{"id":2363,"date":"2025-02-05T19:02:25","date_gmt":"2025-02-05T18:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/?p=2363"},"modified":"2025-02-05T19:02:25","modified_gmt":"2025-02-05T18:02:25","slug":"wehikul-czasu-luty-2025-rok-16-192","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2025\/02\/05\/wehikul-czasu-luty-2025-rok-16-192\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu\u00a0 – luty 2025 (rok 16\/192)"},"content":{"rendered":"\n

XVII Zima w Twierdzy<\/strong> G\u0142og\u00f3w 2025. Ju\u017c za chwil\u0119, 3 lutego rozpoczn\u0105 si\u0119 ferie, a dla przebywaj\u0105cych w G\u0142ogowie cykliczna akcja umo\u017cliwiaj\u0105ca poznanie, na co dzie\u0144 niedost\u0119pnych w G\u0142ogowie miejsc zwi\u0105zanych z militarn\u0105 histori\u0105 miasta. Tym razem b\u0119dzie to m.in. budynek S\u0105du Rejonowego, czy Odrza\u0144skie Centrum Przyrodniczo-Rekreacyjne Neptun. Obydwa obiekty znajduj\u0105 si\u0119 w miejscach, kt\u00f3re by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci wplecione w system fortyfikacji twierdzy. Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w szukajcie w Internecie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W pochodz\u0105cym z pocz\u0105tku XX wieku gmachu S\u0105du kryje si\u0119 wiele ciekawostek architektonicznych i fortecznych<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

22 stycznia 2025<\/strong> roku na cmentarzu przy ul. \u015awierkowej liczne grono znajomych, by\u0142ych uczni\u00f3w i kole\u017ce\u0144stwa nauczycieli, po\u017cegna\u0142o Wiktori\u0119 Kister. By\u0142a nauczycielk\u0105 historii (profesorem szko\u0142y \u015bredniej decyzj\u0105 Kuratorium w Zielonej G\u00f3rze) w Zespole Szk\u00f3\u0142 Zawodowych nr 1 w latach 1961\u20132003, kt\u00f3ra zmar\u0142a 16 stycznia w wieku 87 lat. By\u0142a nasz\u0105 nauczycielk\u0105 historii, wychowawczyni\u0105 pokole\u0144 uczni\u00f3w, pozostawi\u0142a \u015blad w naszych sercach i umys\u0142ach. Wehiku\u0142 te\u017c ma Pani Profesor co\u015b do pami\u0119tania\u2026 <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prof. Wiktoria Kister w\u015br\u00f3d Grona Pedagogicznego (Kronika ZSPol.)<\/p>\n\n\n\n

33. Fina\u0142 Wielkiej<\/strong> Orkiestry \u015awi\u0105tecznej Pomocy w G\u0142ogowie, tradycyjnie obserwowany by\u0142 przez Wehiku\u0142 czasu (cho\u0107 z daleka), z jego aktywnym udzia\u0142em. W wyniku zbi\u00f3rki w trakcie licytacji uzyskano ponad 46 600 z\u0142 (w ubieg\u0142ym roku 36 tys.).<\/p>\n\n\n\n

80 lat temu, <\/strong>12 lutego oddzia\u0142y Armii Czerwonej okr\u0105\u017cy\u0142y zamienione w twierdz\u0119 miasto. 27 lutego\u017co\u0142nierze 6 Warszawskiego Samodzielnego Zmotoryzowanego Batalionu Pontonowo-Mostowego Wojska Polskiego postawili na wschodnim brzegu Odry, poni\u017cej Czelina, pierwszy polski s\u0142up graniczny na Odrze. \u00a0O pocz\u0105tku tradycji g\u0142ogowskich saper\u00f3w piszemy ni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Most pontonowy na Odrze wizytowany przez genera\u0142\u00f3w E. Molczyk dow\u00f3dc\u0119 \u00a0\u015al\u0105skiego Okr\u0119gu Wojskowego i T. Piotrowskiego, Szefa Wojsk In\u017cynieryjnych MON (Zbiory I. Dominiaka)<\/p>\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u  (144)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b ksi\u0105\u017cka na ferie. Wspomnienie sportowca o sporcie. Czas ferii to nie tylko wycieczki i daleka historia. To r\u00f3wnie\u017c czas zaj\u0119\u0107 w szkolnej czy miejskiej hali sportowej. Jak hala, to mo\u017ce i koszyk\u00f3wka? \u0141\u0105czymy dzi\u015b codzienno\u015b\u0107 z przesz\u0142o\u015bci\u0105. Wehiku\u0142 prezentuje wi\u0119c wspomnienia koszykarza z USA graj\u0105cego ponad 40. lat temu w polskiej lidze koszyk\u00f3wki. Dzi\u0119kuje r\u00f3wnie\u017c Kentowi za sympatyczn\u0105 dedykacj\u0119. W Lublinie wydano wspomnienia:<\/p>\n\n\n\n

Kent Washington, Kentomania. Czarnosk\u00f3ry wirtuoz koszyk\u00f3wki w komunistycznej Polsce<\/em><\/strong>, Lublin 2023.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy Amerykanin w polskiej dru\u017cynie. Wzrost 173 cm nie dawa\u0142 mu wielkich szans na boisku, wi\u0119c przewag\u0119 zdobywa\u0142 umiej\u0119tno\u015bciami koz\u0142owania, dryblowania i podawania pi\u0142ki w niekonwencjonalny, zaskakuj\u0105cy dla przeciwnika spos\u00f3b. Jego znajoma stwierdzi\u0142a: \u201efajnie jak taki maluch robi sobie jaja z tych wielkolud\u00f3w na boisku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Polsk\u0119 zacz\u0105\u0142 poznawa\u0107 w maju 1976 r., kiedy jako cz\u0142onek dru\u017cyny z Southampton College przylecia\u0142 nad Wis\u0142\u0119 na siedem mecz\u00f3w. \u201ePrzez kilka kolejnych dni w Warszawie jad\u0142em dziwne jedzenie i pi\u0142em ciep\u0142\u0105 col\u0119, du\u017co zwiedza\u0142em i zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z zupe\u0142nie innym stylem gry w koszyk\u00f3wk\u0119 (\u2026)\u201d. Kilka lat p\u00f3\u017aniej przyjecha\u0142 na 4 i p\u00f3\u0142 sezonu, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142 w Starcie Lublin i Zag\u0142\u0119biu Sosnowiec do 1983 roku.<\/p>\n\n\n\n

Opisuje swoje obserwacje, pocz\u0105wszy od \u201eczarnego rynku\u201d dewizowego, czyli wymiany dolar\u00f3w na z\u0142ot\u00f3wki.  \u201eChce wymieni\u0107 dolar na z\u0142ot\u00f3wka \u2013 odpowiedzia\u0142 koszykarz pytaj\u0105cemu \u0142amanym angielskim kelnerowi. Gdzie si\u0119 nie pojawili, s\u0142yszeli \u201eciend\u017a many\u201d. Du\u017co trenowa\u0142, sp\u0119dzaj\u0105c w zwi\u0105zku z tym wiele czasu w obiektach sportowych. Jednak sam du\u017co ogl\u0105da\u0142 i by\u0142 te\u017c atrakcj\u0105 dla kibic\u00f3w i wsp\u00f3\u0142towarzyszy sportowych zawod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

O tym jak szeroka by\u0142a wiedza, \u017ce jednym z koszykarzy w polskiej dru\u017cynie jest zawodnik o innym kolorze sk\u00f3ry i do tego \u201ewirtuoz\u201d koszyk\u00f3wki, niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce Stanis\u0142aw Bareja uczyni\u0142 z Kenta bohaterem jednego z epizod\u00f3w w kultowym \u201eMisiu\u201d. Koszykarz \u201ezagra\u0142\u201d rol\u0119 m\u0142odego Rysia Och\u00f3dzkiego, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142 przed swoj\u0105 partnerk\u0105: \u201eJak by\u0142em m\u0142ody, to te\u017c by\u0142em Murzynem i gra\u0142em w kosza\u201d. Kent opowiada o nagraniu i znakomitych relacjach ze Stanis\u0142awem Tymem i re\u017cyserem.<\/p>\n\n\n\n

Washington rozegra\u0142 w polskiej Lidze Koszyk\u00f3wki 146 mecz\u00f3w i zdoby\u0142 w latach 1979\u20131983 2 750 punkt\u00f3w, czyli \u015brednio, blisko 20 punkt\u00f3w w ka\u017cdym spotkaniu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (25)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 80 lat po zako\u0144czeniu wojny przypominamy w naszym cyklu widoki z podr\u00f3\u017cy kolej\u0105 w 1945 roku. W\u0119dr\u00f3wka lud\u00f3w odbywa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnolegle z mkn\u0105cymi na front czy z frontu eszelonami wojskowymi. Sowieci dwutorowe linie kolejowe, szczeg\u00f3lnie g\u0119ste na \u015al\u0105sku, albo rozbierali, albo jeden z tor\u00f3w przekuwali na \u201erozmiar\u201d dostosowany do rozstawu osi swoich wagon\u00f3w. Dla cywil\u00f3w wagon\u00f3w by\u0142o, wi\u0119c ma\u0142o miejsca, dlatego wykorzystywano wszystkie powierzchnie. \u0141\u0105cznie z dachami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Obrazek kolejowy w drodze do Wroc\u0142awia. Fotografia uzyskana dzi\u0119ki pomocy dr. Marka \u017baka z Muzeum Miedzi w Legnicy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

1289<\/strong>,<\/strong> 26.02.<\/strong> <\/strong>Tragiczna \u015bmier\u0107 najm\u0142odszego G\u0142ogowczyka. W bitwie pod Siewierzem zgin\u0105\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Przemko, trzeci i najm\u0142odszy syn Konrada g\u0142ogowskiego, a brat Henryka III G\u0142ogowczyka maj\u0105cego aspiracje kr\u00f3lewskie. Przemko w\u0142a\u015bnie wraca\u0142 wraz z ksi\u0119ciem opolskim Boles\u0142awem I ze zdobytego przez Henryka IV Probusa Krakowa na \u015al\u0105sk. Tu pod Siewierzem drog\u0119 zast\u0105pili \u015bl\u0105skiemu rycerstwu stronnicy W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, niemog\u0105cy darowa\u0107 zdobycia Krakowa.<\/p>\n\n\n\n

W klasztorze w Lubi\u0105\u017cu z inspiracji dworu g\u0142ogowskiego mia\u0142o powsta\u0107 dzie\u0142o \u201eNagrobki ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich\u201d, kt\u00f3re jak zauwa\u017ca badacz, opisuj\u0105 dramatyczn\u0105 scen\u0119 \u015bmierci bezbronnego ksi\u0119cia po wzi\u0119ciu go do niewoli, z kt\u00f3rego najpierw \u015bci\u0105gni\u0119to zbroj\u0119, a nast\u0119pnie \u201ew okrutny spos\u00f3b niczym baranka zamordowano\u201d. Ta \u015bmier\u0107 mia\u0142a przej\u015b\u0107 do tradycji \u201eprzedstawiaj\u0105cej zbrodnicze zachowanie \u0141okietka pod Siewierzem, jak r\u00f3wnie\u017c szereg pobo\u017cnych fundacji poczynionych przez Henryka G\u0142ogowczyka za dusz\u0119 Przemka, wraz z upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 go zachowan\u0105 do dzi\u015b w ko\u015bciele klasztornym w Lubi\u0105\u017cu p\u0142yt\u0105 nagrobn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u201eObecnie p\u0142yta umieszczona jest w posadzce prezbiterium po stronie p\u00f3\u0142nocnej. Podobnie, jak pozosta\u0142e dwie p\u0142yty, zosta\u0142a wykonana oko\u0142o 1312 r. z piaskowca z przylepionymi smo\u0142\u0105 do wyci\u0119tych w kamieniu zag\u0142\u0119bie\u0144 aplikacjami z auricalcum. Na p\u0142ycie o wymiarach 2,51 X 1,16 m przedstawiona jest figura rycerza wielko\u015bci naturalnej, uj\u0119ta frontalnie w lekkim rozkroku. Ubrana w zbroj\u0119 kolcz\u0105, a na niej w tunik\u0119 rycersk\u0105. Na g\u0142owie mitra ksi\u0105\u017c\u0119ca. W prawej r\u0119ce wzniesiony ku g\u00f3rze miecz, w lewej tarcza z or\u0142em Piast\u00f3w \u015bl\u0105skich opuszczona w d\u00f3\u0142. Ksi\u0105\u017c\u0119 stoi pod arkad\u0105 maswerkow\u0105 z motywami tr\u00f3jlistnymi, wspart\u0105 na gotyckich kolumienkach z przewi\u0105zkami (\u2026)\u201d. Wehiku\u0142 poleca dost\u0119pn\u0105 w internecie prac\u0119 doktorsk\u0105 Wojciecha M\u0105drego \u2013 \u201eNekropolie Piast\u00f3w\u201d, Pozna\u0144 2012.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

P\u0142yta ks. Przemka \u015acinawskiego w klasztorze cysters\u00f3w w Lubi\u0105\u017cu. Napis \u0142aci\u0144ski brzmi: \u201e<\/em>Que dedit in donis Deus et natura Polonis * Summis aut pronis * Ducis erant Premeconis<\/em>\u201d, w t\u0142umaczeniu z netu: Wszystko, co B\u00f3g i natura da\u0142y Polakom najlepszego, najwznio\u015blejszego, by\u0142o udzia\u0142em ksi\u0119cia Przemka.<\/p>\n\n\n\n

1597<\/strong>,<\/strong> 13.02.,<\/strong> <\/strong>reprezentacja pan\u00f3w i rycerstwa wszystkich weichbild\u00f3w Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego wr\u0119czy\u0142a cesarzowi suplik\u0119. Dokument \u015bredniowiecznego prawa stanowi\u0142 skarg\u0119 wasala skierowan\u0105 do seniora. Podlega\u0142 okre\u015blonej procedurze. Zosta\u0142 przyj\u0119ty w trakcie sejmiku Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego maj\u0105cego miejsce przed 7 lutego. Nie wiadomo czy w G\u0142ogowie, mo\u017ce w Szprotawie lub Ko\u017cuchowie. Dokument zachowa\u0142 si\u0119 w zielonog\u00f3rskim Archiwum Pa\u0144stwowym w Zielonej G\u00f3rze w Aktach miasta Szprotawy i czeka na swojego czytelnika i historyka.<\/p>\n\n\n\n

1685<\/strong>,<\/strong> 1.02.,<\/strong> <\/strong>rozporz\u0105dzeniem cesarskiego zarz\u0105dcy poczty von Michalowsky\u2019ego powo\u0142ano 6 wewn\u0119trznych, \u015bl\u0105skich linii pocztowych. Jedn\u0105 z nich by\u0142a trasa \u015aroda \u015al\u0105ska \u2013 G\u0142og\u00f3w \u2013 Zielona G\u00f3ra. Do stacji pocztowej zacz\u0119\u0142y przyje\u017cd\u017ca\u0107 pocztowe powozy i rozbrzmiewa\u0142a sygna\u0142\u00f3wka, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 powszechnym symbolem. Rozw\u00f3j poczty lokalnej zwi\u0105zany by\u0142 z kolporta\u017cem pojawiaj\u0105cych si\u0119 gazet i ksi\u0105\u017cek, wymian\u0105 korespondencji urz\u0119dowej, z czasem te\u017c transportem pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cne miejsca mia\u0142a g\u0142ogowska stacja pocztowa. W ko\u0144cu XIX wieku wybudowano zgodnie z \u00f3wczesnymi trendami gmach poczty w nowej cz\u0119\u015bci miasta. Na szcz\u0119\u015bcie, po zniszczeniach wojennych zosta\u0142 odbudowany. A budynek oddzia\u0142u Banku Rzeszy, kt\u00f3ry do lat 60. zach\u0119ca\u0142 okoliczn\u0105 m\u0142odzie\u017c do niedozwolonych eksploracji, ju\u017c nie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na zdj\u0119ciu ju\u017c z XXI wieku szczeg\u00f3\u0142 odnowionego budynku \u2013 g\u0142owa konia z pocztowych karet.<\/p>\n\n\n\n

1760<\/strong>.,<\/strong> w lutym,<\/strong> w dalszym ci\u0105gu trwa wojna, p\u00f3\u017aniej nazwana siedmioletni\u0105 albo III wojn\u0105 \u015bl\u0105sk\u0105. Na ziemi g\u0142ogowskiej szalej\u0105 lotne podjazdy oddzia\u0142\u00f3w kozackich. Spustoszenia okolic G\u0142ogowa chce zdyskontowa\u0107 i ukara\u0107 naje\u017ad\u017ac\u00f3w na rozkaz kr\u00f3la Fryderyka jego brat ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk. Wyb\u00f3r pada na pacyfikacj\u0119 rosyjskiego garnizonu we Wschowie. 600 \u017co\u0142nierzy z twierdzy czyni wypad, atakuj\u0105c niespodzianie Rosjan w miasteczku. Ale tym razem Rosjanie i Polacy s\u0105 przygotowani. Napa\u015b\u0107 odparto, p\u0119dz\u0105c niefortunnych Prusak\u00f3w a\u017c na forteczne przedpola pod Serbami.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Czy kozackie podjazdy dotar\u0142y do Goli (Guhlau)? Nie wiemy. Wioseczka w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy Wschow\u0105 a G\u0142ogowem po\u0142o\u017cona by\u0142a z dala od g\u0142\u00f3wnego szlaku, w lasach. W tym czasie najprawdopodobniej sta\u0142 ju\u017c, w miejscu drewnianego, \u015bredniowiecznego ko\u015bci\u00f3\u0142ka, murowany ko\u015bci\u00f3\u0142, ceglano-kamienny pod wezwaniem \u015bw. Jadwigi. Przetrwa\u0142 do XXI wieku, jak i wcze\u015bniejsza, drewniana dzwonnica. Nale\u017cy wi\u0119c przypuszcza\u0107, \u017ce po\u0142o\u017cony na uboczu opar\u0142 si\u0119 dziejowym nawa\u0142nicom.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ilustracja z portalu \u201eDolny \u015al\u0105sk na fotografii\u201d \u2013 odnowiony ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jadwigi w Goli.<\/p>\n\n\n\n

1886<\/strong>.,<\/strong> 16.02.,<\/strong> ukonstytuowa\u0142a si\u0119 w G\u0142ogowie sekcja Towarzystwa Karkonoskiego <\/em>(<\/em>Riesengebirgsvereins<\/em>) donosi\u0142o czasopismo Der Wanderer im Riesengebirge<\/em> (nr 2 z kwietnia 1886 r.), organ prasowy Towarzystwa Karkonoskiego z siedzib\u0105 w Jeleniej G\u00f3rze (Hirschberg<\/em>). Dotychczas 50 cz\u0142onk\u00f3w z G\u0142ogowa nale\u017ca\u0142o do sekcji w Jeleniej G\u00f3rze. Pierwszym przewodnicz\u0105cym nowo utworzonej sekcji Glogau<\/em> by\u0142 M\u00fcllendorf z komisji ekonomicznej Rady Miasta. Kolejnym przewodnicz\u0105cym by\u0142 kupiec Bruno Eichner. G\u0142ogowska sekcja szybko si\u0119 rozwija\u0142a, bo np. w 1894 r. liczy\u0142a 112 cz\u0142onk\u00f3w, a rok p\u00f3\u017aniej \u2013 118. Zajmowa\u0142a si\u0119 popularyzacj\u0105 ruchu krajoznawczego w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych, zar\u00f3wno polecaj\u0105c wycieczki i wyjazdy w Karkonosze, jak i pobliskie Wzg\u00f3rza Dalkowskie (Dalkauer Bergen<\/em>).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1920, <\/strong>15.02.,<\/strong> <\/strong> \u201eLiegnitzer Tageblatt\u201d zapowiada\u0142 11 lutego 1920 r., \u017ce przeniesione do G\u0142ogowa z Poznania (po wybuchu Powstania Wielkopolskiego) dow\u00f3dztwo 5. Korpusu Armijnego zostanie rozwi\u0105zane 15 lutego. W G\u0142ogowie (Glogau<\/em>) pozostanie tylko Urz\u0105d Likwidacyjny. Wszystkie pozosta\u0142e oddzia\u0142y dow\u00f3dztwa zostaj\u0105 wch\u0142oni\u0119te przez 3 brygad\u0119 Reichswery i b\u0119d\u0105 przeniesione do Frankfurtu n\/Odr\u0105. Tu bowiem b\u0119dzie siedziba 3 brygady.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei 20 lutego gazeta poinformowa\u0142a, \u017ce 19 lutego powo\u0142ano w Legnicy dow\u00f3dztwo (sztab) 6 brygady Reichswery, natomiast ju\u017c od nast\u0119pnego dnia, tj. 20 lutego, zacznie funkcjonowa\u0107 dow\u00f3dztwo. Do tej nowej formacji maj\u0105 nale\u017ce\u0107 wszystkie oddzia\u0142y wojsk i garnizony Rejencji Legnickiej a\u017c do powiat\u00f3w w: G\u0142ogowie, Zielonej G\u00f3rze, Ko\u017cuchowie oraz garnizony i oddzia\u0142y wojsk Rejencji Wroc\u0142awskiej w: K\u0142odzku, \u015awidnicy, Strzegomiu i Wo\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n

1920, <\/strong>20.02.,<\/strong> <\/strong> prasa donosi, \u017ce Bank miejski musi przeprowadzi\u0107 drug\u0105, do\u015b\u0107 znacz\u0105c\u0105 rozbudow\u0119 siedziby. Wymaga to rozleg\u0142ej przebudowy ratusza. Koszty projektu s\u0105 obliczane na 30-40 milion\u00f3w marek, o ile jest to mo\u017cliwe do oszacowania, bior\u0105c pod uwag\u0119 zmienn\u0105 sytuacj\u0119 finansow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

1923<\/strong>.,<\/strong> 24.02.,<\/strong>   <\/strong>P\u00f3\u017anym wieczorem w sobot\u0119 stra\u017c po\u017carna zosta\u0142a wezwana do fabryki mebli (M\u00f6belfabrik<\/em>) HermannaChutscha przy Rauschwitzer Strasse<\/em>, gdzie p\u0142on\u0119\u0142a maszynownia. Po\u017car zosta\u0142 opanowany u samego \u017ar\u00f3d\u0142a. Zniszczenia spowodowane po\u017carem s\u0105 znaczne, poniewa\u017c w p\u0142omieniach znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne pasy nap\u0119dowe i ca\u0142a konstrukcja dachu. Przyczyna po\u017caru nie zosta\u0142a jeszcze wyja\u015bniona.<\/p>\n\n\n\n

1945<\/strong>,<\/strong> 12.02.,<\/strong> 80 lat temu,<\/strong> \u201ezamkn\u0105\u0142 si\u0119 pier\u015bcie\u0144 obl\u0119\u017cenia wok\u00f3\u0142 miasta\u201d zapisa\u0142 Heinrich Werner, proboszcz g\u0142ogowskiej kolegiaty, kt\u00f3ry w ko\u0144cu stycznia wraz z dwiema siostrami przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na lewy brzeg Odry. Proboszcz dalsz\u0105 pos\u0142ug\u0119 pe\u0142ni\u0142 wi\u0119c w g\u0142ogowskiej farze (ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja). Tam te\u017c zamieszka\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Obro\u0144cy podejmowali dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu utrzymanie atakowanych czy odbicie utraconych pozycji. Tak sta\u0142o si\u0119 w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci miasta. Jeden z uczestnik\u00f3w obrony Festung Glogau<\/em> w 1945 roku, Martin Zientek, relacjonowa\u0142:<\/p>\n\n\n\n

Po osaczeniu G\u0142ogowa (\u2026) Rosjanie bardzo szybko zdobyli lazaret wojskowy. [Nasza] jednostka zosta\u0142a skierowana do jego odbicia. Poniewa\u017c mog\u0142o si\u0119 to odby\u0107 tylko w ciemno\u015bci, jako \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0142y nam trzy podpalone przez nas samych budynki przy Sebastian-Bach-Strasse (Wincentego Kad\u0142ubka). Ich byli w\u0142a\u015bciciele pozostawili kartki, \u017ce wszystko co si\u0119 znajduje w domach, mo\u017ce zosta\u0107 zjedzone. W tej akcji, kt\u00f3ra nie odnios\u0142a \u017cadnego skutku, spo\u015br\u00f3d 100 \u017co\u0142nierzy, tylko siedmiu usz\u0142o z \u017cyciem(\u2026).<\/em>
Akcj\u0119 przeprowadzili saperzy z 213. Batalionu Pionier\u00f3w. Szczeg\u00f3\u0142y nieudanego ataku przytacza te\u017c inny uczestnik, Simon Haberl. Potwierdza on fakt wyprowadzenia je\u0144c\u00f3w z twierdzy. Fragment z ksi\u0105\u017cki – \u201eMieszkam ko\u0142o szpitala. Wspomnienia g\u0142ogowian\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W miejscu zniszczonych w trakcie pr\u00f3by odbicia szpitala w 1945 roku, przy obecnej ul. Wincentego Kad\u0142ubka, powsta\u0142y w latach 70. XX wieku hutnicze mieszkania.<\/p>\n\n\n\n

1945<\/strong>,<\/strong> 27.02.,<\/strong>  80 lat temu \u017co\u0142nierze 6 Warszawskiego Samodzielnego Zmotoryzowanego Batalionu Pontonowo-Mostowego Wojska Polskiego postawili na wschodnim brzegu rzeki, poni\u017cej Czelina, pierwszy polski s\u0142up graniczny na Odrze. 230 kilometr\u00f3w od obl\u0119\u017conej jeszcze Festung Glogau<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

6 Batalion by\u0142 samodzieln\u0105 jednostk\u0105 odwodu Naczelnego Dow\u00f3dcy WP i delegowany by\u0142 do 2 AWP, potem 1 AWP. Wszystkie polskie oddzia\u0142y dzia\u0142a\u0142y w ramach Front\u00f3w Armii Czerwonej i wsp\u00f3lnie z jej oddzia\u0142ami. W tym czasie polscy saperzy ko\u0144czyli budow\u0119 116-metrowego odcinka mostu przez Odr\u0119 dla 2 Armii Pancernej Gwardii.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142up wyciosa\u0142 i pomalowa\u0142 w bia\u0142o-czerwone pasy kapral Adolf Wydrzy\u0144ski, cie\u015bla pochodz\u0105cy z Wo\u0142ynia. Wkopali go natomiast: ppor. W\u0142adys\u0142aw Cie\u015blak, chor. Stefan Kobek, plut. Zenobiusz Janicki i plut. Henryk Kalinowski. Pod s\u0142upem \u017co\u0142nierze zakopali butelk\u0119 z dokumentem, w kt\u00f3rym napisali:<\/p>\n\n\n\n

\u201eOddzia\u0142 Wojska Polskiego pomagaj\u0105c Armii Czerwonej w rozgromieniu wroga <\/em>\u0096<\/em> hitlerowskich Niemiec <\/em>\u0096<\/em> walczy\u0142 za Polsk\u0119 niepodleg\u0142\u0105 i demokratyczn\u0105. Na brzegu Odry zgin\u0119li ni\u017cej wymienieni podoficerowie: sier\u017c. Majchrzak Mieczys\u0142aw, plut. Fija\u0142kowski Mieczys\u0142aw, kpr. Wydrzy\u0144ski Adolf, st. saper Chemus Stanis\u0142aw, st. saper Wo\u017aniak W\u0142adys\u0142aw, st. saper Habrych Zygmunt, szeregowcy: Pietrzyk Feliks, Rumy\u0144ski W\u0142adys\u0142aw, Doro\u017cko Jan, Kol\u0119da Stanis\u0142aw. Zgin\u0119li na polu chwa\u0142y. Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci. 30 \u017co\u0142nierzy zosta\u0142o rannych<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pod dokumentem podpisali si\u0119 \u017co\u0142nierze \u2013 prawie 70 os\u00f3b. Tre\u015b\u0107 tego swoistego aktu erekcyjnego jest znana, bowiem butelk\u0119 odnaleziono w 1947 r. i przekazano do muzeum Wojska Polskiego. A graniczny s\u0142up, widoczny z daleka, niebawem zniszczy\u0142a niemiecka artyleria. <\/p>\n\n\n\n

Tradycje 6 batalionu przez wiele lat kultywowa\u0142 g\u0142ogowski 6 pu\u0142k pontonowy i kolejne po nim oddzia\u0142y saper\u00f3w miejscowego garnizonu z dzisiejszym 4 batalionem in\u017cynieryjnym, kt\u00f3ry stawia mosty na dotkni\u0119tej w 2024 roku powodzi\u0105 Opolszczy\u017anie. Warto pami\u0119ta\u0107 o tym zdarzeniu i polskich budowniczych \u017co\u0142nierskich most\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Akt dokumentuj\u0105cy osadzenie s\u0142upa granicznego. (Kopia ze zbior\u00f3w I. Dominiaka)<\/p>\n\n\n\n

2020<\/strong>,<\/strong> 19.02.,<\/strong> w sali g\u0142ogowskiego Centrum Kultury (dawny MOK) odby\u0142a si\u0119 otwarta prezentacja ksi\u0105\u017cki \u201eMieszkam ko\u0142o szpitala. Wspomnienia g\u0142ogowian\u201d.
Uczestnicy w ci\u0105gu dw\u00f3ch godzin przenie\u015bli si\u0119 w minione lata sp\u0119dzone na uliczkach w okolicy szpitala. W holu Centrum, mi\u0119dzy stoiskami sprzeda\u017cy, przy kt\u00f3rych ustawi\u0142y si\u0119 kolejki, umieszczono plansze ze zdj\u0119ciami sprzed p\u00f3\u0142wiecza (autor wystawy Antoni Bok). Gwar z kuluar\u00f3w przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na wype\u0142nion\u0105 sal\u0119 widowiskow\u0105, gdzie kartkowano ksi\u0105\u017cki i wymieniano si\u0119 pierwszymi uwagami. Przygas\u0142o \u015bwiat\u0142o, zaciekawieni widzowie us\u0142yszeli: – \u201eniezapisane wspomnienia wi\u0119dn\u0105, jak nieuprawiany ogr\u00f3d\u201d, kobiecy, d\u017awi\u0119czny g\u0142os przypomnia\u0142, \u017ce to motto poetki Julii Hartwig, i dalej nam m\u00f3wi\u0142: wiersz \u201eDom\u201d \u2013 my\u015bli z Po\u0142anieckiej:<\/p>\n\n\n\n


przechodzisz ko\u0142o niego i my\u015blisz
daj mi swoje ciep\u0142o
a on stoi wpatrzony w ulice
z wyszczerzonymi z\u0119bami okien
i podniesionym nosem kominem (\u2026).<\/p>\n\n\n\n

Po przebrzmia\u0142ych oklaskach witaj\u0105cy zebranych prezes TZG Zbigniew Mazurek przedstawi\u0142 m\u00f3wi\u0105c\u0105 sw\u00f3j wiersz Alin\u0119 Kruk, kiedy\u015b mieszkank\u0119 ul. Po\u0142anieckiej. Atmosfer\u0119 wspomnie\u0144 rozpocz\u0105\u0142 pokaz zdj\u0119\u0107 z naszych ulic przygotowany przez Marcina Kuchnickiego. Na ich tle przesuwali si\u0119 bohaterowie tego dnia. Wed\u0142ug scenariusza, pisz\u0105cego te s\u0142owa, zaprasza\u0142 on na scen\u0119 autor\u00f3w wspomnie\u0144, kt\u00f3rzy otrzymali z r\u0105k prezes\u00f3w TZG egzemplarze ksi\u0105\u017cki. Ale po kolei: Antoni Bok m\u00f3wi\u0142 o przedwojennym modernistycznym osiedlu przy ul Po\u0142anieckiej, Ula Maciejewska o ul. D\u0142ugosza i Morcinka oraz ich przedwojennych korzeniach. Autor Wehiku\u0142u czasu zasygnalizowa\u0142 genez\u0119 nazwy ul. 10 Maja, pochodzenie ul. Kad\u0142ubka i Szymanowskiego. Znany g\u0142ogowski regionalista Ireneusz Dominiak zaintrygowa\u0142 wszystkich przesz\u0142o\u015bci\u0105 szpitala i wojennymi stanowiskami bojowymi mi\u0119dzy ul. Poln\u0105 a Paulinowem. Po dwoje z autor\u00f3w przy prezentacji ulicy by\u0142o zaproszonych do zaimprowizowanej na scenie Kawiarenki \u201eUlice Wspomnie\u0144\u201d. Micha\u0142 Cimek m\u00f3wi\u0142 o swoim dzieci\u0144stwie na ul. Po\u0142anieckiej zaraz po wojnie. Z kolei Bartek Adamczak o kilkunastu latach doros\u0142ego tam \u017cycia. Natomiast mieszka\u0144cy ul. D\u0142ugosza opowiedzieli \u2013 Tadeusz Nowak o po\u017cytkach z komunijnego aparatu w latach siedemdziesi\u0105tych XX wieku. Dzi\u0119ki temu te\u017c i ksi\u0105\u017cka jest bogato ilustrowana. Zdj\u0119ciami te\u017c wyposa\u017cy\u0142 redaktor\u00f3w Stanis\u0142aw Kr\u00f3lak, syn Adama Kr\u00f3laka. Rozm\u00f3wca jest znanym sportowcem unikalnej dyscypliny, jak\u0105 jest sportowe w\u0119dkarstwo rzutowe, wielokrotnym mistrzem \u015bwiata. I w tym momencie m\u0142odszy rozm\u00f3wca, Tadeusz z u\u015bmiechem stwierdzi\u0142 \u2013 \u201ewreszcie spotka\u0142em tego go\u015bcia, kt\u00f3ry nam dzieciakom czasami zajmowa\u0142 boisko SP nr 6, rzucaj\u0105c w\u0119dk\u0105 ci\u0119\u017carek do tarczy\u201d. Mieszkaniec ul. 10 Maja, Romek Hryniewicz z domu tu\u017c przy szpitalu wspomina\u0142, jakie ten zrujnowany w\u00f3wczas kompleks stwarza\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zabawy dla dzieci. Bogusia Slifierz jest inicjatork\u0105 \u201eImienin ulicy\u201d \u2013 imprezy integracyjnej odbywaj\u0105cej si\u0119 10 Maja dla mieszka\u0144c\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142 ulicy 10 Maja. I na koniec zasiedli w fotelach dr Leopold G\u00f3ral z ul. Gom\u00f3\u0142ki i Dorota M\u0105kosa, mieszkanka ul. Polnej. Przypomnia\u0142a, jak wielk\u0105 atrakcj\u0105 by\u0142a zim\u0105 jazda na \u0142y\u017cwach ulicami Legnick\u0105 i Obro\u0144c\u00f3w Pokoju w pobli\u017ce obecnego Hotelu \u201eQubus\u201d. Doktor mieszkaj\u0105cy w domu wybudowanym na fundamentach komendanta niemieckiego lazaretu opowiedzia\u0142 o swojej pasji od lat \u2013 o hodowli pszcz\u00f3\u0142 i pozyskiwaniu miodu.<\/p>\n\n\n\n

A potem pono\u0107 trwa\u0142y blisko i daleko rozmowy, i p\u0142yn\u0119\u0142y wspomnienia. M\u00f3j telefon i komputer zarejestrowa\u0142y takie zapisy, jak np. \u2013 \u201eDzi\u0119kuj\u0119 za wspania\u0142\u0105 pami\u0105tk\u0119\u201d, \u201eDzi\u0119kuj\u0119 za przyj\u0119cie mnie do grona autor\u00f3w, za ksi\u0105\u017ck\u0119 i mi\u0142y wiecz\u00f3r\u201d. Czy wreszcie i taki wpis \u2013 \u201eWspania\u0142a atmosfera, wzruszaj\u0105ce wspomnienia i spotkania po latach. Ksi\u0105\u017cka jest napisana \u201e\u017cywym\u201d j\u0119zykiem, od pierwszych stron zaprasza do wg\u0142\u0119bienia si\u0119 w histori\u0119 ludzi i miasta\u201d.
A go\u015bcie przybyli z bliska i z daleka. Z G\u0142ogowa, Zielonej G\u00f3ry, Wolsztyna, Wroc\u0142awia, Warszawy czy Lublina.<\/p>\n\n\n\n

PS. Jeszcze wtedy nie wiedzieli\u015bmy, \u017ce to spotkanie odbywa si\u0119 tu\u017c przed wybuchem epidemii koronawirusa. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej nieopodal w woj. lubuskim zanotowano pierwsze zara\u017cenie. Na d\u0142ugi czas opustosza\u0142y sale takie, jak ta w MOK. To ju\u017c pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W wype\u0142nionej Sali Centrum Kultury jeszcze zanim si\u0119 zacz\u0119\u0142o\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

XVII Zima w Twierdzy G\u0142og\u00f3w 2025. Ju\u017c za chwil\u0119, 3 lutego rozpoczn\u0105 si\u0119 ferie, a dla przebywaj\u0105cych w G\u0142ogowie cykliczna akcja umo\u017cliwiaj\u0105ca poznanie, na co dzie\u0144 niedost\u0119pnych w G\u0142ogowie miejsc zwi\u0105zanych z militarn\u0105 histori\u0105 miasta. Tym razem b\u0119dzie to m.in. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2376,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2363\/revisions\/2376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}