{"id":2452,"date":"2025-07-05T15:09:25","date_gmt":"2025-07-05T13:09:25","guid":{"rendered":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/?p=2452"},"modified":"2025-07-05T22:41:15","modified_gmt":"2025-07-05T20:41:15","slug":"2452","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2025\/07\/05\/2452\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu\u00a0 \u00a0lipiec 2025 (rok 17\/197)"},"content":{"rendered":"\n

Tradycyjnie pod Pomnikiem<\/strong> Jana z G\u0142ogowa przy Alei Wolno\u015bci, 24 czerwca 2025 r. o godz. 17.00 odby\u0142y si\u0119 XVI \u201eImieniny Jana z G\u0142ogowa”.<\/p>\n\n\n\n

Posadzone zosta\u0142y tradycyjnie ju\u017c \u201eDrzewka Pami\u0119ci\u201d na terenach zielonych w Parku Saper\u00f3w i na Ostrowie Tumskim. Przed Kolegiat\u0105 w roku Jubileuszu 1000-lecia koronacji kr\u00f3la Boles\u0142awa Chrobrego posadzono d\u0105b szypu\u0142kowy. Natomiast w Parku Saper\u00f3w dwa klony pospolite. W roku Jubileuszu 80-lecia dzia\u0142alno\u015bci TZG i 40-lecia Ch\u00f3ru \u201eBeati Cantores\u201d wkopali je regionali\u015bci i ch\u00f3rzy\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prezes i cz\u0142onkowie TZG przy klonie pospolitym wsadzonym na pami\u0105tk\u0119 XVI Imienin Jana. (Fot. TZG)  <\/p>\n\n\n\n

615 lat temu odby\u0142a si\u0119<\/strong> bitwa pod Grunwaldem. W mijaj\u0105cym roku szkolnym wielki mural po\u015bwi\u0119cony wydarzeniu ozdobi\u0142 szkolny korytarz w I LO. Pomys\u0142odawczyni\u0105 i autork\u0105 jest uczennica Kornelia Kierepka. Ni\u017cej piszemy o \u015al\u0105zakach pod Grunwaldem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Autorka i jej dzie\u0142o (Fot. B. Buga\u0142a \u2013 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: G\u0142og\u00f3w Nasze Miasto)<\/p>\n\n\n\n

Jak co roku – Nie<\/strong> mo\u017cemy zapomnie\u0107 \u2013 o Narodowym Dniu Pami\u0119ci Ofiar Ludob\u00f3jstwa\u2026 11 lipca 1943 r. <\/strong>wypad\u0142 w niedziel\u0119. Dla 99 wsi Wo\u0142ynia, w kt\u00f3rych \u017cyli Polacy, ta niedziela by\u0142a \u201ekrwawa\u201d. Te wsie zaatakowa\u0142y oddzia\u0142y UPA. W ca\u0142ym lipcu 1943 r. celem napad\u00f3w sta\u0142o si\u0119 520 wsi i osad, zamordowanych zosta\u0142o oko\u0142o 10-11 tysi\u0119cy Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wehiku\u0142 przypomina\u0142 ju\u017c i w dalszym ci\u0105gu poleca ksi\u0105\u017ck\u0119 wspomnieniow\u0105 Honorowego Obywatela G\u0142ogowa p. Antoniego Przybysza \u2013 \u201eWspomnienia z um\u0119czonego Wo\u0142ynia: 1939-1943\u201d (Wroc\u0142aw 2000).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pomnik przy ul. \u015awierkowej<\/p>\n\n\n\n

Tradycyjnie, jak pocz\u0105tek<\/strong> wakacji to Lato w Twierdzy. Ju\u017c po raz XVIII. Wehiku\u0142 kibicuje przedsi\u0119wzi\u0119ciu od pocz\u0105tku. Przypominamy, \u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cia: \u201eLato i Zima w Twierdzy\u201d zosta\u0142y Laureatem I G\u0142ogowskiej Nagrody Historycznej \u201eZ\u0142oty Bilet Wehikulu czasu\u201d, kt\u00f3ra zosta\u0142a wr\u0119czona 25.4.2013 roku.<\/p>\n\n\n\n

Kolejny miesi\u0105c pogodowych<\/strong> anomalii. W czerwcu przyszed\u0142 czas wichur. W czwartek, 26.06., oko\u0142o godz. 21.00 wiatr \u0142ama\u0142 ga\u0142\u0119zie drzew. Na osiedlu przy ul. Folwarcznej run\u0119\u0142o kilkana\u015bcie drzew. Przy Al. Wolno\u015bci drzewa spad\u0142y na samochody. Kilka dni wcze\u015bniej wiatr wyrwa\u0142 drzewa przy pomniku Wybickiego. Stra\u017cacy maj\u0105 pe\u0142ne r\u0119ce roboty.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ofiara wichury przy ul. Boles\u0142awa \u015amia\u0142ego (Fot. Paulina Naramska \u2013 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci: G\u0142og\u00f3w Nasze Miasto)<\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy do lektury. Z racji wakacyjnej pory, niekt\u00f3re notki maj\u0105 te\u017c kaniku\u0142owy, lekki charakter. W\u015br\u00f3d notek znajduj\u0105 si\u0119 dwie nades\u0142ane przez czytelnik\u00f3w. Zapraszam do dzielenia si\u0119 z Wehiku\u0142em nabyt\u0105 wiedz\u0105 i innych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z lektur Wehiku\u0142u (149)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gastronomia, jako praca naukowa? Z pe\u0142nym warsztatem obs\u0142ugi \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych? Z takimi pytaniami siadamy do lektury<\/p>\n\n\n\n

Romuald \u0141uczy\u0144ski, Gastronomia<\/em><\/strong>w <\/em><\/strong>Legnicko-G\u0142ogowskim Okr\u0119gu Miedziowym w latach 1945\u20131981<\/em><\/strong>, Legnica 2024<\/p>\n\n\n\n

Oficjalny opis ksi\u0105\u017cki jest zach\u0119caj\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n

\u201ePrzedmiotem publikacji jest funkcjonowanie zak\u0142ad\u00f3w gastronomicznych na terenie Legnicko-G\u0142ogowskiego Okr\u0119gu Miedziowego po drugiej wojnie \u015bwiatowej, a wi\u0119c problematyka, kt\u00f3ra nie nale\u017cy do cz\u0119sto podejmowanej. Ksi\u0105\u017cka powsta\u0142a w oparciu o \u017ar\u00f3d\u0142a archiwalne (Archiwum Pa\u0144stwowe we Wroc\u0142awiu i jego Oddzia\u0142 w Legnicy, Archiwum Akt Nowych w Warszawie) oraz informacje, notatki i artyku\u0142y prasowe, zawarte zar\u00f3wno w prasie regionalnej (\u201eWiadomo\u015bci Legnickie\u201d, mutacje \u201eGazety Robotniczej\u201d i \u201eS\u0142owa Polskiego\u201d), jak i fachowej (\u201ePrzegl\u0105d Gastronomiczny\u201d, \u201ePrzemys\u0142 Gastronomiczny\u201d, \u201e\u017bywienie Zbiorowe\u201d). Rozdzia\u0142y ksi\u0105\u017cki traktuj\u0105 o funkcjonowaniu gastronomii w Legnicy, jako g\u0142\u00f3wnego miasta LGOM, a tak\u017ce w pozosta\u0142ych miastach powiatowych na tym terenie: G\u0142ogowa, Lubina i Polkowic. Osobno potraktowano ma\u0142e miasteczka, gastronomi\u0119 wiejsk\u0105, kolejow\u0105, a tak\u017ce gastronomi\u0119 zamkni\u0119t\u0105, w tym przypadku funkcjonuj\u0105c\u0105 w zak\u0142adach przemys\u0142owych<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

I zgodnie z zapowiedziami tak by\u0142o w trakcie post\u0119puj\u0105cej lektury. Ale jak apetyt r\u00f3s\u0142 w miar\u0119 jedzenia (nomen omen), tak ciekawo\u015b\u0107 nie do ko\u0144ca zosta\u0142a zaspokojona.<\/p>\n\n\n\n

Nas oczywi\u015bcie zainteresowa\u0142y opowie\u015bci o G\u0142ogowie. Nie za wiele si\u0119 tam ich znalaz\u0142o. A mo\u017cna by\u0142o na przyk\u0142ad umie\u015bci\u0107 opini\u0119 legniczanina Tadeusza Gumi\u0144skiego o obiedzie w g\u0142ogowskiej \u201eKameralnej\u201d \u2013 a jest w \u201eDzienniku\u201d znajduj\u0105cym si\u0119 w Bibliotece, kt\u00f3ra nosi jego imi\u0119. Autor go\u015bci\u0142 na otwarciu Muzeum w 1967 r. i zapisa\u0142 tak: \u201egospodarze powiedli nas na obiad do restauracji \u2039\u2039Kameralnej\u203a\u203a. Podano pod\u0142\u0105 zup\u0119 i kawa\u0142ek mi\u0119sa z og\u00f3rkiem kiszonym i ziemniakami\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Co to by\u0142a ostryga po g\u0142ogowsku w restauracji \u201eOdra\u201d, to ju\u017c nie ka\u017cdy wie. Nam opowiadano, \u017ce w jednym kieliszku by\u0142o \u017c\u00f3\u0142tko opatrzone stosownymi przyprawami, w drugim 50 gram prze\u017aroczystego trunku. Znamy mistrza, kt\u00f3ry przyjmowa\u0142 czasami i 10 takich \u201eowoc\u00f3w morza\u201d.<\/p>\n\n\n\n

O ekscesach w barach \u201eEkspress\u201d i \u201eHutnik\u201d kr\u0105\u017c\u0105 legendy. Tradycyjna, polska kuchnia by\u0142a wizyt\u00f3wk\u0105 Baru Sta\u0144czyk. Swoje wspomnienia maj\u0105 te\u017c klienci restauracji dworcowej na du\u017cej w\u0119z\u0142owej stacji PKP. W restauracji w Zamku dzia\u0142a\u0142 z sukcesami przez kilka lat kabaret. Natomiast plac\u00f3wek \u201eMokka\u201d czy \u201eMarzanna\u201d, wymienionych przez autora, w G\u0142ogowie chyba nie by\u0142o?<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie na stronie 271 podpisane jest, \u017ce to sto\u0142\u00f3wka w Lubuskim Przedsi\u0119biorstwie Budownictwa Przemys\u0142owego. Ale tekstu do ilustracji nie ma. Gastronomia Huty Miedzi wspomniana zdawkowo.  <\/p>\n\n\n\n

Dobrze, \u017ce ksi\u0105\u017cka si\u0119 ukaza\u0142a i trafia na p\u00f3\u0142k\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Poczt\u00f3wka ze <\/strong>\u015a<\/strong>l<\/strong>\u0105<\/strong>ska (30)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wraz z kolejnymi sudeckimi krymina\u0142ami i licznymi wypowiedziami ich autora \u2013 S\u0142awka Gortycha, wzrasta zainteresowanie dawnym domem niemieckiego pisarza noblisty Gerharta Hauptmanna. Znajdujacy si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX wieku u szczytu tw\u00f3rczej formy pisarz zamieszka\u0142 w 1901 roku w Jagni\u0105tkowie (Agnetendorf), na przedmie\u015bciach Jeleniej G\u00f3ry, w nowo wzniesionym domu. Na jego zam\u00f3wienie zaprojektowa\u0142 obiekt znany berli\u0144ski architekt Hans Grisebach. Literat \u017cy\u0142 tu blisko p\u00f3\u0142 wieku i zmar\u0142 6 czerwca 1946 r., tu\u017c przed wysiedleniem.<\/p>\n\n\n\n

W pieczo\u0142owicie odrestaurowanej i pi\u0119knie utrzymanej willi mie\u015bci si\u0119 obecnie oddzia\u0142 jeleniog\u00f3rskiego Muzeum Miejskiego. Odbywa si\u0119 wiele ciekawych imprez. Oczywi\u015bcie dom mo\u017cna zwiedza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Polecamy !<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jelenia G\u00f3ra\u2013Jagni\u0105tk\u00f3w, dom G. Hauptmanna w 2014 roku (Fot. W. Maciuszczak)<\/p>\n\n\n\n

1260<\/strong>, 22.07, <\/strong>ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad go\u015bci w G\u0142ogowie swoich braci: Henryka wroc\u0142awskiego, Boles\u0142awa Rogatk\u0119 i W\u0142adys\u0142awa, kt\u00f3ry nied\u0142ugo zostanie biskupem salzburskim. Do G\u0142ogowa przyby\u0142a r\u00f3wnie\u017c ich matka, ksi\u0119\u017cna – wdowa Anna i biskup Tomasz I. Tematem zjazdu rodzinnego jest pr\u00f3ba zako\u0144czenia konfliktu z ko\u015bcio\u0142em wroc\u0142awskim. Kilka lat wcze\u015bniej Boles\u0142aw Rogatka wi\u0119zi\u0142 i postponowa\u0142 biskupa Tomasza. By\u0142a to brutalna konsekwencja sporu w\u0142adzy \u015bwieckiej z duchown\u0105 ju\u017c od czasu Henryka Brodatego o immunitet dla d\u00f3br ko\u015bcielnych. W czasie spotkania, niezale\u017cnie od osobistych relacji ka\u017cdego z braci z Boles\u0142awem, zdecydowali si\u0119 solidarnie wyp\u0142aci\u0107 biskupowi Tomaszowi I odszkodowanie za doznane cierpienia. Koniec konfliktu nast\u0105pi\u0142 rok p\u00f3\u017aniej, kiedy ksi\u0105\u017c\u0119 legnicki Rogatka potwierdzi\u0142 wszelkie prawa i przywileje ekonomiczne i s\u0105downicze Ko\u015bcio\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fundamenty ko\u015bci\u00f3\u0142ka \u015bw. Piotra i Paw\u0142a eksponowane jeszcze w 2005 r. po eksploracji doc. dr arch. Tadeusza Kozaczewskiego \u2013 \u015bwiadkowie historii. Dzi\u015b w tym miejscu pomnik \u2013 Biblioteka Pielgrzyma.<\/p>\n\n\n\n

1410<\/strong>., 15.07, <\/strong>Z Ziemi G\u0142ogowskiej i \u015al\u0105ska pod Grunwald wyruszyli rycerze,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

w tym dniu, w\u015br\u00f3d wielu barw wojennych, na polu bitwy pod Grunwaldem, czy jak chc\u0105 Niemcy \u2013 Tannenbergiem \u2013 powiewa\u0142a tak\u017ce z\u0142ota flaga ze \u015bl\u0105skim or\u0142em. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich w tej wojnie pozosta\u0142a neutralna. Oddajmy g\u0142os D\u0142ugoszowi:<\/p>\n\n\n\n

\u201eChor\u0105giew Konrada Bia\u0142ego, ksi\u0119cia ole\u015bnickiego ze \u015al\u0105ska, kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie prowadzi\u0142 sam ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad z ludzi w\u0142asnych; pod ni\u0105 s\u0142u\u017cyli rycerze jego w\u0142a\u015bnie z ksi\u0119stwa wroc\u0142awskiego i \u015al\u0105ska. I sam ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad zosta\u0142 pojmany i pozbawiony zar\u00f3wno chor\u0105gwi, jak ca\u0142ej swej fortuny, ale wypuszczony zosta\u0142 na wolno\u015b\u0107 z \u0142askawo\u015bci W\u0142adys\u0142awa kr\u00f3la polskiego. Trzeba za\u015b wiedzie\u0107, \u017ce ze wszystkich ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich czy te\u017c polskich nikt pr\u00f3cz tego Konrada ole\u015bnickiego i Kazimierza, ksi\u0119cia s\u0142upskiego, czyli szczeci\u0144skiego nie przeszed\u0142 na stron\u0119 mistrza i Zakonu krzy\u017cackiego z wieczn\u0105 ich ha\u0144b\u0105 i wstydem, i\u017c w\u0142asn\u0105 mow\u0119 i w\u0142asn\u0105 ojczyzn\u0119, wspieraj\u0105c wrog\u00f3w chcieli rozszarpa\u0107 i zniszczy\u0107. Obu jednak oraz ich pojmanym rycerzom kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw przebaczy\u0142\u201d
Jak wi\u0119c widzimy, kronikarz da\u0142 upust swojemu patriotyzmowi i emocjonalnymi zdaniami spostponowa\u0142 tych rodak\u00f3w, kt\u00f3rzy stan\u0119li po drugiej stronie pola bitwy. Sytuacja, jak zwykle, by\u0142a bardzo z\u0142o\u017cona.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142ody (wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych przypuszcze\u0144 mia\u0142 19-20 lat) ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad Bia\u0142y w trakcie wybuchu wojny pobiera\u0142 wojenne nauki w Malborku. Obro\u0144cy przytaczaj\u0105 wypowied\u017a m\u0142odego rycerza, \u201e\u017ce honor nie pozwala mu opu\u015bci\u0107 Wielkiego Mistrza skoro wojna zasta\u0142a go w Malborku\u201d. Jego ojciec stara\u0142 si\u0119 utrzymywa\u0107 przyjazne stosunki z Polsk\u0105. Ju\u017c po wybuchu wojny polsko-krzy\u017cackiej w 1409 r. odda\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbie dyplomatycznej. Wraz z najstarszym synem, Konradem IV, mediowa\u0142 w imieniu kr\u00f3la czeskiego Wac\u0142awa IV u W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. Skutkiem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142o m.in. zawieszenie broni w okresie od 8 pa\u017adziernika 1409 do 24 czerwca 1410 r.<\/p>\n\n\n\n

Chor\u0105giew \u015al\u0105zak\u00f3w pod Grunwaldem nale\u017ca\u0142a do jednych z najwi\u0119kszych spo\u015br\u00f3d zaci\u0119\u017cnych po stronie Zakonu. Wed\u0142ug ksi\u0119gi \u017co\u0142du (Soldbuch<\/em>), na pocz\u0105tku lipca 1410 r. Krzy\u017cacy op\u0142acali 5751 rycerzy, z kt\u00f3rych 3712 wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w bitwie.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142o si\u0119 229 \u015al\u0105zak\u00f3w i \u0141u\u017cyczan w chor\u0105gwi Konrada Bia\u0142ego. Zachowa\u0142a si\u0119 imienna lista rycerzy ze stu rod\u00f3w \u015bl\u0105skich i kilku \u0142u\u017cyckich. Opublikowa\u0142 j\u0105 w 1880 roku na podstawie zachowanego spisu wyp\u0142acanego \u017co\u0142du (Soldbuch<\/em>), XIX-wieczny badacz i archiwista dr Paul Pfotenhauer.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d rycerstwa znale\u017ali si\u0119 te\u017c cz\u0142onkowie rycerskich rod\u00f3w z ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego. Wsr\u00f3d nich m.in. Kasper i Hannus (Jan) Niebelschuetz (Nebelschicz), Hannus Czambor (Tschammer), Wolff, Jorge, Kasper, Koncze, Heczkel, Franczke i Nickel Zedlitz (Czedelicz). Dow\u00f3dc\u0105 oddzia\u0142u by\u0142 jeden z trzech Kotwicz\u00f3w (Kottwitz) \u2013 Nickel, kt\u00f3ry w roku 1414 zosta\u0142 starost\u0105 szprotawskim. Starost\u0105 ko\u017cuchowskim w 1420 zosta\u0142 z kolei jeden z trzech Rotenburg\u00f3w (Nickel, Hannus i Friedrich). Konrad Nimptsch s\u0142u\u017cy\u0142 Zakonowi w latach 1410-1428, otrzyma\u0142 liczne nadania na \u015al\u0105sku, tytu\u0142 barona.
Po stronie W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y zaci\u0119\u017cni rycerze s\u0142u\u017cyli w chor\u0105gwi \u015bw. Jerzego pod dow\u00f3dztwem m.in. \u015al\u0105zaka Zbys\u0142awka z Dobrej Wody i w chor\u0105gwi wielu\u0144skiej, kt\u00f3ra w ten spos\u00f3b uzupe\u0142ni\u0142a sw\u00f3j stan. W chor\u0105gwiach Gniewosza z Dalewic i Janczyka z Jicina, kt\u00f3rzy wiedli chor\u0105gwie najemnik\u00f3w, te\u017c mieli si\u0119 znajdowa\u0107 \u015al\u0105zacy.<\/p>\n\n\n\n

Od 1409 r. na s\u0142u\u017cbie w Zakonie Krzy\u017cackim przebywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c puszkarz (mistrz artyleryjski), Steynkeller z G\u0142ogowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Chor\u0105giew Konrada VII z 1410 r. wed\u0142ug \u201eBanderia Prutenorum\u201d Jana D\u0142ugosza. Chor\u0105\u017cym by\u0142 Jan von Mutschelnitz, w 1408 r. dworzanin ksi\u0119cia Konrada III (ojca Konrada Bia\u0142ego).<\/p>\n\n\n\n

1680<\/strong>, 23.07, <\/strong>Jeszcze o epidemii na ziemi g\u0142ogowskiej.<\/p>\n\n\n\n

Starosta (Landeshauptmann<\/em>) g\u0142ogowski Bernhard von Herberstein wyda\u0142 Instrukcj\u0119 (Kurtzer Bericht oder Extract, wie sich in dem k\u00f6nigl. <\/em>Erb-F\u00fcrstenthumb<\/em>) \u201eKr\u00f3tki raport lub wyci\u0105g, jak w kr\u00f3lewskim, dziedzicznym ksi\u0119stwie post\u0119powa\u0107 z zaraz\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cu miesi\u0105ca czerwca zaatakowa\u0142a ziemi\u0119 g\u0142ogowsk\u0105 d\u017cuma. Na szcz\u0119\u015bcie w tym roku zaraza obesz\u0142a si\u0119 z ksi\u0119stwem do\u015b\u0107 \u0142agodnie. Najwi\u0119ksza zachorowalno\u015b\u0107 wyst\u0105pi\u0142a w Polkowicach. W ramach obrony, wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w z objawami zostawiono w mie\u015bcie, a zdrowych przeniesiono do Suchej G\u00f3rnej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Parafialny \u015bwi\u0119tego Micha\u0142a Archanio\u0142a w miasteczku posiada cenny obraz \u201eD\u017cuma w Polkowicach\u201d, upami\u0119tniaj\u0105cy t\u0119 epidemi\u0119. W\u0142a\u015bnie w lipcu tego roku (dok\u0142adnie to 4.07.) burmistrz i rajcowie miejscy obrali \u015bw. Sebastiana za swojego patrona i prosili go o obron\u0119. Na d\u017cum\u0119 zmar\u0142o wtedy 212 os\u00f3b, a wszyscy uratowani w dniu \u015bw. Sebastiana 20.01.1681 r. ponowili \u015blubowanie i od tamtej chwili \u015bw. Sebastian jest patronem Polkowic.<\/p>\n\n\n\n

Starosta, jak napisali\u015bmy wy\u017cej, przygotowa\u0142 dokument maj\u0105cy wskazywa\u0107 i nakazywa\u0107 dzia\u0142ania na rzecz obrony przed zaka\u017ceniem i rozprzestrzenianiem si\u0119 choroby. W instrukcji za\u0142o\u017cono, jak si\u0119 zachowa\u0107 przed, w trakcie i po pandemii na obszarze ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego. W 106 punktach jest wszystko bardzo starannie rozpisane \u0142\u0105cznie z zasadami izolacji, aprowizacji, poch\u00f3wk\u00f3w itd. Lektura dokumentu nasuwa wniosek, \u017ce stosowano sposoby, kt\u00f3re s\u0105 aktualne i dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Instrukcja, jak post\u0119powa\u0107 z epidemi\u0105 z 1680 r.<\/p>\n\n\n\n

1782<\/strong>, 20.07., <\/strong>Glogau by\u0142o miejscem zes\u0142ania nie tylko oficer\u00f3w i polityk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Tego dnia <\/strong>zako\u0144czy\u0142 w G\u0142ogowie burzliwe \u017cycie ksi\u0105dz i teolog Jean-Martin de Prades (ur. 1720), zwany opatem. Ten kontrowersyjny teolog pochodzi\u0142 ze starego rodu szlachty francuskiej. Ju\u017c na pocz\u0105tku swojej drogi duchownej dzi\u0119ki pogl\u0105dom odbiegaj\u0105cym od uznanych dogmat\u00f3w teologicznych, zyska\u0142 rozg\u0142os i etykiet\u0119 kontrowersyjnego duchownego. Prawdziwym skandalem zako\u0144czy\u0142a si\u0119 prezentacja pogl\u0105d\u00f3w w pracy doktorskiej. Postawi\u0142 tam wiele tez b\u0119d\u0105cych w opozycji do stanowiska uniwersytetu paryskiego, kt\u00f3rego by\u0142 uczniem. Mi\u0119dzy innymi mia\u0142 de Prades w\u0105tpliwo\u015bci co do chronologii wydarze\u0144 w Ksi\u0119dze Moj\u017cesza. Publicznie pochwali\u0142 publikacje Denisa Diderota.<\/p>\n\n\n\n

W listopadzie roku 1751 uniwersytecka komisja zakwestionowa\u0142a tezy rozprawy. Przeciwko obrazoburcy wyst\u0105pili liczni dostojnicy ko\u015bcio\u0142a. W nast\u0119pnym roku jego tezy pot\u0119pi\u0142 papie\u017c Benedykt XIV, a dzie\u0142o wpisano na list\u0119 ksi\u0105g zakazanych i na polecenie arcybiskupa Pary\u017ca publicznie spalono.<\/p>\n\n\n\n

         Uciek\u0142 w zagro\u017ceniu \u017cycia do Holandii. Dzi\u0119ki Wolterowi trafi\u0142 w otoczenie kr\u00f3la pruskiego, Fryderyka II. Tu zosta\u0142 prywatnym sekretarzem kr\u00f3la. Celem zwi\u0119kszenia uposa\u017cenia otrzyma\u0142 na wniosek protektora kanonie w G\u0142ogowie i Opolu. Zrezygnowa\u0142 z g\u0142oszenia dotychczasowych pogl\u0105d\u00f3w i dzi\u0119ki temu zosta\u0142 mianowany przez biskupa wroc\u0142awskiego archidiakonem g\u0142ogowskim. Wojna siedmioletnia (tzw. III wojna \u015bl\u0105ska, 1756 – 1763) wnios\u0142a nowe akcenty w \u017cyciu g\u0142ogowskiego dostojnika. Zosta\u0142 oskar\u017cony o zdrad\u0119 stanu przez szpiegostwo na rzecz Francji. W\u015bciek\u0142y Fryderyk II kaza\u0142 go umie\u015bci\u0107 w silnie bronionej twierdzy magdeburskiej. Tam te\u017c mia\u0142 z upodobaniem oddawa\u0107 si\u0119 wraz ze wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniami grom karcianym, w kt\u00f3rych uzyska\u0142 pono\u0107 30 000 liwr\u00f3w. Pieni\u0105dze te przeznaczy\u0142 na uciechy \u017cycia doczesnego. Po zako\u0144czeniu wojny zosta\u0142 skierowany z powrotem do G\u0142ogowa, gdzie zamieszka\u0142 najprawdopodobniej w kanonii przy kolegiacie. Nie piastowa\u0142 ju\u017c wcze\u015bniejszych godno\u015bci. W mie\u015bcie sk\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 z gronem duchownych, a szczeg\u00f3lnie mia\u0142 intrygowa\u0107 wok\u00f3\u0142 proboszcza ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja, r\u00f3wnie\u017c Francuza, Andreasa de Francheville. Zmar\u0142 w mie\u015bcie nad Odr\u0105 na skutek choroby psychicznej. Ten ostatni, kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1788 roku opisa\u0142 \u017cyciow\u0105 drog\u0119 tej nieprzeci\u0119tnej postaci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jean-Martin de Prades. (Wiki)<\/p>\n\n\n\n

1870<\/strong>., 18.07., <\/strong>Kolejna wojna i kolej\u0105 na wojn\u0119. Wraz ze zmobilizowaniem oddzia\u0142\u00f3w garnizonu, opustosza\u0142y stanowiska w kierownictwie twierdzy, oficerowie bowiem otrzymali wojenne przydzia\u0142y. Dow\u00f3dc\u0105 garnizonowej obsady twierdzy (Landwehrbesatzungsregiments in Glogau<\/em>) oraz dow\u00f3dc\u0105 mieszanego pu\u0142ku landwery nr 7 i 47 (des kombinierten Landwehrregiments nr 7 und 47)<\/em> zosta\u0142 wi\u0119c pu\u0142kownik (Oberst<\/em>) August Friedrich von Tschudi. Dotychczas by\u0142 cz\u0142onkiem dyrekcji berli\u0144skiej Akademii Wojennej (Kriegsakademie<\/em>) i komisji ds. Studi\u00f3w w Szko\u0142ach Wojennych. Nie zosta\u0142 powo\u0142any do s\u0142u\u017cby frontowej z powod\u00f3w zdrowotnych. Zosta\u0142 wi\u0119c skierowany do prowincjonalnej twierdzy. Funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 czasowo do 25 marca 1871 roku, kiedy powr\u00f3ci\u0142 na wcze\u015bniej zajmowane stanowiska w szkolnictwie wojskowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stary Dworzec w G\u0142ogowie obserwowa\u0142 i obs\u0142ugiwa\u0142 setki poci\u0105g\u00f3w wojskowych od 1870 roku wywo\u017c\u0105cych \u017co\u0142nierzy na fronty kolejnych wojen we wszystkich kierunkach. Do dzi\u015b pozosta\u0142y po nim \u015blady pomi\u0119dzy drugim a trzecim peronem. I zamurowane przej\u015bcie podziemne do miasta i Hotelu.<\/p>\n\n\n\n

1880<\/strong>, lipiec, <\/strong>tu ciekawostka, \u015bwie\u017co  nabyta z \u201eSchlesische Provinzialbl\u00e4tter<\/em>\u201d (rocznik 32\/7). Anonimowy autor (taki zwyczaj, \u017ce podpisywany jest xx), pisz\u0105c o G\u0142ogowie  spory artyku\u0142, g\u0142\u00f3wnie  o teatrze, zamieszcza sporo ciekawych uwag o mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Co najbardziej uderza przybysza? Kto by zgad\u0142? Ot\u00f3\u017c rury z p\u0142yn\u0105c\u0105 z<\/s> wod\u0105 (z Paulinowa, Brzostowa i Ruszowic) i pojemniki na ni\u0105:<\/p>\n\n\n\n

\u201ePrzy ka\u017cdym po\u017carze ma si\u0119 jej nadmiar\u201d. Ponadto chwali czysto\u015b\u0107 na ulicach. Po niedawnym zarz\u0105dzeniu Kamery, posiada si\u0119 tu 6 woz\u00f3w do zbierania odpad\u00f3w, kt\u00f3re dwa razy w tygodniu  obje\u017cd\u017caj\u0105 miasto (licz\u0105ce w\u00f3wczas 10 tys. ludzi). Notk\u0119 nades\u0142a\u0142 Antoni Bok.<\/p>\n\n\n\n

1925<\/strong>., lipiec,<\/strong>  z kolei w \u201eLiegnitzer Tageblatt<\/em>\u201d, (nr 174 z 28 VII 1925) \u2013 ciekawostk\u0119 znalaz\u0142a i nades\u0142a\u0142a Maria Kubasik z Legnicy.<\/p>\n\n\n\n

Ot\u00f3\u017c Pa\u0144stwowy Zarz\u0105d In\u017cynierii na Odrze (Oderstrombauverwaltung<\/em>) we Wroc\u0142awiu przedstawi\u0142 koncepcj\u0119 relokacji (przeniesienia) Odry \u017ceglownej w pobli\u017cu G\u0142ogowa do odnogi Odry, zamkni\u0119tej dla \u017ceglugi, tak zwanej \u201eStarej Odry\u201d (\u201eAlte Oder<\/em>\u201d), o d\u0142ugo\u015bci do 4 kilometr\u00f3w. \u201eStara Odra\u201d zosta\u0142a zamkni\u0119ta przez Fryderyka Wielkiego w latach 1770-1776.<\/p>\n\n\n\n

Zarz\u0105d In\u017cynierii na Odrze popiera\u0142 plan pog\u0142\u0119bienia obecnej \u201eStarej Odry\u201d, umocnienia brzeg\u00f3w i zapewnienia, \u017ce niebezpiecze\u0144stwo zamulenia zostanie wyeliminowane za pomoc\u0105 odpowiednich ostr\u00f3g i budowli rzecznych, podczas gdy Odra \u017ceglowna ma by\u0107 rozwijana jako du\u017cy basen portowy do prze\u0142adunku i obiekt\u00f3w przemys\u0142owych, wymaga\u0142 bardzo powa\u017cnych zmian w przyleg\u0142ym obszarze. Autorzy koncepcji zwr\u00f3cili szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 budowy nowego mostu nad \u201eStar\u0105 Odr\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201eObecnie wal\u0105cy si\u0119 most i tak musia\u0142by zosta\u0107 odnowiony, prowadzi do tak zwanego \u2039\u2039przycz\u00f3\u0142ka mostowego\u203a\u203a, silnej fortyfikacji z koszarami, kt\u00f3ra dawniej s\u0142u\u017cy\u0142a do ochrony mostu w przypadku atak\u00f3w wojskowych. Obecnie przycz\u00f3\u0142ek ca\u0142kowicie straci\u0142 swoj\u0105 strategiczn\u0105 warto\u015b\u0107, poniewa\u017c fortyfikacje w pobli\u017cu G\u0142ogowa i tak musia\u0142y zosta\u0107 usuni\u0119te z powodu traktatu wersalskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stary, drewniany most przez odnog\u0119 Odry. Naprzeciwko, nieistniej\u0105cy ju\u017c ceglany fort wzniesiony dla obrony przeprawy, b\u0119d\u0105cy r\u00f3wnie\u017c koszarami. Rozebrany, dzi\u015b tu s\u0105 dzia\u0142ki i rozjazd na S\u0142aw\u0119 i Leszno<\/p>\n\n\n\n

1956<\/strong>, 9.07, <\/strong>Wakacyjne opowie\u015bci. Prawda \u2013 nieprawda. Wierzy\u0107 \u2013 nie wierzy\u0107. Poczyta\u0107 warto.<\/p>\n\n\n\n

Tego dnia <\/strong>przes\u0142uchany zosta\u0142 przez oficer\u00f3w g\u0142ogowskiej bezpieki g\u0142ogowianin, kt\u00f3ry o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce sp\u0119dzi\u0142 troch\u0119 czasu w chodnikach kontrminowych i kazamatach \u2013 podziemiach maj\u0105cych sw\u00f3j pocz\u0105tek w fosie.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdy interesuj\u0105cy si\u0119 histori\u0105 G\u0142ogowa s\u0142ysza\u0142 opowie\u015bci o podziemnych korytarzach pod Odr\u0105, po\u0142\u0105czeniach z autostrad\u0105 k\/Boles\u0142awca. Wielu ze s\u0142uchaczy macha\u0142o r\u0119k\u0105 na te s\u0142owa. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie wszyscy.<\/p>\n\n\n\n

Nasz \u201ebohater-krasom\u00f3wca\u201d musia\u0142 si\u0119 komu\u015b \u201e\u017cyczliwemu\u201d wygada\u0107, bo ten doni\u00f3s\u0142 do miejscowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa. Zosta\u0142 tam przes\u0142uchany. I na tyle przekona\u0142 swoich rozm\u00f3wc\u00f3w, \u017ce Ci po uzyskaniu stosownych zg\u00f3d zwierzchnik\u00f3w, zwr\u00f3cili si\u0119 do g\u0142ogowskich saper\u00f3w z pro\u015bb\u0105 o pomoc w \u201eprzepenetrowaniu\u201d. Przypomnijmy, \u017ce to by\u0142y ostatnie dni pobytu w G\u0142ogowie dw\u00f3ch batalion\u00f3w saperskich \u2013 (nr 55 i 36). Nie znamy odpowiedzi, jakiej udzielili \u017co\u0142nierze porucznika Michalaka. I czy zrealizowali to zlecenie. Ws\u0142uchajmy si\u0119 w t\u0119 opowie\u015b\u0107 [Wehiku\u0142 opu\u015bci\u0142 imi\u0119 i nazwisko \u201epodr\u00f3\u017cnika\u201d]:<\/p>\n\n\n\n

\u201e(<\/em>\u2026) <\/em>o\u015bwiadczam, \u017ce kiedy pracowa\u0142em w Elektrowni G\u0142og\u00f3w w charakterze palacza, to w miesi\u0105cu styczniu 1956 r. zosta\u0142em przez Szpital Powiatowy skierowany na badania do Poznania. Po zbadaniu w Poznaniu, jad\u0105c poci\u0105giem do domu w tym samym przedziale, gdzie ja siedzia\u0142em, by\u0142o dw\u00f3ch osobnik\u00f3w w starszym wieku, kt\u00f3rzy rozmawiali po niemiecku. Ja natomiast rozumiej\u0105c j\u0119zyk niemiecki z okresu okupacji zainteresowa\u0142em si\u0119 ich rozmow\u0105, kiedy weszli na temat G\u0142ogowa i tuneli podziemnych, w kt\u00f3rych maj\u0105 si\u0119 znajdowa\u0107 wielkie bogactwa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kiedy prowadzili ten temat, to ten starszy go\u015b\u0107 o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce jeszcze w \u017cyciu swym chcia\u0142by si\u0119 dosta\u0107 do tych bogactw. Nast\u0119pnie starszy go\u015b\u0107 wyj\u0105\u0142 kawa\u0142ek papieru czystego i zacz\u0105\u0142 rysowa\u0107 plan tuneli, kt\u00f3rymi mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wspomnianych bogactw. Ja, siedz\u0105c naprzeciw dw\u00f3ch n\/n osobnik\u00f3w, przygl\u0105da\u0142em si\u0119 planom rysowanym. Go\u015b\u0107 starszy, kt\u00f3ry rysowa\u0142 ten tunel, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce kiedy dojdzie si\u0119 do autostrady, to s\u0105 tam jeszcze gniazda karabin\u00f3w maszynowych, kt\u00f3re uwidacznia\u0142 na tym planie. Pami\u0119tam, \u017ce osobnicy ci przyjechali do G\u0142ogowa i ja nie zwracaj\u0105c wi\u0119kszej wagi na nich uda\u0142em si\u0119 do domu. Ja, pracuj\u0105c nadal w tym czasie w Elektrowni G\u0142og\u00f3w, zdecydowa\u0142em si\u0119 w miesi\u0105cu lutym 1956 r. zbada\u0107 faktycznie te tunele, oraz upewni\u0107 si\u0119, czy jest tam ta bro\u0144. Pami\u0119tam by\u0142o to w sobot\u0119 w lutym, daty nie pami\u0119tam, kiedy o godz. 14 ko\u0144czy\u0142em prac\u0119, to uda\u0142em si\u0119 do wej\u015bcia tunelu ko\u0142o kaplicy w G\u0142ogowie i oko\u0142o godziny 14,30 rozpocz\u0105\u0142em w\u0119dr\u00f3wk\u0119 po tych tunelach. Id\u0105c tunelem, to nic specjalnego nie zauwa\u017cy\u0142em, nast\u0119pnie po uj\u015bciu oko\u0142o 30 m, musia\u0142em przebywa\u0107 drog\u0119 w pozycji pochy\u0142ej, kt\u00f3r\u0105 przebywa\u0142em oko\u0142o 300 m, po przej\u015bciu tej drogi spotka\u0142em ca\u0142kiem w\u0105ski tunel, kt\u00f3rego przebycie by\u0142o  mo\u017cliwe tylko w pozycji le\u017c\u0105cej. Czo\u0142gaj\u0105c si\u0119, ten odcinek tunelu jest najd\u0142u\u017cszy, bo oko\u0142o 400 m i tam na po\u0142owie drogi napotka\u0142em trupa ca\u0142kowicie w rozk\u0142adzie, po przebyciu tunelu w pozycji czo\u0142gania wyszed\u0142em na wielki tunel szeroko\u015bci oko\u0142o 8 m, w dobrym stanie wyk\u0142adany kaflami koloru d\u0119bowego. Na prawej stronie, jak zaznaczono na planie, napotka\u0142em 7 gniazd karabin\u00f3w maszynowych, gdzie ich widoczno\u015b\u0107 jest dobra, dlatego, \u017ce wida\u0107 lufy. Widz\u0105c, \u017ce nic specjalnego nie ma, uda\u0142em si\u0119 t\u0105 sam\u0105 drog\u0105 z powrotem i wyszed\u0142em w niedziel\u0119 oko\u0142o godziny 20,00. Nadmieniam, \u017ce zabra\u0142em ze sob\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, nikomu nic nie m\u00f3wi\u0105c, \u017ce tam poszed\u0142em (\u2026). Wyra\u017cam zgod\u0119 na pokazanie tuneli prowadz\u0105cych do autostrady organom Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w G\u0142ogowie\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Chodniki kontrminowe (Fot. ze zbior\u00f3w R. Rokaszewicza)<\/p>\n\n\n\n

1961<\/strong>, 2.07, <\/strong>w Brennie k\/Wolsztyna, nad jeziorem Bia\u0142ym zlokalizowany zosta\u0142 kolejny ob\u00f3z g\u0142ogowskiego hufca Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego. Wzi\u0119\u0142o w nim udzia\u0142 196 harcerzy z dru\u017cyn g\u0142ogowskich szk\u00f3\u0142 \u015brednich \u2013 LO i ZSZ oraz szk\u00f3\u0142 podstawowych z G\u0142ogowa, Gr\u0119bocic, Gaworzyc, Nielubi, Serb\u00f3w, Przedmo\u015bcia, Nosocic, Kotli i Radwanic.<\/p>\n\n\n\n

Komendantem by\u0142 hufcowy, hm Piotr Kotapski, kwatermistrzem Ireneusz Grze\u015bkowiak, obo\u017anym Andrzej Zawicki.<\/p>\n\n\n\n

Harcerze na obozie przebywali do 23 lipca, prze\u017cywaj\u0105c w trakcie pobytu wiele przyg\u00f3d i zdobywaj\u0105c nowe do\u015bwiadczenia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zast\u0119py na apelu porannym w Brennie (Z Kroniki Hufca ZHP prowadzonej przez Piotra Kotapskiego)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tradycyjnie pod Pomnikiem Jana z G\u0142ogowa przy Alei Wolno\u015bci, 24 czerwca 2025 r. o godz. 17.00 odby\u0142y si\u0119 XVI \u201eImieniny Jana z G\u0142ogowa”. Posadzone zosta\u0142y tradycyjnie ju\u017c \u201eDrzewka Pami\u0119ci\u201d na terenach zielonych w Parku Saper\u00f3w i na Ostrowie Tumskim. Przed … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2452"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2469,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452\/revisions\/2469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}