{"id":2295,"date":"2024-10-07T10:44:38","date_gmt":"2024-10-07T08:44:38","guid":{"rendered":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/?p=2295"},"modified":"2024-10-07T10:44:38","modified_gmt":"2024-10-07T08:44:38","slug":"wehikul-czasu-pazdziernik-2024-rok-16-188","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2024\/10\/07\/wehikul-czasu-pazdziernik-2024-rok-16-188\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – pa\u017adziernik 2024 (rok 16\/188)"},"content":{"rendered":"\n

Sierpie\u0144 by\u0142 upalny<\/strong>, wrzesie\u0144 z kolei deszczowy i powodziowy. Od ekstremalnej suszy, do ekstremalnych opad\u00f3w. Katastrofalna pow\u00f3d\u017a nawiedzi\u0142a po\u0142udniowe powiaty Dolnego \u015al\u0105ska i Opolszczyzny. A potem zagro\u017cenie i lokalne kataklizmy przemieszcza\u0142y si\u0119 wzd\u0142u\u017c Odry wraz z fal\u0105 powodziow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142ogowscy stra\u017cacy byli ju\u017c od 13.09 w Jeleniej G\u00f3rze i wspierali tamtejsze jednostki. Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej walczyli ju\u017c na \u201eswoim\u201d \u2013 na nadodrza\u0144skich, podg\u0142ogowskich wa\u0142ach. Lokalne w\u0142adze, monitoruj\u0105c sytuacj\u0119, uruchomi\u0142y te\u017c potrzebne si\u0142y do umacniania kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w wa\u0142\u00f3w na terenie powiatu. Wok\u00f3\u0142 tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 powsta\u0142 olbrzymi ruch spo\u0142eczny. Odzew ludzi by\u0142 ogromny. Ka\u017cdego dnia w wielu miejscach worki z piaskiem przygotowywali stra\u017cacy, mieszka\u0144cy i uczniowie. Wsparto sprz\u0119tem, w tym rolniczym. Pojawi\u0142y si\u0119 \u0142adowarki, ci\u0105gniki, busy, lawety, pojazdy ci\u0119\u017carowe, quady, przyczepki, kt\u00f3re w tym trudnym czasie by\u0142y nieocenione.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Most na Starej Odrze 24 wrze\u015bnia w godzinach popo\u0142udniowych (fot. z profilu GDDKiA)<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tkie kalendarium<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

15.09 rano poziom wody w Odrze wynosi\u0142 jeszcze 303 cm, dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej o godz. 8.00 ju\u017c 397 cm. A stan ostrzegawczy Odry wynosi 400 cm. Stan alarmowy, czyli 450 cm, Odra osi\u0105gn\u0119\u0142a do\u015b\u0107 szybko. W czwartek rano, 19 wrze\u015bnia, poziom wody wynosi\u0142 518 cm i ci\u0105gle r\u00f3s\u0142.<\/p>\n\n\n\n

W sobot\u0119, 21 wrze\u015bnia o godz. 8.00, zanotowano 618 cm.<\/p>\n\n\n\n

Fala kulminacyjna dotar\u0142a do G\u0142ogowa  22.09 ok. godz. 14.00 i mia\u0142a 690 cm. Okre\u015blana by\u0142a jako \u201etrudna, ale stabilna\u201d. Podtopienia, b\u0119d\u0105ce efektem cofki z Odry do rzeki Czarna, wyrz\u0105dzi\u0142y na osiedlu Krzep\u00f3w i w miejscowo\u015bci Przedmo\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

28.09. – Rozporz\u0105dzeniem Rady Ministr\u00f3w z dnia 28 wrze\u015bnia 2024 r. wprowadzono stan kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej na obszarze m.in. gminy miejskiej i wiejskiej G\u0142og\u00f3w, oraz gmin Kotla, P\u0119c\u0142aw i \u017bukowice.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sztab kryzysowy z udzia\u0142em premiera w sali konferencyjnej g\u0142ogowskiego Starostwa (fot. G. Szyszka)<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze przed kulminacj\u0105 (21.09) w posiedzeniu sztabu kryzysowego w Starostwie Powiatowym w G\u0142ogowie uczestniczy\u0142 m.in. premier Donald Tusk. Ca\u0142y kraj us\u0142ysza\u0142 w\u00f3jta \u017bukowic Krzysztofa Wo\u0142oszyna, kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 premierowi wieloletnie zaniedbania, kt\u00f3rych dopu\u015bci\u0142o si\u0119 odpowiedzialne za stan wa\u0142\u00f3w przedsi\u0119biorstwo Wody Polskie.<\/p>\n\n\n\n

Odra wdar\u0142a si\u0119 na lini\u0119 kolejow\u0105 w G\u0142ogowie przy estakadzie. 22 wrze\u015bnia o godz. 2.50 zamkni\u0119to tor nr 1, a o godz. 7.55 tor nr 2 na szlaku Krzep\u00f3w-G\u0142og\u00f3w linii nr 273. Po ustabilizowaniu sytuacji hydrologicznej na rzece Odra tor nr 1 i 2 otwarty o godz. 15:30 dnia 26.09.2024r.<\/p>\n\n\n\n

Ostatni dzie\u0144 wrze\u015bnia rozpoczyna si\u0119 dalszym spadkiem i poziom w\u00f3d Odry wynosi ju\u017c prawie dwa metry mniej –  496 cm (30.09 03:50 UTC)<\/p>\n\n\n\n

Jubileuszowa 30. edycja<\/strong> G\u0142ogowskich Konfrontacji Literackich odby\u0142a si\u0119 25-29 wrze\u015bnia. W programie mi\u0119dzy innymi by\u0142o spotkanie autorskie z Katarzyn\u0105 Groniec, warsztaty literackie, recital Przemys\u0142awa Bielawy, du\u017ca dawka poezji i muzyki.<\/p>\n\n\n\n

Zaprezentowany zosta\u0142 trzeci ju\u017c Almanach tw\u00f3rc\u00f3w g\u0142ogowskich. W konkursie g\u0142\u00f3wnym przedstawiono 18 wierszy. Laureatami 30. Konfrontacji Literackich w G\u0142ogowie zostali: zwyci\u0119zca Przemys\u0142aw Koszela z Nysy; drug\u0105 nagrod\u0119 otrzyma\u0142a Bogumi\u0142a Salamonowicz z Elbl\u0105ga, trzeci\u0105 Jerzy Fryckowski z D\u0119bnicy Kaszubskiej. Przyznano te\u017c trzy wyr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Jele\u0144, poeta i t\u0142umacz, Prezes g\u0142ogowskich literat\u00f3w podsumowuj\u0105c wydarzenie zapyta\u0142: \u201eCzy odb\u0119d\u0105 si\u0119 kolejne Konfrontacje, czy i komu s\u0105 potrzebne?…jako organizatorzy zadajemy sobie to pytanie. S\u0105 z pewno\u015bci\u0105 potrzebne tym, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie przybywaj\u0105 na nie od wielu lat i tym, kt\u00f3rzy uczestniczyli w nich po raz pierwszy. A czy s\u0105 potrzebne miastu i jego mieszka\u0144com? Nie wiem. Literatura nie jest z pewno\u015bci\u0105 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych potrzeb, kt\u00f3re lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107 pragnie zaspokoi\u0107. Wi\u0119c mo\u017ce lepiej da\u0107 ju\u017c sobie po prostu spok\u00f3j i p\u00f3ki jeszcze chodzimy z tarcz\u0105, nie na tarczy powiedzie\u0107 sobie: Ko\u0144czmy, ju\u017c chyba wystarczy!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Czy Konfrontacje znikn\u0105 z kalendarza g\u0142ogowskich imprez kulturalnych.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Almanach g\u0142ogowski literat\u00f3w\u00a0 (fot. B. Popiel)<\/p>\n\n\n\n

26.09 – ze szczytu<\/strong> ko\u015bcio\u0142a NMP Kr\u00f3lowej Polski na osiedlu Kopernik zdj\u0119to 10- metrowy drewniany krzy\u017c. Po prawie czterdziestu latach jego uszkodzenia zagra\u017ca\u0142y\u00a0 konstrukcji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W trakcie skomplikowanej operacji zdejmowania krzy\u017c (fot. Parafia NMP)<\/p>\n\n\n\n

Regionali\u015bci z TZG byli<\/strong> w\u015br\u00f3d inicjator\u00f3w panelu regionalistycznego w trakcie XXI Powszechnego Zjazdu Historyk\u00f3w Polskich Bia\u0142ystok 2024. Z wielkim zainteresowaniem uczestniczyli\u015bmy w spotkaniu pt. \u201eHistoria regionalna \u2013 uwarunkowania teoretyczne, wyzwania metodologiczne, funkcja publiczna\u201d, kt\u00f3rego organizatorami byli prof. Danuta Konieczka-\u015aliwi\u0144ska (UAM) i prof. Cezary Obracht (UG).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na zako\u0144czenie dyskusji panelowej wsp\u00f3lne zdj\u0119cie z prof. UAM, dr hab. Joann\u0105 Konieczko-\u015aliwi\u0144sk\u0105, wsp\u00f3\u0142przewodnicz\u0105c\u0105 obrad i dr. Andrzejem Talarczykiem, wiceprezesem Ruchu Stowarzysze\u0144 Regionalnych<\/p>\n\n\n\n

W Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich<\/strong> w ostatnim dniu wrze\u015bnia zaprezentowano ksi\u0105\u017ck\u0119 Micha\u0142a Olejniczaka i Rafa\u0142a Piku\u0142y \u201eG\u0142ogowska fabryka zegar\u00f3w wie\u017cowych Carla Weissa i jego nast\u0119pc\u00f3w\u201d. Odby\u0142 si\u0119 te\u017c wyk\u0142ad pierwszego z autor\u00f3w. Wydawnictwo zaprezentujemy w najbli\u017cszym czasie.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 Edukacji<\/strong> Narodowej<\/strong> \u2013 Nauczycielom Wehiku\u0142 sk\u0142ada serdeczne \u017cyczenia. Niech Wam nie zbraknie nigdy zdrowia, cel\u00f3w i m\u0105drych uczni\u00f3w. A rz\u0105dz\u0105cy niech Was oceni\u0105 i doceni\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u (140)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dla Wehiku\u0142u czasu pok\u0142osiem udzia\u0142u w bia\u0142ostockim, niedawno zako\u0144czonym XXI Powszechnym Zje\u017adzie Historyk\u00f3w Polskich jest przywieziona z miasta nad Bia\u0142\u0105 ksi\u0105\u017cka, o kt\u00f3rej ni\u017cej. Praca miejscowego dziennikarza i historyka, smakosza i gaw\u0119dziarza w\u0142a\u015bnie przed chwil\u0105 si\u0119 ukaza\u0142a w Warszawie. Dlaczego nie trafi\u0142a do historyk\u00f3w obraduj\u0105cych w kampusie UwB? Trzeba dopowiedzie\u0107, \u017ce Wehiku\u0142 czasu otrzyma\u0142 j\u0105 dzi\u0119ki udzia\u0142owi w dwuosobowej uczcie (biesiadzie), kt\u00f3rej ozdob\u0105 kulinarn\u0105 by\u0142y arcydzie\u0142a sta\u0142e i p\u0142ynne spi\u017carni i kuchni gospodarza. Natomiast pytanie o sw\u00f3j udzia\u0142 w \u015bwi\u0119cie historyk\u00f3w zbywa\u0142 znacz\u0105cym wzruszeniem ramion.<\/p>\n\n\n\n

 Andrzej Fiedoruk, Historia kuchni polowej. Na kulinarnym zapleczu armii \u015bwiata od staro\u017cytno\u015bci do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci<\/em><\/strong>, Warszawa 2024<\/p>\n\n\n\n

Groch\u00f3wka wojskowa \u2013 kultowe danie tkwi\u0105ce w pami\u0119ci rodzinnych opowie\u015bci, w\u0142asnych wspomnie\u0144 i spotykane czasami na festynach a serwowane przez wojskowych sponsor\u00f3w. Zanim przesz\u0142a do legendy sta\u0142a si\u0119 efektem do\u015bwiadcze\u0144 dziesi\u0105tk\u00f3w lat wojen i koszarowego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Sposob\u00f3w na karmienie wojska, kt\u00f3re g\u0142odne stawa\u0142o si\u0119 z\u0142e i nie podporz\u0105dkowywa\u0142o si\u0119 rozkazom by\u0142o wiele i to od pocz\u0105tk\u00f3w \u015bwiata. W trakcie wojny trzydziestoletniej w XVII wieku Wallensteinowi przypisano powiedzenie, \u201e\u017ce wojna \u017cywi wojn\u0119\u201d. Ale ju\u017c wcze\u015bniej \u017co\u0142nierz \u017cywi\u0142 si\u0119 wielokrotnie tym, co znalaz\u0142 po drodze.<\/p>\n\n\n\n

Twierdze brano g\u0142odem, ale by\u0142y te\u017c one w czasie pokoju i kampanii wojennych magazynami dla operuj\u0105cych w okolicy wojsk. Tak by\u0142o i w twierdzy g\u0142ogowskiej, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a swoimi zapasami wojskom Habsburg\u00f3w, Fryderyka II i Napoleona.<\/p>\n\n\n\n

Obok kuchni i piekarni polowych wojskowi kwatermistrzowie (dzi\u015b m\u00f3wimy logistycy) stworzyli i u\u0142o\u017cyli systemy oraz warto\u015bci po\u017cywienia, kt\u00f3re mia\u0142 otrzymywa\u0107 \u017co\u0142nierz. W zale\u017cno\u015bci by\u0142y to zamienniki finansowe albo bezp\u0142atna racja \u017cywno\u015bciowa, pocz\u0105tkowo sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z kilograma chleba i czasami mi\u0119sa czy fasoli. Fryderyk II stworzy\u0142 pi\u0119ciodniowy system aprowizacji, kt\u00f3ry powodowa\u0142, \u017ce jego oddzia\u0142y stawa\u0142y si\u0119 bardzo mobilne. Za dostawy m\u0105ki dla Rosjan w trakcie wojny siedmioletniej mia\u0142 trafi\u0107 do Festung Glogau ksi\u0105\u017c\u0119 Su\u0142kowski z Rydzyny.<\/p>\n\n\n\n

M\u0105ka to chleb. Podstawowy sk\u0142adnik diety r\u00f3wnie\u017c \u017co\u0142nierza musia\u0142 przede wszystkim by\u0107 trwa\u0142y. Powsta\u0142 wi\u0119c komi\u015bniak w CK armii i pruskiej te\u017c. By\u0142 to ciemny chleb z m\u0105ki \u017cytniej na zakwasie z dodatkiem soli. W Ameryce i we Francji pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c suchary. Autor podaje francusk\u0105 receptur\u0119 tego strategicznego produktu: do stu kilogram\u00f3w m\u0105ki dodawano kilogram dro\u017cd\u017cy i kilogram soli oraz \u0107wier\u0107 kilograma kminku. Po dwukrotnym wypieczeniu zasuszano.<\/p>\n\n\n\n

Na 300 stronach ksi\u0105\u017cki czytelnik w\u0119druje przez pola bitew, koszary i kasyna do czas\u00f3w najnowszych i przekonuje si\u0119, \u017ce normy wy\u017cywienia wojska by\u0142y imponuj\u0105ce. Gorzej by\u0142o w praktyce.  <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (22)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prudnik go\u015bci\u0142 ju\u017c w naszej \u201ePoczt\u00f3wce ze \u015al\u0105ska\u201d. Teraz przypominamy nie uroki i turystyczne walory tego miasteczka na Opolszczy\u017anie. W niedziel\u0119 16 wrze\u015bnia przez miasto przep\u0142yn\u0119\u0142a fala powodziowa. Wody wezbranej rzeki Prudnik i jej dop\u0142ywu Z\u0142oty Potok zala\u0142y ulice i budynki. M.in. hal\u0119 koszykarskiej drugoligowej Pogoni, gdzie uszkodzony zosta\u0142 parkiet oraz zaplecze. Zalany zosta\u0142 rozbudowywany stadion pi\u0142karski, sklep \u201eMedia Expert\u201d i pobliska stacja benzynowa. \u201eAle ju\u017c s\u0105 nowe chodniki na ul. Boles\u0142awa Chrobrego, tej zalanej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jak w wielu innych miejscowo\u015bciach i tu dochodzi\u0142o do przyk\u0142ad\u00f3w ofiarno\u015bci i solidarno\u015bci. Dzi\u0119ki temu m.in. ocalono tam\u0119 w Jarno\u0142t\u00f3wku na Z\u0142otym Potoku i nie by\u0142o wi\u0119kszej tragedii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sklep obuwniczy \u201eKorab\u201d przy ul. Ratuszowej w Prudniku jeszcze 26 wrze\u015bnia og\u0142asza\u0142, \u017ce posiada w sprzeda\u017cy kalosze [fot. Czytelnik Wehiku\u0142u czasu]<\/p>\n\n\n\n

1239, <\/strong>780 lat temu<\/strong>, mia\u0142 zako\u0144czy\u0107 trzyletni\u0105 prac\u0119 w g\u0142ogowskiej scholasterii Konrad. Mia\u0142 to by\u0107 pierwszy znany nauczyciel g\u0142ogowski, kt\u00f3rego zachowa\u0142o si\u0119 imi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza i do\u015b\u0107 d\u0142ugo jedyna szko\u0142a nad Odr\u0105 funkcjonowa\u0142a przy kolegiacie. Prawdopodobnie istnia\u0142a od pocz\u0105tku kolegiaty jako szko\u0142a \u0142aci\u0144ska. W pierwszej po\u0142owie XIV wieku przetoczy\u0142 si\u0119 przez miasto konflikt o drug\u0105 \u201eplac\u00f3wk\u0119 o\u015bwiatow\u0105\u201d, na lewym brzegu Odry. Pami\u0105tk\u0105 po nim jest nazwa ulicy na Ostrowie Tumskim \u2013 Kamienna Droga. W tym sporze mieszczanie zap\u0142acili za bunt wobec w\u0142adz ko\u015bcielnych. Cen\u0105 utworzenia szko\u0142y w mie\u015bcie z \u0142aski biskupa Nankera by\u0142o wybudowanie ulicy \u2013 grobli prowadz\u0105cej od mostu w kierunku Wschowy, a<\/s> stale zalewanej przez wzburzone wody powodziowej rzeki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nauczyciel z dzie\u0107mi przed Ko\u015bcio\u0142em Pokoju (Ze zbior\u00f3w R. Rokaszewicza)<\/p>\n\n\n\n

1434<\/strong>, <\/strong>15.10<\/strong>., do dzi\u015b z\u0142o\u017cy\u0142 urz\u0105d starosty g\u0142ogowskiego na cz\u0119\u015bci cieszy\u0144skiej Piotr Szafraniec, delegat kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. Polski monarcha by\u0142 prawnym opiekunem nieletnich ksi\u0105\u017c\u0105t cieszy\u0144skich \u2013 syn\u00f3w Boles\u0142awa I i swojej siostrzenicy Eufemii. W\u0142a\u015bnie najstarszy z Boles\u0142awowic\u00f3w, dziedzic\u00f3w cieszy\u0144skiej po\u0142owy G\u0142ogowa, ksi\u0105\u017c\u0119 Wac\u0142aw osi\u0105gn\u0105\u0142 pe\u0142noletnio\u015b\u0107. Szafraniec w G\u0142ogowie reprezentowa\u0142 majestat i pot\u0119g\u0119 pa\u0144stwa Jagie\u0142\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Widok na plac Saper\u00f3w z ozdobami na schodach ustawionymi ju\u017c po wojnie.<\/p>\n\n\n\n

1438<\/strong>,<\/strong>19.10<\/strong>., jak zapisa\u0142 (wzm. 104) Borgeni w Roczniku G\u0142ogowskim (Annales Glog.) tego dnia, czyli \u201e...w pi\u0105tek Suchych Dni przed \u015bw. Micha\u0142em, przybyli Polacy pod Ostr\u00f3w Tumskiw G\u0142ogowie, z zamiarem zniszczenia i spl\u0105drowania chwalebnej kolegiaty B\u0142ogos\u0142awionej Dziewicy Maryi, wykorzystuj\u0105c do tego zdrad\u0119. Tego nie znios\u0142a B\u0142ogos\u0142awiona Dziewica, a <\/em>[Polacy] ci\u0119\u017cko zostali poranieni, w ko\u0144cu zel\u017ceni, powaleni, a liczni zabici<\/em>\u201d. Najazd ze Wschowy by\u0142 odpowiedzi\u0105 na wcze\u015bniejszy wypad ksi\u0105\u017c\u0105t g\u0142ogowskich na Wschow\u0119. Trwa\u0142 bowiem konflikt koronacyjny w Czechach. Polacy chcieli zbrojnie wesprze\u0107 kandydatur\u0119 Kazimierza Jagiello\u0144czyka. Najechali wi\u0119c i \u015al\u0105sk. Teraz pojawili si\u0119 pod g\u0142ogowsk\u0105 kolegiat\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Wzmiankowana \u015bwi\u0105tynia ponad p\u00f3\u0142 tysi\u0105clecia p\u00f3\u017aniej. Po przej\u015bciach, kataklizmach i wojnach \u017cyje…<\/p>\n\n\n\n

1741<\/strong>, <\/strong>11.10<\/strong>., utworzono w G\u0142ogowie i Wroc\u0142awiu dwa urz\u0119dy kr\u00f3lewskie, tzw. kamery domen i wojen (Kriegs- und Dom\u00e4nenkammer)<\/em>. Zacz\u0119\u0142y dzia\u0142a\u0107 od 1 stycznia 1742 r. W ich kompetencjach by\u0142 zarz\u0105d nad dochodami pa\u0144stwowymi, w tym podatk\u00f3w, rekrutacja i kwaterunek \u017co\u0142nierzy, zarz\u0105d nad pa\u0144stwowymi magazynami, miastami, gospodark\u0105 roln\u0105 etc. Prowadzi\u0142y praktycznie ca\u0142o\u015b\u0107 spraw zwi\u0105zanych z administracj\u0105. W g\u0142ogowskiej kamerze pierwszym prezydentem by\u0142 v. M\u00fcnchow.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3lnym rodzajem podatku by\u0142 serwis, pobierany od w\u0142a\u015bcicieli dom\u00f3w w miastach, kt\u00f3ry by\u0142 przeznaczony na op\u0142acenie koszt\u00f3w kwaterunku wojska. Ci, kt\u00f3rzy byli faktycznie obci\u0105\u017ceni tym obowi\u0105zkiem, dostawali dofinansowanie z kasy serwisowej, kt\u00f3ra dysponowa\u0142a dochodami z tego podatku. Tam, gdzie istnia\u0142y koszary, pieni\u0105dze z serwisu otrzymywali oficerowie zarz\u0105dzaj\u0105cy bud\u017cetem poszczeg\u00f3lnych kompanii.<\/p>\n\n\n\n

1914<\/strong>, <\/strong>22.10<\/strong>., 110 lat temu<\/strong>,  <\/strong>w trzecim miesi\u0105cu wojnyna dworzec kolejowy przyje\u017cd\u017ca z frontu pierwszy poci\u0105g sanitarny. W wagonach znajduje si\u0119 oko\u0142o 300 rannych. Trafiaj\u0105 do szpitala wojskowego. W ramach przygotowa\u0144 wojennych na b\u0142oniach mi\u0119dzy miastem a szpitalem przygotowano baraki. Jak wynika z poni\u017cszego zdj\u0119cia, by\u0142o ich osiem.<\/p>\n\n\n\n

Miasto, jak wiele podobnych, le\u017c\u0105cych g\u0142\u0119boko za liniami front\u00f3w, by\u0142o wielkim lazaretem. Dotychczasowy szpital wojskowy (Sternlazarett<\/em>) ze swoj\u0105 kadr\u0105 medyczn\u0105 pe\u0142ni\u0105c rol\u0119 centrum medycznego nadzorowa\u0142 zamienione w szpitale pomocnicze du\u017ce obiekty publiczne, jak szko\u0142y, koszary czy wyznaniowe, jak np. konwikt arcybiskupi. G\u0142og\u00f3w by\u0142 drugim po Poznaniu garnizonem wojskowym na terenie V Korpusu Armijnego. Pe\u0142ni\u0142, wi\u0119c te\u017c podobn\u0105 rol\u0119 w dziedzinie szpitalnictwa wojskowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lazaret polowy przygotowany do wojny. Widok od wschodu ok. 1914 r. Do XXI wieku dotrwa\u0142 ulokowany frontem do uliczki budynek sztabowy \u2013 obecnie (2016) pi\u0119knie odrestaurowany biurowiec firmy transportowej, dziedziczki PKS. Zachowana zosta\u0142a ozdobna krata w drzwiach wej\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n

1926<\/strong>, <\/strong>15.10<\/strong>., jak donosi\u0142 \u201eLiegnitzer Tageblatt\u201d, w \u201eBia\u0142ej Sali\u201d (\u201eWeissen Saal<\/em>\u201d) ratusza rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 dwudniowe posiedzenie Dolno\u015bl\u0105skiego Zwi\u0105zku Miast, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142o 120 przedstawicieli (burmistrzowie i nadburmistrzowie miast). Obrady prowadzi\u0142 nadburmistrz Legnicy (Liegnitz<\/em>) Charbonnier w zast\u0119pstwie choruj\u0105cego przewodnicz\u0105cego zwi\u0105zku nadburmistrza Snaya z G\u00f6rlitz. W spotkaniu uczestniczy\u0142 m.in. prezydent (przewodnicz\u0105cy) Rejencji Legnickiej dr Poeschel. Pierwszym punktem porz\u0105dku obrad by\u0142o przedstawienie sprawozdania z dzia\u0142alno\u015bci Zarz\u0105du Zwi\u0105zku Miast, komunalnego urz\u0119du rozjemczego i okr\u0119gowej komisji rzeczoznawc\u00f3w. Pierwszego dnia po po\u0142udniu uczestnicy zjazdu \u2013 na zaproszenie g\u0142ogowskiego ratusza \u2013 zwiedzili autem G\u0142og\u00f3w. Odwiedzili m.in. najwi\u0119ksz\u0105 na wschodzie fabryk\u0119 piec\u00f3w \u2013 firm\u0119 Augusta Hoffmeistera, a tak\u017ce now\u0105 gazowni\u0119 i browar Bertholda, gdzie go\u015bcie spr\u00f3bowali nowego i dobrego gatunku mocnego piwa.<\/p>\n\n\n\n

Podczas obrad przedstawiciele miast przedstawili aktualne problemy, z jakimi borykaj\u0105 si\u0119 na co dzie\u0144. M.in. burmistrz Legnicy dr Reichert m\u00f3wi\u0142 o pal\u0105cej kwestii, wymagaj\u0105cej szybkiego rozwi\u0105zania, jakim by\u0142 g\u0142\u00f3d mieszkaniowy. Stwierdzi\u0142 \u201emusimy m\u00f3wi\u0107 o katastrofalnym niedoborze mieszka\u0144 w ca\u0142ej Rejencji Legnickiej. Tutaj, na pograniczu, wyst\u0119puje szczeg\u00f3lnie silny nap\u0142yw niemieckich uchod\u017ac\u00f3w i optant\u00f3w z cedowanych terytori\u00f3w niemieckich. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c rejencja otoczona jest z dw\u00f3ch stron przez obce pa\u0144stwa i jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna jako kraina \u0142\u0105cz\u0105ca G\u00f3rny \u015al\u0105sk z Rzesz\u0105\u201d. R\u00f3wnie\u017c nadburmistrz Hasse z G\u0142ogowa (Glogau<\/em>) podni\u00f3s\u0142 problem pogranicza, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c \u201epo\u0142o\u017cenie Dolnego \u015al\u0105ska, otoczonego z obu stron przez S\u0142owian, jest jego przeznaczeniem; mi\u0119dzy G\u0142ogowem a G\u00f6rlitz Polacy i Czesi mog\u0105 u\u015bcisn\u0105\u0107 sobie d\u0142onie. Je\u015bli rz\u0105d wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119 szczeg\u00f3lne potrzeby G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, Berlin musi przyzna\u0107 to samo (dodatkowe fundusze) pograniczu Dolnego \u015al\u0105ska. Og\u00f3lne zaniedbanie wschodu najlepiej odzwierciedla niedostateczny ruch kolejowy (\u2026). Jest np. z\u0142e po\u0142\u0105czenie mi\u0119dzy Legnic\u0105 a Jeleni\u0105 G\u00f3r\u0105 (Hirschberg<\/em>)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Reprezentacyjne pomieszczenie przedwojennego ratusza -\u201eBia\u0142a sala\u201d (Wei\u00dfer Saal<\/em>)<\/p>\n\n\n\n

1928<\/strong>, <\/strong>1.10<\/strong>., w niedziel\u0119 wieczorem w sali projekcyjnej wype\u0142nionego po brzegi kina \u201eSchauburg<\/em>\u201d wybuch\u0142 po\u017car. Silny dym wywo\u0142a\u0142 zamieszanie na widowni. Miejska stra\u017c po\u017carna przyby\u0142a na miejsce w ci\u0105gu czterech minut. Po za\u0142o\u017ceniu masek przeciwgazowych stra\u017cacy weszli do pomieszczenia i gasili po\u017car ga\u015bnicami. Poniewa\u017c p\u0142omienie wci\u0105\u017c wydobywa\u0142y si\u0119 z filmowego projektora, zosta\u0142 on usuni\u0119ty z sali projekcyjnej i na zewn\u0105trz ugaszony. Przyczyna po\u017caru nie jest jeszcze znana. Spektakl zosta\u0142 odwo\u0142any. Po przyje\u017adzie karetki pogotowia na miejsce po\u017caru pojawi\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce zgin\u0119\u0142o wiele os\u00f3b, tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o; jedynie operator by\u0142 w niebezpiecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

         Warto tu doda\u0107, \u017ce na prze\u0142omie 1926 i 1927 r. otwarto w G\u0142ogowie (Glogau) dwa kina: \u201ePrimus-Palast\u201d i \u201eSchauburg\u201d przy \u00f3wczesnej Hohenzollernstrasse (obecnie al. Wolno\u015bci). [Za: LT, nr 232 z 2 X 1928 r.]<\/p>\n\n\n\n

1964<\/strong>, <\/strong>w pa\u017adzierniku<\/strong>, 60 lat temu<\/strong>, oddano do u\u017cytku Urz\u0105d Pocztowo-Telekomunikacyjny nr 2 we wschodnim skrzydle budynku dworca kolejowego. Wehiku\u0142 podaje t\u0119 dat\u0119 za prac\u0105 Janusza Chutkowskiego \u201eG\u0142og\u00f3w w XX wieku\u201d, cho\u0107 wyst\u0119puje te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o pokazuj\u0105ce rok 1958, ale ta data odnosi si\u0119 najprawdopodobniej do powstania plac\u00f3wki, a nie oddania siedziby. Urz\u0105d pocztowy na dworcu pocz\u0105tkowo obs\u0142ugiwa\u0142 ambulansowy przew\u00f3z pocztowy i mie\u015bci\u0142 si\u0119 na peronie 2. Nowa siedziba plac\u00f3wki usprawni\u0142a rosn\u0105cy stale kolejowy obr\u00f3t przesy\u0142kami, kt\u00f3ry trwa\u0142 do ko\u0144ca wieku i zanika\u0142 wraz z kurczeniem si\u0119 linii i taboru. Ostatni kurs ambulansu pocztowego w Polsce odby\u0142 si\u0119 29 maja 2011 r.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie urz\u0105d oferowa\u0142 us\u0142ugi pocztowo-telekomunikacyjne dla mieszka\u0144c\u00f3w tej cz\u0119\u015bci miasta. Tu nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce z poczty mo\u017cna by\u0142o uzyska\u0107 te\u017c mi\u0119dzymiastowe i mi\u0119dzynarodowe po\u0142\u0105czenie telefoniczne. A UPT nr 1 mie\u015bci\u0142 si\u0119 daleko, na zniszczonym Starym Mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

W XXI wieku wraz ze zmianami ustrojowymi, urz\u0105d przy dworcu pe\u0142ni funkcje pocztowe, a przew\u00f3z przesy\u0142ek kolej\u0105 to ju\u017c historia. Cho\u0107 to temat na inn\u0105 opowie\u015b\u0107, to wspominamy, \u017ce w budynku UPT mie\u015bci\u0142a si\u0119 przez lata plac\u00f3wka g\u0142ogowskiej SB \u201enadzoruj\u0105ca\u201d korespondencj\u0119 obywateli mimo jej tajemnicy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na zdj\u0119ciu pan Kazimierz Szczepanowski na dworcowym peronie. Przez wiele bowiem lat na peronach dworca kolejowego spotka\u0107 mo\u017cna by\u0142o pracownik\u00f3w poczty z przesy\u0142kami dostarczanymi lub odbieranymi z wagon\u00f3w pocztowych, kt\u00f3re przewa\u017cnie je\u017adzi\u0142y tu\u017c za lokomotyw\u0105. (Z arch. rodzinnego D. Szczepanowskiego \u2013 Wehiku\u0142 dzi\u0119kuje za udost\u0119pnienie)<\/p>\n\n\n\n

19<\/strong>66<\/strong>,<\/strong> <\/strong>17<\/strong>.10.,<\/strong> 50 lat temu<\/strong>, okazuje si\u0119 \u017ce wraz z szybkim nap\u0142ywem mieszka\u0144c\u00f3w, g\u0142ogowskim k\u0142opotem staje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c\u2026 brak chleba. W tym okresie centralizmu i nadzoru miejscowe w\u0142adze zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 teraz do kierownictwa monopolisty piekarniczego, czyli Sp\u00f3\u0142dzielni Spo\u017cywc\u00f3w \u201eSpo\u0142em\u201d o budow\u0119 nowoczesnej piekarni. Zdecydowano wi\u0119c w Warszawie, i w G\u0142ogowie powsta\u0142a nowoczesna jak na \u00f3wczesne czasy piekarnia typu \u201eSaturn\u201d. Do dzi\u015b piekarnia \u201eSpo\u0142em\u201d (jak informuje w internecie) produkuje szeroki asortyment wysokiej jako\u015bci pieczywa.<\/p>\n\n\n\n

1994,<\/strong> 1.10.,<\/strong> dzi\u015b inauguracja roku akademickiego w Wy\u017cszej Szkole Technicznej, maj\u0105cej siedzib\u0119 w budynku I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego. Organizatorem by\u0142 J\u00f3zef Dulas, biznesmen, organizator i kanclerz WSI oraz Technikum Elektronicznego na pocz\u0105tku lat 90. G\u0142og\u00f3w miastem akademickim \u2013 grzmia\u0142 w trakcie uroczysto\u015bci. Rektorem zosta\u0142 prof. dr hab. in\u017c. Wojciech Zamojski z Politechniki Wroc\u0142awskiej.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, zgodna wsp\u00f3\u0142praca za\u0142o\u017cycieli trwa\u0142a kr\u00f3tko.<\/p>\n\n\n\n

Jak informowa\u0142, 20 pa\u017adziernika 1999 roku w odpowiedzi na interpelacj\u0119 pos\u0142\u00f3w B. Kowalskiej i W. Raka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej:<\/p>\n\n\n\n

   \u201eWy\u017csza Szko\u0142a Techniczna w Legnicy (pocz\u0105tkowo z siedzib\u0105 w G\u0142ogowie) zosta\u0142a utworzona na podstawie zezwolenia ministra Edukacji Narodowej wydanego w dniu 6 czerwca 1994 r. i wpisana do rejestru uczelni niepa\u0144stwowych w lipcu tego\u017c roku. Okres wa\u017cno\u015bci zezwolenia, wynosz\u0105cy 5 lat, up\u0142ywa\u0142 z dniem 30 wrze\u015bnia 1999 r. Procedura tworzenia uczelni niepa\u0144stwowych okre\u015blona jest w ustawie z dnia 12 wrze\u015bnia 1990 r. o szkolnictwie wy\u017cszym (\u2026). W ostatnim roku dzia\u0142alno\u015bci uczelni mi\u0119dzy za\u0142o\u017cycielami zaistnia\u0142 g\u0142\u0119boki konflikt, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 nie tylko do zerwania wsp\u00f3\u0142pracy, ale sta\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 spraw s\u0105dowych. Sytuacja taka spowodowa\u0142a brak porozumienia w kwestii z\u0142o\u017cenia przez obu za\u0142o\u017cycieli wsp\u00f3lnego wniosku o przed\u0142u\u017cenie terminu wa\u017cno\u015bci udzielonego na utworzenie uczelni zezwolenia (wniosek pocz\u0105tkowo z\u0142o\u017cy\u0142 jeden z za\u0142o\u017cycieli, na skutek interwencji drugi z za\u0142o\u017cycieli tak\u017ce wyst\u0105pi\u0142 z wnioskiem, zastrzegaj\u0105c jednak odr\u0119bno\u015b\u0107 swojego wyst\u0105pienia – ze wzgl\u0119d\u00f3w formalnoprawnych nie mo\u017cna tych wyst\u0105pie\u0144 potraktowa\u0107 jako jednego wsp\u00f3lnego wniosku).<\/p>\n\n\n\n

   Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 okres wa\u017cno\u015bci zezwolenia oraz konflikt mi\u0119dzy za\u0142o\u017cycielami, w maju br. przeprowadzono kontrol\u0119 uczelni w celu dokonania ca\u0142o\u015bciowej oceny jej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 W wyniku kontroli stwierdzono szereg powa\u017cnych nieprawid\u0142owo\u015bci w funkcjonowaniu szko\u0142y, w tym dzia\u0142anie niezgodne z zezwoleniem ministra Edukacji Narodowej i statutem uczelni, polegaj\u0105ce m.in. na prowadzeniu kszta\u0142cenia w zamiejscowych o\u015brodkach poza siedzib\u0105 szko\u0142y (w G\u0142ogowie, Zdu\u0144skiej Woli, Wolsztynie, Boles\u0142awcu i W\u0142oc\u0142awku) i niew\u0142a\u015bciwym zarz\u0105dzaniu uczelni\u0105 (nieprawid\u0142owe odwo\u0142anie urz\u0119duj\u0105cego rektora i powo\u0142anie nowej osoby do pe\u0142nienia tej funkcji). \u00a0\u00a0 Wobec braku prawid\u0142owo pod wzgl\u0119dem formalnoprawnym skonstruowanego wniosku o przed\u0142u\u017cenie okresu wa\u017cno\u015bci zezwolenia, wobec niezgodno\u015bci dzia\u0142ania szko\u0142y z przepisami ustawy i statutu, a tak\u017ce w sytuacji g\u0142\u0119bokiego i nierokuj\u0105cego wsp\u00f3\u0142pracy na rzecz rozwoju uczelni konfliktu mi\u0119dzy za\u0142o\u017cycielami, minister Edukacji Narodowej zmuszony by\u0142 odm\u00f3wi\u0107 przed\u0142u\u017cenia okresu wa\u017cno\u015bci udzielonego na utworzenie uczelni zezwolenia, a jednocze\u015bnie zobowi\u0105za\u0107 za\u0142o\u017cycieli do wszcz\u0119cia procedury likwidacyjnej. Minister Edukacji Narodowej okre\u015bli\u0142 tak\u017ce roczny termin zako\u0144czenia likwidacji uczelni. W obowi\u0105zuj\u0105cym stanie prawnym nie ma mo\u017cliwo\u015bci sankcjonowania dzia\u0142a\u0144 jednego z za\u0142o\u017cycieli na niekorzy\u015b\u0107 czy te\u017c wobec braku akceptacji drugiego z nich (\u2026)\u201d. [Za: http:\/\/orka2.sejm.gov.pl\/IZ3.nsf\/main\/0D834372<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sierpie\u0144 by\u0142 upalny, wrzesie\u0144 z kolei deszczowy i powodziowy. Od ekstremalnej suszy, do ekstremalnych opad\u00f3w. Katastrofalna pow\u00f3d\u017a nawiedzi\u0142a po\u0142udniowe powiaty Dolnego \u015al\u0105ska i Opolszczyzny. A potem zagro\u017cenie i lokalne kataklizmy przemieszcza\u0142y si\u0119 wzd\u0142u\u017c Odry wraz z fal\u0105 powodziow\u0105. G\u0142ogowscy stra\u017cacy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2295"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2310,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2295\/revisions\/2310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}