{"id":1811,"date":"2022-10-05T20:31:39","date_gmt":"2022-10-05T18:31:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1811"},"modified":"2022-10-06T08:05:52","modified_gmt":"2022-10-06T06:05:52","slug":"wehikul-czasu-pazdziernik-2022-rok-14-164","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2022\/10\/05\/wehikul-czasu-pazdziernik-2022-rok-14-164\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – pa\u017adziernik 2022 (rok 14\/164)"},"content":{"rendered":"\n

Wrzesie\u0144 Wehiku\u0142 czasu sp\u0119dzi\u0142<\/strong> w G\u0142ogowie i okolicy, od Legnicy do Zielonej G\u00f3ry. Czas na Dolnym \u015al\u0105sku bieg\u0142 aktywnie i w ruchu. Ponad 2700 przejechanych kilometr\u00f3w, odwiedzone muzea, galerie sztuki, o\u015brodki kultury, wystawy, zabytki. By\u0142y rozmowy ze znajomymi i nowopoznanymi. Da\u0142y impulsy do jeszcze wi\u0119kszego wysi\u0142ku. By mo\u017cna by\u0142o dalej pracowa\u0107, \u201etestowali\u015bmy\u201d lokalne, ale renomowane plac\u00f3wki zdrowia i brali\u015bmy g\u0142\u0119bokie hausty le\u015bnego powietrza. W lasach, obok wa\u017cnych dla literatury czy przesz\u0142o\u015bci miejsc, znajdowali\u015bmy rydze i borowiki. Cz\u0119\u015b\u0107 wydarze\u0144 opisujemy poni\u017cej. Powsta\u0142a tym samym kronika wrze\u015bniowego pobytu Wehiku\u0142u na ziemi g\u0142ogowskiej. Otwiera j\u0105 pokazana w\u0142a\u015bnie w Zamku akwarelka Jana Cybisa. O wydarzeniu, kt\u00f3re otworzy\u0142o urlop w G\u0142ogowie b\u0119dzie dalej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201eG\u0142og\u00f3w \u2013 podw\u00f3rko\u201d, akwarela Jana Cybisa z ok. 1915 r., w\u0142. Muzeum \u015al\u0105ska Opolskiego w Opolu, widok\u00f3wka wydana z okazji wystawy<\/p>\n\n\n\n

X G\u0142ogowsk\u0105 Nagrod\u0119 Historyczn\u0105,<\/strong> \u201eZ\u0142oty Bilet Czytelnik\u00f3w Wehiku\u0142u Czasu\u201d, czyli stalow\u0105 statuetk\u0119 wykut\u0105 przez Janusza Owsianego, otrzyma\u0142o Stowarzyszenie G\u0142ogowski Ruch Odkrywc\u00f3w Tajemnic. W trakcie Gali w Teatrze Miejskim im. Andreasa Gryphiusa mia\u0142o miejsce kilka innych wydarze\u0144. Wr\u0119czono Nagrody Specjalne \u2013 Magdalenie Reszewicz i Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie. Nawi\u0105zano wiele nowych kontakt\u00f3w, poznali si\u0119 ludzie. Go\u015bciem specjalnym by\u0142 wybitny literat Wojciech Tochman. Wehiku\u0142 czasu dzi\u0119ki g\u0142ogowskiej artystce, Ma\u0142gorzacie Ma\u0107kowiak, obdarowywa\u0142 przyjaci\u00f3\u0142 i dzi\u0119kowa\u0142 za pomoc kolorowymi akwarelami namalowanymi na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107. \u201eNadodrza\u0144ski Feniks\u201d \u2013 nagroda Wehiku\u0142u czasu dla osobowo\u015bci maj\u0105cej wielki wp\u0142yw na odbudow\u0119 miasta otrzyma\u0142 ks. Ryszard Dobro\u0142owicz. O tym ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142ogowski Wehiku\u0142 czasu oczami Ma\u0142gorzaty Ma\u0107kowiak<\/p>\n\n\n\n

W niedziel\u0119 18 wrze\u015bnia, w kolegiacie, po<\/strong> Mszy \u015bw. sprawowanej o godz. 8.00 rano przekazali\u015bmy specjalne wyr\u00f3\u017cnienie Wehiku\u0142u czasu Ks. Pra\u0142atowi Ryszardowi Dobro\u0142owiczowi. Jest to statuetka Feniksa Nadodrza\u0144skiego przyznawana osobom, kt\u00f3re przywracaj\u0105 swoj\u0105 prac\u0105 i determinacj\u0105 pi\u0119kno g\u0142ogowskiego regionu. W okoliczno\u015bciowym dyplomie zapisano:<\/p>\n\n\n\n

Budowniczemu g\u0142ogowskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w, autorytetowi spo\u0142ecznemu i duchowemu jednocz\u0105cemu i mobilizuj\u0105cemu ludzi, kap\u0142anowi s\u0142uchaj\u0105cemu i nauczaj\u0105cemu. Za determinacj\u0119, up\u00f3r i konsekwencj\u0119 przy budowie ko\u015bcio\u0142a na Osiedlu Kopernika oraz odbudowie g\u0142ogowskiej kolegiaty.<\/p>\n\n\n\n

Ks. Ryszard by\u0142 bardzo wzruszony, dzi\u0119kuj\u0105c wspomnia\u0142 ze swoistym humorem, \u017ce nie spodziewa si\u0119 ju\u017c raczej wyr\u00f3\u017cnie\u0144, a bardziej powinien skupi\u0107 si\u0119 na redagowaniu w\u0142asnego testamentu. Przy tej okazji parafianie spontanicznie od\u015bpiewali plurimos annos (Sto lat\u2026)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wehiku\u0142 czasu wraz z delegacj\u0105 TZG przekazuje ks. pra\u0142atowi R. Dobro\u0142owiczowi Nadodrza\u0144skiego Feniksa.<\/p>\n\n\n\n

Wernisa\u017c wystawy CYBISOWIE<\/strong> z cyklu Rodzinne historie sztuki, odby\u0142 si\u0119 1 wrze\u015bnia w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w G\u0142ogowie. Bohaterami stali si\u0119: Jan Cybis, Hanna Rudzka-Cybis i Helena Zaremba-Cybisowa. Obrazy s\u0142ynnego kolorysty zderzy\u0142y si\u0119 ze sztuk\u0105 jego \u017con. Wszystkie pe\u0142ne pi\u0119kna i barw. Bogaty katalog uzupe\u0142ni\u0142y podarunki \u2013 kartki i magnes z reprodukcj\u0105 akwareli \u201eG\u0142og\u00f3w podw\u00f3rko\u201d z ok. 1915 roku. Bo tu trzeba wspomnie\u0107, \u017ce pochodz\u0105cy z Opolszczyzny Cybis w G\u0142ogowie 9 lat pobiera\u0142 nauki w gimnazjum. W\u0142a\u015bnie tu dostrze\u017cono jego talent, przepowiedziano przysz\u0142o\u015b\u0107. A g\u0142ogowska przesz\u0142o\u015b\u0107 przetrwa\u0142a w rodzinie. Prezentowa\u0142 j\u0105 go\u015b\u0107 specjalny, syn Mistrza Jacek, udost\u0119pniaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c wiele pami\u0105tek z tamtego okresu, kt\u00f3re przetrwa\u0142y w domowym archiwum.<\/p>\n\n\n\n

W rozmowie z Jackiem Cybisem i s\u0142uchaczami Wehiku\u0142 wspomina\u0142 na marginesie, \u017ce Jan Cybis by\u0142 mistrzem i nauczycielem Mirona Grze\u015bkiewicza, artysty, kt\u00f3rego olbrzymie dzie\u0142o zdobi fronton MOK, a kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie dzi\u015b (1 wrze\u015bnia) obchodzi\u0142by 102 urodziny. Zapraszamy do Muzeum w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Rozmowa Wehiku\u0142u czasu z Jackiem Cybisem, synem artysty (fot. M. Dytwi\u0144ska-Gawro\u0144ska)<\/p>\n\n\n\n

Straty wojenne dzwon\u00f3w <\/em><\/strong>w okolicach G\u0142ogowa na tle problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych bada\u0144<\/em> \u2013 taki by\u0142 tytu\u0142 wyk\u0142adu, kt\u00f3ry 15 wrze\u015bnia w sali im. M. Kaczkowskiego Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich wyg\u0142osi\u0142 dr hab. Marceli Tureczek, profesor UZ. Wyk\u0142adowca jest uznanym autorytetem kampanologiem, autorem m.in. prac: Zabytkowe dzwony na Ziemi Lubuskiej. Dokumentacja – ochrona – badania <\/em>(Zielona G\u00f3ra 2010), Leihglocken. Dzwony z obszaru Polski w granicach po 1945 roku przechowywane na terenie Niemiec <\/em>(Warszawa 2011), Campanae quae in confinio sonant. Studium z dziej\u00f3w ludwisarstwa na pograniczu \u015bl\u0105sko-brandenbursko-pomorskim w XIII-XVIII wieku <\/em>(Zielona G\u00f3ra 2015).<\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142ad i rozmowy mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 pocz\u0105tkiem wsp\u00f3\u0142pracy w sprawie rozpoznania przesz\u0142o\u015bci i ewentualnej inwentaryzacji dzwon\u00f3w w \u015bwi\u0105tyniach ziemi g\u0142ogowskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prof. Marceli Tureczek w czasie wyk\u0142adu w sali im. M. Kaczkowskiego g\u0142ogowskiego Zamku<\/p>\n\n\n\n

17 wrze\u015bnia w powszechnej<\/strong> ju\u017c \u015bwiadomo\u015bci pami\u0119tamy zdradziecki, sowiecki najazd na wschodnie ziemie Rzeczpospolitej, walcz\u0105cej ju\u017c od 1 wrze\u015bnia 1939 r. z hitlerowskim naje\u017ad\u017ac\u0105. W 83 rocznic\u0119 na cmentarzu przy ul. Legnickiej, gdzie by\u0142o nas wielu, delegacje r\u00f3\u017cnych instytucji, zak\u0142ad\u00f3w i organizacji w towarzystwie kompanii honorowej WP, harcerzy, poczt\u00f3w sztandarowych i orkiestry hutniczej z\u0142o\u017cy\u0142y kwiaty i zapali\u0142y znicze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Delegacja TZG odda\u0142a ho\u0142d przed pomnikiem (fot. J. Akielaszek)<\/p>\n\n\n\n

W Ko\u017cuchowie dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej.<\/strong> Te\u017c tam pami\u0119tano o rocznicy, ale cel spotka\u0144 by\u0142 r\u00f3\u017cny. Zaprzyja\u017anione Ko\u0142o Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Wojska Polskiego im. 13 Pu\u0142ku Zmechanizowanego obchodzi\u0142o 40. urodziny i mia\u0142o V Zjazd. Nieistniej\u0105cy ju\u017c garnizon z 13 pu\u0142kiem ma znakomitych stra\u017cnik\u00f3w pami\u0119ci. Na ich czele stoi niezmordowany pp\u0142k Sylwin Jarosz. Czas do drugiego spotkania wype\u0142ni\u0142 spacer po Starym Mie\u015bcie. By\u0142y do\u015bwiadczenia gastronomiczne (niez\u0142a pasta carbonara w Ciao-ciao), komunikacyjne (policjanci pomogli wyjecha\u0107 z Rynku) i turystyczne (Baszta Kro\u015bnie\u0144ska zadziwia urod\u0105). Po po\u0142udniu na pro\u015bb\u0119 Jurka Akielaszka z G\u0142ogowskiej Edukacji Kresowej w Zamku ko\u017cuchowskim uczestniczy\u0142em w IV Przegl\u0105dzie Kultury Kresowej, kt\u00f3ry odzyskiwa\u0142 si\u0142y po okresie pandemii. Pozna\u0142em kolejnych znakomitych dzia\u0142aczy, hobbyst\u00f3w i ludzi kultury. Na pewno wr\u00f3cimy do Ko\u017cuchowa, bo mamy co\u015b dla Sylwina, czego nie m\u00f3g\u0142 odebra\u0107 w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W trakcie uroczysto\u015bci w Ko\u017cuchowie<\/p>\n\n\n\n

Wiele zdarze\u0144 Wehiku\u0142owych<\/strong> \u2013 praca w bibliotece z archiwaliami udost\u0119pnionymi (dzi\u0119kuj\u0119) przez Muzeum Archeologiczno\u2013Historyczne. Podobnie w Ratuszu, gdzie uzyska\u0142em dost\u0119p do nieznanych materia\u0142\u00f3w. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 poszukiwania nieobecnego w pami\u0119ci najstarszych pracownik\u00f3w symbolu miasta obwieszonego wa\u017cnymi odznaczeniami. I jeszcze dzia\u0142ania wewn\u0105trz TZG \u2013 Piknik forteczny, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142, spotkanie Zarz\u0105du, codzienne dzia\u0142ania w\u015br\u00f3d zbior\u00f3w przynosz\u0105cych za ka\u017cdym razem nowe odkrycia.<\/p>\n\n\n\n

Spacery po mie\u015bcie<\/strong> \u2013 w Kolegiacie nominowany do G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej Mateusz Tomy\u015blak pracuje nad przeniesionymi tu freskami z nieistniej\u0105cego ju\u017c ko\u015bcio\u0142a w Rapocinie. Dyr. I LO Janusz Kosa\u0142ka znalaz\u0142 chwil\u0119, by porozmawia\u0107 o szkole i codziennych zmaganiach z rzeczywisto\u015bci\u0105 o\u015bwiatow\u0105. Mo\u017cna by\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c natkn\u0105\u0107 na pomnikowe zjawisko \u2013 \u017cywe i br\u0105zowe postacie muzyk\u00f3w. Tylko przy okazji kolejnych ju\u017c 38 G\u0142ogowskich Spotka\u0144 Jazzowych na trasie od Mostu Tolerancji do MOK wyst\u0105pi\u0142a kapela dixielandowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mi\u0119dzy rze\u017abami Dariusza Sagana stan\u0119li muzycy<\/p>\n\n\n\n

Wyjazdy w okolice<\/strong> \u2013 Bytom Odrza\u0144ski to Rynek, odremontowany ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki zamieniony na Centrum Historyczno-Kulturalne nazwane Schonaichianum. By\u0142o zamkni\u0119te na trzy spusty, bez \u017cadnej informacji. Pomniczek upami\u0119tniaj\u0105cy \u017co\u0142nierskie ofiary na przeje\u017adzie w Drogomilu. Dalk\u00f3w i \u201eOgrody zmys\u0142\u00f3w\u201d J\u00f3zefa P\u0142ochy i jego Fundacji to opowie\u015b\u0107 na inn\u0105 okazj\u0119. Wizyta w Serbach \u2013 nie tylko ko\u015bci\u00f3\u0142ek, ale i artystyczny, plastyczny domek Ma\u0142gosi. W Legnicy niespotykane zjawisko \u2013 jednego dnia 4 wernisa\u017ce interesuj\u0105cych wystaw. Trzy po po\u0142udniu w godzinnym rozstawie w muzeum i galeriach w centrum miasta. Zadziwia\u0142o otwarcie wystawy z okazji 200-lecia cmentarza przy ul. Wroc\u0142awskiej. Odby\u0142o si\u0119 o godz. 8.00 rano. Byli\u015bmy na tych wieczornych. Natomiast poranne zdj\u0119cia lubi\u0144skiego ratusza i baszty g\u0142ogowskiej mo\u017cna by\u0142o wykona\u0107 w s\u0142o\u0144cu i bez t\u0142um\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, by\u0142y i chwile smutne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W wieku 97 lat zmar\u0142a Stefania Szczepa\u0144ska, pochowana na cmentarzu w Gr\u0119bocicach. 75 lat sp\u0119dzi\u0142a na Ziemi G\u0142ogowskiej, z czego 72 w gminie Gr\u0119bocice. By\u0142a nauczycielk\u0105 i dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Przez trzy kadencje by\u0142a radn\u0105 Powiatowej Rady Narodowej w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

Wies\u0142aw Chmielarski zmar\u0142 18 wrze\u015bnia. Mia\u0142 85 lat. By\u0142 nauczycielem i zast\u0119pc\u0105 dyrektora Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Ekonomicznych w G\u0142ogowie. Dyplomowany bieg\u0142y ksi\u0119gowy zosta\u0142 dyrektorem w G\u0142ogowskim Przedsi\u0119biorstwie Budowlanym, zasiada\u0142 w radzie powiatu g\u0142ogowskiego. By\u0142 pos\u0142em na Sejm X kadencji (tzw. Kontraktowy).<\/p>\n\n\n\n

100 lat temu, w 1922 r., za\u0142o\u017cono<\/strong> z inicjatywy ks. Richarda Kastnera, proboszcza ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja, cmentarz katolicki przy ul. Legnickiej. W tym te\u017c roku oddano do u\u017cytku kaplic\u0119 cmentarn\u0105 i dom administratora.<\/p>\n\n\n\n

55 lat temu, w 1967 r., powsta\u0142o w G\u0142ogowie <\/strong>Muzeum \u2013 zmienia\u0142y si\u0119 nazwy, koncepcje, \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania, dyrektorzy (rzadko) \u2013 jest w Zamku ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich instytucja, kt\u00f3ra trwa. Kole\u017cankom i kolegom, Zespo\u0142owi Muzeum Archeologiczno-Historycznego Wehiku\u0142 czasu \u017cyczy kolejnych wystaw, r\u00f3wnie\u017c sta\u0142ych, nowoczesno\u015bci i inwencji w eksponowaniu. Dzi\u0119ki nim przyjdziemy my zwiedzaj\u0105cy \u2013 spragnieni sztuki i wiedzy o przesz\u0142o\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich w trakcie odbudowy ok. 1970 r., Muzeum Hutnictwa i Odlewnictwa Metali Kolorowych ju\u017c dzia\u0142a\u0142o (fot. W. Ko\u0142acz)<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u0142o\u015bna jest ostatnio aktywno\u015b\u0107 podg\u0142ogowskiej wsi K\u0142obuczyn. A wszystko za spraw\u0105 obchod\u00f3w 800-lecia, kt\u00f3re mieszka\u0144cy organizuj\u0105 na wiele sposob\u00f3w przez ca\u0142y rok. Oficjalnym rozpocz\u0119ciem \u015bwi\u0119towania by\u0142 koncert ch\u00f3ru Laudate Dominum, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 w ko\u015bciele pw. \u015bw. Jadwigi \u015al\u0105skiej 2 kwietnia. Jednak przygotowania pomys\u0142odawcy, skupieni wok\u00f3\u0142 Jana Michalskiego \u2013 prezesa OSP w K\u0142obuczynie oraz S\u0142awomira Mamzera \u2013 so\u0142tysa, zacz\u0119li nawet wcze\u015bniej. Materia\u0142y historyczne do Archiwum Spo\u0142ecznego i publikacji gromadzili od kilku lat. Ju\u017c na pocz\u0105tku roku 2022 ukaza\u0142a si\u0119 imponuj\u0105ca praca: <\/p>\n\n\n\n

Jan Michalski, Na stra\u017cy pami\u0119ci. 800 lat wsi Clobusco \u2013 K\u0142obuczyn 2022<\/strong>, K\u0142obuczyn 2022.<\/p>\n\n\n\n

Zacz\u0105\u0107 trzeba od tego, \u017ce ksi\u0105\u017cki w obrocie ksi\u0119garskim nie ma. Rozesz\u0142a si\u0119 w kilka dni. Dodruk r\u00f3wnie\u017c. Zainteresowani niech szukaj\u0105 w bibliotekach.<\/p>\n\n\n\n

Jak m\u00f3wi autor, redaktor, inicjator i sprawca wydawnictwa Jan Michalski, materia\u0142\u00f3w przybywa\u0142o w trakcie poszukiwa\u0144 i w spos\u00f3b niespodziewany.<\/p>\n\n\n\n

Planowane kalendarium wsi i parafii od 1222 roku do roku 1947, okoliczno\u015bci powstania i jej fundacji, historii dziej\u00f3w Kanonik\u00f3w Regularnych Regu\u0142y \u015bw. Augustyna, kt\u00f3rzy byli od wiek\u00f3w zwi\u0105zani z miejscowo\u015bci\u0105, poszerzono o znalezion\u0105 niespodziewanie kronik\u0119 Si\u00f3str Zakonnych Zgromadzenia \u015bw. El\u017cbiety. Przet\u0142umaczono i opublikowano, bo El\u017cbietanki dzia\u0142a\u0142y w K\u0142obuczynie od 1900 r. Za informacj\u0105 internetow\u0105 mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce opisane zosta\u0142y fundacje, wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a parafialnego oraz chronologia powo\u0142a\u0144 ksi\u0119\u017cy rzymsko-katolickich z parafii w dawnym Klopschen<\/em> na czele z opatem Augustian\u00f3w z \u017bagania Szymonem Tadeuszem Rihlem. W publikacji s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przedstawione t\u0142umaczenia orygina\u0142\u00f3w wspomnie\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w dawnego Klopschen<\/em> zwi\u0105zane z m\u0142ynami wiejskimi oraz upraw\u0105 lnu zapocz\u0105tkowan\u0105 przez jednego z ksi\u0119\u017cy proboszcz\u00f3w parafii K\u0142obuczyn. Jest r\u00f3wnie\u017c wspomnienie o orkiestrze d\u0119tej z instrumentami d\u0119to-smyczkowymi, dzia\u0142aj\u0105cej w Domu Parafialnym przy ko\u015bciele oraz historia poczty dyli\u017cansowej i budowy trasy kolei \u017celaznej z G\u0142ogowa do \u017bagania oraz jej infrastruktury. Ciekawostk\u0105 nowsz\u0105 jest opis przej\u015bcia frontu podczas II wojny \u015bwiatowej przez miejscowo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ozdob\u0105 z pot\u0119\u017cnym \u0142adunkiem faktograficznym i emocjonalnym jest zbi\u00f3r fotografii Miko\u0142aja Harbuza, miejscowego fotografa, kt\u00f3ry pocz\u0105wszy od 1946 roku fotografowa\u0142 \u017cycie wsi, a uda\u0142o si\u0119 to ocali\u0107 dzi\u0119ki digitalizacji udost\u0119pnionych przez mieszka\u0144c\u00f3w domowych album\u00f3w. Trafi\u0142y do Archiwum Spo\u0142ecznego wsi K\u0142obuczyn. Zdj\u0119cia ilustruj\u0105 tematy: \u017cycie wsi, prace polowe, uroczysto\u015bci ko\u015bcielne, szko\u0142a, rodziny z K\u0142obuczyna.<\/p>\n\n\n\n

Ochotnicza Stra\u017c Po\u017carna w K\u0142obuczynie otrzyma\u0142a w ubieg\u0142ym roku statuetk\u0119 Floriana 2020\/21 za najlepsz\u0105 inicjatyw\u0119 prospo\u0142eczn\u0105 w Polsce z dziedziny \u201eKultura i tradycja\u201d. Relacja z tej uroczysto\u015bci w Warszawie wie\u0144czy Kronik\u0119 OSP w K\u0142obuczynie od czas\u00f3w powstania do roku 2021.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ok\u0142adka<\/p>\n\n\n\n

1482, 23.10., <\/strong>zostali straceni za \u0142upiestwo na drogach (i nie tylko) trzej bracia von Zabeltitz. W\u0142adali dobrami nadodrza\u0144skimi i miejscowo\u015bciami Oty\u0144, Konotop, Klenica, Trzebiech\u00f3w i Niedoradza. Nale\u017ca\u0142 do nich wi\u0119c ca\u0142y obszar na p\u00f3\u0142noc od jeziora S\u0142awskiego. Trudnili si\u0119 kradzie\u017cami i grabie\u017c\u0105 kupieckich kolumn na drogach ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego. Na skutek skargi kupc\u00f3w wroc\u0142awskich do kr\u00f3la Macieja Korwina rozpocz\u0119to poszukiwania z poleceniem natychmiastowego aresztowania. Kasper i Bruno von Zabeltitz zostali uj\u0119ci i zamkni\u0119ci w wie\u017cy g\u0142ogowskiego Zamku dwa dni wcze\u015bniej. Wys\u0142any do Otynia kilkusetosobowy oddzia\u0142 konnych pojma\u0142 trzeciego brata \u2013 Krzysztofa tego samego dnia, (bojadelski kronikarz zanotowa\u0142, \u017ce \u017co\u0142nierzy by\u0142o 200). Uwi\u0119ziony rabu\u015b zosta\u0142 zamkni\u0119ty w Ko\u017cuchowie. Kronikarz notuje, \u017ce decyzj\u0105 ksi\u0119cia Jana II, zwanego Okrutnym, miano winnych u\u015bmierci\u0107. W Ko\u017cuchowie powieszono Krzysztofa, a g\u0142ogowski kat skr\u00f3ci\u0142 o g\u0142owy Kaspra i Bruno. Natomiast maj\u0105tki i dobra zosta\u0142y skonfiskowane przez ksi\u0119cia pana. Ten zho\u0142dowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c poddanych rodziny Zabeltitz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wie\u017ca G\u0142odowa g\u0142ogowskiego zamku w XIX-wiecznej okaza\u0142o\u015bci<\/p>\n\n\n\n

1597<\/strong>, 21.10., <\/strong>w klasztorze klarysek odby\u0142y si\u0119 ob\u0142\u00f3czyny zakonnicy narodowo\u015bci polskiej. Z okazji tej uroczysto\u015bci religijnej do miasta przyby\u0142o wielu mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych miejscowo\u015bci. G\u0142\u00f3wnie niemieckoj\u0119zyczni mieszka\u0144cy G\u0142ogowa do przybysz\u00f3w byli nastawieni wrogo. W\u015br\u00f3d go\u015bci wype\u0142niaj\u0105cych szynki i zajazdy s\u0142ycha\u0107 by\u0142o g\u0142\u00f3wnie j\u0119zyk polski. Piwo wzburzy\u0142o krew i do g\u0142osu dosz\u0142y emocje. I w efekcie na \u201eplacu boju\u201d pozosta\u0142o wielu poranionych z jednej i drugiej strony. Krwaw\u0105 b\u00f3jk\u0119 mi\u0119dzy zapalczywymi Polakami i Niemcami zanotowa\u0142 kronikarz.<\/p>\n\n\n\n

1639<\/strong>, 24.10., <\/strong> tego dnia w\u0142o\u017cono do kuli w wie\u017cy ratusza w Lesznie pierwsz\u0105 kronik\u0119 tego miasta. Napisa\u0142 j\u0105 g\u0142ogowski prawnik \u2013 Samuel Specht.<\/p>\n\n\n\n

Dwa fragmenty, zanim poznamy polskie t\u0142umaczenie \u0142aci\u0144skiego orygina\u0142u\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u2026ju\u017c w 1628 i 1629 r. rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 migracja do Leszna. Mianowicie w tych latach Ferdynand II, pe\u0142en zwyci\u0119stw cesarz rzymski, wyda\u0142 zgod\u0119 albo nakaz, by ci, kt\u00f3rzy nie chcieli si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107 do wyznania rzymsko-katolickiego, wyw\u0119drowali. By\u0142 to znacznie bardziej przymus. Tym sposobem do r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bci w Polsce, jak i szczeg\u00f3lnie do posiad\u0142o\u015bci naszego najwy\u017cszego pana w\u0142a\u015bciciela miasta zacz\u0119\u0142a przybywa\u0107 z Moraw i Czech niema\u0142a liczba ludzi wszystkich stan\u00f3w, pozycji i ka\u017cdego rodzaju a w szczeg\u00f3lno\u015bci przybywali oni tak\u017ce tutaj, do Leszna. W zesz\u0142ym roku w wyniku dzia\u0142a\u0144 kontrreformacyjnych w Ksi\u0119stwie G\u0142ogowskim sprzed dw\u00f3ch lat, przybyli licznie obywatele z s\u0105siedniego miasta G\u00f3ra. W ostatnich latach w wyniku owej s\u0142awy miasta nadje\u017cd\u017cali niemal codziennie nowi obywatele i inni mieszka\u0144cy z wielu miejscowo\u015bci r\u00f3\u017cnych okolic, w szczeg\u00f3lno\u015bci jednak z s\u0105siedniego \u015al\u0105ska, gdzie w\u00f3wczas mia\u0142y miejsce po cz\u0119\u015bci prze\u015bladowania religijne, po cz\u0119\u015bci napady z broni\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zako\u0144czy\u0142 Specht swoje notatki takimi s\u0142owy:<\/p>\n\n\n\n

\u2026te zapiski zosta\u0142y zebrane dla potomnych oraz z innymi, kr\u00f3tkimi dokumentami zosta\u0142y w\u0142o\u017cone do kuli z br\u0105zu, kt\u00f3ra to dzisiaj zosta\u0142a osadzona na szczycie wie\u017cy. Zosta\u0142y one w\u0142asnor\u0119cznie starannie i dok\u0142adnie zebrane, z\u0142o\u017cone oraz spisane w\u0142asnor\u0119cznie przez prawnika Samuela Spechta z G\u0142ogowa na \u015al\u0105sku, kt\u00f3ry by\u0142 niegdy\u015b pomocnikiem Kr\u00f3lewskiej Kancelarii Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego i sekretarzem Zarz\u0105du Krajowego, a p\u00f3\u017aniej, gdy z powodu swojej religii musia\u0142 uda\u0107 si\u0119 na wygnanie, zosta\u0142 sekretarzem i notariuszem miasta Leszna dzi\u0119ki zmar\u0142emu Wojewodzie Be\u0142ckiemu a obecnie dzi\u0119ki czcigodnemu ksi\u0119ciu Leszczy\u0144skiemu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Po wielu perturbacjach, niedawno kronik\u0119 odnaleziono i zostanie po przet\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski wydana drukiem. Zawiera wiele odniesie\u0144 do miasta, z kt\u00f3rego pochodzi\u0142 kronikarz, wi\u0119c na pewno b\u0119dzie kolejnym, wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em do poznania g\u0142ogowskiej przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Nieoceniony Marcin B\u0142aszkowski, sprawca dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z Kronik\u0105 napisa\u0142 do Wehiku\u0142u \u2013 posy\u0142am jeszcze fragmenty przek\u0142adu, ale to jest przek\u0142ad z przek\u0142adu, wi\u0119c taki troch\u0119 rozb\u00f3j filologiczny<\/em>. Niedawno (2020) kronik\u0119 i odnowiony ratusz leszczy\u0144ski zaprezentowano publicznie. By\u0142 tam te\u017c Wehiku\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Leszczy\u0144ska ratuszowa wie\u017ca z kul\u0105, w kt\u00f3rej znaleziono pami\u0105tki z przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

1897<\/strong>, 1.10., <\/strong>rozrasta si\u0119 garnizon wojskowy. Przyby\u0142y nad Odr\u0119 baterie 3. i 4. w oddziale artylerii ci\u0105gnionej (Besspanungsabteilung). To nie koniec zmian artyleryjskich w najbli\u017cszym czasie. Za dwa lata powstanie  pu\u0142k artylerii polowej nr 41 dla kt\u00f3rego buduj\u0105 si\u0119 koszary niedaleko kolegiaty. (za: Reichert N.N., Geschichte des Schlesischen Train-Bataillons Nr.6<\/em>, Berlin 1903, s. 62).<\/p>\n\n\n\n

1925<\/strong>, <\/strong>3.10<\/strong>., Pozyskano nowy teren przemys\u0142owy. Magistrat po negocjacjach z resortem wojny kupi\u0142 za 100 tys. marek dawny R\u0171sterfort<\/em> w zachodniej cz\u0119\u015bci. Przed Wielk\u0105 Wojn\u0105 obiekt zosta\u0142 rozbudowany i stanowi\u0142 siln\u0105 fortyfikacj\u0119. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c u\u017cywany jako poligon \u0107wiczebny batalionu pionier\u00f3w (Pionierbataillons<\/em>). Tereny powojskowe rz\u0105d przeznaczy\u0142 na dzia\u0142alno\u015b\u0107 przemys\u0142ow\u0105. W tym przypadku administracja Kolei Niemieckich (Reichsbahn)<\/em> zatwierdzi\u0142a plan tor\u00f3w prze\u0142adunkowych jako zaplecza w\u0119z\u0142a kolejowego, kt\u00f3rym stawa\u0142 si\u0119 G\u0142og\u00f3w. Wkr\u00f3tce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 mia\u0142a niwelacja terenu i monta\u017c uk\u0142adu drogi \u017celaznej.<\/p>\n\n\n\n

1926<\/strong>, 5.10<\/strong>., we wtorek po po\u0142udniu o godz. 15.30 polski samolot wojskowy Potez XVA2 wyl\u0105dowa\u0142 w pobli\u017cu P\u0119c\u0142awia na polnej drodze (na granicy niemiecko-polskiej). Oczywi\u015bcie wzbudzi\u0142 du\u017ce zainteresowanie. Nie do\u015b\u0107, \u017ce to bardzo rzadkie wydarzenie, to r\u00f3wnie\u017c nieuznawane za przyjazne. Opatrzony numerem 4034 samolot z 3 Pu\u0142ku Lotniczego w Poznaniu (\u0141awica) (3. polnischen Fliegerregiment<\/em>) pilotowa\u0142a dwuosobowa za\u0142oga w sk\u0142adzie: porucznik i sier\u017cant. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce samolot wyposa\u017cony by\u0142 w karabin maszynowy i luk bombowy.<\/p>\n\n\n\n

Zatrzymani stwierdzili, \u017ce zb\u0142\u0105dzili i s\u0105 w drodze z Grudzi\u0105dza do Krakowa. Wystartowali w Poznaniu o 14.30, ale awaria silnika zmusi\u0142a ich do l\u0105dowania. Ju\u017c w Bia\u0142o\u0142\u0119ce (Weisholz<\/em>) samolot lecia\u0142 tak nisko, \u017ce wydawa\u0142o si\u0119, i\u017c niechybnie zderzy si\u0119 z wysokimi obiektami. Kompetentny podoficer miejscowej policji z Bia\u0142o\u0142\u0119ki by\u0142 wkr\u00f3tce na stanowisku i z\u0142o\u017cy\u0142 natychmiast meldunek w\u0142a\u015bciwej w\u0142adzy w G\u0142ogowie. Stamt\u0105d wkr\u00f3tce przyjecha\u0142 samoch\u00f3d z dwoma funkcjonariuszami stra\u017cy granicznej i siedmioma policjantami, kt\u00f3rzy przej\u0119li strze\u017cenie samolotu. W mi\u0119dzyczasie polscy zatrzymani zakwaterowali si\u0119 w karczmie Nowacka w P\u0119c\u0142awiu. Telefonicznie zapowiedziano na \u015brod\u0119 rano przylot samolotu z wroc\u0142awskiego urz\u0119du nadzoru lotniczego. Przybyli nim r\u00f3wnie\u017c monterzy z wroc\u0142awskiego lotniska, kt\u00f3rzy naprawili uszkodzenia. W \u015brodowe popo\u0142udnie obcy mogli kontynuowa\u0107 lot w kierunku Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n

Potez XVA2 \u2013 to francuski samolot liniowy (rozpoznawczo-bombowy), od 1923 r. budowany w wytw\u00f3rni lotniczej Avions Henri Potez. Te dwup\u0142atowce sprowadzono do Polski w ilo\u015bci ok. 110 egz. Produkowane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c w Polsce w latach 1924-1926 na podstawie licencji. Zbudowano ich 135 egzemplarzy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Potez XV A5 (wg www.samolotypolskie.pl)<\/p>\n\n\n\n

1926<\/strong>, <\/strong>14.10<\/strong>., w lokalnej prasie ukaza\u0142a si\u0119 informacja o eksporcie polskiego w\u0119gla do Anglii. Transporty przeje\u017cd\u017ca\u0142y przez g\u0142ogowsk\u0105 stacj\u0119. Jednak strajk robotnik\u00f3w portowych w Hamburgu, kt\u00f3rzy przerwali za\u0142adunek statk\u00f3w, spowodowa\u0142, \u017ce niekt\u00f3re transporty musia\u0142y zosta\u0107 zatrzymane na bocznicach tor\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska. Od maja \u015brednio 60 poci\u0105g\u00f3w za\u0142adowanych w\u0119glem dla Anglii przeje\u017cd\u017ca codziennie przez stacj\u0119 G\u0142og\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

1947, 25.10<\/strong>., 75 lat temurozpocz\u0119to pierwsz\u0105 po wojnie kampani\u0119 cukrownicz\u0105 w Cukrowni G\u0142og\u00f3w\u2013Noskowice, jak nazywano obecne Nosocice. Trwa\u0142a tylko 30 dni. W maszyny cukrownicze wrzucono 308 288 kwintali burak\u00f3w, z kt\u00f3rych uzyskano 43 408 kwintali cukru. Tu trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w\u00f3wczas nie prowadzono jeszcze w tej cukrowni procesu rafinacji. W zwi\u0105zku z tym by\u0142 to tzw. \u017c\u00f3\u0142ty cukier, kt\u00f3ry musia\u0142 ulega\u0107 dalszej przer\u00f3bce, ale ju\u017c poza G\u0142ogowem. Zatrudnione by\u0142y wtedy 1532 osoby.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Maszyna do szycia work\u00f3w z cukrem, producentem jak wida\u0107 na tabliczce znamionowej \u2013 s\u0142ynny radomski \u201e\u0141ucznik\u201d \u2013 przed II wojn\u0105 Fabryka Broni, a w PRL \u201eZak\u0142ady Metalowe im. gen. \u201eWaltera\u201d Radom\u201d \u2013 gdzie g\u0142\u00f3wnym produktem by\u0142y s\u0142ynne \u201eka\u0142achy\u201d, karabinki szturmowe Ka\u0142asznikowa AK 47 i inne pistolety kr\u00f3tkie i maszynowe. Obecnie Fabryka Broni \u0141ucznik. W\u015br\u00f3d tzw. produkt\u00f3w cywilnych by\u0142y rowery, maszyny do pisania i maszyny do szycia \u0141ucznik.<\/p>\n\n\n\n

1987, 17.10<\/strong>., 35 lat temu zmar\u0142 w Poznaniu, w Szpitalu im. Raszeji, Lech Jankowski, 47-letni lekarz ortopeda w g\u0142ogowskim ZOZ, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca i lider kabaretu medyk\u00f3w i hutnik\u00f3w \u201eP\u015btyk\u201d <\/p>\n\n\n\n

Od listopada 1976 roku, po wygraniu konkursu, lekarz z Ostrowa Wlkp. zosta\u0142 ordynatorem Oddzia\u0142u Ortopedyczno-Urazowego w Zespole Opieki Zdrowotnej w G\u0142ogowie. Jednocze\u015bnie kierowa\u0142 te\u017c Poradni\u0105 Ortopedyczno-Urazow\u0105. Pracowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c m.in. w miejscowym PZU, czy w poradni rehabilitacji zawodowej przy Hucie Miedzi \u201eG\u0142og\u00f3w” Stosunek do otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci przedstawia\u0142 \u2013 realizuj\u0105c si\u0119 w drugiej po pracy zawodowej pasji \u2013 kabarecie. Od czas\u00f3w studenckich uczestniczy\u0142 w amatorskim ruchu kulturalnym. W czasie pracy w Ostrowie Wlkp. za\u0142o\u017cy\u0142 i prowadzi\u0142 kabaret \u201ePro-teza\u201d. Po przybyciu do G\u0142ogowa wsp\u00f3lnie z koleg\u0105 ze studi\u00f3w, Andrzejem Sokolnickim, utworzy\u0142 kabaret \u201eP\u015btyk\u201d, kt\u00f3rym kierowa\u0142 do \u015bmierci. By\u0142 w nim r\u00f3wnie\u017c autorem tekst\u00f3w, re\u017cyserem i odtw\u00f3rc\u0105. W zespole znale\u017ali si\u0119 te\u017c m.in. Ma\u0142gorzata Tomczak, Bo\u017cena Mielniczek i Adam Buty\u0144ski. <\/p>\n\n\n\n

Do Wehiku\u0142u dotar\u0142y tak\u017ce komentarze z Niecodziennika, os\u00f3b mu obcych i Przyjaci\u00f3\u0142, niekt\u00f3re zacytujemy:<\/p>\n\n\n\n

– Zna\u0142em osobi\u015bcie, fotografowa\u0142em, ale niestety obrazki nie zachowa\u0142y si\u0119 u mnie. Fajny by\u0142 cz\u0142owiek<\/em> \u2013 W. Ko\u0142acz;<\/p>\n\n\n\n

– M\u00f3j s\u0105siad z klatki 9 ul. Galileusza. By\u0142 dobrym s\u0105siadem, lekarzem cz\u0142owiekiem !!!<\/em>  – T. Helwig;<\/p>\n\n\n\n

– Lechu mia\u0142 niezwyk\u0142\u0105 wyobra\u017ani\u0119, lekkie pi\u00f3ro i zdolno\u015bci w organizowaniu kabaretu w trudnych czasach cenzury i stanu wojennego… Humor i satyra pomaga\u0142y nie tylko nam – wykonawcom tekst\u00f3w Lecha, ale i naszej wiernej widowni g\u0142ogowskiej. Niezwyk\u0142e jest to, \u017ce z Kabaretem „P\u015aTYK” je\u017adzili\u015bmy zar\u00f3wno po okolicznych gminach jak i takich miastach, jak Wroc\u0142aw, Krak\u00f3w, Toru\u0144 itd… Ale nie tylko z tej strony znali\u015bmy Lecha\u2026 by\u0142 przede wszystkim lekarzem i cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry wielu ludziom pom\u00f3g\u0142 z czysto ludzkiego powodu… Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce dane mi by\u0142o go zna\u0107<\/em> – Bo\u017cena Pluci\u0144ska ( z domu Mielniczek);<\/p>\n\n\n\n

– Ludzi wielkich poznaje si\u0119 po czasie trwania pami\u0119ci o nich. Dlatego w imi\u0119 pami\u0119ci o Lechu chcieli\u015bmy si\u0119 jeszcze raz spotka\u0107 jako jego przyjaciele. Jego czas i potrzeba subtelnego wykpiwania prostactwa, ob\u0142udy i k\u0142amstw jest po czterdziestu latach nadal wa\u017cna i potrzebna – zmieni\u0142 si\u0119 ustr\u00f3j, ale realia niekoniecznie<\/em>… Adam Buty\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dr Lech Jankowski, ortopeda w gabinecie zabiegowym (zdj\u0119cie z Kroniki zespo\u0142u \u201eP\u015btyk\u201d, udost\u0119pnionej Wehiku\u0142owi przez dr Barbar\u0119 Modzelewsk\u0105- Jankowsk\u0105)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wrzesie\u0144 Wehiku\u0142 czasu sp\u0119dzi\u0142 w G\u0142ogowie i okolicy, od Legnicy do Zielonej G\u00f3ry. Czas na Dolnym \u015al\u0105sku bieg\u0142 aktywnie i w ruchu. Ponad 2700 przejechanych kilometr\u00f3w, odwiedzone muzea, galerie sztuki, o\u015brodki kultury, wystawy, zabytki. By\u0142y rozmowy ze znajomymi i nowopoznanymi. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1811"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1830,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1811\/revisions\/1830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}