{"id":745,"date":"2017-12-12T01:14:28","date_gmt":"2017-12-12T00:14:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=745"},"modified":"2017-12-12T01:31:18","modified_gmt":"2017-12-12T00:31:18","slug":"wehikul-czasu-grudzien-2017-rok-9106","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2017\/12\/12\/wehikul-czasu-grudzien-2017-rok-9106\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu &#8211; grudzie\u0144 2017 (rok 9\/106)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Listopad tradycyjnie niepodleg\u0142o\u015bciowo<\/strong> \u2013 w trakcie uroczysto\u015bci, w tym roku zwi\u0105zanych r\u00f3wnie\u017c ze stuleciem szczypiorniaka, czyli kochanej w G\u0142ogowie pi\u0142ki r\u0119cznej, wr\u0119czono tytu\u0142y Zas\u0142u\u017conym dla G\u0142ogowa. Wehiku\u0142 do\u0142\u0105cza si\u0119 do gratulacji sk\u0142adanych Przemys\u0142awowi Lewickiemu, Zdzis\u0142awowi Wandyczowi i \u00a0Wiktorowi Wolskiemu. Zdziwienie budzi fakt, \u017ce \u017caden z uprawnionych podmiot\u00f3w nie zg\u0142osi\u0142 kandydata do tytu\u0142u Honorowego Obywatela G\u0142ogowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>G\u0142ogowska Miejska Biblioteka<\/strong> <strong>Publiczna<\/strong> ma korzenie si\u0119gaj\u0105ce zimy 1945 roku. Jednak oficjalnie 70 urodziny\u00a0 obchodzi\u0107 b\u0119dzie \u00a0w po\u0142owie grudnia (15.12.2017). Wehiku\u0142 dosta\u0142 zaproszenie na to wydarzenie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201e<em>Biblioteka to jest miejsce, w kt\u00f3rym odprawia si\u0119 czary. <\/em><em>Tu si\u0119 mo\u017cna przenie\u015b\u0107 w przesz\u0142o\u015b\u0107. Tu cofaj\u0105 si\u0119 zegary<span style=\"text-decoration: line-through;\">.<\/span>\u201c<\/em> &#8211; z zaproszenia wymyka si\u0119 cytat z ksi\u0105\u017ceczki \u201eWypo\u017cyczalnia czar\u00f3w\u201c Elizy Piotrowskiej, tu w\u0142a\u015bnie wydanej.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/1-2017.12-B.-Popiel.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"300\" \/><\/div>\n<p style=\"text-align: center;\">Nad dachami G\u0142ogowa, w samo po\u0142udnie 5 grudnia, g\u0142ogowskiej wie\u017cy ratuszowej zn\u00f3w upi\u0119to czapk\u0119 \u015bw. Miko\u0142aja. (fot. Barbara Popiel)<\/p>\n<p><strong>Min\u0119\u0142y ju\u017c uroczysto\u015bci<\/strong> 50-lecia Muzeum i 500-lecia reformacji, te ostatnie przygotowane imponuj\u0105co. Wisienk\u0105 na torcie obchod\u00f3w MA-H b\u0119dzie starannie wydany reprint, znajduj\u0105cego si\u0119 w zbiorach Muzeum albumu &#8211; Richard Kn\u00f6tel, <em>63 Skizzen von G<\/em><em>ross-Glogau in den Jahren 1806-14<\/em>. Gross Glogau 1877.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Po raz pierwszy od<\/strong> ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej odby\u0142a si\u0119 msza w ruinach by\u0142ego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja. Jak stwierdzi\u0142 jeden z czytelnik\u00f3w Wehiku\u0142u czasu na swoim profilu fb \u2013 \u201e<em>By\u0142o przepi\u0119knie&#8230; Uczta dla ducha i cia\u0142a. Kto nie by\u0142 niech \u017ca\u0142uje<\/em>\u201d.<\/p>\n<div class=\"zoom_img\" style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/2-2017-Msza-Kacper-Ch-3-TG.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"300\" \/><\/div>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 6pt; text-align: center;\"><span style=\"font-size: 11.0pt; font-family: 'Verdana','sans-serif';\">W trakcie mszy w ruinach (Fot. Kacper Chudzik, Tygodnik G\u0142ogowski)<\/span><\/p>\n<p>Kolejna pozycja &#8211;<strong> Z lektur Wehiku\u0142u &#8211; <\/strong>i inne grudniowe ciekawostki w zak\u0142adce Wehiku\u0142 czasu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Wszelkie pytania i uwagi prosimy kierowa\u0107 na adres <a href=\"mailto:\">wehikulczasuglogow@interia.pl<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><!--more--><\/p>\n<p>Lektura na d\u0142ugie zimowe wieczory.<\/p>\n<p>Joachim Bahlcke, <strong>\u015al\u0105sk i \u015al\u0105zacy<\/strong>, Warszawa 2001. (<em>Schlesien und Schlesier<\/em>, M\u00fcnchen 1996).<\/p>\n<p>M\u0142ody historyk niemiecki wraz z gronem wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku przedstawi\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra jak stwierdzi\u0142 \u201e<strong><em>powinna stanowi\u0107 wyczerpuj\u0105c\u0105 dokumentacj\u0119 obecnego stanu bada\u0144, z drugiej, powinna by\u0107 czytelnym podr\u0119cznikiem<\/em><\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>Polscy historycy, po ukazaniu si\u0119 polskiego t\u0142umaczenia, przyj\u0119li j\u0105 generalnie\u00a0 z \u017cyczliwo\u015bci\u0105. Prof. dr hab Marian Ptak z Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego twierdzi\u0142 i zauwa\u017ca\u0142, \u017ce jest to \u201e<strong><em>pierwsza obszerna praca niemieckich historyk\u00f3w m\u0142odszej generacji, w kt\u00f3rej z pomoc\u0105 nowego uj\u0119cia naukowego podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 odideologizowania historii \u015al\u0105ska<\/em><\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>Helena Sta\u015bkiewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu napisala, \u017ce \u2013 \u201e<strong><em>Po raz pierwszy w niemieckoj\u0119zycznej historiografii podj\u0119to si\u0119 pr\u00f3by om\u00f3wienia dziej\u00f3w \u015al\u0105ska nie tylko przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej, ale tak\u017ce w latach powojennych po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Dlatego nale\u017cy j\u0105 uzna\u0107 niew\u0105tpliwie za kompendium wiedzy niemieckich historyk\u00f3w o \u015al\u0105sku i \u015al\u0105zakach, jednak\u017ce warto zaznaczy\u0107, \u017ce nie jest to wiedza ca\u0142o\u015bciowa. Praca jest interesuj\u0105cym zbiorem esej\u00f3w dotycz\u0105cych wybranych zagadnie\u0144 z dziej\u00f3w \u015al\u0105ska i jej mieszka\u0144c\u00f3w, i jako taka stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy, do kt\u00f3rego ustosunkowuj\u0105 si\u0119 badacze zar\u00f3wno po wschodniej, jak i zachodniej stronie Odry<\/em><\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>Siedem tematycznych rozdzia\u0142\u00f3w napisanych przez zesp\u00f3\u0142 Joachima Bahlcke to zgodnie z za\u0142o\u017ceniem sp\u00f3jny podr\u0119cznik przesz\u0142o\u015bci \u015al\u0105ska do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych. Przedstawia chronologicznie wydarzenia historyczne, ludzi i miejsca z punktu widzenia nauki niemieckiej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Autorzy prezentuj\u0105 spis wykorzystanych \u017ar\u00f3de\u0142 i literatury, kt\u00f3ry mo\u017ce zainteresowa\u0107 ka\u017cdego historyka i u\u0142atwi\u0107 mu wyb\u00f3r interesuj\u0105cej go lektury. Ciekawym i przydatnym jest kalendarium omawianych wydarze\u0144 historycznych. Znajduj\u0105ce si\u0119 w aneksie za\u0142\u0105czniki uzupe\u0142niaj\u0105 poznawczo przedstawione wywody. A indeksy os\u00f3b i nazw geograficznych oraz administracyjnych pozwalaj\u0105 na szybkie znalezienie interesuj\u0105cych fragment\u00f3w. To z nich orientujemy si\u0119 po ilo\u015bci wspomnie\u0144, jakie miejsce na \u015al\u0105sku mia\u0142 G\u0142og\u00f3w i ksi\u0119stwo g\u0142ogowskie (28 razy) czy pozycj\u0119 g\u0142ogowskich ksi\u0105\u017c\u0105t. Henryk\u00f3w, Konrada, Zygmunta Jagiello\u0144czyka (Starego) nie ma, a Jagiellonowie wymienieni raz w zdaniu \u2013 \u201ePod s\u0142abymi rz\u0105dami Jagiellon\u00f3w \u2026\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-755 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy1-195x300.jpeg\" alt=\"bezNazwy1\" width=\"195\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy1-195x300.jpeg 195w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy1-768x1182.jpeg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy1-666x1024.jpeg 666w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy1.jpeg 1359w\" sizes=\"(max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ok\u0142adka<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1404<\/strong><strong>, w tym roku,<\/strong> po podziale G\u0142ogowa na dwie cz\u0119\u015bci: kr\u00f3lewsk\u0105 i ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105,\u00a0 ksi\u0105\u017c\u0119 Jan I podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o budowie nowej siedziby godnej domu panuj\u0105cego. Stary zamek ksi\u0105\u017c\u0119cy znalaz\u0142 si\u0119 bowiem w cz\u0119\u015bci kr\u00f3lewskiej, nad Odr\u0105. Nieopodal furty Bo\u017cego Cia\u0142a, we wschodniej cz\u0119\u015bci miasta, zabudowano odcinek miejskich mur\u00f3w obronnych z wie\u017c\u0105. Jak zapisali kronikarze, mieszczanie ponosili w zwi\u0105zku z tym du\u017ce ci\u0119\u017cary. Budow\u0119 uko\u0144czono dwa lata p\u00f3\u017aniej. Jednak rezydencja ksi\u0105\u017c\u0119ca przetrwa\u0142a tylko do ko\u0144ca wieku. Jan II Szalony po zjednoczeniu miasta w 1480 roku, sprzeda\u0142 zrujnowany obiekt mieszczanom, kt\u00f3rzy podjeli decyzje o rozbi\u00f3rce.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-756 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/4-1504-Brama-Polska-300x226.jpg\" alt=\"4 - 1504 - Brama Polska\" width=\"300\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/4-1504-Brama-Polska-300x226.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/4-1504-Brama-Polska-768x579.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/4-1504-Brama-Polska.jpg 798w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Brama Polska i granice miasta w kolejnym wieku. (Fragment planu miasta przechowywanego w Archiwum Pa\u0144stwowym w Zielonej G\u00f3rze)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1625,<\/strong> <strong>21.12., \u00a0<\/strong>baron Johann von Sch\u00f6naich w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br Carolath, czyli znanego nam Siedliska na prawym brzegu Odry, by \u201eodkupi\u0107\u201d swoje zwi\u0105zki z przegranym \u201ekr\u00f3lem zimowym\u201d zawar\u0142 ugod\u0119 z w\u0142adz\u0105. Na jej mocy zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do przekazywania kwot pieni\u0119\u017cnych na rzecz dzia\u0142alno\u015bci edukacyjnej g\u0142ogowskich jezuit\u00f3w. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wieloletnia walka o wielkie pieni\u0105dze z podtekstem religijnym. Katolickie pa\u0144stwo szykanowa\u0142o swojego ewangelickiego arystokrat\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baron z Siedliska zosta\u0142 zobowi\u0105zany <span style=\"text-decoration: line-through;\">si\u0119<\/span> do zap\u0142aty olbrzymiej sumy w got\u00f3wce. Niemo\u017cno\u015b\u0107 jej uzyskania wymusi\u0142a przej\u0119cie zastawu w nieruchomo\u015bciach.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-757 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/5-1825-Siedlisko-300x225.jpg\" alt=\"5 - 1825 - Siedlisko\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/5-1825-Siedlisko-300x225.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/5-1825-Siedlisko-768x576.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/5-1825-Siedlisko-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/5-1825-Siedlisko.jpg 1104w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Z pot\u0119\u017cnego zespo\u0142u pa\u0142acowego w Siedlisku pozosta\u0142 budynek bramy i skrzyd\u0142o wschodnie, w kt\u00f3rym imponuj\u0105co wygl\u0105da pomieszczenie po kaplicy.<\/p>\n<p><strong>1653,<\/strong><strong> 1<\/strong><strong>9.12., <\/strong>dzi\u015b Andreas Gryphius datuje sw\u00f3j wydawany w drukarni leszczy\u0144skiej kodeks przywilej\u00f3w ziemskich. W tomie \u201e<em>Glogauisches F\u00fcrstenthumbs Landes Privilegia<\/em><em>\u201d<\/em> z pomoc\u0105 prawnika Jonasza Scultetusa, zebra\u0142 i opracowa\u0142, zbi\u00f3r przywilej\u00f3w ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego od l490 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ten wielki poeta od roku 1650 mieszka\u0142 w G\u0142ogowie i a\u017c do \u015bmierci piastowa\u0142 stanowisko syndyka stan\u00f3w ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego. Po\u0142o\u017cy\u0142 liczne zas\u0142ugi dla miasta i ksi\u0119stwa. A zmar\u0142 nagle w trakcie burzliwego posiedzenia stan\u00f3w (by\u0107 mo\u017ce na g\u0142ogowskim zamku?) na atak serca (16 lipca 1664 r.). Mia\u0142 zaledwie 48 lat.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-758 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/6-1653-167x300.jpg\" alt=\"6 - 1653\" width=\"167\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/6-1653-167x300.jpg 167w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/6-1653-570x1024.jpg 570w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/6-1653.jpg 684w\" sizes=\"(max-width: 167px) 100vw, 167px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Rysunek z ok\u0142adki tomu z dedykacj\u0105 autora ( z pracy: Dirk Lenfter, Die Glogauer Landesprivilegien des Andreas Gryphius von 1653, Frankfurt am Main 1996).<\/p>\n<p><strong>1741,<\/strong> <strong>27.12., <\/strong>Ambro\u017cy Haude mia\u0142 otrzyma\u0107 kr\u00f3lewski przywilej ulg podatkowych w prowadzeniu w G\u0142ogowie oddzia\u0142u swojej berli\u0144skiej ksi\u0119garni. Ten \u017cyj\u0105cy w latach 1690-1748, pochodz\u0105cy ze \u015awidnicy \u015al\u0105zak, by\u0142 jednym z pierwszych dziennikarzy niemieckich. Za\u0142o\u017cy\u0142 i wydawa\u0142 w Berlinie do \u015bmierci tzw. \u201cSpenersche Zeitung\u201d.<\/p>\n<p>Jakie to by\u0142y przywileje nie wiadomo. Jednak w tym trudnym okresie wojen, kiedy wyludnia\u0142y si\u0119 miasteczka i wsie, zarz\u0105dcy przede wszystkim stosowali wieloletnie zwolnienia od podatk\u00f3w i obci\u0105\u017ce\u0144 kwaterunkiem wojska.<\/p>\n<p><strong>1877,<\/strong> <strong>24.12., <\/strong>dwudziestoletni g\u0142ogowianin, dobrze zapowiadaj\u0105cy si\u0119 rysownik Richard Kn\u00f6tel podarowa\u0142 swojemu ojcu na \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia album rysunk\u00f3w.\u00a0 Ilustrowa\u0142y dramatyczny okres przesz\u0142o\u015bci Glogau \u2013 zaj\u0119cia, okupacji i obl\u0119\u017cenia twierdzy w okresie napoleo\u0144skim.<\/p>\n<p>Wehiku\u0142 prezentowa\u0142 te rysunki na swoich \u0142amach, korzystaj\u0105c z wydawnictwa przedwojennego, kiedy stanowi\u0142y ilustracje do wspomnie\u0144 dr. Gottloba Siegfrieda Dietricha, \u201eLosy G\u0142ogowa podczas okupacji francuskiej 1806-1814\u201c, wydanych w G\u0142ogowie w 1925 roku. Znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w pracy Jaros\u0142awa Helwiga \u201eTwierdza G\u0142og\u00f3w czasy wojen napoleo\u0144skich 1806-1814\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">140 lat p\u00f3\u017aniej, tu\u017c przed \u015awi\u0119tami, reprint albumu wydaje g\u0142ogowskie Muzeum.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-759 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/7-1877-Napoleon-R.Knotel-300x187.jpg\" alt=\"7 - 1877 - Napoleon R.Knotel\" width=\"300\" height=\"187\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/7-1877-Napoleon-R.Knotel-300x187.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/7-1877-Napoleon-R.Knotel-768x479.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/7-1877-Napoleon-R.Knotel.jpg 974w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Na rysunku Napoleon przed zajazdem \u201eNiemiecki Dom\u201d w grudniu 1812 roku. Poniewa\u017c podr\u00f3\u017cowa\u0142 incognito, to mo\u017ce inaczej wygl\u0105da\u0142 ni\u017c na tym rysunku w charakterystycznej pozie? Zwr\u00f3cmy uwag\u0119 na wartownicz\u0105 budk\u0119 przed wej\u015bciem do komendantury twierdzy (Rysunek z Dietrich G.S. dr, Kn\u00f6tel Richard, Glogaus Schicksale in den Jahren der Franzosenbesetzung\u00a0\u00a0 1806 bis 1814, Glogau 1925).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1939<\/strong><strong>, grudzie\u0144,<\/strong> pierwszej wojennej zimy pojawili si\u0119 w gospodarce powiatu je\u0144cy wojenni. Nie by\u0142y to jeszcze du\u017ce ilo\u015bci. Miejscowy Urz\u0105d Pracy (<em>Arbeitsamt Glogau) <\/em>meldowa\u0142, \u017ce zatrudnia: 11 grudnia 1939 og\u00f3\u0142em 968 jenc\u00f3w; 28 grudnia 898 w rolnictwie i le\u015bnictwie oraz 60 w melioracji; Natomiast 11 stycznia 1940 naliczono ju\u017c wi\u0119cej je\u0144c\u00f3w, bo: 966 w rolnictwie i le\u015bnictwie oraz 120 w melioracji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1967,<\/strong> <strong>7.12.,<\/strong> rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 \u0107wiczenia mobilizacyjne zarz\u0105dzone na terenie G\u0142ogowa przez Sztab Generalny Wojska Polskiego. Powiatowy Sztab Wojskowy przeprowadzi\u0142 mobilizacj\u0119 rezerw osobowych dla 5 Pomorskiej Brygady Artylerii Armat do pe\u0142nych stan\u00f3w. Brygada z niedawno mianowanym dow\u00f3dc\u0105, p\u0142k dypl. Zygmuntem Wnukiem na czele, przemarszem ko\u0142owym uda\u0142a si\u0119 na poligon \u017caga\u0144ski. Zaj\u0119cia odbywa\u0142y si\u0119 w trudnych warunkach atmosferycznych. Przez trzy doby z ca\u0142\u0105 dynamik\u0105 dzia\u0142a\u0144 wojennych \u0107wiczono wiele scenariuszy i zachowa\u0144. Manewrami kierowa\u0142 bezpo\u015brednio gen. bryg. Wiktor Kozak, szef sztabu Wojsk Rakietowych i Artylerii WP. Obserwowa\u0142 je Minister Obrony Narodowej, Marsza\u0142ek Polski Marian Spychalski.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak zapisali kronikarze, wysoko oceniono dzia\u0142ania zwi\u0105zane z mobilizacj\u0105 rezerw, natomiast stwierdzono luki w ich artyleryjskim wyszkoleniu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-760 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/8-1967-5-PBAA-300x202.jpg\" alt=\"8 - 1967 - 5 PBAA\" width=\"300\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/8-1967-5-PBAA-300x202.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/8-1967-5-PBAA-768x517.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/8-1967-5-PBAA-1024x689.jpg 1024w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/8-1967-5-PBAA.jpg 1124w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Armato-haubice 152 mm g\u0142ogowskiej 5 Pomorskiej Brygady Artylerii Armat na poligonie \u017caga\u0144skim w 1968 r. (fot. Ze zbior\u00f3w Wehiku\u0142u czasu)<\/p>\n<p><strong>1967<\/strong><strong>, 13.12., <\/strong>o godzinie 3.15 nad ranem, na u\u015bpion\u0105 wie\u015b Iwiny ko\u0142o Boles\u0142awca wyla\u0142y si\u0119 tysi\u0105ce metr\u00f3w sze\u015bciennych szlamu ze zbiornika osadowego pobliskiej kopalni rudy miedzi \u201eKonrad\u201d.<\/p>\n<p>Poniemieckie zak\u0142ady g\u00f3rnicze reaktywowano z pocz\u0105tkiem stycznia 1950 roku. Ju\u017c dwa lata wcze\u015bniej rozpocz\u0119to prace przygotowawcze, przede wszystkim odwodnienie.\u00a0 Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w czerwcu 1953 w ZG \u201eKonrad\u201d wydobyto pierwsz\u0105 ton\u0119 rudy miedzi. Wydobywana ruda miedzi na miejscu ulega\u0142a procesowi wzbogacania. W trakcie tzw. flotacji oddzielano przy pomocy wody ska\u0142\u0119 p\u0142onn\u0105, kt\u00f3r\u0105 w postaci szlamu gromadzono w nieodleg\u0142ym zbiorniku. Otoczony wielosetmetrowym wa\u0142em, z szychty na szycht\u0119 powi\u0119ksza\u0142 swoj\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107. Feralnej nocy powsta\u0142a w wale wyrwa, kt\u00f3ra u podstawy mia\u0142a szeroko\u015b\u0107 68 m. Na le\u017c\u0105ce ni\u017cej zabudowania wyp\u0142yn\u0119\u0142o ponad 12 milion\u00f3w metr\u00f3w sze\u015bciennych b\u0142ota. Jak zanotowano, fala \u201e\u2026 <em>w pewnym momencie mia\u0142a nawet dwadzie\u015bcia metr\u00f3w wysoko\u015bci \u2026 \u0142ama\u0142a s\u0142upy elektryczne, wygina\u0142a tory kolejowe, wagonami wype\u0142nionymi urobkiem rzuca\u0142a jak zabawkami. Szlam zalewa\u0142 domy, obory, stodo\u0142y. Topi\u0105c ludzi i zwierz\u0119ta<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>W katastrofie zgin\u0119\u0142o 18 os\u00f3b, w tym 5-osobowa rodzina. Ponad p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca zabudowa\u0144 zosta\u0142o zniszczonych.<\/p>\n<p>Wehiku\u0142 poleca lektur\u0119 np. strony\u00a0 <a href=\"http:\/\/istotne.pl\/boleslawiec\/wiadomosc\/dMA\/dawna-katastrofa-w-iwinach\">http:\/\/istotne.pl\/boleslawiec\/wiadomosc\/dMA\/dawna-katastrofa-w-iwinach<\/a>,<\/p>\n<p>czy publikacj\u0119 okoliczno\u015bciow\u0105 Jana Pa\u017adziory, <strong>Przed wielk\u0105 miedzi\u0105<\/strong>, Boles\u0142awiec 2016.<\/p>\n<p>A wspominamy t\u0119 tragedi\u0119 z szacunku dla ofiar i z uwagi na zbiornik \u201e\u017belazny Most\u201d, kt\u00f3ry wisi nad Grodowcem i okolicznymi miejscowo\u015bciami powiat\u00f3w polkowickiego i g\u0142ogowskiego.<\/p>\n<p><strong>1988, 4.12.<\/strong>, odby\u0142a si\u0119 w ko\u015bciele Matki Boskiej Kr\u00f3lowej Polski na Koperniku msza \u015bw. Barb\u00f3rkowa celebrowana przez biskupa pomocniczego diecezji gorzowskiej ks. Paw\u0142a Soch\u0119. W trakcie uroczysto\u015bci powr\u00f3cono do niedawnej 70 rocznicy odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci. JE. Bp. Socha po\u015bwi\u0119ci\u0142 umieszczon\u0105 na zewn\u0119trznej elewacji Ko\u015bcio\u0142a tablic\u0119 dedykowan\u0105, jak odlano w metalu: \u201eWskrzesicielowi Polski Niepodleg\u0142ej marsza\u0142kowi J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu 11.XI.1988 r.&#8221; \u2013 po\u015bwi\u0119cona zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c tablica upami\u0119tniajaca 10 rocznic\u0119 pontyfikatu Jana Paw\u0142a II. Jak zapisano w parafialnej kronice, tablice ufundowa\u0142 parafialny \u201e\u015bwiat pracy\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-761 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy2-225x300.jpeg\" alt=\"bezNazwy2\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy2-225x300.jpeg 225w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/bezNazwy2.jpeg 624w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Tablica po\u015bwi\u0119cona Marsza\u0142kowi, a przypomniana w 150 rocznic\u0119 urodzin. (archiwum Wehiku\u0142u)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1997<\/strong><strong>, grudzie\u0144, <\/strong>og\u0142oszono publicznie, \u017ce w kopalni \u201eSieroszowice\u201d, w kt\u00f3rej wydobywana jest r\u00f3wnie\u017c s\u00f3l, powstanie na wz\u00f3r Wieliczki \u00a0kaplica. Na poziomie \u00a01000 metr\u00f3w pod ziemi\u0105 prowadzono prace przy wydobyciu soli z kom\u00f3r, w kt\u00f3rych zaplanowano utworzenie Kaplicy Chrystusa Zbawiciela i muzeum. Kamie\u0144 w\u0119gielny po\u015bwi\u0119ci\u0142 w czerwcu 1997 roku w czasie mszy w Legnicy papie\u017c, \u015bw. Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wykuta w soli grota o kolebkowym sklepieniu mia\u0142a mie\u0107 wymiary 20 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, 12 szeroko\u015bci i 19 wysoko\u015bci. Do kaplicy wst\u0119powa\u0142oby si\u0119 z poziomu ni\u017cszego o p\u00f3\u0142tora metra. R\u00f3\u017cnica poziom\u00f3w mia\u0142a<span style=\"text-decoration: line-through;\">by<\/span> podkre\u015bla\u0107 przechodzenie z profanum do sacrum. W jej wn\u0119trzu przewidziano rze\u017aby os\u00f3b charakterystycznych dla \u015al\u0105ska \u2013 \u015bw. Jadwigi i ksi\u0119cia Henryka Pobo\u017cnego. R\u00f3wnie\u017c w soli mia\u0142y by\u0107 wykute pos\u0105gi innych postaci wa\u017cnych dla ko\u015bcio\u0142a katolickiego i g\u00f3rnik\u00f3w, jak Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny czy \u015bw. Barbary oraz b\u0142ogos\u0142awionej Kingi, za\u0142o\u017cycielki pierwszych \u017cup solnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Muzeum z kolei mia\u0142o <span style=\"text-decoration: line-through;\">by<\/span> przede wszystkim prezentowa\u0107 histori\u0119 eksploatacji Zag\u0142\u0119bia Miedziowego. Miejsce w nim znalaz\u0142yby, m.in. maszyny wycofywane z u\u017cytkowania w okolicznych kopalniach. Mia\u0142y si\u0119 tu tak\u017ce odbywa\u0107 konferencje, sympozja i koncerty kameralne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Takie wtedy pomys\u0142y prezentowa\u0142a ekipa dyrektora Witolda B\u0142\u0105dka. Zim\u0105 1997 roku prace by\u0142y ju\u017c powa\u017cnie zaawansowane. Nikt jako\u015b nie my\u015bla\u0142, kto do tej kaplicy zjedzie i kiedy? Pi\u0119\u0107 lat temu Wehiku\u0142 i g\u0142ogowscy dziennikarze pr\u00f3bowali dopyta\u0107 si\u0119 w KGHM o realizacj\u0119 idei. Rozm\u00f3wcy nabierali wody w usta.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-762 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/10-1997-Kaplica-solna-w-Kopalni-IMG_3136-300x227.jpg\" alt=\"10 - 1997-Kaplica solna w Kopalni IMG_3136\" width=\"300\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/10-1997-Kaplica-solna-w-Kopalni-IMG_3136-300x227.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/10-1997-Kaplica-solna-w-Kopalni-IMG_3136-768x581.jpg 768w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/10-1997-Kaplica-solna-w-Kopalni-IMG_3136.jpg 1017w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Plan kaplicy i muzeum KGHM w wyrobiskach solnych Zak\u0142ad\u00f3w G\u00f3rniczych \u201eSieroszowice\u201d, 1000 metr\u00f3w pod ziemi\u0105 (Gazeta Lubuska 23-26.12.1997)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Listopad tradycyjnie niepodleg\u0142o\u015bciowo \u2013 w trakcie uroczysto\u015bci, w tym roku zwi\u0105zanych r\u00f3wnie\u017c ze stuleciem szczypiorniaka, czyli kochanej w G\u0142ogowie pi\u0142ki r\u0119cznej, wr\u0119czono tytu\u0142y Zas\u0142u\u017conym dla G\u0142ogowa. Wehiku\u0142 do\u0142\u0105cza si\u0119 do gratulacji sk\u0142adanych Przemys\u0142awowi Lewickiemu, Zdzis\u0142awowi Wandyczowi i \u00a0Wiktorowi Wolskiemu. Zdziwienie &hellip; <a href=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2017\/12\/12\/wehikul-czasu-grudzien-2017-rok-9106\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=745"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":763,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/745\/revisions\/763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}