficer\u00f3w pruskich, z kt\u00f3rymi m.in. grywa\u0142 w karty. Niedawna wizyta c\u00f3rki dostarczy\u0142a prowiantu i napitk\u00f3w. Jak potem relacjonowa\u0142o drobiazgowe \u015bledztwo, wartownicy widzieli go bez czapki i p\u0142aszcza, w rozche\u0142stanym mundurze wychodz\u0105cego na chwil\u0119 z budynku. A jak pami\u0119tamy wi\u0119zienie mie\u015bci\u0142o si\u0119 nieopodal Bramy Wroc\u0142awskiej, kt\u00f3r\u0105 zamykano dopiero o godz. 22. Podniesiono alarm, kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce genera\u0142 nie wr\u00f3ci\u0142 do towarzystwa. Genera\u0142 lejtnant Fryderyk von Clausewitz, pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki komendanta twierdzy, zarz\u0105dzi\u0142 poszukiwania. Wys\u0142ano umy\u015blnych do Poznania i Berlina. To by\u0142a gor\u0105ca dla wielu prusak\u00f3w noc. A uciekinier, dzi\u0119ki \u0142a\u0144cuszkowi ludzi dobrej woli, ju\u017c 20 lutego dotar\u0142 do stolicy. Po drodze pomagali mu hrabia Hektor Kwilicki, ksi\u0105\u017c\u0119 Antoni Su\u0142kowski, \u017bychli\u0144ski, Radoli\u0144ski i Bojanowski. I wielu innych. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 te\u017c Juliusz Niklaus (zm. 27.06.1872), oficer 5 pu\u0142ku artylerii pruskiej, dow\u00f3dca patrolu granicznego. Przy kontroli granicznej uda\u0142, \u017ce nie rozpozna\u0142 uciekiniera. Za to zosta\u0142 aresztowany. Odbywa\u0142 kar\u0119 twierdzy tak\u017ce w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

Przybywszy do Warszawy, jak doni\u00f3s\u0142 tutejszy Kurier Polski, [nr 428 z dn. 21.II.1831] Jan Umi\u0144ski \u201enatychmiast uda\u0142 si\u0119 do g\u0142\u00f3wnej kwatery<\/em><\/strong>\u201e. I jak wiemy, ju\u017c kilka dni p\u00f3\u017aniej dowodzi\u0142 polskimi wojskami w trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych powstania listopadowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Karta pocztowa – Brama Wroc\u0142awska, jeszcze przed przebudow\u0105 i Rogatka (Hornburg) \u2013 wi\u0119zienie dla wi\u0119\u017ani\u00f3w stanu.<\/p>\n\n\n\n

1945<\/strong>, 12.02.,<\/strong> \u201ezamkn\u0105\u0142 si\u0119 pier\u015bcie\u0144 obl\u0119\u017cenia wok\u00f3\u0142 miasta\u201d zapisa\u0142 Heinrich Werner, proboszcz g\u0142ogowskiej kolegiaty, kt\u00f3ry w ko\u0144cu stycznia wraz z dwiema siostrami przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na lewy brzeg Odry. Proboszcz dalsz\u0105 pos\u0142ug\u0119 pe\u0142ni\u0142 wi\u0119c w g\u0142ogowskiej farze (ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja). Tam te\u017c zamieszka\u0142. Obro\u0144cy podejmowali dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu utrzymanie atakowanych czy odbicie utraconych pozycji. Tak sta\u0142o si\u0119 w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci miasta. Jeden z uczestnik\u00f3w obrony Festung Glogau w 1945 roku, Martin Zientek, relacjonowa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

Po osaczeniu G\u0142ogowa \u2026 Rosjanie bardzo szybko zdobyli lazaret wojskowy. [Nasza] jednostka zosta\u0142a skierowana do jego odbicia. Poniewa\u017c mog\u0142o si\u0119 to odby\u0107 tylko w ciemno\u015bci, jako \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0142y nam trzy podpalone przez nas samych budynki przy Sebastian-Bach-Strasse (Wincentego Kad\u0142ubka). Ich byli w\u0142a\u015bciciele pozostawili kartki, \u017ce wszystko co si\u0119 znajduje w domach, mo\u017ce zosta\u0107 zjedzone. W tej akcji, kt\u00f3ra nie odnios\u0142a \u017cadnego skutku, spo\u015br\u00f3d 100 \u017co\u0142nierzy, tylko siedmiu usz\u0142o z \u017cyciem.<\/em> Akcj\u0119 przeprowadzili saperzy z 213. Batalionu Pionier\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y nieudanego ataku przytacza te\u017c inny uczestnik, Simon Haberl. Potwierdza on fakt wyprowadzenia je\u0144c\u00f3w z twierdzy.<\/p>\n\n\n\n

1946, 8.02.,<\/strong> zosta\u0142o wystawione za\u015bwiadczenie na bezp\u0142atny przejazd promem przez Odr\u0119. Przys\u0142ugiwa\u0142o nielicznym. Dochody z tej przeprawy by\u0142y powa\u017cnym zastrzykiem do bud\u017cetu miasta. Przynosi\u0142y ok. 150 000 z\u0142 miesi\u0119cznie. Jedyne po\u0142\u0105czenie z lewobrze\u017cnym miastem dzia\u0142a\u0142o od rana do wieczora. Kto nie zd\u0105\u017cy\u0142 wieczorem z poci\u0105gu z Leszna musia\u0142 nocowa\u0107 na brzegu w obskurnym baraku stacyjki Odrzycko, jak wspomina\u0142a Wiktoria Gadus, farmaceutka wyje\u017cd\u017caj\u0105ca do Leszna po zaopatrzenie do swojej apteki. Wehiku\u0142 i czytelnicy wspominali te\u017c o niebezpiecznych przygodach zwi\u0105zanych z przeci\u0105\u017ceniem promu czy bystrym pr\u0105dem oraz zlodzeniem rzeki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fragment przepustki (ze zbior\u00f3w rodzinnych E. Bogusz).<\/p>\n\n\n\n

1946, 27.02.,<\/strong> zapisano w kronice, \u017ce: …poza portami g\u00f3rnej Odry na rabunkow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 administracji radzieckiej by\u0142a nara\u017cona stocznia w G\u0142ogowie-\u017barkowie. Pomimo wst\u0119pnych prac czynionych na tej stoczni przez administracj\u0119 polsk\u0105 marynarze radzieccy zabierali z niej niezb\u0119dny im dla potrzeb swojej bazy remontowej w Nowej Soli maj\u0105tek trwa\u0142y i ruchomy<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Na terenie stoczni, nad Odr\u0105 od lata roku 1945 trwa\u0142y prace porz\u0105dkowe. Zainstalowa\u0142 si\u0119 tam pod kierownictwem in\u017c. W\u0142adys\u0142awa Gadusa Zarz\u0105d Wodny. Tak wspomina\u0142 zim\u0119 1945\/46 Micha\u0142 \u0141ukaszyk:<\/p>\n\n\n\n

\u2026 nie dokonano jeszcze rozminowania zak\u0142adu, na ka\u017cdym kroku grozi\u0142a \u015bmier\u0107 od niewypa\u0142\u00f3w pocisk\u00f3w artyleryjskich i bomb oraz ukrytych min, z zatoki wygl\u0105da\u0142y dzioby zatopionych barek i holownik\u00f3w. Widok og\u00f3lny by\u0142 przygn\u0119biaj\u0105cy, nie zach\u0119ca\u0142 do pozostania i wytrwania. Z uporem i zapa\u0142em cechuj\u0105cym tamte dni, rozpocz\u0119li\u015bmy prace nad uporz\u0105dkowaniem terenu i budynk\u00f3w\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

We wspomnieniach, notowanych w latach 80. XX wieku, nie znalaz\u0142y si\u0119 opinie o utrudnieniach innego typu. Nie wspominano o bezceremonialnych ingerencjach okolicznych oddzia\u0142\u00f3w Armii Czerwonej. Dopiero niedawno udost\u0119pnione zosta\u0142y dokumenty z wroc\u0142awskiego archiwum. Jeden z fragment\u00f3w otworzy\u0142 dzisiejsz\u0105 notatk\u0119. [APW, np., ZODW, sygn. 33, s. 6, za: M. Zawadka].<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przed bram\u0105 Stoczni.<\/p>\n\n\n\n

1971<\/strong>, 28.02., <\/strong>oddano do u\u017cytku budynek oddzia\u0142u Narodowego Banku Polskiego przy ul. S\u0142owia\u0144skiej nr 12. Obecnie na sprzeda\u017c. Przez wiele lat w tym miejscu znajdowa\u0142a si\u0119 siedziba I Oddzia\u0142u Banku Zachodniego w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

W trakcie budowy czeredy dzieciak\u00f3w z zainteresowaniem ogl\u0105da\u0142y montowanie zabezpiecze\u0144 mechanicznych w instalowanych sejfach. Jak zapami\u0119ta\u0142 rozm\u00f3wca Wehiku\u0142u, wykopano du\u017cej g\u0142\u0119boko\u015bci d\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym umieszczono specjalnie zabezpieczone sejfy. Oczywi\u015bcie wszelcy \u015bwiadkowie i obserwatorzy byli przeganiani. Dotyczy\u0142o to te\u017c okolicznych dzieciak\u00f3w. T\u0119 zniewag\u0119 potraktowa\u0142y z typow\u0105 dla wieku zawzi\u0119to\u015bci\u0105. Jeden z urwis\u00f3w mia\u0142 ojca stra\u017caka, a ten z jakiego\u015b powodu przechowywa\u0142 w gara\u017cu \u015bwiece dymne. Od rzemyczka do koniczka i pomys\u0142 zemsty zrealizowano. Strasznie kopc\u0105ca \u015bwieca celnym rzutem umieszczona zosta\u0142a w g\u0142\u0119bokiej piwnicy mieszcz\u0105cej bankowe sejfy. Oczywi\u015bcie wybuch\u0142a afera na p\u00f3\u0142 miasta, jedn\u0105 komend\u0119 milicji i kilka rodzicielskich pas\u00f3w. \u00a0A nieletni \u015bwiadkowie i sprawcy zamieszania zdobyt\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem, a tak\u017ce wynikami obserwacji dzielili si\u0119 w trakcie przerw lekcyjnych z tymi r\u00f3wie\u015bnikami, kt\u00f3rzy mieszkali na peryferiach miasta.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie hali kasowej z pocz\u0105tku lat siedemdziesi\u0105tych. Rozpoznamy te urocze g\u0142ogowianki? (zdj\u0119cie z rodzinnych zbior\u00f3w Marka Szatkowskiego).<\/p>\n\n\n\n

2016<\/strong>, 24.02.,<\/strong> jak poinformowa\u0142 Zwi\u0105zek Pi\u0142ki R\u0119cznej w Polsce, w nocy z wtorku na \u015brod\u0119 nagle zmar\u0142 Zenon \u0141akomy. By\u0142y selekcjoner reprezentacji Polski w pi\u0142ce r\u0119cznej kobiet i m\u0119\u017cczyzn, mia\u0142 65 lat.<\/p>\n\n\n\n

W roku jubileuszu 75-lecia \u201eMechanika\u201d przypominamy jedn\u0105 z wielkich postaci g\u0142ogowskiej Szko\u0142y. Zenon \u0141akomy by\u0142 absolwentem Technikum Mechanicznego w G\u0142ogowie (1972). Ju\u017c w trakcie nauki wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 w szkolnym sporcie. Na szkolnych apelach nauczyciel W-F i opiekun szkolnych szczypiornist\u00f3w Jan Kosiek cz\u0119sto czyta\u0142 listy od swojego najlepszego ucznia, absolwenta – sportowca, z jego wra\u017ceniami gry i trening\u00f3w w wysoko notowanych klubach sportowych. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y trafi\u0142 do Stali Mielec. Je\u017adzi\u0142 po \u015bwiecie, gra\u0142 w renomowanych dru\u017cynach. By\u0142 autorytetem, cho\u0107 nigdy nie zd\u0105\u017cy\u0142 wpa\u015b\u0107 do nas do szko\u0142y. Kiedy w 2008 roku m\u00f3j syn dziennikarz powiedzia\u0142 \u2013 Tata, pan \u0141akomy z dziewczynami przyje\u017cd\u017ca na zgrupowanie do Lublina<\/em> \u2013 wpisa\u0142em si\u0119 na trening. Trener polskiej reprezentacji kobiet w pi\u0142ce r\u0119cznej nie robi\u0142 ceregieli \u2013 m\u00f3w mi Zenek. I potoczy\u0142y si\u0119 opowie\u015bci, cho\u0107 przerwa w treningu d\u0142uga nie by\u0142a. Opowiada\u0142 o swojej szkole, ja o ostatnim zje\u017adzie absolwent\u00f3w (2006). Deklarowa\u0142, \u017ce przyjedzie na nast\u0119pny. Na koniec Tomek zrobi\u0142 nam zdj\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z Zenkiem \u0141akomym w lubelskiej hali sportowej \u201eGlobus\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gra Wielka Orkiestra \u015awi\u0105tecznej Pomocy. W G\u0142ogowie od wielu lat Sztab dzia\u0142a przy MOK.\u00a0 Licytacja pozyskanych dar\u00f3w dala rekordowy wynik. nalewki Prezydenta sprzeda\u0142y si\u0119 jak stuletnie wina. Pakiet wydawnictw od TZG, (niekt\u00f3re z autografami), osi\u0105gn\u0105\u0142 wysok\u0105 cen\u0119. Wehiku\u0142 czasu pr\u00f3bowa\u0142 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1426"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1426"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1443,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1426\/revisions\/1443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}