{"id":2378,"date":"2025-03-09T15:23:32","date_gmt":"2025-03-09T14:23:32","guid":{"rendered":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/?p=2378"},"modified":"2025-03-09T15:24:24","modified_gmt":"2025-03-09T14:24:24","slug":"wehikul-czasu-marzec-2025-rok-17-193","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2025\/03\/09\/wehikul-czasu-marzec-2025-rok-17-193\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu\u00a0 – Marzec 2025 (rok 17\/193)"},"content":{"rendered":"\n

Zako\u0144czy\u0142o si\u0119 g\u0142osowanie<\/strong> i wyb\u00f3r spo\u015br\u00f3d pi\u0119ciu Nominat\u00f3w laureata XIII G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej za dzia\u0142ania podejmowane w roku 2024. Og\u0142oszenie nast\u0105pi w trakcie Gali, 4 kwietnia, tradycyjnie ju\u017c w przeddzie\u0144 III G\u0142ogowskiego Festiwalu Historycznego.<\/p>\n\n\n\n

Satysfakcjonowanie Obywateli to obowi\u0105zek i przywilej w\u0142adz miasta, kt\u00f3ry podejmuj\u0105 i z kt\u00f3rego korzystaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c organizacje pozarz\u0105dowe. W ub. miesi\u0105cu Prezydent wr\u0119czy\u0142 Honorowe Medale Miasta G\u0142ogowa. Otrzyma\u0142y je dwie instytucje – g\u0142ogowski Hufiec ZHP im. Dzieci G\u0142ogowskich w 80. roku dzia\u0142alno\u015bci oraz Ochotnicza Stra\u017c Po\u017carna Oddzia\u0142 Ratownictwa Wodnego, obchodz\u0105cy 40-lecie.<\/p>\n\n\n\n

W lutym odby\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c I Gala Plebiscytu G\u0142ogowscy Wolontariusze 2024, gdzie wyr\u00f3\u017cniono laureat\u00f3w Plebiscytu na G\u0142ogowskiego Wolontariusza.\u00a0Spo\u015br\u00f3d wszystkich nades\u0142anych zg\u0142osze\u0144 wy\u0142oniono 8 laureat\u00f3w i przyznano 6 wyr\u00f3\u017cnie\u0144, dodatkowe, dwa wyr\u00f3\u017cnienia honorowe przyzna\u0142 prezydent\u00a0Rafael Rokaszewicz. Gratulujemy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wolontariusze (fot. Beata Buga\u0142a, G\u0142og\u00f3w nasze Miasto)<\/p>\n\n\n\n

Obwodnica i most<\/strong> na Odrze. 3.02.2025 r. w Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich podpisana zosta\u0142a umowa na budow\u0119 obwodnicy G\u0142ogowa wraz z drugim mostem na Odrze. Zako\u0144czenia prac mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 w 2028 roku. Za blisko 800 mln z\u0142 18-kilometrow\u0105 tras\u0119 wraz z mostem przez Odr\u0119 zrealizuje firma Strabag.<\/p>\n\n\n\n

Zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wieloletni proces polityczny, ekonomiczny i spo\u0142eczny. Za trzy lata ma si\u0119 zako\u0144czy\u0107 koszmar drogowy przekraczania \u201eR\u00f3\u017cowego mostu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Uczestnicy uroczysto\u015bci podpisania umowy w Sali im. M. Kaczkowskiego w g\u0142ogowskim Zamku (DGLNews)<\/p>\n\n\n\n

W ostatnich dniach<\/strong> lutego<\/strong> na Ziemi G\u0142ogowskiej kilkakrotnie zatrz\u0119s\u0142a si\u0119 ziemia. Niespokojne dni wyst\u0105pi\u0142y w kopalniach KGHM: ZG Polkowice-Sieroszowice, kopalni Rudna w rejonie G\u0142og\u00f3w G\u0142\u0119boki-1. By\u0142y to, jak twierdz\u0105 specjali\u015bci, samoistne ruchy g\u00f3rotworu. Na szcz\u0119\u015bcie nikt nie ucierpia\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Na wroc\u0142awskim Rynku do<\/strong> 11 marca prezentowana jest wystawa plenerowa student\u00f3w historii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego \u201eAmputacja czy Rekonstrukcja. Miasta po\u0142udniowo-zachodniej Polski\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ekspozycja prezentuje skutki II wojny \u015bwiatowej oraz powojennej odbudowy na tzw. Ziemiach Odzyskanych, ukazuj\u0105c r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy przedwojenn\u0105 a wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 zabudow\u0105 miast. Na 13 planszach zobaczycie dramatyczne zmiany urbanistyczne, kt\u00f3re ka\u017c\u0105 zada\u0107 pytanie: czy odbudowa by\u0142a przywr\u00f3ceniem dawnej \u015bwietno\u015bci, czy raczej symbolicznym odci\u0119ciem od przesz\u0142o\u015bci? Autorzy musieli si\u0119 zmierzy\u0107 ze s\u0142owem i obrazem by na jednej planszy interesuj\u0105co pokaza\u0107 i opowiedzie\u0107 o znanych przecie\u017c i nieodleg\u0142ych miejscowo\u015bciach do\u015bwiadczonych przez wojn\u0119 i lata odbudowy. Wystawa spe\u0142ni te\u017c swoje zadanie jak zach\u0119ci do wycieczek.<\/p>\n\n\n\n

Po 11 marca 2025 r., tablice eksponowane b\u0119d\u0105 przed Centrum Historii \u201eZajezdnia\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowe plansze wystawy. Na czwartej opisany G\u0142og\u00f3w. Budz\u0105 zainteresowanie mimo zachmurzonego sobotniego popo\u0142udnia. (GWC dzi\u0119kuje autorce zdj\u0119\u0107)\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Rocznik \u201eZiemia Lubuska\u201d,<\/strong> kt\u00f3rego 10. tom za rok 2024 w\u0142a\u015bnie kilkana\u015bcie dni temu si\u0119 ukaza\u0142, zawiera materia\u0142 o aktywno\u015bci TZG. Dr Andrzej Talarczyk z Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego, wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Krajowej Ruchu Stowarzysze\u0144 Regionalnych, zamie\u015bci\u0142 tam artyku\u0142 \u201eRegionalizmem G\u0142og\u00f3w stoi. Debata o \u201estronach ojczystych\u201d na styku trzech region\u00f3w pod patronatem honorowym RK RSR RP \u2013 z lubuskimi konotacjami\u201d. Jest to obszerna relacja ze spotkania zorganizowanego 27 pa\u017adziernika 2023 r. w obiektach Pa\u0144stwowej Akademii Nauk Stosowanych w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u  (145)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W 70. rocznic\u0119 ostatniego roku II wojny \u015bwiatowej, (2015) przypomnieli\u015bmy i polecali\u015bmy ksi\u0105\u017ck\u0119 J\u00fcrgena Thorwalda Wielka ucieczka<\/em>, wydan\u0105 przez Wydawnictwo Literackie Krak\u00f3w 2009. Autor, (w\u0142a\u015bciwe nazwisko Heinz Bongratz) opowiada o losach ludno\u015bci niemieckiej z Prus Wschodnich, Pomorza i \u015al\u0105ska, uciekaj\u0105cej zim\u0105 i wiosn\u0105 1945, pod naporem sowieckiej ofensywy, na zach\u00f3d Europy.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b, 10 lat p\u00f3\u017aniej, przedstawiamy ksi\u0105\u017ck\u0119 o takim samym tytule:<\/p>\n\n\n\n

Anton Gill, Wielka ucieczka<\/em>, Warszawa 2003<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednak, cho\u0107 r\u00f3wnie\u017c dotyczy II wojny \u015bwiatowej, to Anton Gill pisze o innym wydarzeniu. Barwnie, aczkolwiek dokumentalnie, opowiada o ucieczce oficer\u00f3w alianckiego lotnictwa z \u017caga\u0144skiego obozu jenieckiego Stalag Luft III.<\/p>\n\n\n\n

Przypomnijmy \u2013 w \u017co\u0142nierskim etosie ucieczka z niewoli jest uznawana za obowi\u0105zek je\u0144ca. Ma to by\u0107 dalszy ci\u0105g walki z wrogiem. Zgromadzona w tym miejscu elita alianckich lotnik\u00f3w rozumia\u0142a to znakomicie. Podj\u0119to szeroko zakrojone dzia\u0142ania. Przygotowywa\u0142o je 659 je\u0144c\u00f3w przez blisko rok i nikt nie pu\u015bci\u0142 farby Niemcom. Tam wykopano najd\u0142u\u017cszy tunel w obozach jenieckich, licz\u0105cy 111 metr\u00f3w, tunel \u201eHarry\u201d. W nocy z 24 na 25 marca 1944 roku, 81 lat temu wysz\u0142o z niego za drutami Stalagu Luft III 76 lotnik\u00f3w. Ze z\u0142apanych 73, 50 zosta\u0142o zamordowanych przez hitlerowc\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich by\u0142o sze\u015bciu Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119\u0107 o wydarzeniu kultywuje od lat z rozmachem Muzeum Oboz\u00f3w Jenieckich w \u017baganiu, kt\u00f3re odwiedzane jest r\u00f3wnie\u017c z zainteresowaniem przez g\u0142ogowian. Przypomnijmy r\u00f3wnie\u017c, patrz\u0105c na ok\u0142adk\u0119 przedstawianej ksi\u0105\u017cki, \u017ce powsta\u0142 w 1963 r. film pod tym te\u017c tytu\u0142em, w kt\u00f3rym skrzy si\u0119 od gwiazd. Wyst\u0105pili m.in. Steve McQuinn, Charles Bronson, James Coburn, Richard Attenborough.  Nie zagra\u0142y w filmie, cho\u0107 mia\u0142y propozycje, takie gwiazdy, jak: Burt Lancaster (kandydat do roli por. Hendleya) i Kirk Douglas (jako kpt. Hills). Film otrzyma\u0142 pi\u0119\u0107 nominacji do Oskara. Zdoby\u0142 jednego \u2013 za najlepszy monta\u017c. I w polskich kinach, p\u00f3\u017aniej w telewizji, cieszy\u0142 si\u0119 popularno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka A. Gilla, relacjonuj\u0105ca krok po kroku wydarzenia zwi\u0105zane z ucieczk\u0105, umieszcza te\u017c je w \u00f3wczesnych warunkach i wojennej rzeczywisto\u015bci. Przedstawia przede wszystkim \u015brodowisko, kt\u00f3re do lotnik\u00f3w alianckich str\u0105conych bombowc\u00f3w zrzucaj\u0105cych \u015bmier\u0107 na niemieck\u0105 ziemi\u0119 traktowa\u0142o z nienawi\u015bci\u0105. Dotar\u0142o do \u201eswoich\u201d tylko 3 oficer\u00f3w. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (26)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b o mie\u015bcie Bia\u0142a ko\u0142o Prudnika, kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci nazywa\u0142o si\u0119 te\u017c: Bela, B\u011bl\u00e1 i<\/em> Z\u00fclz. Jak w wielu innych na pograniczu i tu przez wieki wyst\u0119powa\u0142a mozaika kultur i wp\u0142yw\u00f3w polskich, niemieckich, czeskich, \u015bl\u0105skich, \u017cydowskich. Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej ten tygiel uzupe\u0142nili Polacy przymusowo przybywaj\u0105cy z Kres\u00f3w i swojego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Miasto obchodzi w tym roku 800-lecie pojawienia si\u0119 pisanej wzmianki, bo akt nadania praw miejskich si\u0119 nie zachowa\u0142. By\u0142a to te\u017c twierdza u podn\u00f3\u017ca g\u00f3r Opawskich w ksi\u0119stwie opolsko-raciborskim. Ale przede wszystkim od XVI do XIX wieku miasto stanowi\u0142o o\u015brodek \u017cycia kulturalnego i gospodarczego. W pewnym czasie razem z G\u0142ogowem Bia\u0142a by\u0142a jedynym miastem na \u015al\u0105sku z przywilejami dla \u017byd\u00f3w. W maju 1713 roku cesarz Karol VI wyda\u0142 edykt tolerancyjny, zezwalaj\u0105cy \u017bydom na osiedlanie si\u0119 na \u015al\u0105sku po op\u0142aceniu specjalnego podatku tolerancyjnego, z kt\u00f3rego zwolniono \u017byd\u00f3w z G\u0142ogowa i Bia\u0142ej. \u201eW XVIII wieku bialska gmina posiada\u0142a drewnian\u0105 synagog\u0119 przy \u00f3wczesnej Judengasse<\/em>, cmentarz, szko\u0142\u0119, zatrudnia\u0142a rabina oraz prowadzi\u0142a suwerenn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 s\u0105downicz\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u201eNa rynku w Bia\u0142ej \u2013 jak napisa\u0142a czytelniczka Wehiku\u0142u przysy\u0142aj\u0105c poczt\u00f3wk\u0119 z widokiem pomnika \u2013 chyba jedyny Nepomucen z dziewi\u0119cioma gwiazdkami\u201d.<\/p>\n\n\n\n

1291<\/strong>,<\/strong> 26.03<\/strong>., Henryk III g\u0142ogowski \u201edarowa\u0142 mieszczanom g\u0142ogowskim poszkodowanym przez po\u017car dochody z promu, kt\u00f3ry uruchomiono wskutek uszkodzenia mostu. Zagwarantowa\u0142 miastu w ca\u0142ym swoim ksi\u0119stwie wolno\u015b\u0107 c\u0142a (…)<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b, w dniu podj\u0119cia tej decyzji, ksi\u0105\u017c\u0119 g\u0142ogowski wraz z dworem i kancelari\u0105 rozlokowa\u0142 si\u0119 wreszcie w \u015acinawie. To tam uda\u0142 si\u0119 po niedawnym, wielkim po\u017carze G\u0142ogowa. Ju\u017c w nowym miejscu podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o u\u0142atwieniu mieszka\u0144com zniszczonego G\u0142ogowa odbudow\u0119 miasta. Do odbudowuj\u0105cej si\u0119 stolicy ksi\u0119stwa Henryk III wr\u00f3ci wiosn\u0105, za rok.<\/p>\n\n\n\n

1435<\/strong>, <\/strong>22.03<\/strong>., kanonik Kasper Glawbis ufundowa\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Krzy\u017ca i \u015bw. Anny. Niewielki ko\u015bci\u00f3\u0142ek posadowiono w pobli\u017cu kolegiaty i wzniesiono w tych latach. Mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 przede wszystkim mansjonarzom, kt\u00f3rzy mieli tu codziennie odmawia\u0107 oficjum o M\u0119ce Pa\u0144skiej. Mansjonarze to kap\u0142ani bez przydzielonych funkcji i sta\u0142ych innych obowi\u0105zk\u00f3w ni\u017c pos\u0142uga w liturgii. \u015awi\u0105tynia w trakcie p\u00f3\u0142 tysi\u0105clecia istnienia doznawa\u0142a zniszcze\u0144, remont\u00f3w. Zmieniano kilkakrotnie jej przeznaczenie \u2013 ko\u015bcielne, ale i \u015bwieckie. Ostatecznie budowla zniszczona zosta\u0142a w trakcie obl\u0119\u017cenia w 1945 roku, a pozosta\u0142o\u015bci w pierwszej po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych wysadzono w powietrze.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Smuk\u0142a, niewielka, p\u00f3\u017anogotycka budowla z misternymi podzia\u0142ami architektonicznymi, planowo rozmieszczonymi oknami i skarpami.<\/p>\n\n\n\n

1582<\/strong>, 19.03<\/strong>., Marcin Kasper Sch\u00f6ffer otworzy\u0142 pierwsz\u0105 w G\u0142ogowie ksi\u0119garni\u0119. Ten swojsko brzmi\u0105cy w XXI wieku zwrot \u201eotworzy\u0142 ksi\u0119garni\u0119\u201d jest bardzo na wyrost. Wtedy poda\u017c ksi\u0105\u017cek by\u0142a zupe\u0142nie inna i sama ksi\u0105\u017cka wygl\u0105da\u0142a inaczej. 130 lat wcze\u015bniej Gutenberg wydrukowa\u0142 \u201eBibli\u0119\u201d. Technika druku zacz\u0119\u0142a si\u0119 szybko rozwija\u0107 \u2013 powstawa\u0142y drukarnie drukuj\u0105ce ju\u017c na ta\u0144szym i powszechniejszym od pergaminu papierze.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142ogowski kupiec otrzyma\u0142 przywilej wy\u0142\u0105czno\u015bci na handel ksi\u0105\u017ckami na 5\u00a0lat, ale ceny sprowadzanych przez niego dzie\u0142 mia\u0142y by\u0107 identyczne, jak w ksi\u0119garniach wroc\u0142awskich. Nie wiemy, jak wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 z przyj\u0119tych obowi\u0105zk\u00f3w i jakie by\u0142o zainteresowanie G\u0142ogowian s\u0142owem pisanym i\u00a0drukowanym. Jednak jeszcze w XVI wieku w mie\u015bcie powsta\u0142a (1598) kolejna ksi\u0119garnia \u2013 Stephana Buchnera.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fronton ostatniej ksi\u0119garni przy g\u0142\u00f3wnej ulicy miasta. Pierwsza g\u0142ogowska, polska ksi\u0119garnia powsta\u0142a dopiero w 1948 roku. Od lipca 1964 roku mie\u015bci\u0142a sie w obszernym, blisko 200 metrowym lokalu przy al. Wolno\u015bci. Mimo ograniczenia powierzchni w dobie zmian rynkowych, przetrwa\u0142a do wiosny 2014 roku, kiedy z przyczyn ekonomicznych w\u0142a\u015bciciele musieli przenie\u015b\u0107 j\u0105 w mniej eksponowane, czyli ta\u0144sze miejsce<\/p>\n\n\n\n

1759<\/strong>, 18.03<\/strong>., wraca do G\u0142ogowa kilkutysi\u0119czny korpus pruskiego genera\u0142a, fryderykowego zago\u0144czyka, Maurycego von Wobersnowa. Kilka tygodni temu wyruszy\u0142 w rajd po Wielkopolsce, by zniszczy\u0107 budowane przez Rosjan magazyny zbo\u017cowe i ukara\u0107 w\u0142odarza pobliskiej Rydzyny, ksi\u0119cia J\u00f3zefa Aleksandra Su\u0142kowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Tego ostatniego, porwanego niedawno z rydzy\u0144skiego pa\u0142acu, ju\u017c osadzono w g\u0142ogowskiej twierdzy. Dzi\u015b wraca Wobersnow. Jego korpus nie poni\u00f3s\u0142 strat w ludziach w bojach, bo nikt naprzeciw silnego korpusu nie stan\u0105\u0142, ale prawie pi\u0119ciuset ludzi zdezerterowa\u0142o na trasie wypadu.  W tym czasie genera\u0142 by\u0142 ju\u017c jednym z najbli\u017cszych adiutant\u00f3w kr\u00f3la Fryderyka II, oficerem do specjalnych porucze\u0144. I takim zadaniem by\u0142a rydzy\u0144sko-pozna\u0144ska awantura. Wraz z genera\u0142em Wedellem mieli ukara\u0107 polskiego arystokrat\u0119 i zniszczy\u0107 organizowane dla rosyjskiego wojska magazyny m\u0105ki i zbo\u017ca.<\/p>\n\n\n\n

Genera\u0142 Wobersnow zanim trafi\u0142 do Berlina, wiele lat sp\u0119dzi\u0142 w g\u0142ogowskim pu\u0142ku piechoty nr 37. Dowodzi\u0142 pododdzia\u0142ami. Uczestniczy\u0142 m.in. ze swoimi \u017co\u0142nierzami w regulowaniu Odry.<\/p>\n\n\n\n

Genera\u0142 zako\u0144czy \u017cycie cztery miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, w lipcu, w krwawej bitwie pod Kijami (Kay) k\/ Sulechowa. Ten pruski zago\u0144czyk zgin\u0105\u0142 jak \u017cy\u0142 \u2013 na koniu i z szabl\u0105 w r\u0119ce na czele jednego ze szwadron\u00f3w, os\u0142aniaj\u0105c odwr\u00f3t pokonanych pruskich oddzia\u0142\u00f3w. Zosta\u0142 pochowany w Zielonej G\u00f3rze. A w nast\u0119pnym stuleciu jego nazwisko trafi\u0142o na wielki pomnik Fryderyka II. W XIX wieku, kiedy wznoszono pomnik kr\u00f3la w Berlinie, w\u015br\u00f3d wymienionych na cokole najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 nazwisko naszego bohatera.<\/p>\n\n\n\n

Ilustracja nr 8; Podpis: Plansza z wielkiego dzie\u0142a g\u0142ogowianina, malarza i historyka Richarda Knoetla – \u201eUniformenkunde\u201d – przedstawiaj\u0105cego umundurowanie europejskich armii \u2013 tu oficerowie i \u017co\u0142nierze 37 regimentu piechoty na g\u0142ogowskim rynku przed wej\u015bciem do komendantury. W tym okresie oznaczano pu\u0142ki nazwiskami dow\u00f3dc\u00f3w, st\u0105d von Wolframsdorff a w 1806 roku von Tscheppe. S\u0142ynny 3 pozna\u0144ski regiment piechoty powstanie dopiero w II po\u0142owie XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

1915<\/strong>, 15.03<\/strong>., od dzi\u015b w mie\u015bcie zacz\u0119to wydawa\u0107 kartki na chleb. By\u0142a to konsekwencja wprowadzonej na obszarze ca\u0142ych Niemiec regulacji obrotu zbo\u017cem chlebowym i m\u0105k\u0105. Tygodniowo doros\u0142y m\u00f3g\u0142 zakupi\u0107 2 kg chleba lub 1,4 kg m\u0105ki, dzieci odpowiednio mniej, a te\u017c oznaczono te do 6 roku \u017cycia i te powy\u017cej do 10 lat (0,7\/1,5 kg chleba lub 1,05\/1,4 kg m\u0105ki). Ju\u017c w pierwszym tygodniu wydano 22 tys. kartek.<\/p>\n\n\n\n

Podczas I wojny \u015bwiatowej niemiecki system kartkowy obejmowa\u0142 chleb, mi\u0119so, t\u0142uszcze, ziemniaki i odzie\u017c. Obowi\u0105zywa\u0142 jeszcze kilka lat po wojnie. Kartki by\u0142y pr\u00f3b\u0105 regulacji rynku i zapewnienia minimum wy\u017cywienia dla najubo\u017cszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. G\u0142og\u00f3w wszed\u0142 z systemem kartkowym w lata dwudzieste. I nie by\u0142 to ostatni okres w wieku XX, kiedy to mieszka\u0144com racjonowano artyku\u0142y \u017cywno\u015bciowe.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kartka na chleb\u00a0 w G\u0142ogowie na czas od 20 do 26 grudnia 1920 r. [zdj\u0119cie z Glogau in Wandel\u2026].\u00a0 Wydrukowana zosta\u0142a oczywi\u015bcie w miejscowej drukarni Flemminga i Wiskotta. Poddruk zawiera herb miasta i pokazuje mo\u017cliwo\u015bci techniczne drukarni.<\/p>\n\n\n\n

1945<\/strong>, 13.03<\/strong>., 80 lat temu<\/strong>, tej nocy na skutek nalotu na miasto rosyjskich samolot\u00f3w, wybuch\u0142y w wielu miejscach po\u017cary. Zosta\u0142 tak\u017ce zburzony klasztor redemptoryst\u00f3w. Jak pisa\u0142 Heinrich Werner, \u201eocala\u0142o tylko par\u0119 pokoi na parterze i portal\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wydarzenia obserwowa\u0142, uczestnicz\u0105c w dzia\u0142aniach s\u0142u\u017cbowych, obergefreiter Helmut Pommenkning. Na skutek wra\u017ce\u0144 i prze\u017cy\u0107, zapami\u0119ta\u0142 noc nad miastem tak, jak przedstawi\u0142 na tej akwareli. Praca zosta\u0142a zaprezentowana po raz pierwszy w G\u0142ogowie na wystawie \u201eG\u0142og\u00f3w na kartach pocztowych\u201d w Muzeum w Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich w lutym 1992 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Akwarela Helmuta Pommenkninga (ze zbior\u00f3w TZG)<\/p>\n\n\n\n

1950<\/strong>, <\/strong>13.03., 75 lat temu<\/strong>, uroczy\u015bcie oddano do u\u017cytku kino \u201eBolko\u201d. Do tej pory w G\u0142ogowie dzia\u0142a\u0142y tylko kina objazdowe. Wy\u015bwietlano te\u017c filmy na \u201ezdobycznym\u201d projektorze. Umieszczono kino w dotychczasowym Domu Rzemios\u0142a, odbudowanym w latach 1947\u20131948 aktywno\u015bci\u0105 g\u0142ogowskich rzemie\u015blnik\u00f3w. Na skutek ideologicznych zawirowa\u0144, szykan wobec tzw. \u201eprywatnej inicjatywy\u201d, administracyjnie zmieniono przeznaczenie plac\u00f3wki. Pierwszym kierownikiem kina by\u0142a Maria Bia\u0142\u0119cka, operatorem natomiast Aleksander \u015amidoda. Pan Aleksander by\u0142 jednym z pierwszych mieszka\u0144c\u00f3w w 1945 roku. To on po\u0142o\u017cy\u0142 zas\u0142ugi na rzecz pozyskania i uruchomienia odrza\u0144skiego promu.<\/p>\n\n\n\n

Wehiku\u0142 ju\u017c pisa\u0142, \u017ce kino \u201eposiada\u0142o 250 miejsc siedz\u0105cych ustawionych z niewielkim spadkiem. Drewniane fotele z podnoszonymi siedzeniami ha\u0142asowa\u0142y przy zajmowaniu miejsc. Na koniec filmu, kiedy na ekranie pojawia\u0142y si\u0119 napisy, a jeszcze nie zapali\u0142o \u015bwiat\u0142o, co bardziej niecierpliwi widzowie zaczynali opuszcza\u0107 kino i na sali po ka\u017cdym seansie trwa\u0142a kanonada z drewnianych krzese\u0142\u201d. W 1962 roku zamontowano w nim urz\u0105dzenia do wy\u015bwietlania film\u00f3w panoramicznych. W okresie funkcjonowania plac\u00f3wki wy\u015bwietlono 3 607 film\u00f3w na ponad 14 tys. seansach. W sumie obejrza\u0142o je prawie 1,9 mln widz\u00f3w!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Budynek dawnej, szkolnej sali gimnastycznej, jeszcze przed remontem.<\/p>\n\n\n\n

1950<\/strong>, 16.<\/strong>03<\/strong>., Wraca do miasta wojskowy garnizon. 75 lat temu<\/strong>,rozpoczyna dzia\u0142alno\u015b\u0107 w G\u0142ogowie, przeniesiona wreszcie z Nowej Soli,Rejonowa Komenda Uzupe\u0142nie\u0144. Tam od momentu powstania nosi\u0142a nazw\u0119 \u201eRKU w G\u0142ogowie z siedzib\u0105 w Nowej Soli<\/em>\u201d.Pierwszym komendantem i dow\u00f3dc\u0105 g\u0142ogowskiego garnizonu zostaje mianowany porucznik (niebawem kapitan) Antoni Rotkiewicz. Na siedzib\u0119 przeznaczono obiekt przedwojennego klubu oficerskiego 54 pu\u0142ku piechoty, na rogu Grunwaldzkiej i Kr\u00f3lewskiej, (obecnie siedziba PSM). I tak na okres kolejnych 6 lat siedzib\u0105 g\u0142ogowskich s\u0142u\u017cb poboru i uzupe\u0142nie\u0144 wojska sta\u0142 si\u0119 jeden z \u00f3wcze\u015bnie najwi\u0119kszych i najobszerniejszych budynk\u00f3w w mie\u015bcie. Nie by\u0142 on przystosowany do pe\u0142nienia roli biurowej. Fakt ten w najbli\u017cszych latach b\u0119d\u0105 podkre\u015blali jednym g\u0142osem wojskowi z formowanych w pobliskich koszarach jednostek bojowych oraz urz\u0119dnicy miejscy i powiatowi wskazuj\u0105c, \u017ce przeznaczeniem tego obiektu s\u0105 funkcje kulturalne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka z widokiem przedwojennego klubu oficerskiego miejscowego pu\u0142ku piechoty<\/p>\n\n\n\n

1989, 31.03<\/strong>., oddano w Hucie Miedzi G\u0142og\u00f3w do u\u017cytku nowoczesn\u0105 na \u00f3wczesne czasy oczyszczalni\u0119 \u015bciek\u00f3w. Jej wydajno\u015b\u0107 mia\u0142a osi\u0105gn\u0105\u0107 przer\u00f3b 24 tysi\u0119cy metr\u00f3w sze\u015bciennych na dob\u0119. Oczyszczona woda mia\u0142a wraca\u0107 do procesu technologicznego, a nadwy\u017cki kierowane do Odry. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 pr\u00f3by rozruchu  technologicznego. Pe\u0142n\u0105 moc oczyszczalnia osi\u0105gn\u0119\u0142a 15 maja.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zako\u0144czy\u0142o si\u0119 g\u0142osowanie i wyb\u00f3r spo\u015br\u00f3d pi\u0119ciu Nominat\u00f3w laureata XIII G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej za dzia\u0142ania podejmowane w roku 2024. Og\u0142oszenie nast\u0105pi w trakcie Gali, 4 kwietnia, tradycyjnie ju\u017c w przeddzie\u0144 III G\u0142ogowskiego Festiwalu Historycznego. Satysfakcjonowanie Obywateli to obowi\u0105zek i przywilej … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2378"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2378"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2391,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2378\/revisions\/2391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}