{"id":689,"date":"2017-10-09T23:52:35","date_gmt":"2017-10-09T21:52:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=689"},"modified":"2017-10-10T16:57:56","modified_gmt":"2017-10-10T14:57:56","slug":"wehikul-czasu-pazdziernik-2017-rok-9104","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2017\/10\/09\/wehikul-czasu-pazdziernik-2017-rok-9104\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – pa\u017adziernik 2017 (rok 9\/104)"},"content":{"rendered":"

Pa\u017adziernik kiedy\u015b by\u0142<\/strong> \u201emiesi\u0105cem oszcz\u0119dzania\u201d dzi\u015b to miesi\u0105c jubileuszy.<\/p>\n

Siedemdziesi\u0105t lat temu<\/strong> powo\u0142ano bibliotek\u0119 miejsk\u0105. Na internetowej stronie Ksi\u0105\u017cnicy czytamy, \u017ce\u00a0 uruchomienie Miejskiej Biblioteki Publicznej nast\u0105pi\u0142o w listopadzie 1947 roku. Fakt jubileuszu w tym roku jest jednoznaczny a pami\u0119\u0107 do szczeg\u00f3\u0142\u00f3w u\u0142omna. Ale wspomnie\u0107 trzeba, \u017ce ju\u017c w grudniu 1945 r. zebrano w\u015br\u00f3d pionier\u00f3w 27 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re wymieniano mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\n

Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu<\/strong> powo\u0142ano kolejn\u0105 plac\u00f3wk\u0119 kultury – powsta\u0142o Muzeum Hutnictwa i Odlewnictwa Metali Kolorowych, prekursor dzisiejszego Muzeum Archeologiczno-Historycznego. P\u00f3\u0142 wieku g\u0142ogowskiego Muzeum to skarby numizmatyczne, wielkie wystawy i bogate zbiory w przepastnych magazynach.<\/p>\n

Dwadzie\u015bcia lat temu<\/strong> z kolei powsta\u0142o g\u0142ogowskie Radio Plus.<\/p>\n

Wehiku\u0142 czasu \u017cyczy<\/strong> g\u0142ogowskim Bibliotekarzom, Muzealnikom i Radiowcom sukces\u00f3w i satysfakcji.<\/p>\n

Pi\u0119\u0107 lat temu<\/strong>, po informacjach, \u017ce pos\u0105g Ksi\u0119\u017cnej Salomei opu\u015bci\u0142 Muzeum Narodowe w Poznaniu by znale\u017a\u0107 si\u0119 na wielkiej wystawie europejskiej rze\u017aby figuralnej w Niemczech, Wehiku\u0142 wyst\u0105pi\u0142 z inicjatyw\u0105 spotkania z autork\u0105 konserwacji, mgr Sabin\u0105 Figurniak. Potem by\u0142y propozycje zorganizowania czasowej prezentacji rze\u017aby w G\u0142ogowie. Tu nikt nie okaza\u0142 si\u0119 zainteresowany. Wreszcie entuzja\u015bci z TZG poszli za podpowiedzi\u0105 i udali si\u0119 we wrze\u015bniu 2017 r., du\u017c\u0105 grup\u0105 \u201ew odwiedziny do ksi\u0119\u017cnej Salomei\u201d.<\/em> Tam odby\u0142o si\u0119 spotkanie z konserwatorem, pop\u0142yn\u0119\u0142a opowie\u015b\u0107 a u st\u00f3p ksi\u0119\u017cnej pani znalaz\u0142a si\u0119 g\u0142ogowska r\u00f3\u017ca.<\/p>\n

Przypomnijmy \u2013 uznany za zaginiony, pe\u0142noplastyczny obiekt zosta\u0142 znaleziony po wojnie w jednej z ods\u0142oni\u0119tych wn\u0119k zrujnowanej kolegiaty.<\/p>\n

Przekazany do wroc\u0142awskiego Muzeum Narodowego, trafi\u0142 w depozyt do Poznania, bo Salomea by\u0142a wielkopolsk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0105<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

 <\/p>\n

Ksi\u0119\u017cna Salome z r\u00f3\u017c\u0105 od G\u0142ogowian w pozna\u0144skim Muzeum Narodowym<\/p>\n

(fot. Dariusz A. Czaja)<\/p>\n

Zapraszam do lektury Wehiku\u0142u na stronie TZG i do Niecodziennika \u201eWehiku\u0142u czasu\u201d \u2013 https:\/\/www.facebook.com\/glogowskiwehikulczasu<\/a><\/p>\n

Wszelkie pytania i uwagi prosimy kierowa\u0107 na adres wehikulczasuglogow@interia.pl<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Tamara W\u0142odarczyk, Z historii \u017byd\u00f3w w regionie legnickim<\/strong>, Warszawa 2015<\/p>\n

W ostatnim czasie wiele uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 przesz\u0142o\u015bci \u015brodowiska \u017byd\u00f3w g\u0142ogowskich. Wydano polskie t\u0142umaczenie monumentalnej ksi\u0119gi Lucasa. Podejmowane s\u0105 dzia\u0142ania na rzecz przybli\u017cania historii g\u0142ogowskiej gminy \u017cydowskiej. Jednym z autor\u00f3w po\u015bwi\u0119caj\u0105cych si\u0119 temu zadaniu jest p. Tamara W\u0142odarczyk, edukatorka i popularyzatorka dziedzictwa \u017cydowskiego. Specjalizuje si\u0119 w badaniach nad histori\u0105 \u017byd\u00f3w na Dolnym \u015al\u0105sku po roku 1945 oraz wsp\u00f3\u0142czesnym \u017cyciem \u017cydowskim w Polsce.<\/p>\n

W sprawnie napisanej ksi\u0105\u017cce prezentuje znane i nieznane przyk\u0142ady \u017cydowskiej przesz\u0142o\u015bci G\u0142ogowa i kilku miejscowo\u015bci dawnego wojew\u00f3dztwa legnickiego. Uwidoczniony w podtytule, region legnicki jest do\u015b\u0107 nowym i nieznanym okre\u015bleniem, aczkolwiek pokazuje trwa\u0142e s\u0105siedztwo i nieznan\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 dolno\u015bl\u0105skich miast.<\/p>\n

Praca ukaza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w wersji angielsko i niemieckoj\u0119zyczne. Jest tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobrania jej w pliku PDF. Warto tez wspomnie\u0107, ze autorka mia\u0142a tez sposobno\u015b\u0107 zaprezentowa\u0107 swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 i wiedz\u0119 w trakcie wyk\u0142adu zorganizowanego przez TZG.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Ok\u0142adka<\/p>\n

1326, 9.10., <\/strong>wystawiono dokument przy kt\u00f3rym przywieszona by\u0142a najstarsza piecz\u0119\u0107 miejska. Niestety nieznany jest jednak jej wizerunek. Wg Juliusza Blaschke na piecz\u0119ci umieszczeni zostali patroni miasta: Matka Boska z Dzieci\u0105tkiem i \u015bw. Miko\u0142aj w szatach biskupich. Pole piecz\u0119ci by\u0142o wype\u0142nione gwiazdami, dziesi\u0119cioma uskrzydlonymi g\u0142\u00f3wkami anio\u0142\u00f3w i napisami. Autor dziej\u00f3w miasta dotar\u0142 do \u017ar\u00f3de\u0142, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142y o d\u0142ugim pochodzeniu obrazu Madonny z Dzieci\u0105tkiem uwa\u017cana za najstarszy obraz piecz\u0119ci G\u0142ogowa.<\/p>\n

1438<\/strong>, 19.10., <\/strong>jak zanotowa\u0142 w swoim Roczniku Kaspar Borgeni, mieli si\u0119 pojawi\u0107 na Ostrowie Tumskim Polacy. Ich zamiarem mia\u0142o by\u0107 \u201ezniszczenie i spl\u0105drowania chwalebnej kolegiaty B\u0142ogos\u0142awionej Dziewicy Maryi<\/em>\u201d. Jak kontynuuje kronikarz wykorzystali do tego zdrad\u0119. Niestety nie pisze czyj\u0105 i w jakiej formie.<\/p>\n

Na szcz\u0119\u015bcie obro\u0144com uda\u0142o si\u0119 odeprze\u0107 krwawo zamach.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

1650, 12.10.,<\/strong> pok\u00f3j westfalski ko\u0144cz\u0105cy wojn\u0119 trzydziestoletni\u0105 (1618\u20131648), zawarty dwa lata wcze\u015bniej (24.10.1648) przyzna\u0142 ewangelikom w trzech miastach Dolnego \u015al\u0105ska:\u00a0 \u015awidnicy, Jaworze i G\u0142ogowie prawo wzniesienia tzw. Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Pokoju. Pierwszy zacz\u0105\u0142 powsta\u0142 w G\u0142ogowie. W mie\u015bcie pojawili si\u0119 kaznodzieje Puerscher i Knors, kt\u00f3rzy zacz\u0119li wype\u0142nia\u0107 swoje obowi\u0105zki duszpasterskie. Jednak w zwi\u0105zku z post\u0119puj\u0105cymi dzia\u0142aniami kontrreformacyjnymi \u015brodowisku g\u0142ogowskich protestant\u00f3w nie by\u0142o \u0142atwa. tu\u017c po opuszczeniu twierdzy przez ostatnie oddzia\u0142y wojsk szwedzkich znikn\u0105\u0142 parasol ochronny. Tego dnia do miasta dotar\u0142 rozkaz cesarski usuwaj\u0105cy z miasta duchownych ewangelickich. Mieli uda\u0107 si\u0119 do Gr\u0119bocic i przebywa\u0107 tam dop\u00f3ki nie uko\u0144czony zostanie g\u0142ogowski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 pokoju, rysunek z 1698r. (za J. Blaschke, Glogau\u2026)<\/p>\n

17<\/strong>5<\/strong>9<\/strong>, <\/strong>pa\u017adziernik, <\/strong>w ko\u0144cu miesi\u0105ca, przebywaj\u0105cy w\u015br\u00f3d prowadzonych do kolejnych wojennych star\u0107 oddzia\u0142\u00f3w pod Chobieni\u0105, zachorowa\u0142 na podagr\u0119 kr\u00f3l Fryderyk II. Bole\u015bci zaatakowa\u0142y jego lew\u0105 r\u0119k\u0119 i nogi. Do tych utrapie\u0144 do\u0142\u0105czy\u0142a te\u017c febra. Choroby uniemo\u017cliwiaj\u0105 skuteczne dowodzenie i kierowanie bie\u017c\u0105cymi sprawami kraju z wysoko\u015bci konia czy kanapy karety. Pruski w\u0142adca pozostaje wi\u0119c najpierw w Chobieni a potem przenosi si\u0119 do G\u0142ogowa.<\/p>\n

Opr\u00f3cz dolegliwo\u015bci fizycznych m\u0119cz\u0105 pruskiego kr\u00f3la inne zmartwienia. Przez ca\u0142y miesi\u0105c przez ziemi\u0119 g\u0142ogowsk\u0105 przetacza si\u0119 walec kolejnego roku wojny siedmioletniej. Fryderyk II przekroczy\u0142 Odr\u0119 i nad Barycz\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142 ob\u00f3z. Stara\u0142 si\u0119 przeszkadza\u0107 pl\u0105druj\u0105cym i niszcz\u0105cym wszystko wok\u00f3\u0142, kozackim przybyszom ze Wschodu. Obok Wilkowa, 10 pa\u017adziernika obr\u00f3cili oni w perzyn\u0119 poblisk\u0105 G\u00f3r\u0119, a w niej 704 budynk\u00f3w. Kilka dni p\u00f3\u017aniej ten sam los spotka\u0142 W\u0105sosz z 487 domami.<\/p>\n

Patrz te\u017c notki [10\/2010, 10\/2014]<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Chory kr\u00f3l Fryderyk II w kwaterze wojskowej.<\/p>\n

1807<\/strong>, 21.10., \u201e<\/strong>rozpocz\u0119to wykonywa\u0107 podkopy i chodniki w umocnieniach twierdzy, \u017ceby je wysadzi\u0107. M\u00f3wi\u0142o si\u0119 wiele o wymaszerowaniu obcych wojsk<\/em><\/strong>\u201d zapisa\u0142 w swoich wspomnieniach doktor Dietrich (t\u0142um. A. Bok). Prace powy\u017csze podj\u0119li saperzy (minerzy) Wielkiej Armii na skutek braku ustale\u0144 politycznych co do przynale\u017cno\u015bci twierdzy. W przypadku braku pozytywnego dla Francji rozwi\u0105zania planowano zniszczenie umocnie\u0144. Wobec wschodnich zamiar\u00f3w napoleona wydawa\u0142o si\u0119 to z jego militarnego punktu widzenia uzasadnione. Rok p\u00f3\u017aniej (8 wrze\u015bnia 1808) francusko-pruska konwencja uregulowa\u0142a sprawy administracyjne. G\u0142og\u00f3w wraz z twierdzami w Kostrzynie i Szczecinie pozosta\u0142y w rekach Francji jako zastaw pod wyp\u0142at\u0119 wojennej kontrybucji.<\/p>\n

A \u0142adunki umieszczane systematycznie w kolejnych dzie\u0142ach fortecznych demontowano przez nast\u0119pne lata. Pono\u0107 znajdowano je jeszcze w 1811 roku.<\/p>\n

1947<\/strong>,\u00a0 28.10., <\/strong>\u00a0istniej\u0105cy ju\u017c w mie\u015bcie od ponad roku punkt biblioteczny, otrzyma\u0142 status Miejskiej Biblioteki Publicznej. W budynku poniemieckiego sieroci\u0144ca przy ul. S\u0142owia\u0144skiej, w piwnicy, ulokowano kilkaset tom\u00f3w, z kt\u00f3rych korzysta\u0142o ponad 70 czytelnik\u00f3w. Punktem kierowa\u0142a Eulalia Czerwi\u0144ska.<\/p>\n

W 1965 roku oddano do u\u017cytku nowy budynek Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej. Wed\u0142ug oficjalnej wersji by\u0142 to dar Spo\u0142ecznego Funduszu Odbudowy Stolicy dla G\u0142ogowa. Zabiegi o t\u0119 inwestycj\u0119 trwa\u0142y od kilku lat, bowiem biblioteka egzystowa\u0142a w tragicznych warunkach. Po siedemdziesi\u0119ciu latach miejska plac\u00f3wka ma te\u017c trzy nowoczesne filie osiedlowe. Ksi\u0119gozbi\u00f3r liczy dziesi\u0105tki tysi\u0119cy jednostek i obok wolumin\u00f3w obejmuje inne no\u015bniki. MBP sprawuje r\u00f3wnie\u017c nadz\u00f3r nad bibliotekami w powiecie.<\/p>\n

A kierowa\u0142y od 1947 roku g\u0142ogowsk\u0105 bibliotek\u0105 panie: Eulalia Czerwi\u0144ska, Zdzis\u0142awa Hankiewicz, Olimpia Ba\u0142abuch i Urszula W\u0142odarczyk roku 2005. Przez ostatnie lata, od 2005 bibliotek\u0119 prowadzi wraz z zespo\u0142em pracownik\u00f3w pani Izabela Owczarek.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

W piwnicach tego budynku mie\u015bci\u0142a si\u0119 pierwsza biblioteka miejska (z fb. A. Estephan)<\/p>\n

1964, <\/strong>pa<\/strong>\u017a<\/strong>dziernik,<\/strong> trzy pi\u0119tra budynku dawnego Szpitala Miejskiego od strony ulicy Piotra Skargi zajmowa\u0142a Przychodnia Zdrowia i Wydzia\u0142 Zdrowia i Opieki Spo\u0142ecznej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Wej\u015bcie \u2013 w 2017 roku ju\u017c nie istniej\u0105ce \u2013 znajdowa\u0142o si\u0119 w \u015bci\u0119tym naro\u017cniku budynku od strony ul. Piotra Skargi. W drugiej po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych budynek przekazano o\u015bwiacie. A obecnie mie\u015bci si\u0119 tu PWSZ<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Na korytarzu Przychodni (z albumu rodzinnego K. Sosi\u0144skiego)<\/p>\n

1967, 7.10<\/strong>., zapad\u0142a decyzja o utworzeniu w G\u0142ogowie Muzeum. Jego or\u0119downik, organizator i dyrektor do 1981 roku, Mieczys\u0142aw Kaczkowski, przysz\u0142o\u015b\u0107 widzia\u0142 w przemy\u015ble miedziowym, dynamicznie rozwijaj\u0105cym si\u0119 na ziemi g\u0142ogowskiej. Dlatego plac\u00f3wka dosta\u0142a nazw\u0119 – Muzeum Hutnictwa i Odlewnictwa Metali Kolorowych. Ju\u017c w nast\u0119pnym miesi\u0105cu w wyremontowanej Sali zachodniego skrzyd\u0142a Zamku udost\u0119pniono pierwsz\u0105 wystaw\u0119. Na drodze do tego wydarzenia sta\u0142a te\u017c dzia\u0142aj\u0105ca z inspiracji M. Kaczkowskiego Izba Muzealna. Mie\u015bci\u0142a si\u0119 w Sali Biblioteki przy ul. Jedno\u015bci Robotniczej i w ci\u0105gu\u00a0dw\u00f3ch lat dzia\u0142alno\u015bci spotka\u0142a si\u0119 z ciep\u0142ym przyj\u0119ciem mieszka\u0144c\u00f3w. kilkana\u015bcie tysi\u0119cy odwiedzaj\u0105cych zobaczy\u0142o materia\u0142y z przesz\u0142o\u015bci miasta i okolic. Swoim zainteresowaniem mieszka\u0144cy G\u0142ogowa poparli pomys\u0142 archeologa Mieczys\u0142awa Kaczkowskiego by odbudowa\u0107 Zamek i tam umie\u015bci\u0107 Muzeum.<\/p>\n

Zamek dwadzie\u015bcia dwa lata po wojnie rozpocz\u0105\u0142 wi\u0119c powr\u00f3t do G\u0142ogowa. Muzeum wnios\u0142o tam \u017cycie, cho\u0107 jeszcze wiele wody sp\u0142yn\u0119\u0142o poblisk\u0105 Odra zanim uko\u0144czono odbudow\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Kopia Drzwi Gnie\u017anie\u0144skich w sali ekspozycyjnej, przez lata by\u0142a widocznym i ciekawym eksponatem wystawy sta\u0142ej a w gablotach zrekonstruowane naczynia z okolicznych wykopalisk. (fot. R. Sanojca, ze zbior\u00f3w M. Szatkowskiego).<\/p>\n

1978<\/strong>, 14.10.,<\/strong> wykonane \u00a0zosta\u0142y pierwsze prace porz\u0105dkowe przy Kolegiacie. Kronikarz g\u0142ogowski (Kronika TZG), uzna\u0142 ten fakt za pocz\u0105tek prac zwi\u0105zanych z odbudow\u0105 zrujnowanej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Otoczenie Kolegiaty w po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych po wysadzeniu ruin okolicznych budynk\u00f3w ko\u015bcielnych.<\/p>\n

(fot. R. Sanojca, ze zbior\u00f3w M. Szatkowskiego).<\/p>\n

1997<\/strong>,\u00a0 18.10., <\/strong>\u00a0ks. bp Adam Dyczkowski dekretem powo\u0142a\u0142 do istnienia Katolickie Radio G\u0142og\u00f3w. Radio emisje rozpocz\u0119\u0142o w nast\u0119pnym roku \u2013 2 lutego. Jesieni\u0105 wesz\u0142a w sk\u0142ad Radia Plus. I w tej sieci j na cz\u0119stotliwo\u015bci 107,3ako Radio Plus G\u0142og\u00f3w nadaje do dzi\u015b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pa\u017adziernik kiedy\u015b by\u0142 \u201emiesi\u0105cem oszcz\u0119dzania\u201d dzi\u015b to miesi\u0105c jubileuszy. Siedemdziesi\u0105t lat temu powo\u0142ano bibliotek\u0119 miejsk\u0105. Na internetowej stronie Ksi\u0105\u017cnicy czytamy, \u017ce\u00a0 uruchomienie Miejskiej Biblioteki Publicznej nast\u0105pi\u0142o w listopadzie 1947 roku. Fakt jubileuszu w tym roku jest jednoznaczny a pami\u0119\u0107 do … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/689"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=689"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":718,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/689\/revisions\/718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}