{"id":2110,"date":"2024-01-06T13:54:22","date_gmt":"2024-01-06T12:54:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=2110"},"modified":"2024-01-06T18:28:52","modified_gmt":"2024-01-06T17:28:52","slug":"wehikul-czasu-styczen-2024-rok-15-179","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2024\/01\/06\/wehikul-czasu-styczen-2024-rok-15-179\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu\u00a0 – stycze\u0144 2024 (rok 15\/179)"},"content":{"rendered":"\n

Wydarzenia grudnia <\/strong>od pocz\u0105tku miesi\u0105ca determinuj\u0105 obchody \u015bwi\u0105teczne \u2013 \u015bw. Barbary (g\u00f3rnicza Barb\u00f3rka i artyleryjska Barbarka) czy Dni \u015bw. Miko\u0142aja (patrona miasta). W trakcie tych ostatnich odby\u0142o si\u0119 wiele imprez o r\u00f3\u017cnym charakterze. Zwr\u00f3ci\u0142y nasz\u0105 uwag\u0119 szczeg\u00f3lnie: <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dni \u015bw. Miko\u0142aja w G\u0142ogowie rozpoczyna wr\u0119czenie kluczy do miasta. (Fot. z arch. G\u0142og\u00f3w Nasze Miasto)<\/p>\n\n\n\n

Wystawa sta\u0142a <\/strong>„Blask z\u0142ota i srebra, czyli pieni\u0105dz w baroku” ze zbior\u00f3w w\u0142asnych, prezentowana w Muzeum Archeologiczno-Historycznym. Przedstawia skarb monet nowo\u017cytnych, odkryty blisko 20 lat temu podczas bada\u0144 archeologicznych na Starym Mie\u015bcie w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

Skarb liczy 5600 numizmat\u00f3w datowanych od 1497 do 1656 roku i wybitych na terenie wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w europejskich. Na wystawie zaprezentowano 392 obiekty u\u0142o\u017cone wed\u0142ug ich pochodzenia i chronologii, prezentuj\u0105c szeroki kontekst obejmuj\u0105cy okoliczno\u015bci odkrycia skarbu oraz t\u0142o epoki, z kt\u00f3rej pochodz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Tablica po\u015bwi\u0119cona Janowi Cybisowi<\/strong>, jednemu z najwybitniejszych koloryst\u00f3w, umieszczona zosta\u0142a na \u015bcianie g\u0142ogowskiej \u015bwi\u0105tyni i teraz ods\u0142oni\u0119ta z udzia\u0142em syna Artysty, Jacka. To bowiem w\u0142a\u015bnie w tym miejscu, w latach 1908\u20131916, uczy\u0142 si\u0119 w Kr\u00f3lewskim Gimnazjum Katolickim Jan Cybis. Wehiku\u0142 czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142 jednemu z epizod\u00f3w jego pobytu w G\u0142ogowie wi\u0119ksz\u0105 opowie\u015b\u0107, kiedy to przysz\u0142y artysta zosta\u0142 zaproszony, b\u0119d\u0105c jeszcze uczniem, jako korepetytor j\u0119zyka polskiego dla syn\u00f3w polskiego ziemianina za poblisk\u0105 granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tablica pami\u0119ci Jana Cybisa umieszczona na budynku, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142o si\u0119 g\u0142ogowskie gimnazjum katolickie.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d innych grudniowych<\/strong> fakt\u00f3w zwracamy uwag\u0119 na zmiany kadrowe w garnizonie, pr\u00f3by literackie okolicznych tw\u00f3rc\u00f3w i \u2026 poziom wody w Odrze, kt\u00f3ra wtargn\u0119\u0142a ju\u017c na plac Festynowy:<\/p>\n\n\n\n

29 grudnia 2023 po\u017cegna\u0142<\/strong> si\u0119 z g\u0142ogowsk\u0105 jednostk\u0105 i jej \u017co\u0142nierzami po dw\u00f3ch latach s\u0142u\u017cby w G\u0142ogowie pp\u0142k Wojciech Meketiuk, dow\u00f3dca 4 batalionu in\u017cynieryjnego. Obowi\u0105zki dow\u00f3dcy czasowo przej\u0105\u0142 major Bart\u0142omiej P\u0119dzik, kt\u00f3ry z g\u0142ogowsk\u0105 jednostk\u0105 zwi\u0105zany jest od kilkunastu lat. Natomiast jak si\u0119 dowiadujemy, od 15 stycznia dow\u00f3dc\u0105 batalionu i garnizonu zostanie pp\u0142k Wojciech Oleksy z 1 Pu\u0142ku Saper\u00f3w w Brzegu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przekazanie obowi\u0105zk\u00f3w i po\u017cegnanie dotychczasowego dow\u00f3dcy 29 grudnia 2023 r. (Fot. K. Chudzik)<\/p>\n\n\n\n

\u201eNohuman\u201d, komiks g\u0142ogowskiego<\/strong> autora i pozna\u0144skiego rysownika na pewno znajdzie swoich czytelnik\u00f3w. \u015awiat komiks\u00f3w jest Wehiku\u0142owi obcy (z wyj\u0105tkiem \u015bwiata Papcia Chmiela), ale od pocz\u0105tku sekunduje tw\u00f3rcy i poleca jego dzie\u0142o. Jak m\u00f3wi miejscowym mediom Autor scenariusza Bartosz Szynkarek: \u201eTo wsp\u00f3\u0142czesna ba\u015b\u0144 o ko\u0144cu \u015bwiata, to wielow\u0105tkowa opowie\u015b\u0107 o w\u0119dr\u00f3wce g\u0142\u00f3wnego, tajemniczego bohatera. W\u0119dr\u00f3wka w jednym kierunku \u2013 ku ko\u0144cowi i nowemu pocz\u0105tkowi, ku apokalipsie. Czasami powa\u017cna, czasami humorystyczna\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z kolei Jacek Kalinowski<\/strong>, mieszkaniec podg\u0142ogowskich Gr\u0119bocic, laureat konkurs\u00f3w literackich mia\u0142 si\u0119 szturmem wedrze\u0107 do elity tw\u00f3rc\u00f3w polskiego krymina\u0142u. Po Stefanie G\u00f3rawskim mamy na Ziemi G\u0142ogowskiej kolejnego autora z udanym debiutem literackim. Jego \u201eMiejsca cieniste\u201d znalaz\u0142y si\u0119 na trzecim miejscu w\u015br\u00f3d najlepszych ksi\u0105\u017cek kryminalnych 2023 roku.<\/p>\n\n\n\n

Stan alarmowy (450 cm)<\/strong> Odra w G\u0142ogowie osi\u0105gn\u0119\u0142a ju\u017c po po\u0142udniu 27 grudnia. Odczyt IMGW na godz. 15 pokaza\u0142 ju\u017c 451 cm. Stan na godzin\u0119 11.00, 31 grudnia 2023r. wskazywa\u0142 478 cm i cz\u0119\u015b\u0107 placu festynowego znalaz\u0142a si\u0119 pod wod\u0105. Jednak w\u0142asnie w ostatnim dniu Starego Roku woda zacz\u0119\u0142a opada\u0107. Rankiem 1 stycznia na wodowskazie widnia\u0142o ju\u017c 10 cm mniej, a 3 stycznia poni\u017cej stanu alarmowego (443 cm). Przypomnijmy, \u017ce stan ostrzegawczy wynosi 400 cm.   <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wysoki stan wody w 2010 r.<\/p>\n\n\n\n

O przesz\u0142o\u015bci szerzej <\/strong>piszemy ni\u017cej o jubileuszowych wydarzeniach:<\/p>\n\n\n\n

1974, stycze\u0144<\/strong>, 50 lat temu rozpocz\u0119to niwelacj\u0119 terenu pod budow\u0119 Huty Miedzi \u201eG\u0142og\u00f3w II\u201d.<\/p>\n\n\n\n

1978\/1979, na prze\u0142omie <\/strong>tych lat, 45 lat temu, jak m\u00f3wili satyrycy, padaj\u0105cy \u015bnieg nie przykry\u0142, a ods\u0142oni\u0142 faktyczny stan PRL w czasie \u201eZimy Stulecia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W styczniu 1984, <\/strong>40 lat temu, a prawie 40 lat po wojnie, w\u0142adze miasta podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o odbudowie ratusza.<\/p>\n\n\n\n

Stycze\u0144 2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wspomniana wy\u017cej uroczysto\u015b\u0107<\/strong> ods\u0142oni\u0119cia tablicy po\u015bwi\u0119conej Janowi Cybisowi przypomina, \u017ce zesp\u00f3\u0142 MAH wraz z p. Jackiem Cybisem przygotowuj\u0105cy wystaw\u0119 \u201eCybisowie\u201d zosta\u0142 w roku 2023 zg\u0142oszony do XI G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej. Konkurs zosta\u0142 rozstrzygni\u0119ty, ale niestety ze wzgl\u0119du na zbieg wielu powod\u00f3w Gala Nagrody si\u0119 nie odby\u0142a. W porozumieniu z Patronem, Prezydentem G\u0142ogowa, Rafaelem Rokaszewiczem i wsp\u00f3\u0142organizatorami zosta\u0142a przeniesiona i odb\u0119dzie si\u0119 wsp\u00f3lnie z kolejn\u0105 w roku 2024.<\/p>\n\n\n\n

Og\u0142aszamy, wi\u0119c XII edycj\u0119<\/strong> G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej \u2013 \u201eZ\u0142oty Bilet Czytelnik\u00f3w G\u0142ogowskiego Wehiku\u0142u czasu\u201d za rok 2023, o realizacji kt\u00f3rej b\u0119dziemy systematycznie informowali.<\/p>\n\n\n\n

Akcja \u201eZima w Twierdzy\u201d <\/strong>ju\u017c po raz 16.W trakcie najbli\u017cszej przerwy zimowej dla uczn\u00f3w woj. dolno\u015bl\u0105skiego w dniach od 15 do 27 stycznia w G\u0142ogowie b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o fortecznie. Tradycyjnie uczestnicy odwiedz\u0105 te\u017c zak\u0105tki bli\u017cszej i dalszej okolicy (Brzeg, Jelenia G\u00f3ra i Zielona G\u00f3ra).<\/p>\n\n\n\n

Zainteresowanych odsy\u0142amy do szczeg\u00f3\u0142owego kalendarza imprezy: www.glogow.pl\/turystyka\/images\/stories\/2024\/Zima2024\/plakat%20zima%202024%20may.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n

Zagadka zadana w Niecodzienniku<\/strong> sta\u0142a si\u0119 dla wielu czytelnik\u00f3w za trudna?  <\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie grudnia Wehiku\u0142 czasu w ramach umieszczonego na FB profilu Niecodziennik Wehiku\u0142u czasu zada\u0142 Czytelnikom zagadk\u0119 na przerwy w przed\u015bwi\u0105tecznych przygotowaniach. Za\u0142\u0105czona ni\u017cej ilustracja \u2013 pisali\u015bmy \u2013 \u201eto fragment przekroju poprzecznego przez budynek g\u0142ogowskiej \u015bwi\u0105tyni (okre\u015blenie rozumiane do\u015b\u0107 szeroko)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dwie podpowiedzi nie pomog\u0142y. Jedna mo\u017ce by\u0142a myl\u0105ca \u2013 przez okre\u015blenie \u015bwi\u0105tynia rozumieli\u015bmy \u015bwi\u0105tyni\u0119 sprawiedliwo\u015bci. Druga to umieszczony na rysunku adres \u2013 Kutrzeby 2, cho\u0107 pierwsza litera wyci\u0119ta. Ten schemat to przekr\u00f3j przez ryzalit i kondygnacje S\u0105du Powiatowego \u2013 g\u0142ogowskiej \u015bwi\u0105tyni sprawiedliwo\u015bci odbudowywanej po wojnie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Opisany wy\u017cej przekr\u00f3j, fragment dokumentacji budowlanej odbudowywanego gmachu S\u0105du. (Archiwum Wehiku\u0142u czasu)<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u (131)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pi\u0105ty z tom\u00f3w serii \u201eStudia Jagiellonica\u201d wydany w ubieg\u0142ym roku zawiera materia\u0142y kolejnej konferencji mediewistycznej.<\/p>\n\n\n\n

Jagiellonowie i ich \u015bwiat. Konflikty Jagiellon\u00f3w<\/strong>, pod red. Bo\u017ceny Czwojdrak, Jerzego Sperki, Piotra W\u0119cowskiego, Krak\u00f3w 2023<\/p>\n\n\n\n

\u015awiat Jagiellon\u00f3w to r\u00f3wnie\u017c i \u015al\u0105sk. I taki artyku\u0142 otwiera ten tom. Prof. Jerzy Sperka omawia temat \u201ePrzyja\u017a\u0144, wrogo\u015b\u0107, wsp\u00f3\u0142praca. Kr\u00f3l Jagie\u0142\u0142o wobec ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich\u201d. Temat jest obszerny, bowiem i wachlarz \u015bl\u0105skich ksi\u0119stw i ich w\u0142adc\u00f3w bardzo szeroki. Wzdf\u0142u\u017c po\u0142udniowo-zachodnich granic le\u017ca\u0142o kilkana\u015bcie pa\u0144stewek. Profesor skrupulatnie opisuje ich stosunki z wielkim s\u0105siadem. Profesor Sperka jest uznanym specjalist\u0105 tego okresu. Wehiku\u0142 mia\u0142 i osobisty, cho\u0107 \u201ezdalny\u201d, kontakt z Historykiem w sprawie ustalenia roli i miejsca Szafra\u0144c\u00f3w w historii G\u0142ogowa. Profesor bardzo dopom\u00f3g\u0142 osobi\u015bcie, w\u0142aczaj\u0105c si\u0119 w przes\u0142anie sugerowanych materia\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Znany w g\u0142ogowskim \u015brodowisku historyk\u00f3w i regionalist\u00f3w czeski badacz Petr Koz\u00e1k przedstawia za\u015b artyku\u0142 \u201eKonflikt \u2013 pami\u0119\u0107 \u2013 zapomnienie. Drobne impresje z panowania Jana Olbrachta i Zygmunta I na \u015al\u0105sku na prze\u0142omie XV i XVI wieku\u201d, w kt\u00f3rym szczeg\u00f3\u0142owo prezentuje rol\u0119 Jana Olbrachta w ksi\u0119stwie. Jednak najwa\u017cniejsze tezy dotycz\u0105 mitu Jana Karnkowskiego jako tyrana dla mieszczan g\u0142ogowskich. Ta \u201edrobna impresja\u201d, jak nazywa Autor, jest wa\u017cna dla walki z powielanym mitem.<\/p>\n\n\n\n

Martin \u010capsky z kolei w artykule \u201e[\u2026] aby jednocze\u015bnie zatrzyma\u0107 t\u0119 czesk\u0105 koron\u0119. Kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw II Jagiello\u0144czyk w konflikcie ze stanami czeskimi o przynale\u017cno\u015b\u0107 \u015al\u0105ska\u201d rzuca \u015bwiat\u0142o na d\u0105\u017cenie stan\u00f3w czeskich, by utrzyma\u0107 podleg\u0142o\u015b\u0107 \u015al\u0105ska Czechom. Pozosta\u0142e materia\u0142y s\u0105 r\u00f3wnie\u017c godne polecenia. Przedstawiamy je w spisie tre\u015bci dost\u0119pnym w za\u0142\u0105czniku na stronie wydawnictwa – https:\/\/vistulana.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Spis-tresci_Jag-5.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (13)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na placu Dworcowym w Zabrzu, kto ma chwil\u0119 czasu (oczekuj\u0105c np. na transport) i spokoju dostrze\u017ce w okolicy wielkiego popruskiego gmachu poczty urokliw\u0105, secesyjn\u0105 kamienic\u0119. Uwa\u017cny obserwator zauwa\u017cy na jej szczycie or\u0142a z eskulapem na piersi, a po bokach kolumny z wyobra\u017ceniami \u015awiatowida (a mo\u017ce Tryg\u0142awa?). Jest to jedna z najpi\u0119kniejszych w mie\u015bcie i najbardziej niezwyk\u0142ych budowli \u2013 Kamienica pod Or\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

Powsta\u0142a na pocz\u0105tku XX wieku, kiedy na skutek zmian uk\u0142adu komunikacyjnego i zamiaru uczynienia z placu Dworcowego miejsca reprezentacyjnego i presti\u017cowego (tu przypomnijmy, \u017ce Zabrze prawa miejskie otrzyma\u0142o dopiero w roku 1922), wyburzono dotychczasowe kamienice pod budow\u0119 monumentalnego gmachu Poczty Pruskiej. Ofiar\u0105 zmian urbanistycznych sta\u0142a si\u0119 te\u017c siedziba Apteki pod Or\u0142em (Adler-Apotheke). Tu na chwil\u0119 pozosta\u0144my przy tej nazwie popularnej, jak si\u0119 okazuje przy okre\u015blaniu plac\u00f3wek farmacji po obu stronach granicy. Wiele z nich utrzyma\u0142o nazw\u0119 do czas\u00f3w obecnych. Z drugiej strony pruskiego \u015al\u0105ska by\u0142a te\u017c apteka pod Or\u0142em w G\u0142ogowie. Cho\u0107 nie d\u0142ugo.<\/p>\n\n\n\n

Wracaj\u0105c do Zabrza. W nowym oddanym w 1905 roku budynku apteka otrzyma\u0142a siedzib\u0119 na parterze, utrzymuj\u0105c star\u0105 nazw\u0119, a wy\u017cej umieszczono wielk\u0105 p\u0142askorze\u017ab\u0119 or\u0142a, st\u0105d te\u017c wzi\u0119\u0142a si\u0119 i nazwa kamienicy. Jej w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 aptekarz dr Paul Skrzipiec. Po II wojnie \u015bwiatowej budowla przechodzi\u0142a r\u00f3\u017cne koleje, ale orze\u0142 trwa\u0142. O godz. 3:36 w nocy z 31 stycznia na 1 lutego 2023 r. \u2013 jak relacjonuj\u0105 mieszka\u0144cy \u2013 na strychu i dachu kamienicy rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 piek\u0142o. Na szcz\u0119\u015bcie po\u017car do\u015b\u0107 szybko ugaszono, mieszka\u0144com nic si\u0119 nie sta\u0142o. Jak wida\u0107 na prezentowanym zdj\u0119ciu, wykonanym 29 grudnia 2023 r., remont dachu i elewacji zako\u0144czono. W dalszym ci\u0105gu ozdabia budowl\u0119 orze\u0142, cho\u0107 apteki ju\u017c, jak wida\u0107, nie ma.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kamienica pod Or\u0142em przy ul. Dworcowej 9 w Zabrzu (fot. A. Gorzelak)<\/p>\n\n\n\n

1337,<\/strong> <\/strong>dopiero teraz pojawi\u0142a si\u0119 pierwsza wzmianka o domu mieszcza\u0144skim w G\u0142ogowie. Jego w\u0142a\u015bcicielem mia\u0142 by\u0107 H. Gysilher. Zapewne by\u0142 to dom drewniany, parterowy i kryty s\u0142om\u0105. O domostwach murowanych pojawiaj\u0105 si\u0119 wzmianki od roku 1360. Jednak dopiero w nast\u0119pnym stuleciu zacz\u0119to ogranicza\u0107 u\u017cywanie s\u0142omy w pokrywaniu dach\u00f3w i wprowadzano zakazy u\u017cywania drewna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ju\u017c cztery wieki p\u00f3\u017aniej mury miasta ogranicza\u0142y rozw\u00f3j budownictwa. Widok miasta od p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie, czyli od Ostrowa Tumskiego.<\/p>\n\n\n\n

1656<\/strong>, 26.01<\/strong>, pisali\u015bmy ju\u017c  w roku 2011, \u017ce<\/p>\n\n\n\n

w La Gazette (p\u00f3\u017aniejsza Gazette de France \u2013 najstarsza francuska gazeta), w Pary\u017cu, ukazuje si\u0119 informacja z G\u0142ogowa. Nieznany z nazwiska i narodowo\u015bci korespondent za\u0142o\u017cy\u0142 tu sobie punkt obserwacyjny dla przygl\u0105dania si\u0119 post\u0119pom armii szwedzkiej w najechanej Polsce. Dzi\u015b przesy\u0142a notatk\u0119 o zwyci\u0119stwie Krzysztofa \u017begockiego nad kilkusetosobowym oddzia\u0142em szwedzkim w pobliskiej Wielkopolsce. Starosta babimojski Krzysztof \u017begocki jest rzutkim partyzantem, kt\u00f3ry z sukcesem wyst\u0105pi\u0142 przeciw szwedzkiemu naje\u017ad\u017acy.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej uzyskali\u015bmy szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 wiadomo\u015b\u0107, wi\u0119c uzupe\u0142niamy powy\u017cszy tekst. Ot\u00f3\u017c autorem notki mia\u0142 by\u0107 sekretarz polskiej kr\u00f3lowej, \u017cony Jana Kazimierza Marii Ludwiki Gonzagi, Pierre des Noyers (1606-1693), kt\u00f3ry przebywa ju\u017c od kilku dni w G\u0142ogowie. Relacjonuje st\u0105d  swojej w\u0142adczyni sytuacj\u0119 w pobliskiej Wielkopolsce. W\u0142a\u015bnie dzi\u015b opisa\u0142, co si\u0119 sta\u0142o w Wieluniu.  Des Noyers sekretarzowa\u0142 Marii Ludwice od 1641 r. Ten dyplomata od 1680 roku by\u0142 te\u017c sekretarzem kr\u00f3lowej Marii Sobieskiej. I na zako\u0144czenie chcemy si\u0119 podzieli\u0107 w\u0105tpliwo\u015bciami, bowiem nie mo\u017cemy zweryfikowa\u0107 z powodu braku bezpo\u015bredniego dost\u0119pu do \u017ar\u00f3de\u0142 pisanych, czy nie dosz\u0142o jednak do zmiany nazwy miast z racji u\u017cywania kilku j\u0119zyk\u00f3w? W G\u0142ogowie czy w G\u0142og\u00f3wku na Opolszczy\u017anie? Tam przebywa\u0142 kr\u00f3l Jan Kazimierz, a wi\u0119c i jego dw\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n

1859<\/strong>, 17.01., <\/strong>przychodzi w G\u0142ogowie na \u015bwiat Bernhard von Hindenburg (zm. 23.02.1932r., w Lubece), m\u0142odszy brat prezydenta Niemiec Paula von Hindenburga. W latach 1878-92 zwi\u0105zany z wojskiem. Po zako\u0144czeniu w stopniu porucznika kariery wojskowej osiad\u0142 w Dre\u017anie, gdzie zaj\u0105\u0142 si\u0119 pisaniem. Napisa\u0142 m.in. biografi\u0119 swojego brata. (Paul von Hindenburg. Ein Lebensbild<\/em>, 1915.; wznowienia pod tytu\u0142em: Feldmarschall von Hindenburg. <\/em>Ein Lebensbild<\/em>, 1915). Jest te\u017c autorem kr\u00f3tkich opowie\u015bci oraz sztuk teatralnych. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fragment przet\u0142umaczy\u0142 dla Wehiku\u0142u Marcin B\u0142aszkowski. Pochodzi z wydanej w 1923 r. ksi\u0105\u017cki pod tytu\u0142em Gedankensplitter, Gedichte, M\u00e4rchen<\/em> (My\u015bli niepozbierane, wiersze, bajki). Znalaz\u0142 si\u0119 w niej wyb\u00f3r maksym na r\u00f3\u017cne tematy, kilka utwor\u00f3w poetyckich, trzy kr\u00f3tkie bajki oraz fragment wcze\u015bniej wydanej powie\u015bci Bernsteink\u00f6nig (Bursztynowy kr\u00f3l)<\/em>, prezentowany przez Wehiku\u0142 ju\u017c w 2011 r. Dzi\u015b przedstawiamy bajk\u0119 \u2013 przypowie\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Stara ksi\u0105\u017cka<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  By\u0142a sobie rupieciarnia, albo co\u015b podobnego.<\/p>\n\n\n\n

Niewiele \u015bwiat\u0142a wpada\u0142o przez ma\u0142e okienko, ale mia\u0142o ono kolorowe szyby a stare skrzypce, kt\u00f3re sta\u0142y w k\u0105cie, bo nie mia\u0142y ju\u017c strun oraz stary kocio\u0142ek na herbat\u0119, kt\u00f3ry niegdy\u015b szumia\u0142, k\u0142\u00f3ci\u0142y si\u0119 o to, poprzez kt\u00f3r\u0105 z szyb \u015bwiat wygl\u0105da\u0142 najlepiej. Ale zgadza\u0142y si\u0119 co do tego, \u017ce okno w ich rupieciarni mia\u0142o poetyck\u0105 natur\u0119, wiedzia\u0142o jak obrazom na zewn\u0105trz nada\u0107 sw\u00f3j kolor.<\/p>\n\n\n\n

  Jednak w oknie by\u0142a dziura a stara ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra le\u017ca\u0142a na parapecie, wyja\u015bni\u0142a, \u017ce przez dziur\u0119 wszystko wygl\u0105da przecie\u017c najpi\u0119kniej, gdy\u017c wida\u0107 prawdziwy obraz.<\/p>\n\n\n\n

– Nie masz artystycznego zmys\u0142u – oznajmi\u0142 kocio\u0142ek i uderzy\u0142 oderwanym uchem w sw\u00f3j p\u0119katy brzuch. – Jak w og\u00f3le \u015bmiesz si\u0119 miesza\u0107, jeste\u015b przecie\u017c jedynie ksi\u0105\u017ck\u0105 z bajkami, w kt\u00f3rej nie ma w og\u00f3le prawdy, a jedynie wymy\u015blone k\u0142amstwa.<\/p>\n\n\n\n

– Tak? – powiedzia\u0142a ksi\u0105\u017cka \u2013 Bajki w og\u00f3le nie s\u0105 wymy\u015blane, one s\u0105 po prostu wok\u00f3\u0142, \u015bpi\u0105 w promieniach s\u0142o\u0144ca i w \u015bwietle ksi\u0119\u017cyca, lataj\u0105 wok\u00f3\u0142 w powietrzu i \u0142apie si\u0119 je tak, jak dziecko \u0142apie motyla. Z tego powodu po\u0142o\u017cono mnie przed laty tutaj, na parapecie. Kiedy s\u0142o\u0144ce \u015bwieci przez dziur\u0119, ostro\u017cnie otwieram do po\u0142owy moj\u0105 ok\u0142adk\u0119; kiedy promienie gubi\u0105 si\u0119 we wn\u0119trzu, szybko si\u0119 zamykam. Najlepsze z\u0142ote nici uchodz\u0105 na powr\u00f3t, ale niekt\u00f3re wy\u0142apuj\u0119, zostaj\u0105 wtedy ze mn\u0105 i to s\u0105 bajki; takie bajki m\u00f3wi\u0105 zawsze prawd\u0119, przecie\u017c pewnie wiecie, \u017ce promienie s\u0142o\u0144ca nigdy nie k\u0142ami\u0105.<\/p>\n\n\n\n

– Gdybym tylko m\u00f3g\u0142 jeszcze zap\u0142aka\u0107 \u2013 westchn\u0119\u0142y skrzypce \u2013 wywabi\u0142bym wtedy bajki spod twojej ok\u0142adki.<\/p>\n\n\n\n

    – Wy nie rozumiecie nic z opowie\u015bci dla m\u0142odzie\u017cy – odpowiedzia\u0142a ksi\u0105\u017cka. – Bajek nie mo\u017cna ujarzmi\u0107, ch\u0119tnie ulatuj\u0105 w ca\u0142y \u015bwiat i pozostaj\u0105 tam na zawsze. Dlatego trzeba je oprawia\u0107, \u017ceby pozosta\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

  Nagle s\u0142ycha\u0107 by\u0142o u drzwi do rupieciarni, \u017ce kto\u015b przekr\u0119ca klucz, wi\u0119c wszyscy zamilkli. Wszed\u0142 pewien stary cz\u0142owiek i prowadzi\u0142 za r\u0119k\u0119 ch\u0142opca. Rozgl\u0105dali si\u0119 wok\u00f3\u0142 a skrzypce pomy\u015bla\u0142y, \u017ce to ich potrzebuj\u0105, a kocio\u0142ek na herbat\u0119 pomy\u015bla\u0142, \u017ce zn\u00f3w zostanie wype\u0142niony gor\u0105c\u0105 wod\u0105, ale poszukuj\u0105cy przeszli obok nich. Przy oknie ch\u0142opiec zatrzyma\u0142 si\u0119 i powiedzia\u0142 – Zobacz, wujku, stara, zakurzona ksi\u0105\u017cka!<\/p>\n\n\n\n

  Stary cz\u0142owiek odpowiedzia\u0142 – W\u0142a\u015bnie tego szukam! To jest ksi\u0105\u017cka z bajkami, kiedy si\u0119 j\u0105 czyta, cz\u0142owiek zn\u00f3w staje si\u0119 m\u0142ody.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Biografia starszego brata<\/p>\n\n\n\n

1913<\/strong>, 8.01<\/strong>., wczoraj, 4 stycznia, w obecno\u015bci przedstawicieli w\u0142adz, odby\u0142o si\u0119 uroczyste po\u015bwi\u0119cenie oficerskiego kasyna wybudowanego przez miasto G\u0142og\u00f3w dla dw\u00f3ch tutejszych batalion\u00f3w 3 pozna\u0144skiego pu\u0142ku piechoty nr 58. (III batalion stacjonowal we Wschowie). Z tej okazji w nowej sali kasyna odby\u0142 si\u0119 bankiet. Miasto podarowa\u0142o \u017cyrandol z kutego \u017celaza do westybulu. Koszty budowy kasyna wynios\u0142y ok. 80 tys. marek; ponadto ok. 15-20 tys. marek przeznaczono na wyposa\u017cenie wn\u0119trz itp. Administracja wojskowa wydzier\u017cawi\u0142a od miasta kasyno na trzydzie\u015bci lat za roczny czynsz w wysoko\u015bci 6 tys. marek. Po up\u0142ywie tych trzydziestu lat do Skarbu Pa\u0144stwa b\u0119dzie nale\u017ca\u0142o albo dalsze wydzier\u017cawienie kasyna, albo jego nabycie po szacunkowej warto\u015bci. Po likwidacji pu\u0142ku po zako\u0144czeniu Wielkiej Wojny (I WS) obiekt przy obecnej ul. Daszy\u0144skiego trafi\u0142 do dyspozycji miasta. Rozbudowywany w latach 30. garnizon nowy klub oficerski uzyska\u0142 w pobli\u017cu powi\u0119kszanych koszar Alsen, kt\u00f3re otrzyma\u0142y imi\u0119 Marsza\u0142ka Hindenburga. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Budynek kasyna (Regimenthaus<\/em>) garnizonowego pu\u0142ku piechoty w czasach Wielkiej Wojny<\/p>\n\n\n\n

1918<\/strong>, 15.01.,<\/strong> lokalna prasa donios\u0142a, \u017ce na wniosek miasta G\u0142ogowa minister nauki wyrazi\u0142 zgod\u0119 na przekszta\u0142cenie Realschule<\/em> (szko\u0142y realnej, kszta\u0142c\u0105cej w dziedzinach praktycznych, maj\u0105cych przyda\u0107 si\u0119 uczniom w \u017cyciu, tak, aby byli oni jak najbardziej warto\u015bciowi dla pa\u0144stwa, r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od gimnazjum z wykszta\u0142ceniem klasycznym, w tym greka i \u0142acina) na Oberschule<\/em> (szko\u0142a realna stopnia licealnego). Jak poda\u0142a gazeta, na Wielkanoc 1918 r. zostanie otwarta si\u00f3dma klasa gimnazjalna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W roku 1909, 30 wrze\u015bnia oddano do u\u017cytku przepi\u0119kny i funkcjonalny budynek Szko\u0142y Realnej, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 architekt miejski Wilhelm Wagner (widok\u00f3wka ze zbior\u00f3w S. Krawczyka).<\/p>\n\n\n\n

1974<\/strong>, stycze\u0144<\/strong>, Wroc\u0142awskie Przedsi\u0119biorstwo Rob\u00f3t In\u017cynieryjnych Budownictwa Przemys\u0142owego rozpocz\u0119\u0142o niwelacj\u0119 grunt\u00f3w pod budow\u0119 kolejnej huty miedzi. W kwietniu tego roku wmurowano akt erekcyjny. W \u017bukowicach mia\u0142a powsta\u0107 Huta Miedzi G\u0142og\u00f3w II, nowoczesny, oparty o nieznan\u0105 do tej pory nowoczesn\u0105 technologi\u0119 wytopu miedzi. W piecu zawiesinowym w trakcie jednego procesu mia\u0142a by\u0107 wytapiana mied\u017a blister. Doskona\u0142o\u015b\u0107 powsta\u0142y metal mia\u0142 uzyskiwa\u0107 w trakcie elektrolizy. Po czterech latach, te\u017c w styczniu, pop\u0142yn\u0119\u0142a pierwsza mied\u017a z pieca zawiesinowego. T\u0119 technologi\u0119 \u2013 udoskonalan\u0105 latami \u2013 zastosowano obecnie w modernizowanej Hucie numer jeden (HMG I). 20 stycznia 2017 r., czyli 39 lat p\u00f3\u017aniej z udzia\u0142em Prezydenta Rzeczypospolitej Andrzeja Dudy uruchomiono, jak pisz\u0105 hutnicy, \u201enajwi\u0119ksz\u0105 na \u015bwiecie instalacj\u0119 pieca zawiesinowego i pieca elektrycznego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W tym te\u017c roku (11 kwietnia), po raz drugi od 1971 r., hut\u0119 odwiedzi\u0142 E. Gierek. (fot. I. Bambrowicz, ze zbior\u00f3w Z. Lipowskiego)<\/p>\n\n\n\n

1979<\/strong>, stycze\u0144<\/strong>,  rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 intensywnymi opadami \u015bniegu, kt\u00f3re trwa\u0142y ca\u0142\u0105 sylwestrow\u0105 noc. Sparali\u017cowa\u0142y ca\u0142y kraj. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 27 grudnia 1978 roku. To wtedy z p\u00f3\u0142nocy zacz\u0119\u0142o do Polski dociera\u0107 mro\u017ane powietrze.<\/p>\n\n\n\n

29 grudnia z G\u0142ogowa Wehiku\u0142 wyjecha\u0142 do Warszawy na zaplanowan\u0105 studenck\u0105 imprez\u0119 kultowym poci\u0105giem po\u015bpiesznym, zwanym \u201e\u017caga\u0144skim\u201d, kt\u00f3ry odchodzi\u0142 z dworca po godz. 23.00. Ju\u017c w drodze na stacj\u0119 czu\u0142o si\u0119 szczypanie mrozu, cho\u0107 jeszcze \u015bnieg nie pada\u0142.<\/p>\n\n\n\n

W Warszawie pojawi\u0142 si\u0119 bia\u0142y puch od po\u0142udnia w Sylwestra, ale nie by\u0142o jeszcze k\u0142opot\u00f3w z dostaniem si\u0119 na zaplanowane imprezy. Gorzej by\u0142o z powrotem. Z Muranowa pod Hotel \u201eForum\u201d szed\u0142em nieod\u015bnie\u017conymi chodnikami. Ulice by\u0142y bia\u0142e, a torami tramwajowymi \u015brodkiem Al. Jerozolimskich pomykali na bieg\u00f3wkach narciarze. Ok 5.00 nad ranem w Nowy Rok na przystanku MZK przy Rotundzie czeka\u0142y tlumy balowicz\u00f3w. Czerwony Jelcz, zwany og\u00f3rkiem, zosta\u0142 wzi\u0119ty szturmem. Na Prag\u0119 i Groch\u00f3w jecha\u0142 powoli, ale dojecha\u0142. W akademiku na \u201eKickiego\u201d zabawa zyska\u0142a nowe \u017cycie, bo dostarczy\u0142 balowicz\u00f3w z 10- godzinnym op\u00f3\u017anieniem poci\u0105g z Lublina.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Od\u015bnie\u017canie skrzy\u017cowania ul. Jedno\u015bci Robotniczej i ul. K. \u015bwierczewskiego (obecnie W. Sikorskiego) (fot. z archiwum TG)<\/p>\n\n\n\n

Na ziemi g\u0142ogowskiej w wojew\u00f3dztwie legnickim sta\u0142o si\u0119 tak jak i w kraju \u2013 sparali\u017cowana komunikacja, awarie sieci ciep\u0142owniczej i wodoci\u0105gowej, telekomunikacyjnej i energetycznej. Ale mieszka\u0144cy r\u00f3wnie\u017c \u015bwi\u0119towali nadej\u015bcie Nowego Roku. Dzie\u0144 ods\u0142oni\u0142 now\u0105, gro\u017an\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u00d3wczesna sytuacja utkwi\u0142a w pami\u0119ci wielu mieszka\u0144c\u00f3w, ich wspomnienia trafi\u0142y do okoliczno\u015bciowych wydawnictw, w\u0142\u0105cznie z obszernym kalendarium jubileuszowym g\u0142ogowskiej Huty.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b przytaczamy fragmenty relacji z \u201eKonkret\u00f3w\u201d \u2013 tygodnika Zag\u0142\u0119bia Miedziowego, kt\u00f3ry ju\u017c w pierwszych numerach roku 1979 obszernie informowa\u0142 o \u201ewalce\u201d z mrozem i \u015bniegiem, oczywi\u015bcie zgodnie z retoryk\u0105 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w tym czasie\u2026<\/p>\n\n\n\n

\u201eMr\u00f3z, opady \u015bniegu i zawieje \u015bnie\u017cne utrudniaj\u0105 funkcjonowanie zak\u0142ad\u00f3w pracy i normalne \u017cycie spo\u0142ecze\u0144stwa. Atak zimy da\u0142 si\u0119 najdotkliwiej odczu\u0107 w komunikacji i transporcie, energetyce i ciep\u0142ownictwie. Do wielu mieszka\u0144 przesta\u0142o dociera\u0107 ciep\u0142o. Na skutek ogranicze\u0144 energetycznych podj\u0119to decyzje o przerwaniu pracy wielu zak\u0142ad\u00f3w\u2026\u201d \u2013 stwierdza\u0142a obraduj\u0105ca 4 stycznia Egzekutywa KW PZPR w Legnicy.<\/p>\n\n\n\n

\u201eW drugi dzie\u0144 roku na torach wojew\u00f3dztwa legnickiego pracowa\u0142o w kilkunastostopniowym mrozie przy od\u015bnie\u017caniu 132 kolejarzy, 127 \u017colnierzy i 104 osoby wydelegowane przez zak\u0142ady pracy. Bez przerwy by\u0142y w ruchu p\u0142ugi \u015bnie\u017cne, 15 lekkich i 4 ci\u0119\u017ckie miotacze ognia\u2026\u201d (zapisy z numeru 1\/1979 z 5 stycznia).<\/p>\n\n\n\n

Czes\u0142aw Gmitruk \u2013 zast\u0119pca dyrektora Huty Miedzi \u201eG\u0142og\u00f3w\u201d relacjonowa\u0142 w numerze drugim:<\/p>\n\n\n\n

z powodu wy\u0142\u0105czenia energii musieli\u015bmy zatrzyma\u0107 piece. 2 stycznia nie przyjecha\u0142o a raczej nie dotar\u0142o do pracy blisko trzysta os\u00f3b. Z wyj\u0105tkiej jednej linii autobusowej przewozu pracownik\u00f3w nie dociera\u0142y \u017cadne pojazdy. Tym, kt\u00f3rzy ju\u017c dojechali zapewnili\u015bmy miejsca w hotelach. Dostarczamy do hal gor\u0105c\u0105 zup\u0119, mleko i herbat\u0119. Najpowa\u017cniejsze k\u0142opoty mamy z roz\u0142adunkiem w\u0119gla i koncentratu. Urz\u0105dzenia otwieraj\u0105ce wagony s\u0105 oblodzone. W normalnych warunkach roz\u0142adowywanie trwa kilka minut, teraz kilka godzin. Do tych prac musimy anga\u017cowa\u0107 ludzi z produkcji. Trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce opr\u00f3cz potrzebnej pary technologicznej, musimy wytwarza\u0107 kalorie dla miasta. Z uwagi na silne mrozy uruchomili\u015bmy w elektrociep\u0142owni dodatkowy kocio\u0142 \u2026 (Konkrety nr 2\/1979, 12.01.1979).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jedna z zasypanych osiedlowych uliczek w trakcie od\u015bnie\u017cania (fot. z archiwum TG)<\/p>\n\n\n\n

1984<\/strong>, stycze\u0144<\/strong>, w\u0142adze miasta podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o odbudowie ratusza. Po przeprowadzeniu bada\u0144 i analizy historycznej oraz na wniosek Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w przyj\u0119to koncepcj\u0119 odbudowy ratusza w kszta\u0142cie, jaki mia\u0142 przed rokiem 1945. Oczywi\u015bcie wprowadzono pewne zmiany wynikaj\u0105ce cho\u0107by z potrzeb nowych wymog\u00f3w komunikacji. Jednak generalnie nie narusza\u0142y one historycznych bry\u0142 obiektu.<\/p>\n\n\n\n

Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, w maju, rozpocz\u0119to odgruzowanie obiektu i przyst\u0105piono do pierwszych prac budowlanych. Autorem projektu i generalnym wykonawc\u0105 odbudowy by\u0142o \u00f3wczesne Przedsi\u0119biorstwo Pa\u0144stwowe \u201ePracownie Konserwacji Zabytk\u00f3w Wroc\u0142aw\u201d. Po 1990 r. firma przesz\u0142a proces prywatyzacji i dzia\u0142a\u0142a jako \u201ePracownie Konserwacji Zabytk\u00f3w Sp. z o.o.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ratusz w trakcie odbudowy (z rodzinnego albumu Wehiku\u0142u)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wydarzenia grudnia od pocz\u0105tku miesi\u0105ca determinuj\u0105 obchody \u015bwi\u0105teczne \u2013 \u015bw. Barbary (g\u00f3rnicza Barb\u00f3rka i artyleryjska Barbarka) czy Dni \u015bw. Miko\u0142aja (patrona miasta). W trakcie tych ostatnich odby\u0142o si\u0119 wiele imprez o r\u00f3\u017cnym charakterze. Zwr\u00f3ci\u0142y nasz\u0105 uwag\u0119 szczeg\u00f3lnie:  Dni \u015bw. Miko\u0142aja … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2110"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2129,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2110\/revisions\/2129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}