{"id":1563,"date":"2021-09-03T14:40:46","date_gmt":"2021-09-03T12:40:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1563"},"modified":"2021-09-03T14:40:46","modified_gmt":"2021-09-03T12:40:46","slug":"wehikul-czasu-wrzesien-2021-rok-13-151","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2021\/09\/03\/wehikul-czasu-wrzesien-2021-rok-13-151\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu  &#8211; wrzesie\u0144 2021 (rok 13\/151)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Prze\u0142om sierpnia i wrze\u015bnia<\/strong> to tradycyjna okazja do przypomnienia wydarze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci. 912 lat temu, 24 sierpnia 1109 roku, w dzie\u0144 \u015bwi\u0119tego Bart\u0142omieja pojawi\u0142 si\u0119 wr\u00f3g. Wok\u00f3\u0142 zaskoczonego znienacka grodu, ale niezdobytego, rozpocz\u0119\u0142y obl\u0119\u017cenie niemieckie wojska kr\u00f3la Henryka V. Jak wiemy, zako\u0144czy\u0142o si\u0119 ono po wielu pr\u00f3bach zdobycia, odst\u0105pieniem naje\u017ad\u017ac\u00f3w. Przesz\u0142o do historii, jako przyk\u0142ad wiaro\u0142omstwa i wykorzystania zak\u0142adnik\u00f3w. &nbsp;Mija\u0142y lata, wydarzenie obrasta\u0142o w mity i legendy. W tym roku sta\u0142o si\u0119 okazj\u0105 do organizacji Pikniku Historycznego na Placu Festynowym nad Odr\u0105. By\u0142y \u015bredniowieczne warsztaty, zabawy oraz pokazy walk woj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>U progu wrze\u015bnia,<\/strong> smutna wiadomo\u015b\u0107. Tu\u017c po swoich 80 urodzinach, 27 sierpnia zmar\u0142 Albin Tomalak. Jak zapisali\u015bmy w 2016 roku w laudacji przyznanego wyr\u00f3\u017cnienia \u201eZ\u0142oty Bilet G\u0142ogowskiego Wehiku\u0142u czasu\u201d otrzyma\u0142 go za to, \u017ce &#8211; <em>jako pierwszy w G\u0142ogowie zacz\u0105\u0142 przenosi\u0107\u00a0 mieszka\u0144c\u00f3w w kolorowy \u015bwiat przesz\u0142o\u015bci miasta, kt\u00f3rego nie ma, \u017ce przetransferowa\u0142 do Internetu dorobek autor\u00f3w Encyklopedii Ziemi G\u0142ogowskiej, za czynne uczestnictwo w przedsi\u0119wzi\u0119ciach historycznych, za przechowanie ikonografii starej \u201eFamaby<\/em>\u201d. Trafi\u0142 do G\u0142ogowa jako stypendysta Famaby, po uko\u0144czeniu Politechniki Pozna\u0144skiej. Sp\u0119dzi\u0142 tu ponad p\u00f3\u0142 wieku. B\u0119dzie go nam brakowa\u0142o, tyle mieli\u015bmy plan\u00f3w\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"593\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1-Tomalak-A-2-fot.-DAC-1024x593.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1564\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1-Tomalak-A-2-fot.-DAC-1024x593.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1-Tomalak-A-2-fot.-DAC-300x174.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1-Tomalak-A-2-fot.-DAC-768x445.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1-Tomalak-A-2-fot.-DAC-1536x889.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/1-Tomalak-A-2-fot.-DAC.jpg 1940w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Albin Tomalak w trakcie Gali V G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej, kiedy otrzyma\u0142 przyznane wyr\u00f3\u017cnienie \u201eZ\u0142oty Bilet G\u0142ogowskiego Wehiku\u0142u czasu\u201d. Przekaza\u0142 te\u017c wtedy na r\u0119ce prezesa TZG Zbigniewa Mazurka p\u0142yty z trwaj\u0105cym ponad 6 godzin pokazem kolorowanych zdj\u0119\u0107 starego G\u0142ogowa (fot. D.A. Czaja).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Na \u015bcianie pami\u0119taj\u0105cej <\/strong>jeszcze przedwojenne czasy kamienicy przy ul. Sikorskiego 1, od strony ronda Konstytucji 3 Maja, uko\u0144czono prace przy wielkim malowidle. Teraz obraz, wzorem pierwszych meksyka\u0144skich prac Diego Rivery nazywa si\u0119 muralem. Jego autorem jest znany tw\u00f3rca tej sztuki Ryszard Paurowski. Obraz nawi\u0105zuje do jednej z g\u0142ogowskich legend o ksi\u0119\u017cnej i go\u0142\u0119biu, kt\u00f3ry wskaza\u0142 miejsce lokowania kolegiaty. Zawiera r\u00f3wnie\u017c kilka symboli, w tym piastowskiego, \u015bl\u0105skiego or\u0142a. Jak zapewni\u0142 Pezydent Rafael Rokaszewicz, nie jest to ostatnia realizacja artystyczna, upowszechniaj\u0105ca przesz\u0142o\u015b\u0107 miasta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"852\" height=\"567\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u02c7w-Nasze-Miasto.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1565\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u02c7w-Nasze-Miasto.jpg 852w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u02c7w-Nasze-Miasto-300x200.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u02c7w-Nasze-Miasto-768x511.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 852px) 100vw, 852px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Mural Ryszarda Paurowskiego (fot. K. Chudzik, G\u0142og\u00f3w Nasze Miasto).<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>I kolejna wiadomo\u015b\u0107<\/strong> z Ratusza o odnowie fortecznych zabytk\u00f3w. Urz\u0119dowi uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 \u015brodki na <\/em>dofinansowanie prac konserwatorskich i restauratorskich przy Forcie Stern<em> w Parku Piastowskim. <\/em>Po wielu zabiegach i pomocy Pos\u0142a W. Zubowskiego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyzna\u0142o wsparcie. Dzi\u0119ki niemu i do\u0142o\u017ceniu brakuj\u0105cej kwoty z kasy miasta wyremontowana b\u0119dzie p\u00f3\u0142nocna \u015bciana fosy jako pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 zadania. Przypomnijmy, \u017ce nie tak dawno wyremontowano blokhauz przy Wa\u0142ach Chrobrego.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"983\" height=\"612\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/3-2021-Fort-Gwiazda-w-Glogowie-zdjecia-dok.-DGL-News.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1566\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/3-2021-Fort-Gwiazda-w-Glogowie-zdjecia-dok.-DGL-News.jpeg 983w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/3-2021-Fort-Gwiazda-w-Glogowie-zdjecia-dok.-DGL-News-300x187.jpeg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/3-2021-Fort-Gwiazda-w-Glogowie-zdjecia-dok.-DGL-News-768x478.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 983px) 100vw, 983px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Fosa Fortu Gwiazda w G\u0142ogowie-(zdj\u0119cie z dokumentacji- za DGL News).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>40 lat temu<\/strong>, <strong>23 wrze\u015bnia<\/strong> 1981 roku, zmar\u0142 w G\u0142ogowie w wieku 43 lat Mieczys\u0142aw Kaczkowski, archeolog, organizator i pierwszy kierownik g\u0142ogowskiego Muzeum. Prezes i animator Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w G\u0142ogowa. Ni\u017cej prezentujemy wspomnienie znanego legnickiego dzia\u0142acza kultury i tw\u00f3rcy Muzeum Miedzi, Tadeusza Gumi\u0144skiego.<strong>O g\u0142ogowskich saperach<\/strong> \u2013 niepostrze\u017cenie mija 10 rocznica utworzenia 4 Batalionu In\u017cynieryjnego. 30 wrze\u015bnia, zgodnie z decyzj\u0105 Nr 479\/MON z dnia 14 grudnia 2011 roku, 4.BIn\u017c przej\u0105\u0142 sztandar rozformowanego 4.Batalionu Ratownictwa In\u017cynieryjnego oraz ustanowiono \u015bwi\u0119to jednostki. 1 pa\u017adziernika <\/p>\n\n\n\n<p>zaplanowano wojskowe obchody. W\u015br\u00f3d nich otwarcie urz\u0105dzonej na nowo i z rozmachem Sali Tradycji g\u0142ogowskich saper\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Powsta\u0142a w 2011 roku jednostka kontynuuje zadania nale\u017c\u0105ce do jej poprzedniczek. S\u0105 to m.in. zadania ratownicze polegaj\u0105ce na ewakuacji ludno\u015bci i mienia z u\u017cyciem transporter\u00f3w PTS-M oraz \u0142odzi desantowych, zadania in\u017cynieryjne urz\u0105dzania przepraw mostowych, zadania rozpoznawcze stanu technicznego dr\u00f3g, obiekt\u00f3w komunikacyjnych, przepraw, zap\u00f3r i inne.<\/p>\n\n\n\n<p>O przedwojennych saperach w Glogau b\u0119dzie jeszcze ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"705\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/4-4-bri-1024x705.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1567\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/4-4-bri-1024x705.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/4-4-bri-300x207.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/4-4-bri-768x529.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/4-4-bri-1536x1058.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/4-4-bri.jpg 1851w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Kompania honorowa 4 batalionu ze sztandarem, w takcie jednej z uroczysto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Pa\u0142ac w S\u0142awie sprzedany! Po wielu latach pr\u00f3b sprzeda\u017cy niszczej\u0105cego w s\u0142awskim parku nad jeziorem zabytku, sta\u0142o si\u0119. Jak donios\u0142y media i Urz\u0105d Miejski, ostatnia licytacja zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Mo\u017ce dlatego, \u017ce odby\u0142a si\u0119 w pi\u0105tek, 13 sierpnia?<\/h1>\n\n\n\n<p><strong>Co roku Wehiku\u0142<\/strong> wyje\u017cd\u017caj\u0105cych na wakacje Czytelnik\u00f3w prosi o informacje na temat glogovian\u00f3w, na kt\u00f3re natrafi\u0105 na trasach swoich w\u0119dr\u00f3wek. Tak\u0105 ciekawostk\u0119 wypatrzyli\u015bmy wsp\u00f3lnie ze znanym ma\u0142\u017ce\u0144stwem obie\u017cy\u015bwiat\u00f3w, Gra\u017cyn\u0105 i Stefanem Sroczy\u0144skimi. Ot\u00f3\u017c w trakcie pobytu w Toruniu trafili do<\/p>\n\n\n\n<p><em>Jan Olbracht Browar Staromiejski<\/em>. Potwierdzaj\u0105, \u017ce to wyj\u0105tkowe i jedyne takie miejsce na mapie atrakcji Torunia. Mo\u017cna w nim na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107 proces powstawania piwa, a przede wszystkim posmakowa\u0107, jak <strong>Olbracht Pils<\/strong> &#8211; klasyczne piwo jasne warzone wed\u0142ug tradycyjnej metody. Natomiast <strong>\u015amietanka Toru\u0144ska<\/strong> to piwo pszeniczne, kt\u00f3rego historia wi\u0105\u017ce si\u0119 z pocz\u0105tkami piwowarstwa sprzed ok. 6000 lat. A gdzie w tym wszystkim nasze miasto? Jan Olbracht by\u0142 g\u0142ogowskim ksi\u0119ciem w ko\u0144cu XV wieku. I cho\u0107 osob\u0105 w\u0142asn\u0105 miasta i ksi\u0119stwa nie zaszczyci\u0142, to jest Jagiellonem, kt\u00f3rego wspominamy, ch\u0107 nie tak, jak jego brata Zygmunta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"720\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u2510yna-Sroczy\u02ddska.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1568\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u2510yna-Sroczy\u02ddska.jpg 960w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u2510yna-Sroczy\u02ddska-300x225.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/\u2510yna-Sroczy\u02ddska-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Na stole ozdoby zak\u0142adu \u2013 klasyczne piwo Olbracht Pils oraz pszeniczne &#8211; \u015amietanka Toru\u0144ska i znak, \u017ce byli tu oni Gra\u017cyna i Stefan \u2013 autorzy \u201eFotostopem przez \u015bwiat\u201d. I niechybnie spr\u00f3bowali.\u00a0 (fot. Gra\u017cyna Sroczy\u0144ska).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wakacyjne remanenty z<\/strong> ubieg\u0142ego roku. W pandemiczne wakacje 2020 roku nie informowali\u015bmy, wi\u0119c proponujemy dzi\u015b ciekawost1)k\u0119. Herb G\u0142ogowa znaleziony w miejscu nieodleg\u0142ym. W odwiedzanym powszechnie Wroc\u0142awiu przy ul. Pi\u0142sudskiego 74 stoi charakterystyczny budynek powsta\u0142y w 1896 roku. Krajowy inspektor budowlany Eduard Bl\u00fcmner wzni\u00f3s\u0142 Dom Krajowy Prowincji \u015al\u0105skiej (Landeshaus der Provinz Schlesien). Umieszczono w nim w\u0142adze i urz\u0119dy krajowe prowincji. Po wojnie budynek z wielkim trudem by\u0142 odbudowywany i zosta\u0142 przeznaczony na siedzib\u0119 Wroc\u0142awskiej Rady Federacji Stowarzysze\u0144 Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej. Z up\u0142ywem czasu gospodarz zacz\u0105\u0142 wynajmowa\u0107 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pomieszcze\u0144. Zachowano wiele charakterystycznych element\u00f3w wystroju i wyposa\u017cenia. Jest tam np. wpisana na list\u0119 zabytk\u00f3w winda. Maszynownia windy oraz kabina d\u017awigu pochodz\u0105 z 1897 r., cho\u0107 dzi\u015b nie je\u017adzi, to pono\u0107 mechanizm sprawny. Dost\u0119pna jest sala z plafonem \u015bw. Jadwigi i sala kominkowa. I dochodzimy do momentu nas interesuj\u0105cego najbardziej. W wielkim wirydarzu, sercu obiektu, otoczonym kru\u017cgankami i przykrytym szklanym dachem, kt\u00f3ry dzi\u015b jest miejscem r\u00f3\u017cnych imprez, umieszczono herby o\u015bmiu miast Dolnego \u015al\u0105ska. Na jednym z pilastr\u00f3w, nad herbem Brzegu widnieje pi\u0119ciopolowy herb G\u0142ogowa. Rozpocz\u0119li\u015bmy wi\u0119c dopytywanie i poszukiwania. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy, herby umieszczono w trakcie odbudowy, mo\u017ce ze wzgl\u0119d\u00f3w propagandowych. Zgromadzenie Delegat\u00f3w SNT dzia\u0142aj\u0105cych w\u00f3wczas na Dolnym \u015al\u0105sku odby\u0142o si\u0119 dopiero w sierpniu 1948 roku. Oddzia\u0142 Wroc\u0142awski NOT zasi\u0119giem swojego dzia\u0142ania obejmowa\u0142 ca\u0142e wojew\u00f3dztwo wroc\u0142awskie i skupia\u0142: Oddzia\u0142 Rejonowy NOT w Jeleniej G\u00f3rze i Wa\u0142brzychu, oraz Komisje Koordynacyjne K\u00f3\u0142 SNT w Jaworze, K\u0142odzku, Legnicy, Lubaniu, Ole\u015bnicy i \u015awidnicy. Ale w\u015br\u00f3d herb\u00f3w, obok G\u0142ogowa, jest te\u017c m.in. znak Zgorzelca czy w\u0142a\u015bnie Brzegu. Dla przypomnienia dodajmy, \u017ce nasze miasto do 1950 roku administracyjnie nale\u017ca\u0142o do woj. wroc\u0142awskiego, a ten herb obowi\u0105zywa\u0142 do roku 1966. Dlaczego wybrano G\u0142og\u00f3w? Przewodnicy wroc\u0142awscy nie wiedz\u0105. A mo\u017ce czytelnicy nam podpowiedz\u0105?<\/p>\n\n\n\n<p>Z wycieczki do Wroc\u0142awia informacje o herbie, budynku i znajduj\u0105cych si\u0119 tam ciekawostkach (winda z XIX wieku) Wehiku\u0142owi przes\u0142a\u0142a Gra\u017cyna My\u015bk\u00f3w \u2013 dzi\u0119kujemy bardzo.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"757\" height=\"983\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1569\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.8.jpg 757w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.8-231x300.jpg 231w\" sizes=\"(max-width: 757px) 100vw, 757px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Na otoczonym kru\u017cgankami i przykrytym szklanym dachem dziedzi\u0144cu gmachu NOT we Wroc\u0142awiu znajduje si\u0119 herb G\u0142ogowa. (Fot. Maja Jagodzi\u0144ska).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><strong>Z lektur Wehiku\u0142u&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dwa lata po opisywanej ju\u017c w Lekturach (maj 2020), ksi\u0105\u017cce Karoliny Kuszyk \u201ePoniemieckie\u201d, wydanej przez wydawnictwo Czarne, w drugim roku pandemii, jak zaznacza Autor, ukaza\u0142a si\u0119 publikacja:<\/p>\n\n\n\n<p>Marceli Tureczek, <strong><em>Pogranicze<\/em>. <em>Przesz\u0142o\u015b\u0107 bez historii<\/em>\u2026,<\/strong> Gorz\u00f3w Wielkopolski 2021, 447 s., wydana przez Wojew\u00f3dzk\u0105 i Miejsk\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105 im. Zbigniewa Herberta.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr hab. M. Tureczek z Uniwersytetu Zielonog\u00f3rskiego jest nie tylko wybitnym kampanologiem, ale r\u00f3wnie\u017c autorem ksi\u0105\u017cek i publikacji na temat \u015brodkowego Nadodrza. Jest regionalist\u0105 zainteresowanym miejscem, w kt\u00f3rym mieszka \u2013 Ziemi\u0105 Mi\u0119dzyrzeck\u0105 i okolicami.<\/p>\n\n\n\n<p>Premiera prezentowanej tu ksi\u0105\u017cki mia\u0142a miejsce w gorzowskiej bibliotece wojew\u00f3dzkiej, siedzibie wydawcy, na pocz\u0105tku lipca, wi\u0119c ca\u0142kiem niedawno. A p\u00f3\u017aniej Wehiku\u0142 naby\u0142 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, korzystaj\u0105c z mo\u017cliwo\u015bci zdalnej sprzeda\u017cy. Mimo po\u015bpiechu i ch\u0119ci zaprezentowania tomu Czytelnikom Wehiku\u0142u, jej lektura musi potrwa\u0107. Teraz przegl\u0105damy tylko ponad czterystustronicow\u0105 prac\u0119, chc\u0105c zach\u0119ci\u0107 do jej przeczytania (a mo\u017ce i nabycia). Dost\u0119pna jest u Wydawcy, te\u017c drog\u0105 pocztow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozpocz\u0105\u0142em lektur\u0119, a w\u0142a\u015bciwie jej przegl\u0105danie, jak zaznaczam wy\u017cej, jak ka\u017cdej innej ksi\u0105\u017cki. Od przedmowy i wst\u0119pu. Jednak zaintrygowany zapowiedziami Autora, przeszed\u0142em do rozdzia\u0142u ostatniego \u2013<em>Epilog. Historia pogranicza<\/em>. Okaza\u0142 si\u0119 wa\u017cny dla regionalisty, historyka, hobbysty, poszukiwacza przesz\u0142o\u015bci lokalnej. Prof. Tureczek bezkompromisowo, (czyli te\u017c do\u015b\u0107 bole\u015bnie), rozprawia si\u0119 z sytuacj\u0105 regionalist\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 \u201emikrohistori\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaczyna rozdzia\u0142 stwierdzeniem: <em>Wszystko ma przesz\u0142o\u015b\u0107. Ale nie ka\u017cda przesz\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 histori\u0105\u2026 <\/em>\u2013 cytuj\u0105c autorytety. My przedstawimy my\u015bl prof. Marcina Kuli <em>\u2013<\/em><strong><em> <\/em><\/strong><em>nauka mo\u017ce powstawa\u0107 tylko przy analizowaniu problemu, nie za\u015b epizodu jako takiego<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bnie regionalista, lokalny mi\u0142o\u015bnik swojej ma\u0142ej ojczyzny zajmuje si\u0119 epizodami, kt\u00f3re w makroskali s\u0105 uog\u00f3lniane, nikn\u0105 za parawanem syntezy. Autor wi\u0119c zadaje pytania \u2013 <em>czy spo\u0142eczno\u015bci lokalne s\u0105 mniej istotne od wielkich zbiorowo\u015bci jak nar\u00f3d, pa\u0144stwo, wsp\u00f3lnota narodowa? \u2026 co jest warte pami\u0119tania a co nale\u017cy zapomnie\u0107<\/em>? Zauwa\u017ca te\u017c, \u017ce zanim dojdzie do realizacji stwierdzenia \u2013 <em>historia to oceni \u2013 najpierw musi zauwa\u017cy\u0107 to historyk<\/em>. Jednak lokalny epizod \u2013 tu zgadzam si\u0119 z autorem \u2013 staje si\u0119 problemem. Pisze o edukacji historycznej, badaniach lokalnych, pogl\u0105dach badaczy po drugiej stronie Odry. Tu wywo\u0142uje znanego nam dr Martina Sprungal\u0119, nie tylko historyka ale i prezesa Glogauer Heimatbund. Po rozwa\u017caniach Autora w <em>Epilogu<\/em>, wr\u00f3ci\u0107 mo\u017cna, b\u0119d\u0105c bogatszym o jego badawcze uzasadnienie, do lektury \u201epo kolei\u201d. Tytu\u0142owe <em>Pogranicze<\/em> obejmuje tereny w przesz\u0142o\u015bci m.in. nale\u017c\u0105ce do Polski i do ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego. Dzi\u015b ju\u017c trudno tam znale\u017a\u0107 \u015blady dawnych granic. W rozdziale I, w\u0142a\u015bnie tak zatytu\u0142owanym, Autor, na podstawie szerokiego przegl\u0105du literatury i w\u0142asnych obserwacji, opisuje je, zaznaczaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce \u2013 <em>Przestrze\u0144 pogranicza \u2013 mi\u0119dzyrzeckiego, babimojskiego, wschowskiego \u2013 kreowa\u0142a w r\u00f3\u017cnych okresach wybitne dzie\u0142a i wybitnych ludzi. Kreowa\u0142a te\u017c wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i konflikty<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejne rozdzia\u0142y maj\u0105 tytu\u0142y, jak literackie opowiadania czy reporta\u017ce historyczne, w niekt\u00f3rych podkre\u015blane datami. Ka\u017cdy jest intryguj\u0105cy, a zawarto\u015b\u0107 interesuj\u0105ca, np.: <em>Poranny ekspres do Berlina; Walizki; Lato 1939; Zabytki, ksi\u0105\u017cki i pomniki \u2013 duchy pogranicza<\/em>. Czytelnika zaskakuje szeroko\u015b\u0107 spojrzenia i opisu. Sprawne poruszanie si\u0119 w czasie i przestrzeni, szukanie paralel itd. jest wielkim plusem ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie Wehiku\u0142 szuka akcent\u00f3w z nieodleg\u0142ego G\u0142ogowa. Festung Glogau wisia\u0142 nad tym Pograniczem z\u0142owrogo, ale by\u0142 te\u017c o\u015brodkiem wi\u0119kszym ni\u017c tamtejsze miasteczka, a w XVIII wieku (od 1741 roku) jednym z dw\u00f3ch o\u015brodk\u00f3w administracyjnych regionu (obok Wroc\u0142awia). Znale\u017ali\u015bmy opowie\u015b\u0107 o Pa\u0144stwie \u015awi\u0119tno \u2013 przytaczali\u015bmy kiedy\u015b ju\u017c wizyt\u0119 lidera Pa\u0144stwa \u2013 pastora Hagemanna w Glogau u komendanta twierdzy, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 mu w niczym z si\u0142y zbrojnej pom\u00f3c, bo zdemoralizowane \u017co\u0142nierstwo s\u0142ucha\u0142o tylko Rady Delegat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Anna Luiza Karsch, \u201eniemiecka Safona\u201d, pochodz\u0105ca z Trzciela, w G\u0142ogowie przebywa\u0142a w latach 1755-1761. Tutaj 13 V 1758 wraz z tr\u00f3jk\u0105 swych dzieci prze\u017cy\u0142a dramatyczny po\u017car miasta, co opisa\u0142a w licz\u0105cym 300 wers\u00f3w utworze <em>Dwie ody na wielki po\u017car G\u0142ogowa<\/em>. To na razie tylko dwa przyk\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n<p>Na szcz\u0119\u015bcie ksi\u0105\u017cka nie jest obarczona skomplikowanym aparatem naukowym \u2013 g\u0119stwin\u0105 przypis\u00f3w, odniesie\u0144 i przekaz\u00f3w. Zaopatrzona zosta\u0142a w cytaty i obja\u015bnienia. Autor przekazuje zdobyte informacje w spos\u00f3b osobisty i niekonwencjonalny, wykorzystuj\u0105c jednak naukowe metody do swoich bada\u0144. Praca zawiera spis wykorzystanych \u017ar\u00f3de\u0142 i opracowa\u0144. Dzi\u0119ki wskaz\u00f3wkom w tek\u015bcie, wnikliwy i poszukuj\u0105cy Czytelnik znajdzie to, czego szuka. Tekst ilustruje wiele interesuj\u0105cych fotografii. Ilustracjami s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ze swad\u0105 opowiadane historie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wehiku\u0142 namawia g\u0142ogowskich regionalist\u00f3w do spotkania z ksi\u0105\u017ck\u0105 i jej autorem \u201ena \u017cywo\u201d. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce pandemia nam na to pozwoli.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"705\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.9-705x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1578\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.9-705x1024.jpg 705w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.9-206x300.jpg 206w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.9-768x1116.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.9-1057x1536.jpg 1057w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.9.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 705px) 100vw, 705px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>1331, <\/strong><strong>jesieni\u0105, <\/strong>na po\u0142udniowy wsch\u00f3d, 15 km od G\u0142ogowa, pod Krzyd\u0142owicami, rozbi\u0142 ob\u00f3z ze swoim wojskiem kr\u00f3l czeski Jan Luksemburski. Wyruszy\u0142 z Wroc\u0142awia przeciwko ksi\u0119ciu kujawskiemu W\u0142adys\u0142awowi \u0141okietkowi. Jednak niejako \u201epo drodze\u201d chcia\u0142 uregulowa\u0107 sprawy w podzielonym G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n<p>Prowadzi wi\u0119c z obozu negocjacje i konszachty maj\u0105ce na celu przej\u0119cie miasta. Ma liczne si\u0142y. Wroc\u0142awianie, kt\u00f3rzy mieli z g\u0142ogowianami swoje porachunki, dali si\u0119 kr\u00f3lowi naci\u0105gn\u0105\u0107 na 12 tysi\u0119cy grzywien celem wyposa\u017cenia armii, ze swoich arsena\u0142\u00f3w przekazali te\u017c 4 machiny obl\u0119\u017cnicze. Czesi posiadali w swoim korpusie ekspedycyjnym m.in. specjalny oddzia\u0142 techniczny do walk obl\u0119\u017cniczych (fossores) i ci\u0119\u017ck\u0105 jazd\u0119. W obozie pod Krzyd\u0142owicami dotar\u0142y do kr\u00f3la informacje, \u017ce miasto zamierza si\u0119 broni\u0107, uznaj\u0105c za prawowitego w\u0142adc\u0119 ksi\u0119cia Henryka \u017baga\u0144skiego. Jan Luksemburski kontynuowa\u0142 negocjacje z przedstawicielami zamkni\u0119tego przed nim miasta. W ko\u0144cu ich aresztowa\u0142 i mia\u0142 powiedzie\u0107, wskazuj\u0105c na swoich \u017co\u0142nierzy: &#8222;Wyszli\u015bcie w niewielu, z tym t\u0142umem b\u0119d\u0119 was prowadzi\u0142 z powrotem i nim dostaniecie si\u0119 do domu, ujrzycie moj\u0105 chor\u0105giew, powiewaj\u0105c\u0105 na zamku g\u0142ogowskim&#8221; (wg. J. Blaschke).<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym zabiegom G\u0142og\u00f3w zosta\u0142 opanowany. Wroc\u0142awski historyk pisa\u0142, \u017ce \u201e&#8230;miasto zosta\u0142o zaj\u0119te na skutek zdrady starosty&#8230;\u201d. Natomiast czeska historyk, dr J. Eliasowa okre\u015bli\u0142a zachowanie starosty nie, jako zdrad\u0119, a polityczne reprezentowanie i rozumienie interes\u00f3w miasta i jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatniej wrze\u015bniowej nocy otworzy\u0142y si\u0119 bramy i miasto stan\u0119\u0142o otworem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"468\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/8-1331-z-elektrowni-1024x468.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1570\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/8-1331-z-elektrowni-1024x468.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/8-1331-z-elektrowni-300x137.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/8-1331-z-elektrowni-768x351.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/8-1331-z-elektrowni-1536x702.jpg 1536w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/8-1331-z-elektrowni.jpg 1592w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">G\u0142ogowski zamek i powojenny most widziany z wiaduktu obok dawnej elektrowni. Blisko siedem wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1475, 9. 09.,<\/strong> \u00a0\u201e<em>w pozostaj\u0105cym pod czeskim panowaniem Wroc\u0142awiu \u015bwiat\u0142o dzienne ujrza\u0142y polskie teksty wydane przez \u015bl\u0105skiego drukarza uznawanego za Polaka<\/em> \u2013 czytamy na stronach wroc\u0142awskiego Centrum Historii Zajezdnia. Drukarzem tym by\u0142 Kasper Elyan urodzony ok. 1435 roku w G\u0142ogowie nad Odr\u0105. Czterdziestolatek po zagranicznych studiach i praktykach osiad\u0142 we Wroc\u0142awiu. W za\u0142o\u017conej przez siebie oficynie typograficznej na Ostrowie Tumskim wyda\u0142 zbi\u00f3r \u201eStatuty synodalne biskup\u00f3w wroc\u0142awskich\u201d (<em>Statuta synodalia episcoporum vratislaviensium<\/em>) i to one uchodz\u0105 za najstarsze drukowane zabytki j\u0119zyka polskiego. Zbi\u00f3r ten zachowa\u0142 si\u0119 tylko w dw\u00f3ch egzemplarzach, z kt\u00f3rych jeden jest w posiadaniu wroc\u0142awskiej Biblioteki Uniwersyteckiej. Zdigitalizowany tom mo\u017cna obejrze\u0107 w Bibliotece Cyfrowej na stronie bibliotekacyfrowa.pl. Wi\u0119cej na stronie: https:\/\/www.zajezdnia.org<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"667\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/9-1475-09.11.2020-tablica-Kaspra-Elyana-w-Glogowie-zdj.-DA.-Czaja.jpg\" alt=\"\" data-id=\"1571\" data-full-url=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/9-1475-09.11.2020-tablica-Kaspra-Elyana-w-Glogowie-zdj.-DA.-Czaja.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?attachment_id=1571\" class=\"wp-image-1571\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/9-1475-09.11.2020-tablica-Kaspra-Elyana-w-Glogowie-zdj.-DA.-Czaja.jpg 1000w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/9-1475-09.11.2020-tablica-Kaspra-Elyana-w-Glogowie-zdj.-DA.-Czaja-300x200.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/9-1475-09.11.2020-tablica-Kaspra-Elyana-w-Glogowie-zdj.-DA.-Czaja-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">W listopadzie 2020 r. zamontowano i ods\u0142oni\u0119to w G\u0142ogowie tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 urodzonego tu Caspra Elyana, wroc\u0142awskiego kanonika i drukarza, kt\u00f3ry jako pierwszy wyda\u0142 drukiem tekst w j\u0119zyku polskim. By\u0142y to modlitwy <em>\u2013 Ojcze Nasz, Zdrowa\u015b Maryjo oraz Wierz\u0119 w Boga Ojca.<\/em> (fot. Dariusz A. Czaja, za DGL News).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1478<\/strong><strong>, 5. 09.,<\/strong>&nbsp; jak zapisa\u0142 w swojej kronice Kaspar Borgeni (wzmianka 243), Ksi\u0105\u017c\u0119 Kazimierz II cieszy\u0144ski przyby\u0142 tego dnia do G\u0142ogowa, by broni\u0107 praw Ma\u0142gorzaty, wdowy po jego stryju W\u0142adys\u0142awie, zagro\u017conych przez dzia\u0142ania ksi\u0119cia Jana II. Kronikarz skrupulatnie te\u017c notuje kolejne wrze\u015bniowe poczynania cieszy\u0144skiego ksi\u0119cia:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00a0w sobot\u0119 przed \u015bwi\u0119tem Narodzenia Dziewicy Maryi [5 IX 1478], ksi\u0105\u017c\u0119 Ka\u017ako z Cieszyna przyby\u0142 do G\u0142ogowa wraz ze stosownym orszakiem, stra\u017c\u0105 przyboczn\u0105 i pi\u0119cioma tr\u0119baczami. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nast\u0119pnie we wtorek, a by\u0142o to w \u015bwi\u0119to Narodzenia Maryi <\/em>[8 IX 1478], <em>zawezwa\u0142 wszystkich, tak szlacht\u0119, jak i mieszczan, i za\u017c\u0105da\u0142 od nich ho\u0142du, czego mu wszyscy odm\u00f3wili, poniewa\u017c dot\u0105d [nie by\u0142] prawdziwym dziedzicem. Potem we \u015brod\u0119 <\/em>[9 IX 1478]<em> wezwa\u0142 do zamku szlacht\u0119, rajc\u00f3w i \u0142awnik\u00f3w i wszystkich uwi\u0119zi\u0142 powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na ich zale\u017cno\u015b\u0107 lenn\u0105. Dziesi\u0119ciu rajc\u00f3w pos\u0142a\u0142 do wie\u017cy, innych do pewnej izby. I tak wszyscy zostali uwi\u0119zieni. Nast\u0119pnie we czwartek <\/em>[10 IX 1478]<em> miasto zosta\u0142o zamkni\u0119te i powsta\u0142 przeciw niemu <\/em>[Ka\u017akowi]<em> wielki krzyk. W tym czasie przyby\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Jan <\/em>[Ksi\u0105\u017c\u0119 Jan II Szalony] <em>i zatrzyma\u0142 si\u0119 w swojej cz\u0119\u015bci. Wtedy mieszczanie z jednej i drugiej cz\u0119\u015bci miasta przyszli do niego [Ka\u017aka], aby uwolni\u0142 uwi\u0119zionych. Ten za\u015b nie chcia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107. Nast\u0119pnie rozmie\u015bci\u0142 g\u00f3rzan, kt\u00f3rzy przybyli i nie mogli bezpiecznie<\/em> <em>przej\u015b\u0107 przez miasto, lecz przez Odr\u0119 skierowali si\u0119 do zamku. Spo\u015br\u00f3d nich dwaj uton\u0119li i dwaj p\u00f3\u017aniej zmarli. Potem w pi\u0105tek <\/em>[11 IX 1479]<em> wszyscy z\u0142o\u017cyli mu ho\u0142d, pod takim mianowicie warunkiem, \u017ce [sk\u0142adaj\u0105 go] jako opiekunowi <\/em>(ksi\u0119\u017cnej Ma\u0142gorzaty) \u2026 <em>I by\u0142 zadowolony, lecz sam usun\u0105\u0142 z rady paru <\/em>[rajc\u00f3w]<em> i zgodnie ze swoj\u0105 wol\u0105 odwo\u0142a\u0142 starost\u0119. Nast\u0119pnie w niedziel\u0119 <\/em>[13 IX 1478]<em> po \u015bniadaniu odjecha\u0142, lecz zatrzyma\u0142 si\u0119 na d\u0142u\u017cszy czas w G\u00f3rze<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f3ra le\u017ca\u0142a w cz\u0119\u015bci ksi\u0119stwa podleg\u0142ej ksi\u0119\u017cnej Ma\u0142gorzacie &#8211; komentowa\u0142 t\u0142umacz\u0105cy tekst prof. W. Mrozowicz. Udost\u0119pni\u0142a ona to miasto ksi\u0119ciu Ka\u017akowi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1768, w ko\u0144cu wrze\u015bnia,<\/strong> do lecz\u0105cego kolejny atak podagry w G\u0142ogowie, kr\u00f3la Prus, Fryderyka II przyby\u0142 Andrzej Schlichting, w\u0142a\u015bciciel pogranicznych d\u00f3br g\u00f3rczy\u0144skich i miasteczka Szlichtyngowa, obywatel ziemi wschowskiej. Skar\u017cy\u0142 si\u0119 na z\u0142\u0105 sytuacj\u0119 dysydent\u00f3w i optowa\u0142 przeciw konfederacji barskiej. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c pu\u0142kownikiem wojsk pruskich, wi\u0119c dla os\u0142ony przed p\u0142aceniem podatk\u00f3w i innych powinno\u015bci na rzecz Rzeczpospolitej i zawi\u0105zanej konfederacji sprowadzi\u0142 oddzia\u0142 wojsk pruskich. Swoich oponent\u00f3w szykanowa\u0142 m.in. przez osadzanie w kazamatach g\u0142ogowskiej twierdzy. Znany i g\u0142o\u015bny mia\u0142 by\u0107 w Wielkopolsce przypadek konfederata, porucznika J\u00f3zefa Rylskiego, kt\u00f3ry wykupiony przez Schlichtinga z niewoli rosyjskiej, zosta\u0142 przez niego z zemsty osadzony w G\u0142ogowie. Zdarzenie opisane w literaturze dwudziestowiecznej niepoparte jednak jest materia\u0142em \u017ar\u00f3d\u0142owym. A baron z pogranicza czerpa\u0142 profity z obu stron. Pu\u0142kownik wojsk polskich, genera\u0142 major wojsk pruskich, kawaler polskiego Orderu &#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"609\" height=\"868\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/10-1768-Samuel-Zygfryd-Szlichtyng.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1572\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/10-1768-Samuel-Zygfryd-Szlichtyng.jpg 609w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/10-1768-Samuel-Zygfryd-Szlichtyng-210x300.jpg 210w\" sizes=\"(max-width: 609px) 100vw, 609px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Ojciec naszego bohatera Samuel Zygfryd Szlichtyng (fot. za: J. Dworzaczkowa).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1854<\/strong><strong>, 29.09.,<\/strong> &nbsp;i jeszcze o powodziach. O godzinie 16.00 przyby\u0142 dzi\u015b do G\u0142ogowa z Bytomia Odrza\u0144skiego kr\u00f3l Prus Fryderyk Wilhelm IV. Kr\u00f3l wizytowa\u0142 tereny obj\u0119te wielk\u0105 powodzi\u0105. Spowodowa\u0142y j\u0105 padaj\u0105ce od pocz\u0105tku wrze\u015bnia intensywne deszcze. Jak pisa\u0142 J. Blaschke:<\/p>\n\n\n\n<p><em>szczeg\u00f3lnie powiat g\u0142ogowski zosta\u0142 dotkni\u0119ty gro\u017an\u0105 powodzi\u0105. Ca\u0142a 10 &#8211; kilometrowa dolina Odry oraz Baryczy zamieni\u0142a si\u0119 w jezioro. \u0141odzie p\u0142ywa\u0142y w poprzek p\u00f3l z Chobieni do W\u0105sosza. St\u0105d do Nowej Soli rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 przez 5 &#8211; 10 km szeroka przestrze\u0144 wodna, p\u00f3\u0142 razy tak wielka jak Jezioro Bode\u0144skie. W pobli\u017cu G\u0142ogowa zosta\u0142y zalane pola w Serbach, Szczerb\u00f3wku, Kluczach, Krzekotowie, Krzekot\u00f3wku, Ma\u0142ym Grod\u017acu, Rapocinie i Bogomicach. Plony zosta\u0142y wymyte a ziemia orna w wi\u0119kszo\u015bci zasypana piaskiem<\/em> [t\u0142um. A. Kr\u00f3lak].<\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo stara\u0142y si\u0119 powodzianom pomaga\u0107. Duchowego wsparcia mia\u0142 udzieli\u0107 sam Monarcha. Noc sp\u0119dzi\u0142 w apartamentach Zamku ksi\u0105\u017c\u0119cego a rano odjecha\u0142 do Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"956\" height=\"975\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.13.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1573\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.13.jpg 956w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.13-294x300.jpg 294w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zalacznik1.13-768x783.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 956px) 100vw, 956px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Wysoki stan wody na Odrze widziany z mostu kolejowego na pocz\u0105tku XX wieku. W g\u0142\u0119bi widoczny Dom strzelecki Bractwa Kurkowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1907<\/strong><strong>, we wrze\u015bniu, <\/strong>oddzia\u0142y g\u0142ogowskiego garnizonu wybra\u0142y si\u0119 na \u201ewojn\u0119\u201d. Sztabowcy Wielkiego Sztabu Generalnego kajzerowskiej armii chcieli przetestowa\u0107 obron\u0119 wielkiej twierdzy z jednej strony i zdoby\u0107 t\u0119\u017ce z drugiej. Niedawno zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna rosyjsko-turecka. Wchodzi\u0142y na uzbrojenie nowe erodzaje broni. Manewry mia\u0142y si\u0119 sta\u0107 poligonem i teatrem dla sztuki wojennej. Mia\u0142y sprawdzi\u0107 kompetencje dow\u00f3dc\u00f3w, wsp\u00f3\u0142pracy rodzaj\u00f3w wojsk, jak te\u017c ca\u0142\u0105 logistyk\u0119 prowadzenia wojny. Zacz\u0119to ju\u017c np. wprowadza\u0107 transport samochodowy.<\/p>\n\n\n\n<p>W dniach 16 \u2013 21 wrze\u015bnia tego roku, od poniedzia\u0142ku do soboty na podpozna\u0144skich polach 45 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy armii pruskiej \u0107wiczy\u0142o zdobycie i obron\u0119 Festung na przyk\u0142adzie fortecy pozna\u0144skiej. Po stronie \u201eczerwonych\u201d, czyli oblegaj\u0105cych Festung Posen, znalaz\u0142a si\u0119 g\u0142ogowska 9 Dywizja. Jej pu\u0142ki (w tym 58 z G\u0142ogowa) atakowa\u0142y twierdz\u0119 z kierunku p\u00f3\u0142nocno-wschodniego na odcinku mi\u0119dzy rzekami G\u0142\u00f3wn\u0105 i Cybin\u0105. Dzia\u0142ania trwa\u0142y tylko tydzie\u0144, ale dla sztabowc\u00f3w by\u0142 to w ich planach, drugi i trzeci miesi\u0105c wojennej operacji, licz\u0105c od dnia og\u0142oszenia mobilizacji. 77 dnia mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 przesilenie i prze\u0142amanie obrony. G\u0142ogowska piechota i inne oddzia\u0142y przyst\u0105pi\u0142y do szturmu generalnego. Poligonalne umocnienia Poznania sta\u0142y si\u0119 \u015bwiadkami zako\u0144czenia manewr\u00f3w rozkazem cesarskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaciekawionych odsy\u0142amy do niezawodnego \u201eOdkrywcy\u201d (Artur Jacolik, \u201eObl\u0119\u017cenie\u201d Poznania w 1907 roku, Odkrywca 4(255), 2020, s. 62-67).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1934, wrzesie\u0144, <\/strong>w ramach reaktywacji pot\u0119gi niemieckiej armii ulokowano w G\u0142ogowie Batalion Pionier\u00f3w (Pionier-Bataillon Glogau). Sta\u0142 si\u0119 nie tylko kontynuatorem tradycji g\u0142ogowskich saper\u00f3w, ale podstaw\u0105 do formowania oddzia\u0142u, kt\u00f3ry jako 18 batalion by\u0142 jednostk\u0105 legnickiej 18 Dywizji Piechoty (<em>18 Infanterie Division<\/em>) Wehrmachtu. Praktyczne szkolenie saperzy odbywali na okolicznych strumieniach i kana\u0142ach. Tam z lokalnych potrzeb i dla wlasnego szkolenia stawiali mostki i mosteczki. O jednym z nich napiszemy w nast\u0119pnym miesi\u0105cu. Trzydzie\u015bci dwa lata p\u00f3\u017aniej powstanie nad Odr\u0105 te\u017c oddzia\u0142 budowniczych most\u00f3w i to w sile pu\u0142ku\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"540\" height=\"840\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/12-1934-Pionier-bat.-Jacek-Relich.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1574\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/12-1934-Pionier-bat.-Jacek-Relich.jpg 540w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/12-1934-Pionier-bat.-Jacek-Relich-193x300.jpg 193w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">\u201eW dumnej pozie saper z Pionier bataillon nr.5 Glogau\u201d, podpisa\u0142 zdj\u0119cie jego w\u0142a\u015bciciel Jacek Relich, kt\u00f3ry udost\u0119pni\u0142 je Wehiku\u0142owi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1970<\/strong><strong>, 2.09.,<\/strong> przy alei Wolno\u015bci 74 uroczy\u015bcie oddano do u\u017cytku i zainaugurowano rok szkolny w Szkole Podstawowej nr 2. Popularna \u201edw\u00f3jka\u201d pierwszych 10 lat swojej historii sp\u0119dzi\u0142a w gmachu znanego dzi\u015b I LO. Tam by\u0142 realizowany eksperyment jedenastoletniej szko\u0142y og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cej stopnia podstawowego i licealnego (klasy I\u2013XI).<\/p>\n\n\n\n<p>Z kronikarskiego obowi\u0105zku prezentujemy fragment zapisu z historii szko\u0142y, dost\u0119pnego w internecie:<em>Nauk\u0119 w nowej szkole rozpocz\u0119\u0142o 1400 uczni\u00f3w. Grono Nauczycielskie liczy\u0142o 46 os\u00f3b (14 nauczycieli ze starej &#8222;dw\u00f3jki&#8221;, 10 ze Szko\u0142y Podstawowej nr 6, pozostali doszli z innych szk\u00f3\u0142 powiatu g\u0142ogowskiego). Szko\u0142a otrzyma\u0142a imi\u0119 Gwardii Ludowej, a patronat nad ni\u0105 obj\u0119\u0142a Huta Miedzi &#8222;G\u0142og\u00f3w&#8221;. W ramach patronatu huta mia\u0142a zadba\u0107 odofinansowywanie zakupu pomocy naukowych. Mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c wspomaga\u0107 rozw\u00f3j szkolnego \u017cycia kulturalnego. Na pocz\u0105tku lat 80-tych zmieni\u0142 si\u0119 zak\u0142ad opieku\u0144czy szko\u0142y. Zosta\u0142 nim Zak\u0142ad Obrotu Artyku\u0142ami Przemys\u0142owymi i Spo\u017cywczymi. Nowy budynek szkolny posiada\u0142 18 sal lekcyjnych, 6 pracowni specjalistycznych, bibliotek\u0119, \u015bwietlic\u0119, sto\u0142\u00f3wk\u0119, sal\u0119 gimnastyczn\u0105 i dwa gabinety lekarskie. Budynek zaprojektowano na znacznie mniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 uczni\u00f3w, dlatego nauka musia\u0142a odbywa\u0107 si\u0119 na 3 zmiany.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"678\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/13-1970-SP-2-z-kroniki.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1575\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/13-1970-SP-2-z-kroniki.jpg 960w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/13-1970-SP-2-z-kroniki-300x212.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/13-1970-SP-2-z-kroniki-768x542.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Budynek szkolny przy alei Wolno\u015bci w trakcie budowy. (zdj\u0119cie ze szkolnego archiwum udost\u0119pnione na portalu Tygodnik G\u0142ogowski &#8211; G\u0142og\u00f3w Nasze Miasto).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1981<\/strong><strong>, 23.09.,<\/strong> zmar\u0142 w G\u0142ogowie w wieku 43 lat Mieczys\u0142aw Kaczkowski (ur. 1.01.1938), archeolog, organizator i pierwszy kierownik g\u0142ogowskiego Muzeum, prezes i animator Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w G\u0142ogowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Cytujemy fragment Dziennika Tadeusza Gumi\u0144skiego (Tom 74, 28 VIII 1981 \u2013 19 II 1982), dzia\u0142acza kultury z Legnicy, kt\u00f3ry 24 wrze\u015bnia 1981 roku zapisa\u0142:<\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp; Zaskoczeniem by\u0142a dla mnie wiadomo\u015b\u0107 o zgonie 23 bm. mgra Mieczys\u0142awa Kaczkowskiego, dyrektora Muzeum Hutnictwa i Odlewnictwa Metali Nie\u017celaznych w G\u0142ogowie. Zna\u0142em go od kilkunastu lat. Wielokrotnie by\u0142em jego go\u015bciem w okresie przed przej\u015bciem na emerytur\u0119. Nawi\u0105za\u0142em wsp\u00f3\u0142prac\u0119 na odcinku muzealnictwa, chocia\u017c G\u0142og\u00f3w nie nale\u017ca\u0142 jeszcze do wojew. legnickiego. Rozumia\u0142em, \u017ce miasta po\u0142o\u017cone na biegunach LGOM nie mog\u0105 sobie pozosta\u0107 obce w dziedzinie pracy kulturalnej. W tym wypadku Kaczkowski i jego Muzeum by\u0142y stron\u0105 bior\u0105c\u0105. Zasila\u0142em jego plac\u00f3wk\u0119 dubletami z Biblioteki TPN i wydawnictwami z dziedziny archeologii. Wypo\u017cyczy\u0142em tak\u017ce na d\u0142u\u017cszy okres wystaw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 problematyki g\u00f3rnictwa i hutnictwa miedzi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Po utworzeniu wojew. legnickiego Kaczkowski nie uk\u0142ada\u0142 swoich stosunk\u00f3w z Muzeum Miedzi w Legnicy jako instytucj\u0105 nadrz\u0119dn\u0105, tak jak nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107. Ambicj\u0105 jego sta\u0142o si\u0119 uczynienie z podleg\u0142ej mu plac\u00f3wki muzeum autonomicznego. Jak mi opowiada\u0142a H. Gotowa\u0142a [dyrektor MM w Legnicy] sk\u0142ada\u0142 w tej sprawie wniosek do Min. Kultury i Sztuki z pomini\u0119ciem w\u0142adz wojew\u00f3dzkich w Legnicy. Wykaza\u0142 nieznajomo\u015b\u0107 elementarnych zasad obowi\u0105zuj\u0105cych go jako pracownika pa\u0144stwowego. Domy\u015blam si\u0119, \u017ce po prostu nie by\u0142a dla niego autorytetem osoba H. Gotowa\u0142y, kt\u00f3ra przecie\u017c w spos\u00f3b zupe\u0142nie przypadkowy zdoby\u0142a wysok\u0105 pozycj\u0119 w hierarchii muzealnej. Zmar\u0142y mia\u0142 ju\u017c za sob\u0105 powa\u017cny dorobek naukowy, bez precedensu, je\u017celi chodzi o innych pracownik\u00f3w muzealnych na terenie woj. legnickiego. Prowadzi\u0142 samodzielnie badania archeologiczne. Publikowa\u0142 sprawozdania z ich wynik\u00f3w. \u2026 Nie wiem, kto reprezentowa\u0142 Muzeum Miedzi na pogrzebie Kaczkowskiego. <\/em>(Z r\u0119kopisu przechowywanego w LBP w Legnicy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"909\" height=\"837\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/14-1981-mrg-Od-brata-J.-Kaczkowskiego.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1576\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/14-1981-mrg-Od-brata-J.-Kaczkowskiego.jpg 909w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/14-1981-mrg-Od-brata-J.-Kaczkowskiego-300x276.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/14-1981-mrg-Od-brata-J.-Kaczkowskiego-768x707.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 909px) 100vw, 909px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Mieczys\u0142aw Kaczkowski w pracy na Zamku (ze zbior\u00f3w J\u00f3zefa Kaczkowskiego, udost\u0119pnione przez Marka R. G\u00f3rniaka).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1995<\/strong><strong>, <\/strong><strong>30.09<\/strong>., Sejmik Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w G\u0142ogowa zmieni\u0142 nazw\u0119 stowarzyszenia na Towarzystwo Ziemi G\u0142ogowskiej. Jak uzasadniono w okoliczno\u015bciowym opracowaniu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eZmiana nazwy podyktowana by\u0142a zainteresowaniem cz\u0142onk\u00f3w ca\u0142\u0105 ziemi\u0105 g\u0142ogowsk\u0105 (w za\u0142o\u017ceniu TZG obejmowa\u0107 mia\u0142o teren by\u0142ego powiatu g\u0142ogowskiego w granicach do 1954 roku). Poza tym aspektem, ta decyzja nie wywo\u0142ywa\u0142a innych zmian w dotychczasowej dzia\u0142alno\u015bci. Ton nadawali jej w dalszym ciagu Janusz Chutkowski i Jerzy Sadowski. Swoim przyk\u0142adem i aktywno\u015bci\u0105 przyci\u0105gali oni do Towarzystwa m\u0142odzie\u017c. W prace TZG w\u0142\u0105czali si\u0119 nadal pracownicy naukowi Muzeum. W drugiej po\u0142owie dekady bardzo o\u017cywiona by\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicza. W przekroju ca\u0142ego dziesi\u0119ciolecia wyr\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 popularyzuj\u0105ce histori\u0119 ksi\u0105\u017cki J. Chutkowskiego <em>W\u0119dr\u00f3wki po dawnym G\u0142ogowie<\/em> i <em>Legendy g\u0142ogowskie<\/em>, seria publikacji o g\u0142ogowskim szkolnictwie (g\u0142\u00f3wnie autorstwa K. Zawickiego) oraz pozycje s\u0142ownikowe J. Sadowskiego. TZG by\u0142o wydawc\u0105 ostatnich trzech numer\u00f3w g\u0142ogowskiego czasopisma kulturalnego \u201eMIT\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"865\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/15-1995-EZG-pierszy-zeszyt-w-TZG-865x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1577\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/15-1995-EZG-pierszy-zeszyt-w-TZG-865x1024.jpg 865w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/15-1995-EZG-pierszy-zeszyt-w-TZG-253x300.jpg 253w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/15-1995-EZG-pierszy-zeszyt-w-TZG-768x909.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/15-1995-EZG-pierszy-zeszyt-w-TZG.jpg 1054w\" sizes=\"(max-width: 865px) 100vw, 865px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Pierwszy (a ju\u017c 34) zeszyt Encyklopedii Ziemi G\u0142ogowskiej wydany ju\u017c przez Towarzystwo Ziemi G\u0142ogowskiej.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prze\u0142om sierpnia i wrze\u015bnia to tradycyjna okazja do przypomnienia wydarze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci. 912 lat temu, 24 sierpnia 1109 roku, w dzie\u0144 \u015bwi\u0119tego Bart\u0142omieja pojawi\u0142 si\u0119 wr\u00f3g. Wok\u00f3\u0142 zaskoczonego znienacka grodu, ale niezdobytego, rozpocz\u0119\u0142y obl\u0119\u017cenie niemieckie wojska kr\u00f3la Henryka V. Jak &hellip; <a href=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2021\/09\/03\/wehikul-czasu-wrzesien-2021-rok-13-151\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1563"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1579,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1563\/revisions\/1579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}