{"id":1467,"date":"2021-04-02T20:47:04","date_gmt":"2021-04-02T18:47:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1467"},"modified":"2021-04-02T20:47:04","modified_gmt":"2021-04-02T18:47:04","slug":"wehikul-czasu-kwiecien-2021-rok-13-146","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2021\/04\/02\/wehikul-czasu-kwiecien-2021-rok-13-146\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – kwiecie\u0144 2021 (rok 13\/146)"},"content":{"rendered":"\n

Epidemia Covid 19 galopuje<\/strong>. Ju\u017c min\u0105\u0142 rok jak nieproszona zago\u015bci\u0142a w naszym otoczeniu. Ze strachem oczekiwany szczyt III fali zachorowa\u0144 nast\u0105pi\u0142. Przekracza codziennie granice dotychczasowych zachorowa\u0144. (Nowe przypadki na ostatni dzie\u0144 marca to 32 874 zaka\u017conych i 653 zmar\u0142ych; w woj. dolno\u015bl\u0105skim – 1672). W otoczeniu ka\u017cdego z nas znajduj\u0105 si\u0119 ozdrowie\u0144cy i chorzy. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c pacjent\u00f3w renomowanych szpitali. \u017byczymy Czytelnikom duzo zdrowia.<\/p>\n\n\n\n

W kluczowym momencie znajduje si\u0119 operacja szczepie\u0144. Zainteresowanie jest bardzo du\u017ce mimo chwilowych zawirowa\u0144 z brakami w dostawach czy opini\u0105 o jednej ze szczepionek. G\u0142ogowianie mimo kilkunastu punkt\u00f3w szczepie\u0144 (6 w okolicznych miejscowo\u015bciach i 8 w G\u0142ogowie), losowo otrzymuj\u0105 te\u017c propozycje wyjazdu \u201ena zastrzyk\u201d do Gubina, Nowej Soli, czy Wa\u0142brzycha.<\/p>\n\n\n\n

Znany g\u0142ogowski bloger, Micha\u0142 Cimek, prowadzi na swoim profilu na FB codzienne \u201eZapiski # korespondenta wojennego\u201d. W kr\u00f3tkich, czasami dosadnych s\u0142owach komentuje otaczaj\u0105c\u0105 nas pandemiczn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Wybrane cytaty \u2013 \u201eParadoksem jest to, \u017ce \u0142\u00f3\u017cek przybywa, a kadry medycznej brakuje…\u00a0 Ro\u015bnie, spada, nadal ro\u015bnie… Gdzie jest do cholery nasza upragniona ma\u0142a stabilizacja?\u201d \u2013 pyta Micha\u0142. Odsy\u0142am do jego bloga.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pomnik Schillera w g\u0142ogowskim parku (domena publ.)\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Marzec miesi\u0105cem rze\u017ab<\/strong> w G\u0142ogowie? 22 marca 2021, po kilku dniach prac wykopaliskowych koledzy z G\u0142ogowskiego Ruchu Odkrywc\u00f3w Tajemnic dokonali spektakularnego odkrycia. W profesjonalny spos\u00f3b, z udzia\u0142em nadzoru archeologicznego (dr Krzysztof Czapla), odkopali pozosta\u0142o\u015bci wysadzonego (rozbitego) pomnika Fryderyka Schillera. Obelisk z popiersiem wielkiego niemieckiego poety romantycznego sta\u0142 na Promenadzie (dzisiejszy park przy ulicy Daszy\u0144skiego) od 1905 roku. Zosta\u0142 postawiony w setn\u0105 rocznic\u0119 jego \u015bmierci. Gratulujemy Grotowcom pasji zako\u0144czonej wspania\u0142ym rezultatem. O pomniku Friedricha Schillera b\u0119dzie ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pami\u0105tkowe zdj\u0119cie zrobione na koniec akcji. S\u0105 tu prawie wszyscy, kt\u00f3rzy byli obecni podczas odkrycia popiersia: od lewej: Damian Szczepanowski, Dominik Jeton, Marek Fraszczyk, Piotr R\u0105pa\u0142a, Piotr Gulis i Micha\u0142 Osora. Brakuje w\u015br\u00f3d os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142 w badaniach \u2013 jak napisa\u0142 do Wehiku\u0142u Damian Szczepanowski, wiceprezes GROT \u2013 oczywi\u015bcie dr. Krzysztofa Czapli, a tak\u017ce Jerzego Suchara i Marka Szatkowskiego, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 pierwszego dnia z nami. (Fot. Marcin Kopij \u2013 Wehiku\u0142 dzi\u0119kuje za \u017cyczliwo\u015b\u0107).<\/p>\n\n\n\n

\u015awiatowid na osiedlu Chrobry \u2013 reaktywacja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Drewnian\u0105 rze\u017ab\u0119, kt\u00f3ra wysz\u0142a spod d\u0142uta artysty, kt\u00f3rego nazwiska nie uda\u0142o si\u0119 do dzi\u015b ustali\u0107, ustawiono w ko\u0144cu lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku na budowanym osiedlu Chrobry w miejscu, gdzie przebiega\u0142a przed laty tzw. \u201eCzarna Droga\u201d, a obecnie \u0142\u0105cznik mi\u0119dzy ul. Gustawa Morcinka i nowo utworzon\u0105 ul. Armii Krajowej. Obecnie zostanie zast\u0105piona przez m\u0142odszego brata wystruganego w d\u0119bowym balu przez Janusza Owsianego. Artysta rze\u017abiarz z podg\u0142ogowskiej Chociemy\u015bli w tym roku obchodzi 40-lecie pracy tw\u00f3rczej.<\/p>\n\n\n\n

W tamtym czasie przez kilka lat w trakcie organizowanych plener\u00f3w artyst\u00f3w r\u00f3znych sztuk pod nazw\u0105 \u201eCz\u0142owiek kszta\u0142tuje i chroni \u015brodowisko\u201d dzia\u0142ali r\u00f3wnie\u017c rze\u017abiarze, tak\u017ce nieprofesjonalni. W\u015br\u00f3d nich Zbigniew Nowicki znany i pami\u0119tany przez starszych plastyk\u00f3w. Poplenerowe dzie\u0142a zosta\u0142y w mie\u015bcie ku jego ozdobie. Te powsta\u0142e z drewna szybko nadwyr\u0119\u017cy\u0142 z\u0105b czasu. Niedawno rozebrano \u017celbetonowy \u201eKoncert\u201d na placu Saper\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie d\u0142ugo wytrzyma\u0142 \u015awiatowid i dosta\u0142 nowe \u017cycie\u00a0 w postaci nast\u0119pcy. Natomiast zdemontowana rze\u017aba trafi\u0142a do pracowni konserwatorskiej Oddzia\u0142u Archeologiczno-Numizmatycznego Muzeum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

P\u00f3\u0142wieczny \u015awiatowid na osiedlu \u201eChrobry\u201d w ostatnich dniach swojego plenerowego zywota.(fot. Janusz Owsiany)<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie mija 40 lat<\/strong> jak 1 kwietnia 1981 roku G\u0142og\u00f3w sta\u0142 si\u0119 miastem \u201epezydenckim\u201d. W zwi\u0105zku z przekroczeniem liczby 50 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami, dotychczasowy Naczelnik Miasta, Stanis\u0142aw Majcher zosta\u0142 Prezydentem G\u0142ogowa. Sprawuj\u0105cy ten urz\u0105d od 2014 roku Rafael Rokaszewicz jest ju\u017c sz\u00f3stym w\u0142odarzem (cho\u0107 niekt\u00f3rzy dodaj\u0105\u00a0 do tej listy pe\u0142ni\u0105cego obowi\u0105zki w 1988 roku Macieja Tomczaka).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prezydent Rafael Rokaszewicz i jeden z jego poprzednik\u00f3w, Jacek Zieli\u0144ski w trakcie prezentacji albumu Stare Miasto w G\u0142ogowie. 30 lat odbudowy 1987-2017<\/em>,\u00a0\u00a0 zorganizowanej w pa\u017adzierniku 2017 roku. (fot. Wehiku\u0142 czasu)<\/p>\n\n\n\n

Nowe ksi\u0105\u017cki. <\/strong>Ukaza\u0142 si\u0119 kolejny tom z serii \u201eHistoria jednego kwarta\u0142u\u201d. Tym razem jest to zbi\u00f3r \u201eBrzost\u00f3w \u2013 od wsi do osiedla w G\u0142ogowie. Wspomnienia mieszka\u0144c\u00f3w\u201d,G\u0142og\u00f3w 2020.Prac\u0119 zredagowali Dariusz A. Czaja i Marek R. G\u00f3rniak. Obostrzenia covidowe nie pozwolily na promocj\u0119 i spotkanie z mieszka\u0144cami jak w roku ubieg\u0142ym \u2013 napisa\u0142 Prezes TZG. Relacj\u0119 ze specjalnej konferencji prasowej mo\u017cna znale\u017a\u0107 po s\u0105siedzku \u2013 na stronie www.tzglogow.pl W tym samym czasie zaprezentowano w Kotli opracowanie Marcina Kuchnickiego i Marka R. G\u00f3rniaka \u201eHistoria po\u017carnictwa na terenie Gminy Kotla\u201d, Kotla 2021. Wehiku\u0142 czasu serdecznie dzi\u0119kuje W\u00f3jtowi i Wydawcy za specjalny list i egzemplarze ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pisanki jerzmanowskich K\u00f3\u0142 Gospody\u0144 Wiejskich sfotografowa\u0142a Barbara Popiel.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ta Wielkanocne ju\u017c niebawem,<\/strong> s\u0105 wi\u0119c \u017cyczenia Wehiku\u0142u. Ale najpierw jeszcze \u015bwi\u0105teczna historyjka.<\/p>\n\n\n\n

Przed \u015bwi\u0119tami w\u015br\u00f3d zakup\u00f3w pe\u0142nych jajek, szynek, mi\u0119siw i majonez\u00f3w pojawia si\u0119 czasami ona \u2013 kie\u0142basa g\u0142ogowska. W miejscu produkcji \u2013 G\u0142ogowie Ma\u0142opolskim i w Galicji uchodzi\u0142a za rarytas. Jej smak roznie\u015bli po CK Monarchii dragonii stacjonuj\u0105cy w garnizonie cesarsko-kr\u00f3lewskiej armii. S\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce kawaleryjskie szable s\u0142u\u017cy\u0142y te\u017c do krojenia mi\u0119siwa na t\u0119 zak\u0105sk\u0119. W ka\u017cdym razie znakomity wyr\u00f3b w\u0119dliniarski produkowany jest do dzi\u015b. A jak si\u0119 to ma do G\u0142ogowa nad Odr\u0105? I tu przez lata powojenne funkcjonowa\u0142a masarnia PSS Spo\u0142em \u2013 napisano na stronie PSS \u2013 \u201ez kt\u00f3rej mi\u0119so i wyroby w\u0119dliniarskie, opr\u00f3cz lokalnego rynku, trafia\u0142y do sklep\u00f3w od Wybrze\u017ca po G\u00f3rny \u015al\u0105sk\u201d.
Wk\u0142adaj\u0105c do wielkanocnego barszczu kie\u0142bas\u0119, pomy\u015blmy o g\u0142ogowskiej. Swojska nazwa, ale z Galicji.<\/p>\n\n\n\n

I przy tym barszczu G\u0142ogowski Wehiku\u0142 czasu \u017cyczy swoim czytelnikom smacznycokojnych, rodzinnych i ciep\u0142ych \u015awi\u0105t. Oczywi\u015bcie nie zapomina o najaktualniejszym \u017cyczeniu \u2013 NAJZDROWSZYCH \u015aWI\u0104T.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prezentowana dzi\u015b ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a <\/strong>opisana i oceniona na 5 gwiazdek w \u201ePolityce\u201d, zachwalana przez Roberta Mak\u0142owicza (o czym ni\u017cej), pozytywnie recenzowana przez pisma opinii (np. w \u201eOdrze\u201d uznana za epos z mistyk\u0105 winobrania w tle. Obszerny esej Marka Bie\u0144czyka znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Tygodniku Powszechnym).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Krzysztof Fedorowicz, Za\u015bwiaty.<\/em> Opowie\u015bci o nieprzemijaniu, <\/em>Krak\u00f3w 2020<\/h1>\n\n\n\n

Opowie\u015b\u0107 zielonog\u00f3rskiego literata, dziennikarza i w\u0142a\u015bciciela winnicy w nieodleg\u0142ym \u0141azie jest dynamiczn\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105 przez stulecia. Literack\u0105 opowie\u015bci\u0105 o przesz\u0142o\u015bci odleg\u0142ej i niedawnej mi\u0119dzy wojn\u0105 trzydziestoletni\u0105, a wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 pandemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Robert Mak\u0142owicz w swojej opinii, kt\u00f3r\u0105 wydawca umie\u015bci\u0142 na ok\u0142adce, napisa\u0142: Wielu jest winiarzy na \u015bwiecie, lecz tylko niekt\u00f3rzy wytwarzaj\u0105 naprawd\u0119 dobre wina. Wielu ludzi pisze ksi\u0105\u017cki, lecz niewiele z nich zas\u0142uguje na przeczytanie. Krzysztof Fedorowicz od lat wytwarza \u015bwietne wina, a teraz napisa\u0142 wybitn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Takie rzeczy si\u0119 niemal nie zdarzaj\u0105<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

A jeden z G\u0142ogowian zachwycony cho\u0107 nieco zm\u0119czony lektur\u0105 napisa\u0142 – talent literacki bez dw\u00f3ch zda\u0144, ale jak dla mnie za du\u017co literatury w literaturze.\u00a0 Czytaj\u0105c trzeba by\u0107 uwa\u017cnym, by nie pogubi\u0107 si\u0119 w miejscu i czasie. Autor bowiem zwraca uwag\u0119, \u017ce \u201eten kawa\u0142ek ziemi – gdzie Odra p\u0142yn\u0105c na p\u00f3\u0142noc zwraca si\u0119 na zach\u00f3d – jest w nieco innym czasie ni\u017c pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 globu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pandemiczna seria win z winnicy \u201eMi\u0142osz\u201d (https:\/\/winnicamilosz.pl\/)<\/p>\n\n\n\n

August Grempler bohater Za\u015bwiat\u00f3w<\/em> wspomina czasy epidemii w 1314 roku, my\u015bli o strzydze, trafia na ulice Zielonej G\u00f3ry w trakcie I fali epidemii roku 2020. Pisze o tym czasie \u2013 \u201etwarze nieobecne, podszyte strachem, odziane w instynkt dzikich, przera\u017conych widokiem cz\u0142owieka zwierz\u0105t. Ludzie jak lisy\u2026 Kiedy August poczuje si\u0119 \u017ale, lekarz go nie odwiedzi. Mo\u017ce tylko zadzwoni\u0107 tak jak kiedy\u015b dzwoni\u0142y wozy, kt\u00f3rymi transportowano trupy do zbiorowych mogi\u0142\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przed morowym powietrzem chowali si\u0119 mieszka\u0144cy w winnicach. Ci prze\u017cyli i \u015bladem ich wdzi\u0119czno\u015bci jest \u015bredniowieczna kapliczka. W XXI wieku August ucieka te\u017c do winnicy \u2013 5 kwietnia konczy ciecie winoro\u015bli \u2013 \u201ezostawia po cztery, pi\u0119\u0107 p\u0105k\u00f3w. Z ran cieknie sok, roslina placze ale kr\u00f3tko\u201d.   <\/p>\n\n\n\n

Literacka fantazja wsparta jest faktami z przesz\u0142o\u015bci. Trzeba czasem wsparcia historyk\u00f3w by si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce \u201enajs\u0142ynniejsza i najwi\u0119ksza winnica nale\u017ca\u0142a do ewangelickiego pastora i teologa, superintendenta Wilhelma Gabriela Wegenera (1767-1837)\u201d. By\u0142a to winnica w G\u00f3rzykowie nad Odr\u0105, k. Cigacic. Wegener, przyjaciel Alexandra von Humboldta wybudowa\u0142 tam w 1814 roku razem z \u017con\u0105 Charlott\u0105 letni\u0105 rezydencj\u0119. Oboje ma\u0142\u017conkowie zbudowali ten dom wed\u0142ug swoich plan\u00f3w i oczekiwa\u0144 na wysokim brzegu Odry. A w szczycie po\u0142udniowej elewacji znalaz\u0142a si\u0119 sentencja \u2013 cytat z satyry Horacego \u2013 Hoc erat in vo-tis (\u201eW\u0142a\u015bnie tego pragn\u0105\u0142em\u201d)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

A miejsca to nie tylko Zelena Hora czy Grunberg jak nazywa miasto Autor, ale r\u00f3wnie\u017c Morawy czy Australia. Ksi\u0105zk\u0119 mo\u017cna przeczyta\u0107 nie tylko dlatego, \u017ce opisuje to co za miedz\u0105. To po prostu dobra literatura.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

1241, 9.04.<\/strong> 780 lat temu, w bitwie z Tatarami pod Legnic\u0105 wraz z okolicznym rycerstwem uczestniczy\u0142 Klemens, kasztelan g\u0142ogowski. Wezwany przez swego pana poci\u0105gn\u0105\u0142 pod Legnic\u0119 z zapewne okaza\u0142ym pocztem. Znajduj\u0105c si\u0119 w bezpo\u015brednim otoczeniu ks. Henryka Pobo\u017cnego, ginie, chc\u0105c wywie\u017a\u0107 cia\u0142o poleg\u0142ego w\u0142adcy z pola bitwy. Historycy r\u00f3\u017cnie okre\u015blaj\u0105 jego rol\u0119, nie kwestionuj\u0105c jednak faktu udzia\u0142u w bitwie. D\u0142ugosz tytu\u0142uje Klemensa wojewod\u0105 g\u0142ogowskim i opisuje ostatnie chwile ksi\u0119cia tak: \u201e\u2026 ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk straci\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ucieczki i wymkni\u0119cia si\u0119 i po raz trzeci otoczyli go Tatarzy. Pozbawiony wi\u0119c wszelkiej nadziei, by m\u00f3g\u0142 uj\u015b\u0107, ci\u0105gle na nowo z ogromn\u0105 odwag\u0105 walczy z Tatarami, raz z lewej, raz z prawej strony. Ale kiedy podni\u00f3s\u0142szy praw\u0105 r\u0119k\u0119 chcia\u0142 ugodzi\u0107 Tatara, kt\u00f3ry mu zagrodzi\u0142 drog\u0119, drugi Tatar przebi\u0142 go dzid\u0105 pod pach\u0105. [Ksi\u0105\u017c\u0119] zwiesiwszy rami\u0119, zsun\u0105\u0142 si\u0119 z konia ugodzony \u015bmiertelnie. Tatarzy w\u015br\u00f3d g\u0142o\u015bnych okrzyk\u00f3w i chaotycznej, nieprawdopodobnej wrzawy ujmuj\u0105 go i wyci\u0105gn\u0105wszy go poza teren walki na odleg\u0142o\u015b\u0107 dw\u00f3ch miot\u00f3w z kuszy, mieczem obcinaj\u0105 g\u0142ow\u0119, a zerwawszy wszystkie odznaki, pozostawiaj\u0105 nagie cia\u0142o. Wielka te\u017c liczba pan\u00f3w i szlachty polskiej ponios\u0142a w tej bitwie chwalebn\u0105, m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107 za wiar\u0119 i w obronie religii chrze\u015bcija\u0144skiej. W\u015br\u00f3d nich s\u0142awniejsi i znakomitsi, jak to wy\u017cej wspomnieli\u015bmy, byli: brat wojewody krakowskiego W\u0142odzimierza Sulis\u0142aw, wojewoda g\u0142ogowski Klemens, Konrad Konradowic, Stefan z Wierzbnej i jego syn Andrzej, syn Andrzeja z Pe\u0142cznicy Klemens, Tomasz Piotrkowic i Piotr Kusza\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Najazd Mongo\u0142\u00f3w z legendy o \u015bw. Jadwidze \u2013 drzeworyt z 1504 r.<\/p>\n\n\n\n

Wehiku\u0142 oczywi\u015bcie przypomina, \u017ce bezg\u0142owe cia\u0142o poleg\u0142ego i okaleczonego ksi\u0119cia Henryka rozpoznano po tym, \u017ce stopa lewej nogi mia\u0142a 6 palc\u00f3w. A jego wierny urz\u0119dnik zosta\u0142 zapisany przez kronikarzy. Kasper Niesiecki w swoim Herbarzu polskim cytuje z kronik Cureusa i Bielskiego:<\/p>\n\n\n\n

\u201eKlemens wojewoda g\u0142ogowski w roku 1241, gdy w owej nieszcz\u0119\u015bliwej z Tatarami potyczce, Henryka, pobo\u017cnym nazwanego, ksi\u0105\u017c\u0119cia szl\u0105skiego, ratowa\u0107 chce i od zguby salwowa\u0107 i sam pad\u0142 trupem od tatarskiej szabli\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Znany w G\u0142ogowie prof. Jerzy Maro\u0144 jest sceptycznie nastawiony do relacji i rewelacji Jana D\u0142ugosza.  Uznaje zapis w Kronice za wyssany z palca:<\/p>\n\n\n\n

\u201ePo opublikowaniu pod koniec XIX wieku pracy znakomitego polskiego mediewisty Aleksandra Semkowicza przebadano fragment dzie\u0142a d\u0142ugoszowego opowiadaj\u0105cy o bitwie legnickiej. Zrobili to r\u00f3wnie\u017c zwolennicy D\u0142ugosza, mi\u0119dzy innymi Gerard Labuda, nestor naszych historyk\u00f3w, wskazuj\u0105c na b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142 kronikarz. Z punktu widzenia dziewi\u0119tnastowiecznej czy dzisiejszej nauki historycznej s\u0105 to pomy\u0142ki dyskwalifikuj\u0105ce. Prof. Labuda uwa\u017ca, \u017ce opis D\u0142ugosza jest zbyt dok\u0142adny, aby m\u00f3g\u0142 by\u0107 wymy\u015blony. W zwi\u0105zku z tym zasugerowa\u0142, \u017ce D\u0142ugosz opar\u0142 si\u0119 na zaginionej kronice dominika\u0144skiej z Raciborza. Z kolei g\u0142\u00f3wny oponent prof. Labudy, nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c \u015bwietny mediewista J\u00f3zef Matuszewski s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce zaginione \u017ar\u00f3d\u0142a maj\u0105 jedn\u0105 wad\u0119: nie istniej\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Profesor Maro\u0144, r\u00f3wnie\u017c wybitny znawca bitwy i epoki (autor – Legnica 1241<\/em>, z serii: „Historyczne bitwy”, Bellona, Warszawa 1996\/2008) dalej zauwa\u017ca, \u017ce \u017ar\u00f3de\u0142 pisanych prawie nie ma:<\/p>\n\n\n\n

\u201eFragment zawarty w relacji de Bridii jest kr\u00f3ciutki: „Natomiast Tatarzy posuwaj\u0105c si\u0119 dalej w kierunku \u015al\u0105ska starali bi\u0107 si\u0119 z Henrykiem, w owym czasie najbardziej chrze\u015bcija\u0144skim ksi\u0119ciem tych ziem. Ot\u00f3\u017c w chwili, gdy jak sami przedstawili to bratu Benedyktowi…pragn\u0119li odst\u0105pi\u0107 z pola bitwy. Raptem zupe\u0142nie nieoczekiwanie szyki chrze\u015bcijan zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 do ucieczki. W\u00f3wczas to pojmali Tatarzy ksi\u0119cia Henryka, ograbiwszy go doszcz\u0119tnie, kazali mu kl\u0119kn\u0105\u0107 do egzekucji przed zw\u0142okami ksi\u0119cia zabitego uprzednio w Sandomierzu… – czyli oczywi\u015bcie wodza mongolskiego – …G\u0142ow\u0119 jego dostarczyli przez Morawy do… – formalnego dow\u00f3dcy ca\u0142ej wyprawy mongolskiej na zach\u00f3d – …po czym rzucili na wprost innych odci\u0119tych g\u0142\u00f3w”.<\/p>\n\n\n\n

W G\u0142ogowie, 750 lat p\u00f3\u017aniej, Henryk, nazwany po \u015bmierci Pobo\u017cnym, dosta\u0142 swoj\u0119 ulic\u0119. O jego wiernym s\u0142udze Klemensie, kasztelanie g\u0142ogowskim g\u0142ogowianie pami\u0119taj\u0105 jakby mniej, cho\u0107 swoje rondo otrzyma\u0142 niedawno jego imiennik (Klemens Hofbauer, redemptorysta). Wi\u0119c dzi\u015b oddajmy si\u0119 chwili zadumy i refleksji nad ofiar\u0105 g\u0142ogowskich rycerzy, kt\u00f3rzy z\u0142o\u017cyli ofiar\u0119 krwi pod Legnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

1491, 11.04.<\/strong>, w dwa miesi\u0105ce po podpisaniu umowy pod obleganymi Koszycami, nast\u0119puje przej\u0119cie G\u0142ogowa przez ksi\u0119cia Jana Olbrachta. Do miasta przyby\u0142 komisarz Jagiello\u0144czyka i odebra\u0142 w jego imieniu ho\u0142d stan\u00f3w ksi\u0119stwa. Nowy lennik kr\u00f3la czeskiego i pan G\u0142ogowa nosi\u0142 tytu\u0142 \u201eSupremus dux in Silesia<\/em>\u201d. Nadany zosta\u0142 przez ojca i brata \u2013 kr\u00f3la Polski i kr\u00f3la Czech, by zwi\u0119kszy\u0107 presti\u017c obejmowanej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska. A Jan Olbracht do G\u0142ogowa nigdy nie zawita\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na ilustracji z Historii \u015al\u0105ska (Breslau 1810) dramatyczna sytuacja przed g\u0142ogowskim zamkiem. Mia\u0142a miejsce dwa lata p\u00f3\u017aniej za przyczyn\u0105 drako\u0144skich rz\u0105d\u00f3w olbrachtowego namiestnika, os\u0142awionego Jana Karnkowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej http:\/\/www.glogow.pl\/tzg\/wehikul%202009_2011\/index.html<\/a>\u00a0 [nr 4\/2011]<\/p>\n\n\n\n

1520, <\/strong>w ko\u0144cu kwietnia,  <\/strong>z dworu kr\u00f3la Ludwika II Jagiello\u0144czyka w Pradze wys\u0142ano list kr\u00f3lewski do Jana i Miko\u0142aja Rechenberg\u00f3w, mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w w ksi\u0119stwie g\u0142ogowskim, pan\u00f3w d\u00f3br m.in. w okolicach Bytomia, S\u0142awy, Otynia. Dostrzegaj\u0105c po\u017cytki p\u0142yn\u0105ce z posiadania przeprawy, rozpocz\u0119li oni bowiem dzia\u0142ania na rzecz budowy mostu. I w tym li\u015bcie kr\u00f3l Rechenbergom kaza\u0142 zaprzesta\u0107 budowy przez Odr\u0119 w Bytomiu. Lobby g\u0142ogowskie zn\u00f3w zwyci\u0119\u017cy\u0142o. Stolica ksi\u0119stwa chcia\u0142a mie\u0107 monopol na pob\u00f3r op\u0142at mostowych i drogowych ze szlak\u00f3w handlowych. Tak wi\u0119c pr\u00f3ba budowy zosta\u0142a skutecznie zablokowana.<\/p>\n\n\n\n

Sto lat prawie p\u00f3\u017aniej Georg Schonaich, nowy pan Siedliska, wr\u00f3ci\u0142 do pomys\u0142u i od 1609 roku budowa\u0142 most \u0142ukowy. Nowy pan ordynacji chcia\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 swoje dobra le\u017c\u0105ce po obu stronach Odry. Mieszczanie g\u0142ogowscy podejmowali wiele stara\u0144, by i t\u0119 inwestycj\u0119 zablokowa\u0107. Latami wi\u0119c ona trwa\u0142a, jak i sp\u00f3r o u\u017cytkowanie mostu. Kr\u00f3lewska zgoda pozwoli\u0142a na nierozbieranie, ale zakaza\u0142a przeprawy przewozom handlowym. Szlak dalej mia\u0142 prowadzi\u0107 przez G\u0142og\u00f3w, gdzie miano op\u0142aca\u0107 c\u0142o i inne nale\u017cno\u015bci. Most trwa\u0142 przez du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wojny trzydziestoletniej. W 1622 roku przez most przeszli zbrojnie Lisowczycy \u2013 lekka jazda polskich kondotier\u00f3w (kto si\u0119 oburzy?). Polscy kozacy jak ich nazywano czasami, powracali w\u0142a\u015bnie z zachodu, gdzie stawali w obronie Habsburg\u00f3w. Kiedy nie otrzymali zgody na przejazd przez G\u0142og\u00f3w, wykorzystali ten most. Przez stolic\u0119 ksi\u0119stwa przejecha\u0142y tylko tabory lisowczykowskich VIP-\u00f3w. Dosz\u0142o wtedy do zbrojnej napa\u015bci na te wozy. Ze skargi, jak\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 we Wschowie pu\u0142kownik Stroynowski, dow\u00f3dca pu\u0142ku, wiemy, jakie \u0142upy wi\u00f3z\u0142 do Polski. Ale o tym innym razem.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy most nie dotrwa\u0142 do ko\u0144ca wojny. Kolejny powsta\u0142 w Bytomiu dwa i p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej. Pi\u0119kna i lekka konstrukcja zachwyca\u0142a z daleka. Sta\u0142 niespe\u0142na 40 lat. Min\u0119\u0142o wi\u0119c niedawno 75 lat jak w lutym 1945 roku most zosta\u0142 wysadzony przez wycofuj\u0105ce si\u0119 wojska niemieckie. Nigdy go nie odbudowano. Tu jednak trzeba przypomnie\u0107, \u017ce bytomska stalowa konstrukcja by\u0142a pierwsz\u0105. W G\u0142ogowie stalowa przeprawa powsta\u0142a dopiero 10 lat p\u00f3\u017aniej, w 1917 r.<\/p>\n\n\n\n

Obie stalowe konstrukcje wykona\u0142a zielonog\u00f3rska firma Beuchelt & Co. G\u0142\u00f3wne prz\u0119s\u0142o w Bytomiu nad korytem Odry mia\u0142o 102 m d\u0142ugo\u015bci, a ca\u0142y most \u2013 840 m. I obydwie leg\u0142y w nurcie Odry w trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych. I zn\u00f3w ciekawostka z lat niedawnych. Konstrukcje dla wznoszonego w po\u0142owie lat 50. mostu w G\u0142ogowie mia\u0142a wykona\u0107 zielonog\u00f3rska fabryka powsta\u0142a na gruzach Beuchelta. Niestety, nie sprosta\u0142a zadaniu i stalowe belki przyjecha\u0142y z chorzowskiego \u201eKonstalu\u201d. Dzieje bytomskich most\u00f3w i historia sporu z G\u0142ogowem si\u0119gaj\u0105ca te\u017c i czas\u00f3w nieodleg\u0142ych zosta\u0142a opisana w kilku publikacjach przez dr. Tomasza Andrzejewskiego, dyrektora Muzeum Miejskiego w Nowej Soli. I tam odsy\u0142amy zaciekawionych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stalowy most w Bytomiu Odrza\u0144skim. Kiedy w czerwcu 1907 roku oddawano most go do u\u017cytku, nad nurtem Odry w G\u0142ogowie przerzucony by\u0142 jeszcze most drewniany z podnoszonymi \u0142a\u0144cuchami prz\u0119s\u0142em umo\u017cliwiaj\u0105cym (i utrudniaj\u0105cym) \u017ceglug\u0119.<\/p>\n\n\n\n

1760, w kwietniu, <\/strong>zast\u0119puje obersta Nikolausa von Hacke \u2013 chorego komendanta twierdzy (Festung Glogau), major Ludwig Ferdinand baron von Lichnowski. W korespondencji Fryderyka II pozosta\u0142y \u015blady licznych informacji sk\u0142adanych kr\u00f3lowi Fryderykowi przez nowego komendanta. By\u0142 pos\u0142usznym pos\u0142a\u0144cem do aresztowanego i wi\u0119zionego w kazamatach twierdzy ksi\u0119cia Su\u0142kowskiego, porwanego z pobliskiej Rydzyny. Przez najbli\u017csze 18 lat baron von Lichnowski b\u0119dzie zarz\u0105dza\u0142 twierdz\u0105, miastem i okolic\u0105. Pochodzi\u0142 z du\u017cego rodu szlachty, \u017cyj\u0105cej na pograniczu polsko-czesko-pruskim. Dobroczy\u0144ca Wilkowa, gdzie mia\u0142 maj\u0105tek, odbudowa\u0142 wie\u015b po zniszczeniach wojny siedmioletniej. \u015alady obecno\u015bci komendanta g\u0142ogowskiej twierdzy w Wilkowie wida\u0107 do dzi\u015b. W ko\u015bciele zachowa\u0142 si\u0119 jego herb, a na blaszanej chor\u0105giewce na wie\u017cy umieszczono rok odbudowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Choragiewka na wilkowskim ko\u015bciele. (Fot. dla Wehiku\u0142u T. Mietlicki).<\/p>\n\n\n\n

1941, na pocz\u0105tku kwietnia<\/strong> przez g\u0142ogowski dworzec przetaczaj\u0105 si\u0119 wagony poci\u0105g\u00f3w wioz\u0105cych oddzia\u0142y 134 Dywizji Piechoty Wehrmachtu na wsch\u00f3d. Pierwsze transporty wyruszy\u0142y jeszcze w marcu. Dow\u00f3dc\u0105 Dywizji jest urodzony w Glogau w roku 1888 genera\u0142 lejtnant Conrad von Cochenhausen. Ma ju\u017c za sob\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 wojenn\u0105, bo we wrze\u015bniu 1939 r. dowodzi\u0142 10 Dywizj\u0105 i by\u0142 pierwszym komendantem wojennym zdobytej Warszawy. 134 Dywizja, kt\u00f3r\u0105 niedawno obj\u0105\u0142, otrzyma\u0142a przydzia\u0142 do 4 Armii, Grupy Armii \u201dB\u201d. Koncentracja nast\u0119puje pod Piotrkowem. 22 czerwca ruszy do ataku na Zwi\u0105zek Radziecki. Dla genera\u0142a inwazja si\u0119 szybko zako\u0144czy\u0142a. 13 grudnia tego roku pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo w okolicach Or\u0142a, nie mog\u0105c wyprowadzi\u0107 sztabu z okr\u0105\u017cenia. G\u0142ogowski w\u0119ze\u0142 kolejowy widzia\u0142 przez lata niejedno na trasie wsch\u00f3d \u2013 zach\u00f3d czy odwrotnie. W przepastnych zasobach Internetu mo\u017cna znale\u017a\u0107 ilustracje do kilku wydarze\u0144 na torach nadodrza\u0144skiego dworca, jak np. takie: z \u017bagania, Leopardy \u201eCzarnej Dywizji\u201d (11 LDKP) przemieszcza\u0142y si\u0119 niedawno do Warszawy na defilad\u0119 sierpniow\u0105. Kolejne, to powszechnie znane zdj\u0119cie czo\u0142gu Wehrmachtu na tle znaku peronowego Glogau. I na ostatniej ilustracji czo\u0142g Renault FT-17 B\u0142\u0119kitnej Armii gen. Hallera, kt\u00f3ra w kwietniu, maju, do 3 czerwca 1919 roku jecha\u0142a w blisko 400 transportach przez G\u0142og\u00f3w, wracaj\u0105c z Francji do Polski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Leopardy \u201eCzarnej Dywizji\u201d (11 LDKP) przewo\u017cone przez g\u0142ogowski dworzec. (fot. z internteu \u2013 Magda K.)<\/p>\n\n\n\n

1<\/strong>946<\/strong>. <\/strong>3<\/strong>.0<\/strong>4.<\/strong> 75 lat temuoko\u0142o godziny 22.30 zanotowano w g\u0142ogowskiej Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej napad niezidentyfikowanych 4 napastnik\u00f3w na posterunek MO w miejscowo\u015bci Bia\u0142odrzew (Bia\u0142o\u0142\u0119ka). Przez ponad 40 minut trwa\u0142a wymiana strza\u0142\u00f3w. Napastnicy odst\u0105pili. \u015alady prowadzi\u0142y w kierunku maj\u0105tku zaj\u0119tego przez oddzia\u0142 Armii Czerwonej.<\/p>\n\n\n\n

Min\u0105\u0142 rok, jak mieszkaj\u0105 i przebywaj\u0105 w ustanowionych uk\u0142adem poczdamskim granicach Polski rosyjscy \u017co\u0142nierze. Jest to ju\u017c trzeci pobyt Rosjan na \u015bl\u0105skiej ziemi. Wcze\u015bniej by\u0142a wojna siedmioletnia, a p\u00f3\u017aniej pogo\u0144 za uciekaj\u0105c\u0105 przed kl\u0119sk\u0105 napoleo\u0144sk\u0105 armi\u0105 w 1813 roku i powr\u00f3t na Wsch\u00f3d rok p\u00f3\u017aniej (ten epizod wart jest jeszcze archiwalnych poszukiwa\u0144).<\/p>\n\n\n\n

Na terenie powiatu znajduj\u0105 si\u0119 w kilku maj\u0105tkach rolnych. Zdemoralizowani wojn\u0105, niezdyscyplinowani i bez nadzoru, pope\u0142niaj\u0105 wiele przest\u0119pstw. Komendant Powiatowy MO donosi swoim prze\u0142o\u017conym w raportach sytuacyjnych o takich zdarzeniach. Obok tego, jak wy\u017cej, tylko w kwietniu 1946 r. zarejestrowano te\u017c np. w G\u0142ogowie dwukrotn\u0105 kradzie\u017c farb olejnych. Sprawcy zbiegli wy\u0142adowanymi samochodami, a \u015bwiadkowie zapisali numery rejestracyjne.<\/p>\n\n\n\n

W Gr\u0119bocicach \u017co\u0142nierze radzieccy pobili milicjant\u00f3w. Ale kolejni ich aresztowali i po wylegitymowaniu przekazali organom sowieckim. Okaza\u0142o si\u0119 \u017ce awantur\u0119 wywo\u0142ali \u017co\u0142nierze, przybyli a\u017c z Wiednia po zbo\u017ce we wsi Suchy Chleb (Skeyden – Skidni\u00f3w) pow. G\u0142og\u00f3w, \u017co\u0142nierze sowieccy dokonali rabunku i gwa\u0142tu. Zostali jednak uj\u0119ci i przekazani prokuraturze wojskowej w Lesznie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po\u0142udniowowschodni r\u00f3g Rynku z charakterystyczn\u0105 bry\u0142\u0105 ko\u015bcio\u0142a. Tak wygl\u0105da\u0142a ta cz\u0119\u015b\u0107 G\u0142ogowa po wojnie. (Zbiory M. Szatkowskiego).<\/p>\n\n\n\n

1956, <\/strong>w kwietniu,<\/strong> (najprawdopodobniej 29 tego miesi\u0105ca) w G\u0142ogowskiej Stoczni Rzecznej odbywa si\u0119 przekazanie armatorowi, czyli \u017begludze na Odrze, prototypu nowego holownika. Jednostka typu HM 300 zaprojektowana zosta\u0142a we Wroc\u0142awiu i skierowana do produkcji w G\u0142ogowie. Charakteryzowa\u0142a si\u0119 ma\u0142ymi gabarytami, lekko\u015bci\u0105 konstrukcji, du\u017c\u0105 moc\u0105 i ma\u0142ym zanurzeniem. Prototyp o numerze stoczniowym B1 otrzyma\u0142 imi\u0119 „JAROS\u0141AW”. Po pr\u00f3bach na Odrze i Wi\u015ble przekazano go Bydgoskiej \u017begludze na Wi\u015ble. Tam zmieniono nazw\u0119 na „NOTE\u0106”. Og\u00f3\u0142em w latach 1955 do 1957 zbudowano 20 sztuk tych holownik\u00f3w. Numer dwa zosta\u0142 po uko\u0144czeniu niespodziewanie skierowany do Gda\u0144ska i tam za\u0142adowany na statek sowiecki i pop\u0142yn\u0105\u0142 sobie do naszych przyjaci\u00f3\u0142. Podobno Rosjanie, to znaczy wojskowi, upatrzyli go sobie podczas pr\u00f3b na Odrze i tak im si\u0119 spodoba\u0142, \u017ce go sobie zabrali, podobnie z trzecim serii holownikiem B 3. (za forum dyskusyjnym).<\/p>\n\n\n\n

Popularnie nazywane by\u0142y „bombowcami” od warkotu ich silnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Holowniki HM 300 wybudowane przez Stoczni\u0119 Rzeczn\u0105 G\u0142og\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nr \/ Nazwa \/ numer bud \/ rok bud.\/ data przekazania \/ Armator
1. JAROS\u0141AW B 1 1955 IV.1956 \u017begluga na Odrze
2. B 2 1955 V. 1956 ZSRR
3. B 3 1955 VI.1956 ZSRR
4. WITOS\u0141AW B 4 1955 VI.1956 \u017begluga na Odrze
5. SOBIES\u0141AW B 5 1955 IX. 1956 j. w.
6. NOGAT B 6 1955 V.1956 Bydgoska \u017begluga
7. B 7 1956 ?. ZSRR
8. MIECZYS\u0141AW B 8 1956 1956 \u017begluga na Odrze
9. WDA B 9 1956 VII.1956 Bydgoska \u017begluga
10. B 10 1956 1956 ZSRR
11. BRDA B 11 1956 XI.1956 Bydgoska \u017begluga
12. WARTA B 12 1956 V.1956 j.w.
13. JAROS\u0141AW B 13 1956 XI. 1956 \u017begluga na Odrze
14. B 14 1956 1956 ZSRR
15. B 15 1956 1956 ZSRR
16. RADUNIA B 16 1956 V.1957 Bydgoska \u017begluga
17. B 17 1957 1957 ZSRR
18. STUDNICA B 18 1957 VII.1957 Bydgoska \u017begluga
19. PI\u0141AWA B 19 1957 VII.1957 j.w.
20. FROMBORK B 20 1957 XI.1957 \u017begluga Gda\u0144ska Wi\u0119cej informacji na forum jak poni\u017csze, z kt\u00f3rego zaczerpni\u0119to prezentowane dane\u00a0 – https:\/\/www.zegluga.wroclaw.pl\/forum\/viewthread.php?thread_id=84<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Holownik na Odrze po wojnie skutecznie, mijaj\u0105c most, zas\u0142oni\u0142 zrujnowan\u0105 kolegiat\u0119 (Fot. prof. H. \u0141ebek).<\/p>\n\n\n\n

1961, w kwietniu<\/strong> rozpocz\u0105\u0142 praktyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 statutow\u0105 g\u0142ogowski oddzia\u0142 Polskiego Towarzystwa Turystczno-Krajoznawczego (PTTK). Mimo braku wymaganych przepisami struktur, ju\u017c od 1959 roku aktywni cz\u0142onkowie PTTK, przewodnik turystyczny Horacjusz Jan Przewo\u017anik i nauczycielka Janina Serafin z Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego, organizuj\u0105 z m\u0142odzie\u017c\u0105 szkoln\u0105 wyprawy bli\u017csze i dalsze. W trakcie roku szkolnego rajdy, a w trakcie wakacji obozy w\u0119drowne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142ogowska m\u0142odzie\u017c na jednej z imprez PTTK (z albumu W\u0142adys\u0142awa Juszkiewicza)<\/p>\n\n\n\n

1987.<\/strong> 14.04. <\/strong>w przed\u015bwi\u0105teczny wtorek na budowie ko\u015bcio\u0142a Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Kr\u00f3lowej Polski na g\u0142ogowskim osiedlu \u201eKopernik\u201d dosz\u0142o do tragicznego wypadku. Wskutek zawalenia si\u0119 wielkiego, dwunastometrowej wysoko\u015bci, rusztowania w prezbiterium, ucierpia\u0142o kilka pracuj\u0105cych tam os\u00f3b. Jak ustali\u0142 Adrian Nowicki w swojej pracy magisterskiej, zgin\u0105\u0142 pan W\u0142adys\u0142aw Pastuch. Pozostali ranni, jak wynika z informacji PAP, trafili do szpitala i ich \u017cyciu nie zagra\u017ca\u0142o ju\u017c niebezpiecze\u0144stwo. W przytoczonej pracy wspomina\u0142 jeden z poszkodowanych, Jan Rutkowski: \u201eTo by\u0142o 14 kwietnia \u2013 wtorek Wielkiego Tygodnia. Pracowali\u015bmy przy podbijaniu stropu na rusztowaniu. Ostatnie prace wyko\u0144czeniowe na wysoko\u015bci. Chcieli\u015bmy zd\u0105\u017cy\u0107 przed \u015bwi\u0119tami. Ja z koleg\u0105 by\u0142em na punkcie najwy\u017cszym. Spojrza\u0142em na zegarek \u2013 9:10. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce du\u017co uda\u0142o si\u0119 zrobi\u0107 od 7:30. Zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107, co jeszcze jest do wykonania. Nagle zachwia\u0142o si\u0119 rusztowanie i zacz\u0119\u0142o si\u0119 wali\u0107. W kilka sekund ca\u0142a konstrukcja leg\u0142a u st\u00f3p o\u0142tarza. Potem szpital, cierpienie. [Pan Jan mia\u0142 z\u0142amany kr\u0119gos\u0142up]. Ale i tym cierpieniem czu\u0142em si\u0119 zaszczycony. Wielki Tydzie\u0144. Mo\u017ce to komu\u015b si\u0119 wyda\u0107 dziwne i trudne do zrozumienia, ale dla mnie to b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, wielkie wyr\u00f3\u017cnienie. Jestem dumny, \u017ce przez moje r\u0119ce przesz\u0142a niejedna ceg\u0142a. I tak, jak chcia\u0142em, zbudowa\u0142em ko\u015bci\u00f3\u0142 dla moich dzieci \u2013 one tu przyj\u0119\u0142y po raz pierwszy Chrystusa, sakrament bierzmowania. Mog\u0119 te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce \u0142\u0105cz\u0105 mnie z tym ko\u015bcio\u0142em wi\u0119zy krwi. Z czystym sumieniem m\u00f3wi\u0119 wi\u0119c, \u017ce to jest m\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142, a nawet wi\u0119cej \u2013 m\u00f3j dom\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po wypadku ks. bp. J\u00f3zef Michalik, \u00f3wczesny biskup gorzowski wraz z ks. Dobro\u0142owiczem odwiedzili rannych w szpitalu. Podczas rozmowy z nimi pan Jan Rutkowski powiedzia\u0142 do Ksi\u0119dza Biskupa: \u201eWasza Ekscelencjo, prosz\u0119 si\u0119 nami nie martwi\u0107, my damy sobie rad\u0119. Martwimy si\u0119 o ksi\u0119dza Ryszarda, kt\u00f3ry teraz b\u0119dzie mia\u0142 problemy. On potrzebuje wsparcie\u201d. Cytaty pochodz\u0105 z pracy magisterskiej Adriana Nowickiego, Dzieje parafii pw. Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Kr\u00f3lowej Polski w G\u0142ogowie w latach 1981 \u2013 2016, Szczecin 2018, s. 50-51. W pracy tej dat\u0119 podano jako 15.04.1986, co uznajemy jako pomy\u0142k\u0119. Dat\u0119 zweryfikowano na podstawie notatki PAP zamieszczonej w \u201eGazecie Robotniczej\u201d z 10.04.1987 roku i kalendarza liturgicznego po\u015bwiadczaj\u0105cego Wielki Tydzie\u0144 w 1987 r. w kwietniu, a w 1986 r. Wielki Tydzie\u0144 by\u0142 w marcu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 na Koperniku w trakcie budowy<\/p>\n\n\n\n

1990, <\/strong>24.04., <\/strong>przerwano budow\u0119 Centralnej Ciep\u0142owni w g\u0142ogowskim Widziszowie. W pogr\u0105\u017caj\u0105cym si\u0119 kryzysie gospodarczym kraju brakowa\u0142o pieni\u0119dzy na inwestycje. Zabrak\u0142o i na ten projekt.<\/p>\n\n\n\n

A przypomnijmy, \u017ce p\u00f3\u0142tora roku wcze\u015bniej wybetonowano fundament. 7 pa\u017adziernika 1988 roku o godzinie 7 rano rozpocz\u0119to wylewanie betonu. P\u0142yta mia\u0142a 34 metry \u015brednicy i gruba na 3,7 metra. Betonu (tzw. B-200) w trakcie 56 godzin umieszczono 2600 metr\u00f3w sze\u015bciennych. Zalano nim konstrukcj\u0119 z 145 tonami stalowych pr\u0119t\u00f3w umacniaj\u0105cych p\u0142yt\u0119 denn\u0105. Dwa dni p\u00f3\u017aniej o godz. 15.00 po 56 godzinach ci\u0105g\u0142ego wylewania, zako\u0144czono prac\u0119. Wyznaczano kolejne terminy, projektowano kolejne bud\u017cety, inflacja szala\u0142a. Gazeta codzienna kosztowa\u0142a 350 z\u0142otych, a bud\u017cet budowy Ciep\u0142owni na rok 1990 wynosi\u0142 11 miliard\u00f3w 700 milion\u00f3w z\u0142otych. Na dzie\u0144 20 kwietnia pozosta\u0142o <\/p>\n\n\n\n

tylko niespe\u0142na 25 % planowanych \u015brodk\u00f3w. Podj\u0119to wi\u0119c decyzj\u0119 o zaprzestaniu rob\u00f3t. Prace budowlane przerwa\u0142y LPBP Nowa S\u00f3l, przy konstrukcjach stalowych przesta\u0142 pracowa\u0107 Energomonta\u017c Zach\u00f3d i specjalistyczne przedsi\u0119biorstwa zajmuj\u0105ce si\u0119 przygotowaniem pobliskiego basenu portowego do przyjmowania barek z w\u0119glem. Ograniczono pob\u00f3r mocy. Oceniono, \u017ce planowane oddanie \u201efabryki ciep\u0142a\u201d na sezon grzewczy 1992\/93 jest niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n

Przepychanki trwa\u0142y jeszcze kilka miesi\u0119cy. Nie poszukiwano innych mo\u017cliwo\u015bci pozyskania ciep\u0142a. Walczono o doko\u0144czenie budowy. I rok p\u00f3\u017aniej wyr\u00f3s\u0142 nad miastem betonowy komin. Wehiku\u0142 ju\u017c pisa\u0142: \u201e2.10.1991., na wysoko\u015bci 217,5 metra zako\u0144czono betonowanie trzonu komina. Wylano w ten\u017ce trzon ponad trzy tysi\u0105ce ton betonu, kt\u00f3ry usztywnia\u0142o 229 ton stali zbrojeniowej. U samej g\u00f3ry komin ma \u015brednic\u0119 7,5 metra. I nie dymi. Kiedy ju\u017c stan\u0105\u0142, jak wyrzut sumienia, wymy\u015blono budow\u0119 drugiej nitki ciep\u0142owodu z Huty do miasta. A komin od czasu do czasu s\u0142u\u017cy za platform\u0119 do ekstremalnych skok\u00f3w\u2026 oraz nosi kilka anten radiowych i telewizyjnych. I tkwi nad miastem jak palec\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Betonowanie fundamentu komina planowanej Elektrociep\u0142owni na Widziszowie w 1988 roku. Z kroniki budowy (zbiory TZG).<\/p>\n\n\n\n

2021, <\/strong>22.03., <\/strong>Cz\u0142onkowie G\u0142ogowskiego Ruchu Odkrywc\u00f3w Tajemnic, spe\u0142niwszy wymagania prawa, wsparci autorytetem nadzoru archeologicznego, wydobyli z zasypanego wojennego gruzowiska pozosta\u0142o\u015bci znajduj\u0105cego si\u0119 tu do 1945 roku pomnika Fryderyka Schillera.<\/p>\n\n\n\n

Jak tu si\u0119 znalaz\u0142? Julius Blaschke w swojej monografii G\u0142ogowa z 1912 roku zwi\u0119\u017ale napisa\u0142: \u201ew zwi\u0105zku ze \u015bwi\u0119tem 100-lecia \u015bmierci Schillera ods\u0142oni\u0119to 9.05.1905 na Promenadzie pomnik Schillera z jego popiersiem wykonanym przez Danneckera z marmuru z Laas (Tyrol)\u201d. Tym niepozornym zdaniem g\u0142ogowski nauczyciel nie\u017ale namiesza\u0142 ponad 100 lat p\u00f3\u017aniej miejscowym poszukiwaczom i opisywaczom przesz\u0142o\u015bci G\u0142ogowa. Bo szybkie sprawdzenie biografii rze\u017abiarza uzmys\u0142awia, \u017ce tworzy\u0142 i \u017cy\u0142 w okresie przed narodzinami tw\u00f3rcy \u201eOdy do rado\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Antoni Bok, znany g\u0142ogowski regionalista, zapytany o autorstwo odnalezionego, rozbitego pomnika Friedricha Schillera m\u00f3wi tak:<\/p>\n\n\n\n

\u201eJohann Heinrich von Dannecker (1758-1841) wykona\u0142 popiersie w latach 1805-1810 z marmuru karraryjskiego. Wymiary: wys.: 87 cm; szer: 44 cm; g\u0142.: 31 cm. Orygina\u0142 znajduje si\u0119 w Staatsgalerie w Stuttgarcie, zob.https:\/\/www.staatsgalerie.de\/…\/38E3A75F4081E159E80DEFAD…<\/a><\/p>\n\n\n\n

Popiersie zrobi\u0142o karier\u0119 i zosta\u0142y, w r\u00f3\u017cnym czasie, wykonane kopie dla wielu miast ( ilu \u2013 nie wiadomo), w tym dla G\u0142ogowa. Ods\u0142oni\u0119te zosta\u0142o 9 maja 1905 roku z okazji stulecia \u015bmierci Schillera. Samo popiersie wykonane w marmurze z Laas (P\u0142d. Tyrol), cok\u00f3\u0142 (w\u0142a\u015bciwie: stela) z marmuru \u015bl\u0105skiego\u201d. A XIX-wieczny G\u0142og\u00f3w kocha\u0142 \u201eksi\u0119cia poet\u00f3w\u201d. W 1859 roku z okazji setnej rocznicy urodzin umieszczono w Sali Apolla, znajduj\u0105cej si\u0119 pi\u0119tro nad sal\u0105 posiedze\u0144, specjalnie zam\u00f3wione z tej okazji popiersie poety, a sal\u0119 przemianowano na sal\u0119 Schillera. Za\u0142o\u017cono r\u00f3wnie\u017c fundacj\u0119 jego imienia, propaguj\u0105c\u0105 dorobek literacki w\u015br\u00f3d miejscowej m\u0142odzie\u017cy. <\/p>\n\n\n\n

Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, dodaje Pan Antoni, \u017ce Schiller wspomnia\u0142 G\u0142og\u00f3w w swoim dramacie „Wallenstein” (marsza\u0142ek i ksi\u0105\u017c\u0119 \u017caga\u0144ski chwali si\u0119, \u017ce kaza\u0142 wybudowa\u0107 w G\u0142ogowie protestantom ko\u015bci\u00f3\u0142).<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do odkrycia pasjonat\u00f3w z GROT. Satysfakcj\u0119 ma na pewno g\u0142ogowski przewodnik i regionalista, gaw\u0119dziarz i niestrudzony poszukiwacz \u017ar\u00f3de\u0142, Ireneusz Dominiak. Wytrwale w trakcie kolejnych wycieczek w Parku, opowiadaj\u0105c o jego urodzie i elegancji przy pozosta\u0142o\u015bciach pomnika Schillera przekonywa\u0142, \u017ce w tym miejscu znajduje si\u0119 popiersie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wydobyta marmurowa rze\u017aba Friedricha Schillera. (Fot. Marcin Kopij).<\/p>\n\n\n\n



<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Epidemia Covid 19 galopuje. Ju\u017c min\u0105\u0142 rok jak nieproszona zago\u015bci\u0142a w naszym otoczeniu. Ze strachem oczekiwany szczyt III fali zachorowa\u0144 nast\u0105pi\u0142. Przekracza codziennie granice dotychczasowych zachorowa\u0144. (Nowe przypadki na ostatni dzie\u0144 marca to 32 874 zaka\u017conych i 653 zmar\u0142ych; w woj. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1467"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1467"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1486,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1467\/revisions\/1486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}