Jak informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, o tej porze w Polsce nie by\u0142o tak ciep\u0142o od ponad 100 lat. \u201eNie tyle wiosna przychodzi wcze\u015bniej, co skraca si\u0119 zima\u201d – skomentowa\u0142 rzecznik IMiGW Grzegorz Walijewski. \u201e\u015arednie dobowe temperatury w lutym by\u0142y bli\u017csze tym kwietniowym ni\u017c marcowym\u201d.<\/p>\n\n\n\n Wiosna na pocz\u0105tku marca 2024 r. w ogrodzie w Grochowicach. Krzewy forsycji ju\u017c przekwitaj\u0105? (fot. J. Baraniecki)<\/p>\n\n\n\n \u201eOdra \u2013 wizja rzeki<\/strong> w aspekcie adaptacji do zmian klimatu i wsp\u00f3\u0142czesnych wyzwa\u0144 spo\u0142eczno-ekonomicznych” to temat konferencji w G\u0142ogowie (22.02.).<\/strong><\/p>\n\n\n\n W Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich trwa dzi\u015b (22.02.) konferencja z udzia\u0142em przedstawicieli samorz\u0105d\u00f3w, organizacji oraz instytucji odpowiedzialnych za tworzenie warunk\u00f3w do podejmowania decyzji zwi\u0105zanych z rozwojem Odry i jej doliny na odcinku od Wroc\u0142awia do Nowej Soli.\u00a0\u00a0To kolejna debata po\u015bwi\u0119cona\u00a0Odrze. Rozmawiano o tym, jak jest, a jak by\u0107 powinno. Przypomniano katastrof\u0119 na Odrze z 2022 roku. Organizatorzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce jest \u201enajwy\u017cszy czas zmieni\u0107 wizerunek Odry, kt\u00f3ra w \u015bwiadomo\u015bci Polak\u00f3w kojarzy si\u0119 teraz z brudnym \u015bciekiem prowadz\u0105cym du\u017co soli. A to jest niezwykle bogata przyrodniczo i bardzo cenna rzeka, kt\u00f3ra jest te\u017c osi\u0105 dla rozwoju dla tego regionu\u201d.<\/p>\n\n\n\n Uczestnicy konferencji w g\u0142ogowskim Zamku (fot. My G\u0142og\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n Przed nami wybory<\/strong> samorz\u0105dowe. Czworo kandydat\u00f3w: \u017baneta Baczy\u0144ska z PO, Adam Borysiewicz z g\u0142ogowskiej Trzeciej Drogi rekomendowany przez PSL, Rafael Rokaszewicz dotychczasowy Prezydent oraz Wojciech Zubowski, pose\u0142 PiS i kandydat ze swojego komitetu ubiega\u0107 si\u0119 b\u0119dzie 7 kwietnia o wyb\u00f3r na pi\u0119cioletni\u0105 kadencj\u0119. Te komitety wystawi\u0142y r\u00f3wnie\u017c kandydat\u00f3w do Rady Miasta i Rady Powiatu. Starost\u0119 wybiera Rada Powiatu. W\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w wiele znanych, zas\u0142u\u017conych dla miasta i powiatu os\u00f3b. Powodzenia.90 urodziny obchodzi <\/strong>dr Leopold G\u00f3ral. Chirurg, spo\u0142ecznik, Honorowy Obywatel G\u0142ogowa. Przyjaciel i Czytelnik Wehiku\u0142u czasu. Pi\u0119\u0107 lat temu przekazali\u015bmy Leopoldowi \u201eZ\u0142oty Bilet G\u0142ogowskiego Wehiku\u0142u czasu\u201d.W dyplomie do niego zapisali\u015bmy, \u017ce \u201ezosta\u0142 przyznany Honorowemu Obywatelowi G\u0142ogowa, chirurgowi dzieci du\u017cych i ma\u0142ych, animatorowi honorowego krwiodawstwa, pszczelarzowi i gaw\u0119dziarzowi, za obecno\u015b\u0107 w przestrzeni spo\u0142ecznej G\u0142ogowa, zapisywanie historii g\u0142ogowskiej medycyny i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Wehiku\u0142em\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ad multos annos doktorze Leopoldzie!<\/p>\n\n\n\n Dr Leopold G\u00f3ral, zawsze u\u015bmiechni\u0119ty. Tu w chwili przyjmowania wyr\u00f3\u017cnienia Wehiku\u0142u czasu prezentowa\u0142 optymizm i rado\u015b\u0107 z dnia codziennego. Obok kier. Dariusz Zaj\u0105czkowski\u00a0 z g\u0142ogowskiego rejonu GDDKiA.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pny Wehiku\u0142 \u2013 kwietniowy<\/strong> uka\u017ce si\u0119 ju\u017c po \u015awi\u0119tach Wielkanocnych, po wyborach samorz\u0105dowych i po zako\u0144czeniu II G\u0142ogowskiego Festiwalu Historycznego. Ju\u017c b\u0119dziemy znali wszystkich Laureat\u00f3w GNH, bowiem 5 kwietnia o godz. 17.00 w Teatrze Miejskim im. Gryphiusa wr\u0119czone zostan\u0105 Nagrody za lata 2022 i 2023.<\/p>\n\n\n\n Do XI G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej za rok 2022 zostali Nominowani ze zg\u0142oszonych 17 kandydatur:<\/p>\n\n\n\n Mieczys\u0142aw Kaczkowski, Marian Gryga, Wac\u0142aw Pogorzelski, Zbigniew Lissak, Zenon Hendel, Henryk Pokora, W\u0142adys\u0142aw Czy\u017cyk, Leszek Lenarczyk, Krzysztof Demidziuk, Krzysztof Czapla, Aleksander Dobrowolski, Dariusz \u0141asek, Magdalena \u015awiderska, Marzena Grochowska-Jasnos, Jakub Szajt, Krystian Ksi\u0105\u017cek, Natalia Bartczak.<\/p>\n\n\n\n za odkrywanie G\u0142ogowa w latach 1967 \u2013 2022.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Do XII G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej za rok 2023 zostali Nominowani ze zg\u0142oszonych 14 kandydatur:<\/p>\n\n\n\n W trakcie najbli\u017cszej Gali G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej poznamy Laureat\u00f3w XI i XII Nagrody, kt\u00f3rzy otrzymaj\u0105 takie statuetki autorstwa Janusza Owsianego.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Z lektur Wehiku\u0142u (133)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Autor ju\u017c kultowego \u201eKaj\u015b\u201d i Nagrody \u201eNike\u201d 2021 za t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 napisa\u0142 kolejn\u0105. Zupe\u0142nie now\u0105, a jednak podobn\u0105.<\/p>\n\n\n\n Zbigniew Rokita, Odrzania. Podr\u00f3\u017c po Ziemiach Odzyskanych<\/strong>, Krak\u00f3w 2023.<\/p>\n\n\n\n Wywiad z nim w \u201ePrzegl\u0105dzie\u201d Mateusz Demski zatytu\u0142owa\u0142 \u201eOdrza\u0144sko\u015b\u0107 to inna polsko\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d Odrzania? Autor ju\u017c na pierwszej stronie wyja\u015bnia, \u017ce cz\u0119\u015bciej ni\u017c Ziemie Odzyskane u\u017cywa terminu Odrzania, czy Polska odrza\u0144ska nawet je\u015bli miasta takie jak Olsztyn czy Gda\u0144sk wcale nad \u017cadn\u0105 Odr\u0105 nie le\u017c\u0105<\/em>. Nowa nazwa ma by\u0107 synonimem wszystkich poj\u0119\u0107 niedoskona\u0142ych: Ziemie Odzyskane, ziemie uzyskane, ziemie wyzyskane, ziemie poniemieckie<\/em> – napisa\u0142 dziennikarz.<\/p>\n\n\n\n Autorska podr\u00f3\u017c po krainie, zaczynaj\u0105cej si\u0119 tu\u017c na granicy z jego ukochanym \u015al\u0105skiem, biegnie wzd\u0142u\u017c rzeki i na koniec trafia na staruszka na \u0142awce przed blokiem, kt\u00f3ry ma widok z tego miejsca na pot\u0119\u017cny, ceglany zamek w Malborku. I przywyk\u0142, uznaje go za sw\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n Czy ukuty przez Rokit\u0119 termin si\u0119 przyjmie? Jest wdzi\u0119czny i charakterystyczny. Szczeg\u00f3lnie dla nas, mieszkaj\u0105cych nad Odr\u0105 czy st\u0105d pochodz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n Autorska podr\u00f3\u017c po krainie biegnie wzd\u0142u\u017c rzeki i wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca Ba\u0142tyku. Czas po\u015bwi\u0119ca rozmowom. Nie s\u0105 to w wi\u0119kszo\u015bci rozm\u00f3wcy przypadkowi. Trafia do zasiedzia\u0142ych Odrzan, ale specjalist\u00f3w i ludzi \u015bwiat\u0142ych, jak np. prof. Grzegorz Strauhold, Dariusz Rymar czy Zbigniew Czarnuch. S\u0105 te\u017c interlokutorzy m\u0142odsi, nowi przybysze, jak np. Kazimierz O\u017c\u00f3g. Wymieniamy nazwiska bliskie Odrze i G\u0142ogowowi te\u017c. Podr\u00f3\u017c biegnie \u017cwawo i utwierdza w przekonaniu, \u017ce si\u0119 te kawa\u0142ki Polski uda\u0142o pozszywa\u0107. Trzeba to przeczyta\u0107.<\/p>\n\n\n\n Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (15)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najstarsze drzewo w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n Idzie wiosna a z ni\u0105 nadchodzi czas na wycieczki i spacery. Dzisiejsz\u0105 poczt\u00f3wk\u0105 zwracamy uwag\u0119 na cis z Henrykowa w pow. luba\u0144skim na Dolnym \u015al\u0105sku. Encyklopedia nam m\u00f3wi, \u017ce cis pospolity (taxus baccata<\/em>) zwany \u201eHenrykowskim\u201d lub \u201eHenrykiem\u201d ma ponad 1290 lat (a mo\u017ce 1500?) i uchodzi za najstarsze drzewo Polski. Ro\u015bnie w tej w\u0142a\u015bnie wsi przy starej stodole w gospodarstwie oznaczonym numerem 293. Z racji s\u0119dziwego wieku by\u0142 \u015bwiadkiem wielu wydarze\u0144. Zapiski s\u0105 do\u015b\u0107 nieodleg\u0142e, ale jednak historyczne. W okresie napoleo\u0144skim mieli \u0107wiczy\u0107 na pniu swe szable kozacy w 1813 roku jad\u0105cy na karkach \u017co\u0142nierzy Wielkiej Armii pod Pary\u017c. W ostatnim roku II wojny \u015bwiatowej uszkodzi\u0107 go mia\u0142 pocisk artyleryjski. Obok powod\u00f3w militarnych by\u0142y te\u017c dzia\u0142ania atmosferyczne. Na pocz\u0105tku i w ko\u0144cu XX w. dwa razy uszkodzi\u0142y drzewo huraganowe wiatry. Po ostatnim kataklizmie, w latach 90. przypomniano sobie o wiekowym cisie, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 i elementem promocji regionu.<\/p>\n\n\n\n Zdj\u0119cie pochodzi z roku 2010, czyli okresu przed intensywnymi zabiegami konserwatorskimi i opieku\u0144czymi. Wida\u0107 ju\u017c i turyst\u00f3w na szlaku, tablice informacyjne i zielon\u0105 koron\u0119. Tu pielgrzymuje grupa niemieckich turyst\u00f3w Dolno\u015bl\u0105sk\u0105 Drog\u0105 \u015bw. Jakuba z G\u0142ogowa do Zgorzelca.<\/p>\n\n\n\n Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej zamontowano rusztowanie, na kt\u00f3rym umieszczono zraszacze i zamg\u0142awiacze, pomagaj\u0105ce staruszkowi podczas letnich upa\u0142\u00f3w. Zabiegi pomog\u0142y, bo w 2020\u00a0r. drzewo wypu\u015bci\u0142o nowe p\u0119dy i ig\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Tury\u015bci \u2013 pielgrzymi obok wiekowego cisa (fot. A. Bok)\u00a0<\/p>\n\n\n\n 1304<\/strong>, 18.03., <\/strong>papie\u017c Benedykt XI na kilka miesi\u0119cy przed \u015bmierci\u0105 (7 lipca), na wniosek g\u0142ogowskiego ksi\u0119cia Henryka III wyda\u0142 zgod\u0119 na utworzenie dw\u00f3ch klasztor\u00f3w wg regu\u0142y \u015bw. Klary. Jednym z nich sta\u0142o si\u0119 g\u0142ogowskie monasterium konwentu. Dokument fundacyjny zosta\u0142 wystawiony przez kancelari\u0119 G\u0142ogowczyka 8 lutego 1307 roku w G\u0142ogowie. G\u0142ogowski klasztor pod wezwaniem \u015bw. Krzy\u017ca zosta\u0142 hojnie uposa\u017cony przez fundatora. Zakonowi nadano liczne wsie i posiad\u0142o\u015bci ziemskie. P\u00f3\u017aniejsze lata nie by\u0142y \u0142askawe dla zdeterminowanych jednak mniszek. Kolejne wojny, zamiana miasta w twierdz\u0119, czy po\u017cary \u2013 niszczy\u0142y ich dobytek i dorobek, kt\u00f3re z uporem odbudowywa\u0142y. W 1810 roku klasztor zosta\u0142 zsekularyzowany. Obiekt zamieniony na koszary uleg\u0142 ca\u0142kowitemu zniszczeniu w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n Klaryski g\u0142ogowskie doczeka\u0142y si\u0119 swoich badaczy. Wehiku\u0142 odsy\u0142a wi\u0119c zainteresowanych do obszernych studi\u00f3w historyk\u00f3w uniwersyteckich, m.in. prof. Ma\u0142gorzaty Konopnickiej, dr Olgi Miriam Przyby\u0142owicz i dr. Dariusza Karczewskiego.<\/p>\n\n\n\n Poklasztorny ko\u015bci\u00f3\u0142 w\u015br\u00f3d koszar 58 regimentu pruskiej piechoty w 1915 roku <\/p>\n\n\n\n 1900<\/strong><\/a>, 6.03.,<\/strong> jak donios\u0142a prasa, planowana budowa pomnika cesarza<\/p>\n\n\n\n Wilhelma I w G\u0142ogowie uzyska\u0142a aprobat\u0119 cesarza. Autorem projektu by\u0142 znany niemiecki rze\u017abiarz i architekt prof. Karl Keil (1838-1889), kt\u00f3ry zmar\u0142 nied\u0142ugo po sko\u0144czeniu projektu.<\/p>\n\n\n\n Pomnik Wilhelma I\u00a0 <\/p>\n\n\n\n 1929<\/strong>, 8.03.,<\/strong> <\/strong>lokalna gazeta przypomina mozolny powr\u00f3t pojezuickiego ko\u015bcio\u0142a do dawnego blasku. W ub. roku w pa\u0144stwowym gimnazjum przeprowadzono szeroko zakrojone prace remontowe. Ozdobne dekoracje z piaskowca na portalu ko\u015bcio\u0142a pozosta\u0142y nietkni\u0119te. Prace te s\u0105 obecnie prowadzone. Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re jest jedno z najpi\u0119kniejszych barokowych budowli na \u015al\u0105sku z czas\u00f3w Willmanna, zosta\u0142o kilkadziesi\u0105t lat temu mocno zdewastowane przez to, \u017ce artystyczne malowid\u0142o na suficie, o kt\u00f3rego przywr\u00f3cenie wspomina r\u00f3wnie\u017c poeta ETA Hoffmann w jednym ze swoich opowiada\u0144, zosta\u0142o pokryte szar\u0105 farb\u0105. Przypadkowo p\u00f3\u017aniej odkryto, jakie artystyczne skarby znajduj\u0105 si\u0119 pod tynkiem i malowid\u0142a te zosta\u0142y mozolnie odrestaurowane. Prace te nie zosta\u0142y jeszcze obecnie zako\u0144czone. Ponadto w nawie bocznej obok o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego, pod jednobarwn\u0105 warstw\u0105 farby odkryto jeszcze artystyczne malowid\u0142a. Podczas gdy ten pi\u0119kny i pe\u0142en artyzmu budynek czeka na ca\u0142kowit\u0105 renowacj\u0119, dawnemu ko\u015bcio\u0142owi Franciszkan\u00f3w (pw. \u015bw. Stanis\u0142awa) grozi ca\u0142kowite zawalenie. Lodowate mrozy tej zimy spowodowa\u0142y rozleg\u0142e nowe uszkodzenia i tak ju\u017c mocno zniszczonego dachu. Co wi\u0119cej, w murze pojawiaj\u0105 si\u0119 teraz du\u017ce p\u0119kni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n Do pe\u0142nej okaza\u0142o\u015bci sygnalizowane prawie 100 lat temu odkrycia wracaj\u0105 dopiero teraz. Nak\u0142adem wielu si\u0142 i \u015brodk\u00f3w ks. kanonik Stanis\u0142aw Brasse udost\u0119pnia wiernym i turystom pierwotny wystr\u00f3j ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n (za \u201eLiegnitzer Tageblatt\u201d, nr 60 z 12 III 1929)<\/p>\n\n\n\n 1929<\/strong>, 3.03., <\/strong>dwie du\u017ce \u0142odzie utkwi\u0142y w zamarzni\u0119tym porcie w G\u0142ogowie. A rok to jest mro\u017any. Wspomniane barki wioz\u0142y w\u0119giel. Na jednej znajduje si\u0119 6000 cetnar\u00f3w koksu, na drugiej 6000 cetnar\u00f3w w\u0119gla kamiennego (po ok. 300 ton). Mia\u0142y one dotrze\u0107 do Berlina, co sta\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe z powodu zamarzni\u0119cia Odry. Poniewa\u017c nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci, te cenne \u0142adunki niebawem zostan\u0105 roz\u0142adowane i przewiezione przez czterokonny zaprz\u0119g, kt\u00f3ry pojedzie po lodzie. Koks zostanie odtransportowany na kolej, by dotar\u0142 pilnie do Berlina, a w\u0119giel b\u0119dzie sprzedany w G\u0142ogowie. Dziennikarz stwierdzi\u0142, \u017ce od niepami\u0119tnych czas\u00f3w tego nie by\u0142o.<\/em> Jednak my wiemy, \u017ce wielokrotnie g\u0142ogowianie korzystaj\u0105c z zamarznietej Odry wyprawiali si\u0119 na prawy brzeg po drewno. Cz\u0119sto do ksi\u0105\u017c\u0119cych, karolackich las\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Warto tu przypomnie\u0107, \u017ce zima z prze\u0142omu roku 1928\/1929 zosta\u0142a nazwana zim\u0105 stulecia, by\u0142a mro\u017ana i \u015bnie\u017cna, mrozy na \u015al\u0105sku przekracza\u0142y \u2013 30 stopni Celsjusza.<\/p>\n\n\n\n \u0141odzie w zamarzni\u0119tej portowej zatoce (za: \u201eLiegnitzer Tageblatt\u201d, nr 53 3 III 1929)<\/p>\n\n\n\n W tym te\u017c czasie<\/strong> w nieodleg\u0142ej Chobieni g\u0142adka, wyje\u017cd\u017cona droga prowadzi przez ca\u0142kowicie zamarzni\u0119t\u0105 Odr\u0119. Z \u0142atwo\u015bci\u0105 pokonuj\u0105 j\u0105 najci\u0119\u017csze\u00a0furmanki. O tym, \u017ce jednak w niekt\u00f3rych miejscach wymagana jest zwi\u0119kszona ostro\u017cno\u015b\u0107, \u015bwiadczy wypadek w\u0142a\u015bciciela ziemskiego Niecke. W trakcie jazdy saniami przez Odr\u0119, w pobli\u017cu Ciech\u0142owic (Zechelwitz<\/em>) za\u0142ama\u0142 si\u0119 l\u00f3d – na kr\u00f3tko przed dotarciem do charakterystycznej ostrogi (tamy poprzecznej) – w wyniku czego ko\u0144 znalaz\u0142 si\u0119 pod lodem i si\u0119 utopi\u0142.<\/p>\n\n\n\n Konie na zamarzni\u0119tej Odrze (za: \u201eLiegnitzer Tageblatt\u201d, nr 53, 3 III 1929)<\/p>\n\n\n\n 1934<\/strong>, 16.03., <\/strong>zmar\u0142 we Wroc\u0142awiu prof. dr Paul Kn\u00f6tel, historyk i badacz staro\u017cytno\u015bci. Jego brat Richard by\u0142 znanym malarzem batalistycznym, specjalist\u0105 broni i barwy.<\/p>\n\n\n\n P. Kn\u00f6tel urodzi\u0142 si\u0119 2.12.1858 r. w G\u0142ogowie, w rodzinie nauczyciela gimnazjalnego. Uko\u0144czy\u0142 w G\u0142ogowie gimnazjum, nast\u0119pnie studiowa\u0142 histori\u0119 i geografi\u0119 na uniwersytecie we Wroc\u0142awiu. Po jego uko\u0144czeniu pracowa\u0142 w wy\u017cszych szko\u0142ach w Dzier\u017coniowie (Reichenbach<\/em>), Katowicach (Kattowitz<\/em>) i w G\u0142ogowie (Glogau<\/em>) jako nauczyciel pomocniczy; w 1894 r. ju\u017c jako profesor szko\u0142y \u015bredniej (Oberlehrer<\/em>) w Tarnowskich G\u00f3rach (Tarnowitz<\/em>). Potem zosta\u0142 regionalnym badaczem i kulturalnym politykiem. Od 1904 r. mieszka\u0142 w Katowicach, gdzie zajmowa\u0142 si\u0119 histori\u0105 regionaln\u0105, m.in. wydawa\u0142 czasopismo \u201eOberschlesien<\/em>\u201d. Bra\u0142 czynny udzia\u0142 w pracach G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Zwi\u0105zku Ludowych Bibliotek (Verbande der Oberschlesischen Volskb\u00fcchereien<\/em>), gdzie piastowa\u0142 funkcj\u0119 drugiego przewodnicz\u0105cego. Wyda\u0142 m.in.: \u201eSchlesische Vorzeit in Bild und Schrift\u201d<\/em>, \u201eBilderatlas\u201d<\/em> o pradziejach \u015al\u0105ska w obrazie i s\u0142owie, \u201eDie Geschichte <\/em>Oberschlesiens\u201d<\/em> (Historia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska), \u201eDie Geschichte der Provinz Posen\u201d<\/em> (Historia prowincji Pozna\u0144), \u201eKunst in Oberschlesien\u201d<\/em>, (Sztuka na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku).<\/p>\n\n\n\n Prof. dr Paul Kn\u00f6tel 1 maja 1920 r. przeszed\u0142 na emerytur\u0119, wyprowadzaj\u0105c si\u0119 do Wroc\u0142awia. Polecamy has\u0142a biograficzne w EZG.<\/p>\n\n\n\n 1934<\/strong>, 8.03.<\/strong>, urodzi\u0142 si\u0119 dr Leopold G\u00f3ral, kt\u00f3ry po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w Krakowie, w 1960 roku przyjecha\u0142 do G\u0142ogowa i \u2026 zosta\u0142.<\/p>\n\n\n\n Prezentujemy fragmenty jego opowie\u015bci umieszczonej w wydanym w 2019 r. zbiorze wspomnie\u0144 \u201eMieszkam obok szpitala\u201d.<\/p>\n\n\n\n Ko\u0144czy\u0142em studia na Wydziale Lekarskim krakowskiej Akademii Medycz\u00adnej. Zrealizowa\u0142em w\u0142a\u015bnie roczny sta\u017c przeddyplomowy. Zamkn\u0105\u0142 si\u0119 etap m\u0142odzie\u0144czej aktywno\u015bci. Niestety, nie mog\u0142em zosta\u0107 w Krakowie. Szpitale w Polsce czeka\u0142y na lekarzy.<\/p>\n\n\n\n Urodzi\u0142em si\u0119 i mieszka\u0142em przez pierwsze lata w Por\u0119bie, niedaleko Za\u00adwiercia w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim. Kiedy przyszed\u0142 czas wyboru studi\u00f3w, we wrze\u015bniu 1953 roku trafi\u0142em do Krakowa. [\u2026]<\/p>\n\n\n\n Kiedy po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, w pi\u015bmie lekarskim zobaczy\u0142em og\u0142oszenie o zapotrzebowaniu na lekarzy i dobrych dla nich warunkach, zdecydowa\u0142em si\u0119 od razu \u2026 Do G\u0142ogowa przyjecha\u0142em 2 maja 1960 roku. Na wielkim dworcu wida\u0107 by\u0142o jeszcze \u015blady wojny, a w mie\u015bcie \u015blady wczorajszego \u015bwi\u0119ta, cho\u0107 flagi ju\u017c zdej\u00admowano, by nie osta\u0142y si\u0119 przypadkiem na \u015bwi\u0119to 3 Maja. Wielu absolwen\u00adt\u00f3w r\u00f3\u017cnych uczelni przyje\u017cd\u017ca\u0142o do G\u0142ogowa, ale \u2013 wystraszeni widokiem ruin \u2013 szybko odje\u017cd\u017cali \u2026<\/p>\n\n\n\n I zaraz pozna\u0142em sprawc\u0119 moje\u00adgo tu przyjazdu \u2013 dyrektora Adama \u017bwirskiego, mened\u017cera i wizjonera, o kt\u00f3rym wci\u0105\u017c kr\u0105\u017cy wiele mit\u00f3w i opowie\u015bci. Oczarowa\u0142 mnie od same\u00adgo pocz\u0105tku, umia\u0142 bowiem rozmawia\u0107 z lud\u017ami. By\u0142 cenionym dyrektorem szpitala [\u2026] Mia\u0142 wizj\u0119 utworzenia w tym olbrzymim kompleksie wojew\u00f3dzkiego szpitala ortopedycznego. Jednak mu nie wysz\u0142o. Z G\u0142ogowa przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Sopotu, gdzie by\u0142 dyrektorem Sp\u00f3\u0142\u00addzielni Zdrowia. [\u2026] Zreszt\u0105 r\u00f3\u017cne plotki by\u0142y na jego temat. Na pewno jest to posta\u0107 zas\u0142uguj\u0105ca na swojego biografa [\u2026] A w szpitalu by\u0142o niewielu lekarzy. Jeden z nich pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo (dr Barna\u015b). Dr Mocek by\u0142 przyk\u0142adem chirurga wojennego, stosowa\u0142 w wielu przypadkach metod\u0119 amputacji ko\u0144czyn. Zastali\u015bmy wi\u0119c szpital bez leka\u00adrzy zabiegowych. Nielicznymi pacjentami le\u017c\u0105cymi opiekowali si\u0119 felczerzy i piel\u0119gniarki. Stan powy\u017cszy mo\u017cna nazwa\u0107 kr\u00f3tko: stan nadzwyczajny lub wojenny \u2026<\/p>\n\n\n\n Szpital by\u0142, mimo wielkiej kubatury obiektu, bardzo ubogi. Czego nie zabrali Niemcy i Rosjanie, to wywioz\u0142o Wojsko Polskie. Wyjecha\u0142o wi\u0119c sa\u00admochodami wiele sprz\u0119tu. P\u00f3\u017aniej, kiedy powsta\u0142 du\u017cy garnizon, by\u0142y jego dow\u00f3dca, gen. J\u00f3zef Petruk, ze sztabu \u015al\u0105skiego Okr\u0119gu Wojskowego we Wro\u00adc\u0142awiu, pomaga\u0142 nam np. w uruchomieniu sali operacyjnej, sterylizatorni, cen\u00adtralnego ogrzewania itp. Kadr\u0119 szpitala wzmocnili lekarze z garnizonowej izby chorych. W pierwszych latach 60. pe\u0142nili\u015bmy dy\u017cury lekarskie w pojedynk\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie na wszystkich oddzia\u0142ach. Po kilku latach mogli\u015bmy utworzy\u0107 dy\u017cur zabiegowy i niezabiegowy oddzielnie (olbrzymi post\u0119p!). Samodzielny dy\u017cur chirurgiczny utworzyli\u015bmy po oko\u0142o dziesi\u0119ciu latach. Dy\u017cury pe\u0142nione na wszystkich oddzia\u0142ach (praca zmianowa na wszystkich oddzia\u0142ach) by\u0142y powodem do zaliczenia sta\u017cu podyplomowego\u2026<\/p>\n\n\n\n Wraz z powi\u0119kszeniem powierzchni szpitala, przez wyremontowanie po\u00ad\u0142udniowych skrzyde\u0142, przyszed\u0142 czas na podzia\u0142. Organizowanie samodziel\u00adnego Oddzia\u0142u Chirurgii Dzieci\u0119cej rozpocz\u0105\u0142em w 1970 roku. Zosta\u0142em jego ordynatorem. Nie spieszy\u0142o si\u0119 nikomu og\u0142osi\u0107 tego formalnie, wi\u0119c kiedy ob\u00adchodzi\u0107 jubileusze? Takie by\u0142y czasy.<\/p>\n\n\n\n W pierwszym dziesi\u0119cioleciu z leczonych w szpitalu ponad 56 tysi\u0119cy dzie\u00adci, 6620 trafi\u0142o na nasz oddzia\u0142, z kt\u00f3rych operowano prawie po\u0142ow\u0119 (3067). Dodatkowych 1201 leczono na oddziale ortopedycznym, z kt\u00f3rych operowa\u00adno 320. Pocz\u0105tkowo by\u0142o trudno, bo na sal\u0119 operacyjn\u0105 trzeba by\u0142o pacjent\u00f3w wozi\u0107 przez ca\u0142y wielki szpital z po\u0142udniowego skrzyd\u0142a. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypad\u00adk\u00f3w rzadkich i trudnych leczyli\u015bmy kolektywnie, we wsp\u00f3\u0142pracy z lekarzami innych specjalno\u015bci ze wszystkich oddzia\u0142\u00f3w szpitala. Wielkim zaanga\u017cowa\u00adniem odznacza\u0142y si\u0119 piel\u0119gniarki, kt\u00f3rymi przez lata kierowa\u0142y oddzia\u0142owe \u2013 Barbara Kr\u00f3lak i Wies\u0142awa Marsza\u0142ek. Podstaw\u0105 naszych sukces\u00f3w by\u0142 zgrany zesp\u00f3\u0142, bo\u00adwiem liczy\u0142a si\u0119 praca wszystkich jego cz\u0142onk\u00f3w \u2013 od ordynatora do salowej.<\/p>\n\n\n\n Dom<\/strong><\/p>\n\n\n\n W og\u0142oszeniu zach\u0119caj\u0105cym do przyjazdu nad Odr\u0119 powa\u017cnym argumentem by\u0142 komfortowy dom mieszkalny. Okaza\u0142 si\u0119 mira\u017cem. By\u0142 jeden na kilkoro ch\u0119tnych. Dosta\u0142a go kole\u017canka, Anna Jeziorska, z oddzia\u0142u noworodk\u00f3w. Pierwszy miesi\u0105c sp\u0119dzi\u0142em na bloku operacyjnym. W nast\u0119pnym roku eg\u00adzystowali\u015bmy (ju\u017c przyjecha\u0142a \u017cona z c\u00f3rk\u0105) w jednym z blok\u00f3w szpitalnych, przerobionych na hotelowiec (dzi\u015b jest tam administracja i sto\u0142\u00f3wka). Potem otrzyma\u0142em mieszkanie w przedwojennym bloku przy ul. Sikorskiego, na\u00adprzeciwko jednostki wojskowej. Lekarzom przyznano tam kilka lokali. Pojawi\u0142a si\u0119 my\u015bl \u2013 a mo\u017ce si\u0119 budo\u00adwa\u0107? Poszukuj\u0105c miejsca, trafi\u0142em \u201epod przys\u0142owiow\u0105 latarni\u0119\u201d. Za op\u0142otki szpitala. W tym miejscu znajdowa\u0142y si\u0119 resztki przedwojennej posiad\u0142o\u015bci komendantury lazaretu. Tam te\u017c by\u0142a stajnia dla dw\u00f3ch koni. Mi\u0119dzy funda\u00admentami rozleg\u0142ej budowli, w leju, zgromadzono przez powojenne lata wiele rozbrojonych korpus\u00f3w min i bomb, cho\u0107 mi\u0119dzy nimi znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce i niewypa\u0142y. Troch\u0119 trwa\u0142o, nim znale\u017ali czas na likwidacj\u0119 tego z\u0142omowiska saperzy z miejscowej jednostki.<\/p>\n\n\n\n Projekt domu zrobi\u0142 znany architekt, Zenon Ma\u0107kowiak. Oczywi\u015bcie, mu\u00adsia\u0142 si\u0119 gimnastykowa\u0107 z obowi\u0105zuj\u0105cymi wtedy przepisami. Na niekt\u00f3rych budowach projektowano przydomowy basen lub schron przeciwatomowy. Pomaga\u0142 mi w budowie prezes Gminnej Sp\u00f3\u0142dzielni w Nosocicach \u2013 Henryk Wi\u015bniewski. W ogrodzie ustawi\u0142em pasiek\u0119 \u2013 trzy ule zrobi\u0142 m\u00f3j ojciec, ja kolejne trzy. Mam je do dzi\u015b, zamieszka\u0142e przez roje. Nast\u0119pne, plastikowe, kupi\u0142em ju\u017c z produkcji przemys\u0142owej. Mi\u00f3d towarzyszy mi przez \u017cycie. Bu\u00addowa domu to cel, marzenie, kt\u00f3re si\u0119 spe\u0142ni\u0142o. Po to przyjecha\u0142em, by za\u0142o\u017cy\u0107 gniazdo.<\/p>\n\n\n\n Odk\u0105d pami\u0119tam, zajmowa\u0142em si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Ju\u017c w szkole podstawowej, \u015bredniej, na uczelni i po studiach przez lata sp\u0119dzone w G\u0142ogo\u00adwie. Zawsze spotyka\u0142em ludzi ciekawych i oddanych. Pasjonaci! W\u015br\u00f3d, wielu, kt\u00f3rych pozna\u0142em, byli znani politycy i ich synowie. Prac\u0119 zawodow\u0105 i spo\u00ad\u0142eczn\u0105 wykonywa\u0142em wg moich si\u0142 i mo\u017cliwo\u015bci. Do dzi\u015b anga\u017cuj\u0119 si\u0119 w r\u00f3\u017cne przedsi\u0119wzi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n Dr Leopold G\u00f3ral w szpitalu z anestezjolog dr Mari\u0105 Brandys i piel\u0119gniark\u0105 przy \u0142\u00f3\u017cku chorego<\/p>\n\n\n\n 1934<\/strong>, 31.03., <\/strong>zosta\u0142 mianowany dyrektorem S\u0105du Okr\u0119gowego dr Borck z Rady S\u0105du Okr\u0119gowego w Cottbus, wcze\u015bniej m.in. s\u0119dzia S\u0105du Okr\u0119gowego w Pile (Schneidem\u0171hl<\/em>). W G\u0142ogowie zast\u0105pi\u0142 dr. Laua, kt\u00f3rego przeniesiono do Flensburga na stanowisko prezesa S\u0105du Okr\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n Nowo mianowany dyrektor rozpocz\u0105\u0142 pe\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w nast\u0119pnego dnia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1938<\/strong>, 31.03., <\/strong>w\u0142\u0105czone zosta\u0142y w granice miasta dalsze cz\u0119\u015bci gmin z powiatu ziemskiego: Brzost\u00f3w, Ruszowice, \u017bark\u00f3w (g\u0142\u00f3wne przy\u0142\u0105czenie by\u0142o w 1931 r.) Na pocz\u0105tku lat dwudziestych XX wieku powierzchnia miasta wynosi\u0142a 8,28 km2<\/sup> (828,26 ha).<\/p>\n\n\n\n 1950<\/strong>, 16.03., <\/strong>Wraca do miasta wojskowy garnizon. Rozpoczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 w G\u0142ogowie, przeniesiona wreszcie z Nowej Soli,Rejonowa Komenda Uzupe\u0142nie\u0144. Tam od momentu powstania nosi\u0142a nazw\u0119 \u201eRKU w G\u0142ogowie z siedzib\u0105 w Nowej Soli<\/em>\u201d.Pierwszym komendantem i dow\u00f3dc\u0105 g\u0142ogowskiego garnizonu zostaje mianowany porucznik (niebawem kapitan) Antoni Rotkiewicz. Na siedzib\u0119 przeznaczono obiekt przedwojennego klubu oficerskiego 54 pu\u0142ku piechoty, na rogu Grunwaldzkiej i Kr\u00f3lewskiej, (obecnie siedziba PSM). I tak na okres kolejnych 6 lat siedzib\u0105 g\u0142ogowskich s\u0142u\u017cb poboru i uzupe\u0142nie\u0144 wojska sta\u0142 si\u0119 jeden z \u00f3wcze\u015bnie najwi\u0119kszych i najobszerniejszych budynk\u00f3w w mie\u015bcie. Nie by\u0142 on przystosowany do pe\u0142nienia roli biurowej. Fakt ten w najbli\u017cszych latach b\u0119d\u0105 podkre\u015blali jednym g\u0142osem wojskowi z formowanych w pobliskich koszarach jednostek bojowych oraz urz\u0119dnicy miejscy i powiatowi, wskazuj\u0105c, \u017ce przeznaczeniem tego obiektu s\u0105 funkcje kulturalne.<\/a><\/p>\n\n\n\n Poczt\u00f3wka z widokiem przedwojennego klubu oficerskiego miejscowego pu\u0142ku piechoty<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Idzie wiosna, (albo ju\u017c trwa blisko miesi\u0105c?). Min\u0105\u0142 najcieplejszy luty od lat. Jak informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, o tej porze w Polsce nie by\u0142o tak ciep\u0142o od ponad 100 lat. \u201eNie tyle wiosna przychodzi wcze\u015bniej, co skraca si\u0119 … Czytaj dalej <\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/2-2024.03-Odra-konferencja-My-glogow.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3-2024-TG-Kacper-Chudzik-5-1024x687.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n\n
\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/3a-2024-GNH-1024x874.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/\u02c7w-Luba\u02ddski-A.-Bok-1024x634.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/6-1304-Klaryski-1915.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/7-1900-Pomnik-Wilhelm-1024x609.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/image.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/10-1934-Brandys-maria-tworca-anestezjologii-1024x703.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/11-1950-WKU-dom-kultury-kasyno-1024x640.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n