{"id":1901,"date":"2023-03-07T16:21:54","date_gmt":"2023-03-07T15:21:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=1901"},"modified":"2023-03-07T16:21:54","modified_gmt":"2023-03-07T15:21:54","slug":"marzec-2023-rok-15-169","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2023\/03\/07\/marzec-2023-rok-15-169\/","title":{"rendered":"Marzec 2023 (rok 15\/169)"},"content":{"rendered":"\n

Rozpoczynamy pi\u0119tnasty rok<\/strong> Wehiku\u0142u czasu. Nie jest to okazja do specjalnego \u015bwi\u0119towania, cho\u0107 i by\u0142by nast\u0119pny pow\u00f3d. Ju\u017c po raz 250 ukazuje si\u0119 w tygodniku G\u0142os G\u0142ogowa<\/em> rubryka Wehiku\u0142u czasu ze zdj\u0119ciem i stosownym opisem. O tym piszemy w notce specjalnej ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

Koniec pewnej epoki<\/strong>. Na Ostrowie Tumskim 19 lutego rozpocz\u0119to rozbi\u00f3rk\u0119 charakterystycznego budynku Ligi Obrony Kraju (LOK).<\/p>\n\n\n\n

W 1968 r. zesp\u00f3\u0142 in\u017cynier\u00f3w, cz\u0142onk\u00f3w Klubu Oficer\u00f3w Rezerwy LOK, opracowa\u0142 w czynie spo\u0142ecznym dokumentacj\u0119 budowy bazy szkoleniowej LOK na bazie zachowanej konstrukcji szkieletowej obiektu przedwojennej rafinerii cukru na Ostrowie Tumskim. Na pocz\u0105tku lat 70. rozpocz\u0119to budow\u0119 siedziby. Od 1973 roku urz\u0105dzono w niej O\u015brodek Szkolenia Zawodowego Kierowc\u00f3w i Przysposobienia Obronno-Politycznego LOK.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00a0 Uroczyste otwarcie O\u015brodka LOK (fot. R. Sanojca, ze zbior\u00f3w M. Szatkowskiego)<\/p>\n\n\n\n

Znalaz\u0142y tu siedzib\u0119 kluby, prowadz\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 statutow\u0105: wodny, \u0142\u0105czno\u015bci, pracownia szkutnicza, OSZK, Klub OR i biura. Po blisko \u0107wier\u0107wieczu, kiedy G\u0142og\u00f3w nawiedzi\u0142a\u00a0wielka pow\u00f3d\u017a, mimo zaanga\u017cowania cz\u0142onk\u00f3w klub\u00f3w, nie uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 przed wod\u0105 cz\u0119\u015bci maj\u0105tku i znajduj\u0105cych si\u0119 w piwnicach archiw\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y zalane i zniszczone. Wraz ze zmianami gospodarczymi i spo\u0142ecznymi mala\u0142o zainteresowanie dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Wymy\u015blono wi\u0119c takie rozwi\u0105zanie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

By\u0142 LOK…B\u0119dzie blok (fot. Czytelnik Wehiku\u0142u – dzi\u0119kujemy)<\/p>\n\n\n\n

Z ostatniej chwili<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ukaza\u0142 si\u0119 przed kilkoma dniami w Lesznie i Wschowie ju\u017c XIII pokonferencyjny tom artyku\u0142\u00f3w i referat\u00f3w przedstawionych na kolejnej konferencji naukowej zorganizowanej tym razem w roku stulecia ustanowienia granicy pa\u0144stwowej pomi\u0119dzy Polsk\u0105 i Niemcami (1920 r.). Zawiera materia\u0142y badaczy zajmuj\u0105cych si\u0119 problemami pogranicza. Ich zainteresowania obj\u0119\u0142y wydarzenia od \u015bredniowiecza do 1939 roku. Recenzj\u0119 naukow\u0105 przedstawi\u0142 dr hab. Tomasz Nodzy\u0144ski, prof. UZ, a graficznie oprawi\u0142a Alina Mielcarek. Dzi\u015b prezentujemy ok\u0142adk\u0119 z informacj\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d artyku\u0142\u00f3w jest te\u017c praca autora Wehiku\u0142u czasu, jak i artyku\u0142y odnosz\u0105ce si\u0119 do roli nadgranicznej Festung G. W najbli\u017cszym czasie przedstawimy om\u00f3wienie w ramach cyklu Z lektur Wehiku\u0142u.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wydawnictwo Stowarzyszenia Czas ART zer Wschowy i Muzeum Okr\u0119gowego w Lesznie<\/p>\n\n\n\n

Wraz z ko\u0144cem ferii<\/strong> kresu dobieg\u0142a tegoroczna, XV \u201eZima w Twierdzy G\u0142og\u00f3w\u201d. Tradycyjna ju\u017c impreza dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w historii jest okazj\u0105 do prezentacji niedost\u0119pnych na co dzie\u0144 miejsc w G\u0142ogowie, jak r\u00f3wnie\u017c w bli\u017cszej i dalszej okolicy. W tym roku uczestnicy pojechali do Leszna, Szczecina i Wschowy i zwiedzili podziemia m.in. dworca kolejowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przed dworcem kolejowym w G\u0142ogowie \u2013 per\u0142\u0105 XX- wiecznego modernizmu (fot. dgl news)<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ukaza\u0142o si\u0119 II wydanie unikalnego atlasu historycznego. Jak informuje wydawca, uznana na rynku firma Demart, pierwsze wydanie sprzedano od 2008 roku w ilo\u015bci 45 tysi\u0119cy egzemplarzy po obu stronach Odry.<\/p>\n\n\n\n

G. Hryciuk, M. Ruchniewicz, W. Sienkiewicz, B. Szajnok, A. \u017bbikowski, Wysiedlenia, wyp\u0119dzenia i ucieczki 1939-1959. Atlas ziem Polski<\/strong>, wyd. II popr. i uzup., Warszawa 2023.<\/p>\n\n\n\n

Eleganckie, trwa\u0142e wydanie wymaga celebrowania lektury. Wi\u0119c z namaszczeniem przek\u0142adamy du\u017ce karty kredowego papieru.<\/p>\n\n\n\n

Po wst\u0119pie przedstawiaj\u0105cym struktur\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 ludno\u015bci Polski, Wolnego Miasta Gda\u0144ska, wschodnich obszar\u00f3w Niemiec oraz podzia\u0142y administracyjne, poznajemy gehenn\u0119 poszczeg\u00f3lnych narod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W ka\u017cdym rozdziale znajduje si\u0119 szeroki opis, wspomagany zwi\u0119z\u0142ym kalendarium i ilustrowany jest fotografiami przedstawiaj\u0105cymi sceny rodzajowe, wysiedlonych, jak r\u00f3wnie\u017c znaczki pocztowe czy np. dokumenty.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym elementem s\u0105 dokumenty \u017ar\u00f3d\u0142owe. Czasami fragmenty wspomnie\u0144 os\u00f3b, dokumenty polityczne, zawiadomienia i raporty. Niekt\u00f3re dokumenty zamieszczono w formie przedruk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Jednak o zasadniczej warto\u015bci pracy stanowi\u0105 mapy. Jest ich ponad 60. Czytelnie, prosto i zwi\u0119\u017ale opisane, przedstawiaj\u0105 przekrojowo i por\u00f3wnawczo ruchy grup ludno\u015bci na tle zmian terytorialnych i administracyjnych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po niedawnym okresie (mamy nadziej\u0119, \u017ce nieminionym), w trakcie, kt\u00f3rego G\u0142og\u00f3w \u017cy\u0142 odnalezieniem popiersia i steli pomnika Friedricha Schillera (Schillerdenkmal<\/em>) w Parku przy dawnej Promenadzie, przypominamy pomnik Friedricha Schillera znajduj\u0105cy si\u0119 we wroc\u0142awskim Parku Szczytnickim. Zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty po raz pierwszy 9 maja 1905 roku, w setn\u0105 rocznic\u0119 jego \u015bmierci, podobnie jak g\u0142ogowski. Zniszczony w 1945 roku, zosta\u0142 p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej odbudowany i ods\u0142oni\u0119ty 9 maja 1995 roku. Replik\u0119 popiersia wykona\u0142 wroc\u0142awski rze\u017abiarz greckiego pochodzenia. Natomiast na cokole dodatkowo umieszczono s\u0142owa z schillerowskiej Ody do rado\u015bci<\/em> – Wszyscy ludzie b\u0119d\u0105 bra\u0107mi (Alle Menschen werden Br\u00fcder<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

Pierwowz\u00f3r obiekt\u00f3w g\u0142ogowskiego i wroc\u0142awskiego pochodzi\u0142 najprawdopodobniej z r\u0119ki rze\u017abiarza Ludwiga Menzla, dla kt\u00f3rego wzorem by\u0142o dzie\u0142o Johanna H. Danneckera. Spogl\u0105daj\u0105c z zainteresowaniem na obiekt ze stolicy Dolnego \u015al\u0105ska, czekamy na powt\u00f3rne ods\u0142oni\u0119cie odnalezionego przez miejscowych pasjonat\u00f3w i poszukiwaczy pami\u0105tek z przesz\u0142o\u015bci z G\u0142ogowskiego Ruchu Odkrywc\u00f3w Tajemnic. Zdj\u0119cie otrzymali\u015bmy od jednej z g\u0142ogowianek zwracaj\u0105cych w trakcie w\u0119dr\u00f3wek uwag\u0119 na akcenty maj\u0105ce zwi\u0105zek z G\u0142ogowem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wroc\u0142awski pomnik Fryderyka Schillera wiosn\u0105 2022 r.<\/p>\n\n\n\n

1238<\/strong>, 19.03., 785 lat temu<\/strong>, zmar\u0142 w Kro\u015bnie Odrza\u0144skim ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk Brodaty, posta\u0107 wa\u017cna dla \u015bredniowiecznego G\u0142ogowa, \u015al\u0105ska i Polski w okresie rozbicia dzielnicowego. W\u0142a\u015bnie w chwili jego \u015bmierci min\u0119\u0142o sto lat od zgonu Boles\u0142awa Krzywoustego, kt\u00f3ry testamentem podzieli\u0142 swoje w\u0142adztwo. Henryk Brodaty, wybitny dziedzic podejmowa\u0142 wielkie starania na rzecz zjednoczenia. By\u0142 m\u0105drym politykiem i dobrym gospodarzem.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142 kolejnym synem ksi\u0119cia Boles\u0142awa I Wysokiego. Urodzi\u0142 si\u0119 w Legnicy w 1168 roku. Nast\u0119pc\u0105 sta\u0142 si\u0119 po przedwczesnej \u015bmierci starszego brata. Po\u015blubi\u0142 Jadwig\u0119, c\u00f3rk\u0119 Bertolda VI i Agnieszki Wety\u0144skiej co uwzgl\u0119dnia\u0142o \u017cywotne interesy polityczne ojca. W dniu \u015bmierci Boles\u0142awa Wysokiego (8 XII 1201) sta\u0142 si\u0119 on jedynym spadkobierc\u0105 w Ksi\u0119stwie. Do\u017cy\u0142 siedemdziesi\u0119ciu lat. W ko\u0144cu swojego d\u0142ugiego \u017cycia chorowa\u0142. Jak ocenia\u0142 Jan D\u0142ugosz w kronice \u201eotrzyma\u0142 on przydomek Henryk Brodaty, <\/p>\n\n\n\n

poniewa\u017c od chwili, gdy za zach\u0119t\u0105 swej \u017cony, \u015bwi\u0119tej Jadwigi, zacz\u0105\u0142 \u017cy\u0107 w celibacie, zapu\u015bci\u0142 brod\u0119 na wz\u00f3r braci (konwers\u00f3w) i porzuciwszy wspania\u0142e stroje b\u0142yszcz\u0105ce z\u0142otem i purpur\u0105, nosi\u0142 szaty we\u0142niane i skromne\u201d.
Pod koniec \u017cycia Henryk Brodaty by\u0142 bliski zjednoczenia kraju. Na przeszkodzie stan\u0105\u0142 konflikt na styku \u015bwieckiego pa\u0144stwa z duchowymi ambicjami ko\u015bcielnych hierarch\u00f3w. Tu\u017c przed \u015bmierci\u0105 zosta\u0142 ekskomunikowany. Zmar\u0142 w pi\u0105tek na zamku w Kro\u015bnie Odrza\u0144skim. Zosta\u0142 pochowany w bazylice klasztoru trzebnickiego, kt\u00f3rego by\u0142 fundatorem, a c\u00f3rka opatk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142og\u00f3w, jak uwa\u017ca Antoni Bok, by\u0142 dla Henryka Brodatego najwa\u017cniejszym, opr\u00f3cz Krosna, o\u015brodkiem w\u0142adzy ksi\u0105\u017c\u0119cej w zachodniej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska. Profesor B. Zientara podkre\u015bla udzia\u0142 ksi\u0119cia w wyposa\u017caniu kolegiaty.<\/p>\n\n\n\n

O zwi\u0105zkach i dzia\u0142aniach ksi\u0119cia w G\u0142ogowie wi\u0119cej w Glogopedii –
http:\/\/www.glogow.pl\/\u2026\/\u2026\/Henryk_I_Brodaty_a_G%C5%82og%C3%B3w<\/a> . Polecamy r\u00f3wnie\u017c ca\u0142y czas aktualn\u0105 pasjonuj\u0105c\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Wehiku\u0142owego Profesora – Benedykta Zientary, Henryk Brodaty i jego czasy<\/em>, Warszawa 1975 (lub wydania nast\u0119pne).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Para ksi\u0105\u017c\u0119ca – \u015bw. Jadwiga i Henryk Brodaty z dzie\u0107mi \u2013 z lewej Agnieszka, z prawej Henryk Pobo\u017cny z mieczem i Boles\u0142aw. Przed rodzicami Zofia i Konrad. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na herby \u015al\u0105ska (miniatura z tzw. Kodeksu Ostrowskiego \u017bywota \u015bw. Jadwigi; Fragm. obwoluty ksi\u0105\u017cki prof. B. Zientary).<\/p>\n\n\n\n

1763, 11.03., 260 lat temu<\/strong>, wnocy panowa\u0142 mr\u00f3z szczeg\u00f3lny a mimo to trwa\u0142y ruchy wojsk. Z G\u0142ogowa wymaszerowa\u0142y do Krosna oddzia\u0142y korpusu gen. Manteuffla. W trakcie noclegu w okolicy Bytomia Odrza\u0144skiego okaza\u0142o si\u0119, \u017ce siedmiu \u017co\u0142nierzy zamarz\u0142o w drodze. Tak donios\u0142a w zaambarasowaniu Kronika Zielonej G\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n

1798, 13.03., 225 lat temu<\/strong>, przyby\u0142a do twierdzy internowana i zes\u0142ana tu z rozkazu nowego kr\u00f3la pruskiego, Fryderyka Wilhelma III, metresa jego zmar\u0142ego ojca, Wilhelmina Enke, nosz\u0105ca tytu\u0142 hrabiny von Lichtenau. Z rozkazu dla komendanta, genera\u0142a majora Dessauniers wynika, \u017ce powinna zosta\u0107 obj\u0119ta \u015bcis\u0142ym nadzorem. Obowi\u0105zywa\u0142o j\u0105 m.in. codzienne meldowanie si\u0119 w komendanturze, zakazy przyjmowania go\u015bci i prowadzenia korespondencji. Mieszka\u0142a w domu tajnego radcy Bismarcka przy Jesuitenstr. 5.<\/p>\n\n\n\n

Ozdoba berli\u0144skich salon\u00f3w, bohaterka wielu skandali i wsp\u00f3\u0142autorka wielkiej afery gospodarczej, utrzymuje do\u015b\u0107 bliskie kontakty z bohem\u0105 g\u0142ogowsk\u0105. Obostrzenia swoj\u0105 drog\u0105, a wdzi\u0119k i \u00f3wczesne zasady wi\u0119zienia os\u00f3b wy\u017cszych stan\u00f3w pozwalaj\u0105 na niejak\u0105 os\u0142od\u0119 warunk\u00f3w pobytu w twierdzy. Przebywaj\u0105 wtedy w mie\u015bcie poeci, jak np. Ignacy Franciszek Holbein (Fontano), i jak twierdzono utalentowany muzyk Johan Samuel Hampe. Byli te\u017c arty\u015bci sceny, bo gra\u0142 zesp\u00f3\u0142 teatralny Doebbelina.\u00a0 Rok wcze\u015bniej, p\u00f3\u017aniejszy znany portrecista, malarz Alois Molinari odnawia\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 pojezuicki, znany dzi\u015b jako ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Bo\u017cego Cia\u0142a, a pomaga\u0142 mu dorastaj\u0105cy poeta Ernst Theodor Hoffmann.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M\u0142ody poeta Holbein z mi\u0142o\u015bci do pi\u0119knej hrabiny za\u0142atwia jej zgod\u0119 na wyjazd z twierdzy (18.10.1800). W\u015br\u00f3d warunk\u00f3w podyktowanych przez dw\u00f3r kr\u00f3lewski jest jednak zakaz powrotu do Berlina. Wysoka renta (4 tys. talar\u00f3w) umo\u017cliwia parze oblubie\u0144c\u00f3w osiedlenie si\u0119 we Wroc\u0142awiu. Tu poeta swoj\u0105 pi\u0119kn\u0105 muz\u0119 po\u015blubia. Jednak ma\u0142\u017ce\u0144stwo z kobiet\u0105 starsz\u0105 od oblubie\u0144ca o 23 lata nie wytrzymuje pr\u00f3by czasu<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pozosta\u0142o\u015b\u0107 centrum G\u0142ogowa w latach siedemdziesi\u0105tych XX wieku <\/p>\n\n\n\n

1843<\/strong>, na pocz\u0105tku marca, 180 lat temu<\/strong>, w roz\u015bwietlonym Teatrze Miejskim, w dniu inauguracji dzia\u0142alno\u015bci po kilkuletnim remoncie, u\u015bwietni\u0142 go koncert w\u0119gierskiego wirtuoza fortepianu Franciszka Liszta. J. Blaschke w swej Historii miasta i okolic <\/em>zapisa\u0142 tylko to wydarzenie. Wspomnia\u0142, \u017ce artysta gra\u0142 na podw\u00f3jnym fortepianie zbudowanym przez g\u0142ogowskiego budowniczego Pfeiffera. Instrument mia\u0142 podw\u00f3jn\u0105 klawiatur\u0119 oraz podw\u00f3jne dno rezonansowe. Jako anegdot\u0119 podano, \u017ce w przeddzie\u0144 koncertu odby\u0142a si\u0119 pr\u00f3ba techniczna, kt\u00f3r\u0105 potraktowano \u017cartobliwie jako \u201epr\u00f3b\u0119 na siedz\u0105co\u201d (Sitzprobe)<\/em> i rzeczywist\u0105 inauguracj\u0119, o czym poinformowano Mistrza.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pne dwa koncerty Liszta odby\u0142y si\u0119, jak zanotowa\u0142 Michael Saffle w pracy Liszt in Germany<\/em>, 3 marca 1843 roku. Lipskie pismo muzyczne (Allgemeine musikalische Zeitung<\/em>) o pobycie w G\u0142ogowie wspomina\u0142o tylko bardzo og\u00f3lnie, ale jednak potwierdzi\u0142o, \u017ce by\u0142y w marcu tego roku trzy koncerty. Niestety nieznane s\u0105 recenzje z koncert\u00f3w Liszta w G\u0142ogowie –<\/em> zapisali w swoim artykule Ryszard i Walentyna Klisowscy \u2013 Nie recenzowano tak\u017ce wielu innych koncert\u00f3w danych w 1843 roku przez Liszta na \u015al\u0105sku. Mia\u0142o to pewien wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsze publikacje opisuj\u0105ce wyst\u0119py Liszta w 1843 roku.<\/em> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wydarze\u0144 odbywa\u0142a si\u0119 przy pe\u0142nych salach, mimo berli\u0144skich cen bilet\u00f3w. Wej\u015bci\u00f3wka na koncert artysty mia\u0142a kosztowa\u0107 w tym czasie dwa talary za miejsce siedz\u0105ce i jednego talara za miejsce stoj\u0105ce. Inne ceny \u2013 wy\u017csze \u2013 obowi\u0105zywa\u0142y na koncertach charytatywnych. W tym przypadku liczono na wi\u0119ksz\u0105 hojno\u015b\u0107 meloman\u00f3w. W g\u0142ogowskim teatrze sezon artystyczny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wi\u0119c od wyst\u0119pu wielkiego artysty. Szkoda, \u017ce nie zachowa\u0142o si\u0119 wi\u0119cej \u015blad\u00f3w jego pobytu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Franciszek Liszt, dagerotyp Hermana Blow\u2019a z 1843 roku. (Ryszard Klisowski, Walentyna Wegrzyn-Klisowska, Franciszek Liszt na \u015al\u0105sku<\/em>, w: Zeszyty Lisztowskie III, Wroc\u0142aw 2011, s. 32)<\/p>\n\n\n\n

1871, 9.03., 152 lata temu<\/strong>, jak informowa\u0142a notatka z Niederschlesische Anzeiger<\/em> rozpocz\u0119to wyburzanie Bramy Odrza\u0144skiej, przez kt\u00f3r\u0105 przedostawano si\u0119 z twierdzy na Ostr\u00f3w Tumski. Resort wojny porozumia\u0142 si\u0119 wreszcie z miastem i sp\u00f3\u0142k\u0105 buduj\u0105c\u0105 lini\u0119 kolejow\u0105 na trasie Zielona G\u00f3ra-Wroc\u0142aw. Ust\u0119pstwo wojska polega\u0142o na tym, \u017ce linia kolejowa bieg\u0142a najkr\u00f3tsz\u0105 tras\u0105 nad Odr\u0105 przez umocnienia, na nasypie, kt\u00f3ry w przypadku zagro\u017cenia pe\u0142ni\u0142by funkcj\u0119 fortyfikacyjn\u0105. Wed\u0142ug wsp\u00f3\u0142czesnych, to wtedy odgrodzono miasto od Odry. Czas przej\u015bcia podziemnego i teren\u00f3w rekreacyjnych nad Odr\u0105 przyszed\u0142 znacznie p\u00f3\u017aniej. M\u0105dro\u015b\u0107 niekt\u00f3rych wojskowych i w\u0142odarzy miasta ocali\u0142a najcenniejszy zabytek z Bramy \u2013 pos\u0105gi \u015bwi\u0119tych Miko\u0142aja, Katarzyny i Marii z dzieci\u0105tkiem. Zosta\u0142y przeniesione do pobliskiej kamienicy Wenzkich, gdzie by\u0142y eksponowane w specjalnie urz\u0105dzonej wn\u0119ce. Szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi w uratowaniu rze\u017ab mia\u0142 genera\u0142 major Reinhold Wilhelm Weber. Pochodzi\u0142 z G\u0142ogowa, tu sp\u0119dzi\u0142 m\u0142odo\u015b\u0107, znalaz\u0142 \u017con\u0119 (g\u0142ogowianka, c\u00f3rka w\u0142a\u015bciciela apteki dworskiej) i tu pochowa\u0142 rodzic\u00f3w. Tu stawia\u0142 te\u017c pierwsze kroki w rzemio\u015ble wojskowym. W marcu 1938 roku w czasie wielkiej powodzi, kt\u00f3ra zmiot\u0142a wsie na prawym brzegu Odry, dowodzi\u0142 pododdzia\u0142em saper\u00f3w prowadz\u0105c dzia\u0142ania ratownicze. Darzy\u0142 swoje rodzinne miasto wielkim sentymentem. Niestety, figury nie przetrwa\u0142y wojny. Umieszczone w latach trzydziestych w kaplicy Herbersteina ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Stanis\u0142awa zosta\u0142y zniszczone w trakcie obl\u0119\u017cenia 75 lat temu. Relikty s\u0105 eksponowane w Muzeum Archeologiczno-Historycznym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Brama Odrza\u0144ska od strony Ostrowa Tumskiego (rys. Quast, 1870 r.)<\/p>\n\n\n\n

1895<\/strong>, 16.09., 128 lat temu<\/strong>, powi\u0119ksza\u0142 si\u0119 lodowy zator na Odrze w pobli\u017cu Widziszowa (Weidisch<\/em>). Zagra\u017caj\u0105c\u0105 okolic\u0119 powodzi\u0105, sytuacj\u0119 z niepokojem obserwowa\u0142 nadzorca odcinka rzeki (niem. Strommeister<\/em>) Lindner. Do jego zada\u0144 nale\u017ca\u0142a m.in. kontrola powierzonego odcinka. Wykonywa\u0142 pomiary zwi\u0105zane z wod\u0105 \u2013 wysoko\u015b\u0107 lustra wody, temperatury, prowadzi\u0142 kontrol\u0119 umocnienia brzeg\u00f3w, stale sprawdza\u0142 stan nurtu i zagro\u017cenia powodziowego. W sobot\u0119, jak informuje \u201eNiederschlesischer Anzeiger\u201d<\/em>, nadzorca Lindner chcia\u0142 spowodowa\u0107 rozszczelnienia tworz\u0105cego si\u0119 zatoru. Wraz z trzema lud\u017ami nad Odr\u0105 przyst\u0105pi\u0142 do dzia\u0142ania. Czterej stan\u0119li na pot\u0119\u017cnej krze, przez kt\u00f3r\u0105 chcieli dotrze\u0107 do zwa\u0142owiska. Ta jednak zacz\u0119\u0142a si\u0119 nagle porusza\u0107 i odp\u0142yn\u0119\u0142a. Na szcz\u0119\u015bcie kra sp\u0142yn\u0119\u0142a w stron\u0119 zalanej wod\u0105 ostrogi, na kt\u00f3r\u0105 m\u0119\u017cczy\u017ani wskoczyli. W mi\u0119dzyczasie mieszka\u0144cy Widziszowa zwodowali \u0142\u00f3d\u017a, kt\u00f3r\u0105 dosi\u0119gli b\u0119d\u0105cy w niebezpiecze\u0144stwie m\u0119\u017cczy\u017ani i dzi\u0119ki ich pomocy uda\u0142o si\u0119 zagro\u017conym dosi\u0119gn\u0105\u0107 sta\u0142ego l\u0105du.<\/p>\n\n\n\n

1900, 15.03., 123 lata temu<\/strong>, zagin\u0105\u0142 in\u017cynier, kapitan Fellenberg, oficer z Inspekcji Artyleryjskiej. Tego dnia (a by\u0142 to czwartek), kpt. Fellenberg uda\u0142 si\u0119 do fortu Luneta nad Jeziorem Zamkowym (Schlosssee-Lunette<\/em>)\u00a0na rozpoznanie mo\u017cliwo\u015bci bezpo\u015bredniej obrony mostu na prawym brzegu Odry. Poniewa\u017c nie wr\u00f3ci\u0142 na obiad, ani nie pojawi\u0142 si\u0119 na posiedzeniu Komisji Uzbrojenia przypuszczano, \u017ce przydarzy\u0142o mu si\u0119 jakie\u015b nieszcz\u0119\u015bcie. Wszechstronne poszukiwania prowadzono dopiero w sobot\u0119. W po\u0142udnie znaleziono jego cia\u0142o w fosie wspomnianej Lunety (denat by\u0142 w mundurze). 20 marca o 9 rano cia\u0142o zosta\u0142o przeniesione z kostnicy szpitala \u015bw. El\u017cbiety do ko\u015bcio\u0142a garnizonowego, gdzie msz\u0119 konsekrowa\u0142 pastor dywizji Pickert. Trumn\u0119 przewieziono\u00a0z wszystkimi honorami wojskowymi na stacj\u0119 kolejow\u0105, gdzie kompania odda\u0142a trzy salwy. Kondukt uda\u0142 si\u0119 do Dzier\u017coniowa, gdzie kapitan spocz\u0105\u0142 w grobie rodzinnym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Spojrzenie na fragment fortyfikacji Lunety i otaczaj\u0105cej j\u0105 fosy<\/p>\n\n\n\n

1911, 1.03., 112 lat temu<\/strong>,\u00a0rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 historia za\u0142o\u017conego przez dwudziestu m\u0142odzie\u0144c\u00f3w \u2013 \u017co\u0142nierzy miejscowego garnizonu i gimnazjalist\u00f3w klubu sportowego SC Preussen Glogau. <\/em>Dru\u017cyna pi\u0142ki no\u017cnej w tych latach, kiedy miasto wyrywa\u0142o si\u0119 z okow\u00f3w twierdzy, mia\u0142a k\u0142opoty ze znalezieniem sta\u0142ego boiska. Sytuacja si\u0119 uregulowa\u0142a po wybudowaniu stadionu miejskiego, ju\u017c przy Bismarckstra\u00dfe (dzi\u015b Wita Stwosza).\u00a0<\/em> Polecamy has\u0142o Dariusza A. Czaji w najnowszym zeszycie Encyklopedii Ziemi G\u0142ogowskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Znaczek klubowy (za: G\u0142os G\u0142ogowa)\u00a0<\/p>\n\n\n\n

1995, 1.03., 27 lat temu<\/strong>,\u00a0ks. Ryszard Dobro\u0142owicz jako przedstawiciel inwestora przekaza\u0142 plac budowy na Ostrowie Tumskim dw\u00f3m firmom wykonawczym. W wyniku rozstrzygni\u0119tego 22 lutego przetargu realizacj\u0119 zadania inwestycyjnego w kolegiacie powierzono Przedsi\u0119biorstwu Konserwacji Zabytk\u00f3w w G\u0142ogowie (odbudowa wie\u017cy kolegiackiej) i firmie Architektoniczno-Budowlanej Restauracji Zabytk\u00f3w \u201eArchitekton\u201d w G\u0142ogowie (odbudowa ko\u015bcio\u0142a kolegiackiego).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kolegiata przed rozpocz\u0119ciem odbudowy (fot. R. Bochanysz)<\/p>\n\n\n\n

2018<\/strong>, 9.03., 5 lat temu<\/strong>, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 przygoda, kt\u00f3ra trwa. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 dok\u0142adnie 9 marca, o godzinie 13:16, jak zapami\u0119ta\u0142 Messenger. Zast\u0119pczyni Naczelnego \u201eG\u0142osu G\u0142ogowa\u201d zacz\u0119\u0142a od nie\u015bmiertelnego \u2013 \u201eWitam (a potem). Tak sobie ogl\u0105dam Pana profil i my\u015bl\u0119, \u017ce czas najwy\u017cszy skorzysta\u0107 z Pana archiw\u00f3w. Mam tak\u0105 rubryk\u0119 \u201ePami\u0119tamy o starym G\u0142ogowie\u201d. Jest to foto i kr\u00f3tki opis. Dot\u0105d mieli\u015bmy zdj\u0119cia z muzeum \u2026\u201d. Propozycj\u0119 przyj\u0105\u0142em, tym bardziej \u017ce ni\u017cej na tej kolumnie ju\u017c blisko cztery lata wcze\u015bniej (od jesieni 2014) rubryk\u0119 \u201ePoznajmy G\u0142og\u00f3w na nowo\u201d zagospodarowa\u0142 najpierw Rafael Rokaszewicz, a p\u00f3\u017aniej Dariusz A. Czaja, kt\u00f3ry j\u0105 prowadzi do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Wys\u0142a\u0142em pierwsze zdj\u0119cia, uzgodnili\u015bmy, \u017ce b\u0119d\u0105 na nich te\u017c mieszka\u0144cy naszego miasta, a nie tylko \u201emury\u201d. A potem ju\u017c posz\u0142o rutynowo i zdarza\u0142a si\u0119 korespondencja typu: \u201eDzie\u0144 dobry, mamy ju\u017c ostatni odcinek do gazety, mog\u0119 prosi\u0107 kolejne?\u201d albo \u2013 \u201eserdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za kolejn\u0105 dostaw\u0119…\u201d. \u201eDzie\u0144 dobry. Graficzka przypomina, \u017ce ko\u0144cz\u0105 si\u0119 odcinki….\u201d, czy \u201eniestety, nie mog\u0119 otworzy\u0107 tekstu…\u201d. Jak m\u00f3wi\u0105 w \u201eG\u0142osie\u201d, s\u0105 czytelnicy, kt\u00f3rzy pono\u0107 od tej kolumny zaczynaj\u0105 lektur\u0119 numeru. A niedawno w rozmowie przypomnia\u0142 nam to jeden z nich. (pozdrawiam Ci\u0119 W\u0142adku).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Strona \u201eG\u0142osu\u201d z tamtego okresu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozpoczynamy pi\u0119tnasty rok Wehiku\u0142u czasu. Nie jest to okazja do specjalnego \u015bwi\u0119towania, cho\u0107 i by\u0142by nast\u0119pny pow\u00f3d. Ju\u017c po raz 250 ukazuje si\u0119 w tygodniku G\u0142os G\u0142ogowa rubryka Wehiku\u0142u czasu ze zdj\u0119ciem i stosownym opisem. O tym piszemy w notce … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1920,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1901\/revisions\/1920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}