80 lat temu w styczniu 1945 r. nad Odr\u0119 trafi\u0142 walec wojenny. Rozbijane i spychane w trakcie ofensywy styczniowej Armii Czerwonej oddzia\u0142y Wehrmachtu na Dolnym \u015al\u0105sku \u0142api\u0105 chwilowy oddech. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, ale jeszcze przy du\u017cych kosztach ludzkich i materialnych, nast\u0119puje koniec tej straszliwej wojny. G\u0142og\u00f3w zosta\u0142 zdobyty na miesi\u0105c przed kapitulacj\u0105 III Rzeszy. Potem rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 odyseja milion\u00f3w ludzi.<\/p>\n\n\n\n
Ukazuj\u0105ce si\u0119 w coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci opracowania i wspomnienia niemieckie czy kolejne prace polskie oparte na badaniach w dost\u0119pnych archiwach pozwalaj\u0105 poszerza\u0107 nasz\u0105 wiedz\u0119 o najnowszej historii G\u0142ogowa. B\u0119dziemy przypominali jubileuszowe wydarzenia w odpowiadaj\u0105cych im miesi\u0105cach Wehiku\u0142u czasu.<\/p>\n\n\n\n Ostatnie chwile wojennego G\u0142ogowa. Zdj\u0119cie lotniczego zwiadu 80 lat temu<\/p>\n\n\n\n Natomiast w ostatnim miesi\u0105cu minionego roku zarejestrowali\u015bmy kilka interesuj\u0105cych fakt\u00f3w. Celem utrwalenia w zbiorowej pami\u0119ci piszemy tak\u017ce o nich.<\/p>\n\n\n\n Most na Osob\u0142odze (fot.Tygodnik Krapkowicki)<\/p>\n\n\n\n W reprezentacyjnej Sali<\/strong> K<\/strong>r\u00f3lewskiej<\/strong> Akademii Rycerskiej w Legnicy 18 grudnia 2024 r. wr\u0119czono Nagrod\u0119 \u201eLegnicka Ksi\u0105\u017cka Roku 2023\u201d, kt\u00f3ra pow\u0119drowa\u0142a do Stowarzyszenia \u201ePami\u0119\u0107 i Dialog\u201d za prac\u0119 \u201eTadeusz Gumi\u0144ski: \u017cycie, dzie\u0142o, pami\u0119\u0107\u201d. Statuetk\u0119 projektu Katarzyny Bu\u0142ki-Mat\u0142acz odebra\u0142 redaktor i inicjator wydawnictwa dr Marek \u017bak. Wehiku\u0142 czasu ma powody do satysfakcji, bowiem uczestniczy\u0142 w pracach zespo\u0142u redakcyjnego i napisa\u0142 kilka artyku\u0142\u00f3w. Jeden z nich analizuje i opisuje w\u0105tki g\u0142ogowskie w olbrzymim dziele T. Gumi\u0144skiego, jakim by\u0142 jego \u201eDziennik\u201d pisany przez kilkadziesi\u0105t lat.<\/p>\n\n\n\n Czy Gr\u0119bocice wr\u00f3c\u0105<\/strong> do powiatu g\u0142ogowskiego? Na ostatniej sesji Rada Gminy podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 o rozpocz\u0119ciu konsultacji spo\u0142ecznych. Za podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 g\u0142osowa\u0142o 13 radnych przy 1 g\u0142osie sprzeciwu i 1 wstrzymuj\u0105cym. Inicjatywa gr\u0119bocicka wywo\u0142a\u0142a lokaln\u0105 burz\u0119. Poczekajmy do marcowych konsultacji, kt\u00f3re odb\u0119d\u0105 si\u0119 w trakcie zebra\u0144 wiejskich.<\/p>\n\n\n\n Gmina Gr\u0119bocice a powiat g\u0142ogowski (fot. UG Gr\u0119bocice)<\/p>\n\n\n\n Pomnik Boles\u0142awa Chrobrego <\/strong>w G\u0142ogowie coraz bli\u017cej. Najwy\u017cej, spo\u015br\u00f3d 10 projekt\u00f3w, Jury, kt\u00f3remu przewodniczy artysta plastyk Ma\u0142gorzata Ma\u0107kowiak, oceni\u0142o pomys\u0142 artysty rze\u017abiarza z Poznania \u2013 Rafa\u0142a Nowaka wraz z zespo\u0142em. Jego Boles\u0142aw Chrobry siedzi na tronie ozdobionym symbolami, oparty jest na mieczu. Jak b\u0119dzie ostatecznie wygl\u0105da\u0142 pomnik, kt\u00f3ry stanie w G\u0142ogowie, nie wiemy, bo jeszcze brak informacji o skierowaniu do realizacji i proponowanych korektach czy uzupe\u0142nieniach.<\/p>\n\n\n\n Min\u0119\u0142a w\u0142a\u015bnie w grudniu<\/strong> 10. rocznica obj\u0119cia g\u0142ogowskiej prezydentury przez Rafaela Rokaszewicza. Tym samym staje si\u0119 najd\u0142u\u017cej pe\u0142ni\u0105cym ten urz\u0105d w polskim G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n 2014-12-08, Zaprzysi\u0119\u017cenie prezydenta R. Rokaszewicza (fot. P. Dudzicki)<\/p>\n\n\n\n Z racji post\u0119puj\u0105cych<\/strong> decyzji przybli\u017caj\u0105cych budow\u0119 nowej przeprawy i obwodnicy miasta, jeszcze raz, ni\u017cej, przypominamy zdarzenie ze stycznia 1948 roku, b\u0119d\u0105ce przyczynkiem do historii g\u0142ogowskich most\u00f3w po wojnie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n Z lektur Wehiku\u0142u (143)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wkraczamy w rok jubileuszowy \u2013 80-lecia zako\u0144czenia wojny i wielkiej w\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w w Europie \u015arodkowej.<\/p>\n\n\n\n Czas na poznawanie zdania drugiej strony. Mimo up\u0142ywu kilkudziesi\u0119ciu lat, licznych publikacji, dwustronnych wspomnie\u0144, wsp\u00f3lnych konferencji i wystaw (tak\u017ce i w G\u0142ogowie), temat ten budzi wci\u0105\u017c emocje. Dzi\u0119ki inicjatywie samorz\u0105dowej i osobistemu zaanga\u017cowaniu starosty prudnickiego, na Opolszczy\u017anie ukaza\u0142a si\u0119 po polsku niezwyk\u0142a powie\u015b\u0107. Poniewa\u017c finansowana by\u0142a w ramach projektu krajowego i unijnego, nie mog\u0142a trafi\u0107 do komercyjnego kolporta\u017cu, bezwzgl\u0119dnie egzekwowano zapis \u2013 \u201eegzemplarz bezp\u0142atny\u201d. Dzi\u0119ki szcz\u0119\u015bliwemu zbiegowi okoliczno\u015bci jeden z nich trafi\u0142 do Wehiku\u0142u czasu, cho\u0107 niestety tylko na chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n Harry Th\u00fcrk, Lato umar\u0142ych sn\u00f3w<\/strong>,M. Domino (t\u0142um.), Prudnik 2015<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak pisz\u0105 na stronach lokalnych prudniczanie<\/p>\n\n\n\n (\u2026) autor, Harry Th\u00fcrk<\/a>, te\u017c urodzi\u0142 si\u0119 w Bia\u0142ej Prudnickiej. Przed wojn\u0105 pracowa\u0142 w Prudniku na kolei, potem, wci\u0105\u017c jeszcze jako m\u0142ody ch\u0142opak, trafi\u0142 w szeregi Wehrmachtu. W 1945 roku zdezerterowa\u0142 ze swojego czo\u0142gu pod Dreznem i, kieruj\u0105c si\u0119 na Prag\u0119, pow\u0119drowa\u0142 w kierunku rodzinnych stron. Razem z dwoma spotkanymi po drodze by\u0142ymi \u017co\u0142nierzami szed\u0142 przez opustosza\u0142e wioski u podn\u00f3\u017ca G\u00f3r Opawskich. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w umkn\u0119\u0142a przed Armi\u0105 Czerwon\u0105 do Czech i dopiero teraz zaczyna\u0142a wraca\u0107 do swoich dom\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n Nap\u0142ywaj\u0105cy do zrujnowanego miasta Polacy, cho\u0107 jeszcze inspirowani plotkami, \u017ce to b\u0119dzie pobyt tymczasowy, chcieli osi\u0105\u015b\u0107 w godnych warunkach. Odbywa\u0142o si\u0119 to wielokrotnie kosztem poprzednich obywateli. Tych, kt\u00f3rzy tu pozostali, czy jak nasz Autor wracali. Wysiedlono ich do kilku zrujnowanych i wyszabrowanych blok\u00f3w na odcinku mi\u0119dzy rzek\u0105 Prudnik a skarp\u0105 oddzielaj\u0105c\u0105 ten teren od Rynku. Zag\u0119szczone do granic wytrzyma\u0142o\u015bci getto by\u0142o pozbawione mo\u017cliwo\u015bci ucieczki. Z jednej strony rzeka, a z drugiej tylko trzy wyj\u015bcia blokowane posterunkami z broni\u0105: \u201ejeden na trasie z fabryki obuwia do budynku dzisiejszego muzeum<\/em>, drugi przy tunelu ko<\/em>\u0142<\/em>o muzeum, trzeci ko<\/em>\u0142<\/em>o schod\u00f3w prowadz<\/em>\u0105<\/em>cych na Rynek<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Autor sp\u0119dzi\u0142 tu kilka miesi\u0119cy. Potem trafi\u0142 do Niemiec, do NRD. Tam sta\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki talentowi i pracy nad sob\u0105 wzi\u0119tym dziennikarzem, autorem ksi\u0105\u017cek i t\u0142umaczem. G\u0142\u00f3wnie zajmowa\u0142 si\u0119 tematami Azji. Jednak, jak pisze w zamieszczonych w ksi\u0105\u017cce tekstach, obrazy z Prudnika w 1945 roku ca\u0142y czas mia\u0142 przed oczami. Zachowywa\u0142 je w notatkach i pami\u0119ci, by przela\u0107 na karty ksi\u0105\u017cki w czasach ju\u017c, kiedy mo\u017cna by\u0142o pisa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Autobiograficzna, ale jednak powie\u015b\u0107 Th\u00fcrka, nie jest literatur\u0105 faktu. Czy jednak mimo jego starania o obiektywizm jest subiektywna?<\/p>\n\n\n\n Autor przedstawia czy kreuje literacko sylwetki swojego otoczenia. Znajduj\u0105 si\u0119 tam: \u015blepy inwalida, prawie jak wieszcz, nauczyciel b\u0119d\u0105cy dla swoich uczni\u00f3w guru i przewodnikiem; jest tam Niemiec (p\u00f3\u0142 \u017byd), Niemka Cyganka, G\u00f3rno\u015bl\u0105zak, w dzie\u0144 polski milicjant, w nocy dla niemieckich znajomych sw\u00f3j ch\u0142op \u2013 Polak by\u0142 przyjacielem. Na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku zawsze si\u0119 mia\u0142o przyjaci\u00f3\u0142 Polak\u00f3w, czasem Czech\u00f3w no i Niemc\u00f3w \u2013 co za r\u00f3\u017cnica skoro si\u0119 \u017cy\u0142o na pograniczu?<\/em><\/p>\n\n\n\n Jednak ten ostatni chce zosta\u0107 tu, czyli obecnie w Polsce. Z bohaterem do Niemiec ma zamiar ucieka\u0107 Polka Marlena, do niedawna niemiecka niewolnica przymusowa. Pojawia si\u0119 Polak morderca i oprawca, ale s\u0105 i inni \u201edobrzy\u201d Polacy. W tym tyglu narodowo\u015bci, emocji i wydarze\u0144 gotuje si\u0119 powojenna rzeczywisto\u015b\u0107. A natykamy si\u0119 podczas lektury na takie zwroty, kiedy m\u00f3wi jeden z bohater\u00f3w, Niemiec o Polakach:<\/p>\n\n\n\n (\u2026) cholerna sprawa z tymi milicyjnymi nicponiami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to szelmy. Zepsute przez wojn\u0119 i okupacj\u0119. Nienauczone niczego poza pod\u0142o\u015bci\u0105 i perfidi\u0105. Zrozumcie to, polsk\u0105 inteligencj\u0119 prawie wybito. To \u017ca\u0142osne, ale rz\u0105dzi ho\u0142ota. Codziennie przybywaj\u0105 repatrianci, wraz, z kt\u00f3rymi przysy\u0142aj\u0105 tu nowych kanciarzy. By\u0142a wojna, kt\u00f3ra nauczy\u0142a tych ludzi najbardziej pod\u0142ych sztuczek, jakie pomaga\u0142y im w zw\u0119dzeniu czego\u015b do \u017carcia albo ubrania. Wierzcie mi, to przez wojn\u0119. A teraz mamy to wszystko na g\u0142owie (\u2026).<\/em><\/p>\n\n\n\n Ksi\u0105\u017cka w \u015brodowisku polskim \u201ewywo\u0142a\u0142a fal\u0119 krytyki, jak r\u00f3wnie\u017c pokaza\u0142a, \u017ce demony czasu silnie jeszcze i dzi\u015b, pomimo up\u0142ywu ponad 70 lat od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej, oddzia\u0142uj\u0105 na ludzi, mieszka\u0144c\u00f3w Ziemi Prudnickiej\u201d.<\/em> U historyk\u00f3w, polityk\u00f3w czy ludzi kultury wyzwoli\u0142a potrzeb\u0119 powrotu do rzetelnych bada\u0144 nad przesz\u0142o\u015bci\u0105 z po\u0142owy ubieg\u0142ego wieku. Mimo wywo\u0142anych emocji by\u0142a potrzebna.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Podobnie zaraz po wojnie, (cho\u0107 bez wielkich emocji i rozg\u0142os publiczny by\u0142 mniejszy), mog\u0142o by\u0107 w G\u0142ogowie. Swoiste getto ju\u017c w kwietniu 1945 r. utworzono w stosunkowo najmniej zniszczonych blokach koszar Hindenburga, dzi\u015b cz\u0119\u015bciowo jeszcze istniej\u0105cych obok wybudowanego na p\u00f3\u0142nocnym fragmencie dotychczasowego terenu Centrum Handlowego. Tam w ci\u0119\u017ckich warunkach zgromadzono pozosta\u0142ych przy \u017cyciu i nieskierowanych do wi\u0119zie\u0144 czy \u0142agr\u00f3w kilkuset g\u0142ogowskich Niemc\u00f3w. Jeden z nich pisa\u0142 dziennik, kt\u00f3ry trafi\u0142 do Muzeum Archeologiczno-Historycznego. Przet\u0142umaczony i opracowany przez prof. Ma\u0142gorzat\u0119 Konopnick\u0105 i Jaros\u0142awa Helwiga opublikowany zosta\u0142 w pokonferencyjnym wydawnictwie \u201eGlogau 1945, upadek twierdzy<\/em>\u201d, wydanym w 2015 roku. Jest \u015bwiadectwem tamtych czas\u00f3w i gehenny ludzi. A Wehiku\u0142 czasu om\u00f3wi\u0142 go w \u201eLekturach wehiku\u0142u\u201d w lutym 2016 r. (8\/84). Przy okazji polecamy i lektur\u0119 tego tomu (do zdobycia jeszcze chyba w muzealnym kiosku w Zamku).<\/p>\n\n\n\n I jeszcze o prezentowanej ksi\u0105\u017cce Harry\u2019ego Th\u00fcrka. Jest dost\u0119pna, (cho\u0107 z trudem), na polskim rynku czytelniczym. Internet pomo\u017ce ch\u0119tnym chc\u0105cym dowiedzie\u0107 si\u0119 o tym, co dotkn\u0119\u0142o dawnych mieszka\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska, bo nie tylko Polacy poznali b\u00f3l wysiedlenia, brutalnego odosobnienia i przes\u0142uchania, przymusowych prac, chor\u00f3b i wycie\u0144czenia.<\/p>\n\n\n\n Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (25)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przy drodze np. z G\u0142ogowa do Wa\u0142brzycha, znienacka pojawia si\u0119 ogrodzony teren z charakterystyczn\u0105 bram\u0105 wjazdow\u0105. Z daleka nawet kr\u00f3tkowidz odczyta napis \u201eArbeit macht frei\u201d \u2013 Praca czyni wolnym. To teren muzeum pami\u0119ci po niemieckim obozie koncentracyjnym Gross<\/em>–Rosen<\/em>, kt\u00f3ry istnia\u0142 tu w latach 1940\u20131945. A pobliska miejscowo\u015b\u0107 to Rogo\u017anica.<\/p>\n\n\n\n Rozpoczynaj\u0105cy si\u0119 rok, 80 lat temu by\u0142 najtragiczniejszym w historii tego miejsca ka\u017ani. W srog\u0105 zim\u0119 hitlerowcy rozpocz\u0119li ewakuacj\u0119. Trafiali tu te\u017c na etapow\u0105 przerw\u0119 konwojowani wi\u0119\u017aniowie z oboz\u00f3w na terenach wschodnich. <\/p>\n\n\n\n Jak dowodz\u0105 p\u00f3\u017aniejsze wyliczenia, Niemcy zamordowali w czasie II wojny \u015bwiatowej blisko 40 tysi\u0119cy os\u00f3b, w obozie centralnym i jego wielu filiach. Dwie by\u0142y w okolicach S\u0142awy.<\/p>\n\n\n\n Na \u015bcianie pami\u0119ci nazwy podoboz\u00f3w i filii ponurego Gross Rosen<\/p>\n\n\n\n 1745<\/strong>, <\/strong>9.01.,<\/strong> przeprowadzono spis mieszka\u0144c\u00f3w. Wed\u0142ug tych danych stwierdzono, \u017ce w mie\u015bcie znajdowa\u0142y si\u0119 6323 osoby. Autor zapisu podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u2013 \u201e(\u2026<\/em>)<\/em> bez wojska<\/em>\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1880<\/strong>, 10.01., <\/strong>Liegnitzer Stadtblatt<\/em> opisuje zjawisko, kt\u00f3re trwa w najlepsze na mo\u015bcie kolejowym G\u0142ogowie. Z przeprawy korzystaj\u0105 piesi i pojazdy ko\u0142owe. Zdarzaj\u0105 si\u0119 nie tylko przypadki najechania, ale r\u00f3wnie\u017c panicznego zachowania przestraszonych koni. Dlatego te\u017c zarz\u0105d kolei, na wniosek lokalnych w\u0142adz miejskich i powiatowych, zainstaluje na przeje\u017adzie przez most na Odrze widoczn\u0105 z daleka i o\u015bwietlon\u0105 wieczorem stacj\u0119 sygnalizacyjn\u0105, zapowiadaj\u0105c\u0105 przejazd poci\u0105g\u00f3w przez most kolejowy, aby odpowiednio wcze\u015bnie ostrzec pojazdy jad\u0105ce przez most i spowodowa\u0107 ich zatrzymanie, zapobiegaj\u0105c w ten spos\u00f3b wypadkom.<\/p>\n\n\n\n <\/a>Most kolejowy w roku 1858 (widok\u00f3wka)<\/p>\n\n\n\n 1885<\/strong>, 15.01., <\/strong>kapelmistrz miejscowego teatru Frenzel b\u0119dzie obchodzi\u0107 sw\u00f3j benefis. Zaskoczy widz\u00f3w i go\u015bci skomponowan\u0105 przez siebie oper\u0105 \u201eDer vierjaehrige Posten\u201d. Pan Frenzel da\u0142 si\u0119 ju\u017c pozna\u0107, jako kompozytor uwertury \u201eDes Kriegers Heimkehr\u201d (\u201ePowojenny powr\u00f3t do domu\u201d), kt\u00f3ra zdoby\u0142a powszechne uznanie. Jego wspomniana opera spotka\u0142a si\u0119 z przychylnym przyj\u0119ciem zar\u00f3wno we Freibergu, jak i w Brandenburgii, gdzie by\u0142a kilkakrotnie wystawiana. <\/strong><\/p>\n\n\n\n 1913<\/strong>, 17.01., <\/strong>komendant g\u0142ogowskiej twierdzy (Festungkommandant<\/em>), genera\u0142-major Friedrich Konstantin Heinrich von Kalckstein (1853\u20131923), kt\u00f3ry niedawno zosta\u0142 odznaczony Orderem Czerwonego Or\u0142a 2 klasy z Li\u015b\u0107mi D\u0119bu, wed\u0142ug doniesie\u0144 prasowych, zamierza zrezygnowa\u0107 ze stanowiska 1 kwietnia tego roku. Genera\u0142 ko\u0144czy w tym roku 60 lat, wi\u0119c niechybnie wybiera si\u0119 na emerytur\u0119. Notatk\u0119 dolno\u015bl\u0105skiej gazety potwierdzi\u0142o \u017cycie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1918<\/strong>, stycze\u0144<\/strong>,w wytw\u00f3rni krochmalu (uliczka do dzi\u015b nosi nazw\u0119 Krochmalna) stwierdzono sabota\u017c. W maszynie ucieraj\u0105cej ziemniaki znalaz\u0142 si\u0119 kamie\u0144, kt\u00f3ry zniszczy\u0142 urz\u0105dzenie. Zdarzenie zakwalifikowano jako sabota\u017c dokonany przez zatrudnionych tu je\u0144c\u00f3w wojennych. Dw\u00f3ch angielskich je\u0144c\u00f3w wojennych o nazwiskach: Mark i Kannedy zosta\u0142o skazanych przez s\u0105d polowy w G\u0142ogowie na kar\u0119 po dziesi\u0119\u0107 lat wi\u0119zienia. Na szcz\u0119\u015bcie dla je\u0144c\u00f3w wojna sko\u0144czy\u0142a si\u0119 jeszcze w tym roku.<\/p>\n\n\n\n Jeden z budynk\u00f3w dawnej krochmalni w 2022 r. [Fotopolska]<\/p>\n\n\n\n W 1925, <\/strong>sto lat temu, mieszkaniec podg\u0142ogowskiej wsi H. Kiersch uzyska\u0142 koncesj\u0119 na otworzenie linii komunikacyjnej na linii G\u0142og\u00f3w – Przemk\u00f3w. Jeden z przystank\u00f3w, widoczny na zdj\u0119ciu, znajdowa\u0142 si\u0119 na g\u0142ogowskim rynku. Linia autobusowa prosperowa\u0142a na tyle dobrze, \u017ce w roku nast\u0119pnym wyd\u0142u\u017cono j\u0105 do miasta Szprotawy.<\/p>\n\n\n\n Przystanek autobusowy na rynku (zbiory TZG)<\/p>\n\n\n\n 1945<\/strong>, stycze\u0144<\/strong>,zostaje wyprowadzony z g\u0142ogowskich koszar 54. zapasowy batalion grenadier\u00f3w i sztab 352. zapasowego pu\u0142ku grenadier\u00f3w, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodzi\u0142. Jednostka zosta\u0142a skierowana do obrony Brzegu.<\/p>\n\n\n\n Jak wspomina genera\u0142 Hans von Ahlfen w wydanej wreszcie po polsku ksi\u0105\u017cce wspomnieniowej \u201eWalka o \u015al\u0105sk 1944\/1945\u201d (Wydawnictwo Dolno\u015bl\u0105skie 2009) \u2013 docieraj\u0105 do G\u0142ogowa resztki \u201ew\u0119druj\u0105cego kot\u0142a\u201d: – dow\u00f3dztwo XXIV i XL Korpusu Pancernego, resztki 16 i 17 Dywizji Pancernej, 6 i 45 Dywizji Grenadier\u00f3w Ludowych, 17, 72, 88, 214, 291 i 342 Dywizji Piechoty, oddzia\u0142 zaporowy von Ahlfena, oddzia\u0142y wojskowe pozadywizyjne, s\u0142u\u017cby zaplecza, obrony przeciwlotniczej i personel naziemny Luftwaffe. Z resztek tych oddzia\u0142\u00f3w komanda zaporowe formuj\u0105 22 bataliony Wehrmachtu, ale nie zostaj\u0105 one w\u0142\u0105czone do obrony Glogau, jak chcia\u0142a dotychczasowa historiografia, tylko trafiaj\u0105 do odtwarzanego systemu obrony \u015al\u0105ska.<\/p>\n\n\n\n 88 Dywizja Piechoty w styczniu 1945 traci dw\u00f3ch dow\u00f3dc\u00f3w: genera\u0142a leutnanta, hrabiego Georga von Rittberga, kt\u00f3ry 13.01. dosta\u0142 si\u0119 do niewoli w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego. Jego nast\u0119pca, p\u0142k Anders dosta\u0142 si\u0119 do niewoli 27 stycznia ju\u017c nad Odr\u0105. Berlin, jeszcze nie wiedz\u0105c o losie dow\u00f3dcy, mianowa\u0142 go 30 stycznia do stopnia genera\u0142a majora. <\/p>\n\n\n\n 17 Dywizja Piechoty, jednego z najm\u0142odszych genera\u0142\u00f3w Wehrmachtu \u2013 Maxa Sachsenheimera \u2013 odradza si\u0119 z \u201epozbieranych resztek i pozosta\u0142o\u015bci 88 i 291 DP<\/em>\u201d, kt\u00f3re przedar\u0142y si\u0119 w w\u0119druj\u0105cym kotle pod g\u0142ogowskie mosty. Genera\u0142 by\u0142 rozwa\u017cany na stanowisko komendanta twierdzy. Jednak na pocz\u0105tku stycznia odwo\u0142any zosta\u0142 do przeprowadzenia operacji w zak\u0142adach chemicznych w Brzegu Dolnym.<\/p>\n\n\n\n 1948, 2.01.,<\/strong> oddano do u\u017cytku tymczasowy most drogowy nad g\u0142\u00f3wnym nurtem Odry. Ju\u017c w poprzednim roku widok zestawianego prz\u0119s\u0142ami na brzegu wzd\u0142u\u017c rzeki i naci\u0105ganego na podpory mostu wojskowego budzi\u0142 nadziej\u0119 na szybsze i bezpieczniejsze po\u0142\u0105czenie z prawym brzegiem. To nic, \u017ce by\u0142 w\u0105ski. Samochody jednym pasem ostro\u017cnie przeje\u017cd\u017ca\u0142y, a piesi bezpiecznie przechodzili na drug\u0105 stron\u0119 rzeki. Chocia\u017cby do najbli\u017cszego poci\u0105gu odje\u017cd\u017caj\u0105cego ze stacyjki Odrzycko. Od wschodniej strony przycz\u00f3\u0142ek by\u0142 obsadzony ca\u0142odobowym posterunkiem ochronnym.<\/p>\n\n\n\n Tymczasowy most drogowy.<\/p>\n\n\n\n 1950, 2.01., <\/strong>w bocznym skrzydle g\u0142\u00f3wnego gmachu szpitala przy ul. T. Ko\u015bciuszki zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 Stacja Pogotowia Ratunkowego. Za\u0142o\u017cycielk\u0105 by\u0142a dr Lucyna Ludwiczakowa, kt\u00f3ra te\u017c by\u0142a jej pierwsz\u0105 kierowniczk\u0105 i lekarzem dy\u017curnym. <\/strong><\/p>\n\n\n\n G\u0142ogowscy lekarze w trakcie pochodu pierwszomajowego w 1957 roku. Pierwsza z prawej dr L. Ludwiczak (zbiory E. Bogusz)<\/p>\n\n\n\n 19<\/strong>79<\/strong>, 1<\/strong>7<\/strong>.01.,<\/strong> g\u0142ogowianin, kt\u00f3ry w tym dniu naby\u0142 w kiosku \u201eRuchu\u201d dzisiejszy, nosz\u0105cy ju\u017c numer 12, egzemplarz \u201eGazety Robotniczej\u201d, a jeszcze by\u0142 mieszka\u0144cem buduj\u0105cego si\u0119 \u201eKopernika\u201d, po przejrzeniu tekst\u00f3w albo si\u0119 ucieszy\u0142, albo cicho przekl\u0105\u0142. Autor oznaczony (KZ) donosi\u0142, \u017ce \u201ew tym roku przyst\u0105pi si\u0119 w G\u0142ogowie do rozbudowy centrali o 2 tysi\u0105ce numer\u00f3w i uk\u0142adania kabla telefonicznego, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy miejsk\u0105 central\u0119 z osiedlem Kopernik, co umo\u017cliwi za\u0142o\u017cenie w tym osiedlu kolejnych telefon\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n Tu przypomnijmy, \u017ce centrala mie\u015bci\u0142a si\u0119 w tzw. \u201estarej poczcie\u201d, poniemieckim budynku z ko\u0144ca XIX wieku. Zako\u0144czymy jednak nieoptymistycznie. W tym roku, (1979) zainstalowanych mia\u0142o by\u0107 tylko 200 numer\u00f3w. \u201ePozosta\u0142e 1800 pod\u0142\u0105czone b\u0119d\u0105 dopiero w przysz\u0142ym roku (1980)\u201d.<\/p>\n\n\n\n Dzisiejszy Czytelnik Wehiku\u0142u spojrze\u0107 mo\u017ce na le\u017c\u0105cy obok komputera telefon, z kt\u00f3rego mo\u017ce dzwoni\u0107 do wszystkich swoich znajomych, bo ka\u017cdy ma podobny.<\/p>\n\n\n\n Budynek Urz\u0119du Poczty w latach 60 wieku, kiedy obok us\u0142ug telekomunikacyjnych \u015bwiadczone by\u0142y te\u017c us\u0142ugi pocztowe (zbiory E. Bogusz)<\/p>\n\n\n\n 1986, 14.01.,<\/strong> do koszar 6 pu\u0142ku pontonowego na stanowisko starszego lekarza przyby\u0142 por. lek. A.O. Po kilku latach s\u0142u\u017cby w pu\u0142ku oficer nie powr\u00f3ci\u0142 z urlopu wypoczynkowego. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, zbieg\u0142 do Kanady, gdzie poprosi\u0142 o azyl i zamieszka\u0142 wraz z \u017con\u0105 (piel\u0119gniark\u0105 z pu\u0142ku). Mia\u0142 otrzyma\u0107 zaoczny wyrok skazuj\u0105cy na 10 lat odosobnienia.<\/p>\n\n\n\n Przypomnijmy, \u017ce jednym z poprzednik\u00f3w obecnego 4 batalionu in\u017cynieryjnego by\u0142, dzia\u0142aj\u0105cy tu w latach 1967\u20131995, 6.warszawski pu\u0142k pontonowy (JW 1527).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wchodzimy w rok jubileuszowy \u2013 80. rocznicy zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej i przybycia na t\u0119 ziemi\u0119 Polak\u00f3w. 80 lat temu w styczniu 1945 r. nad Odr\u0119 trafi\u0142 walec wojenny. Rozbijane i spychane w trakcie ofensywy styczniowej Armii Czerwonej oddzia\u0142y Wehrmachtu … Czytaj dalej ![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1-Mosty-3.02.1945-1024x794.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n4. G\u0142ogowski Batalion In\u017cynieryjny<\/strong>, aktywnie uczestnicz\u0105cy w likwidacji skutk\u00f3w katastrofalnej letniej powodzi, ma sw\u00f3j udzia\u0142 w szybkim oddaniu do u\u017cytku tymczasowego mostu na Osob\u0142odze w Krapkowicach (woj. opolskie), kt\u00f3ry od 23 grudnia 2024 r. s\u0142u\u017cy ju\u017c mieszka\u0144com. Budowa trwa\u0142a 28 dni. Nowy most wojskowej konstrukcji DMS-65 zast\u0105pi stary, zniszczony przez pow\u00f3d\u017a, na drodze krajowej 45. Ma no\u015bno\u015b\u0107 do 10 ton i d\u0142ugo\u015b\u0107 39 m. Wyeliminowa\u0142 k\u0142opotliwe objazdy na trasie Opole-Racib\u00f3rz. Po pierwszych dniach u\u017cytkowania okazuje si\u0119, \u017ce nie jest przestrzegane ograniczenie no\u015bno\u015bci do 10 ton. Most mo\u017ce zosta\u0107 \u201erozjechany\u201d przez ci\u0119\u017car\u00f3wki.<\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/2-xga-z-ostatniej-chwili-tymczasowy-most-w-krapkowicach-otwarty-kluczowa-przeprawa-juz-przejezdna-1734952029-13-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/ice-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/4-2014-12-08-zaprzysiezenie-rokaszewicz-fot.P.Dudzicki-02-1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/6-Gross-Rosen-IMG_1382-1024x768.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/7-most-kolejowy-z-1858-r-1024x667.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/8-Krochmalna_1_2044595_Fotopolska-Eu-1024x757.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/9-Autobus-do-Przemkowa-1024x630.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/10-Most-wojskowy.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/11-1957-1-Maja-Ludwiczakowie.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/12-lata-60-EB-1024x583.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n\n