{"id":91,"date":"2016-03-09T19:24:03","date_gmt":"2016-03-09T18:24:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=91"},"modified":"2016-06-03T22:43:47","modified_gmt":"2016-06-03T20:43:47","slug":"wehikul-czasu-marzec-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2016\/03\/09\/wehikul-czasu-marzec-2016\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu &#8211;  marzec 2016 (rok 8\/85)"},"content":{"rendered":"<p>Wyd\u0142u\u017cony w tym roku o jeden dzie\u0144 luty obfitowa\u0142 w wiele wydarze\u0144 a\u00a0ko\u0144czy si\u0119 nawa\u0142nic\u0105 \u015bnie\u017cn\u0105.<\/p>\n<p>Wi\u0119c o kilku z tych zdarze\u0144:<\/p>\n<p>Zako\u0144czony zosta\u0142 kolejny Plebiscyt Tygodnika G\u0142ogowskiego &#8211; Osobowo\u015b\u0107 roku 2015. W ubieg\u0142ym roku szczeg\u00f3lnie zauwa\u017ceni zostali regionali\u015bci i ludzie kultury, kt\u00f3rych zg\u0142oszono kilkoro. Dowcipnie i literacko prowadzona kampania informacyjna przez jednych czy totalna przez innych nie da\u0142a jednak rady walcowi Chrobrego G\u0142og\u00f3w. To Trener Ireneusz Mamrot zosta\u0142 G\u0142ogowsk\u0105 osobowo\u015bci\u0105 2015. W pe\u0142ni zas\u0142u\u017cenie. Wehiku\u0142 gratuluje laureatom i\u00a0uczestnikom.<br \/>\n25 lutego zda\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 komendanta powiatowego stra\u017cy po\u017carnej starszy brygadier Karol Skowro\u0144ski i obj\u0105\u0142 nowy \u2013 starszy brygadier Piotr Dura\u0142. Komendant Karol Skowro\u0144ski, obok wielkich zas\u0142ug w dzia\u0142aniach bie\u017c\u0105cych, przywr\u00f3ci\u0142 pami\u0119\u0107 o 150 latach zawodowej ochrony przeciwpo\u017carowej w Glogau.<!--more--><\/p>\n<p>1 marca rusza g\u0142ogowska marina. Zako\u0144czono prace budowlane i\u00a0organizacyjno-szkoleniowe. Miasto wraca nad Odr\u0119. Obiektem, kt\u00f3ry ma za zadanie przyjmowa\u0107 wodniak\u00f3w i turyst\u00f3w, b\u0119dzie kierowa\u0142 znany g\u0142ogowski animator i admirator fortecznej przesz\u0142o\u015bci miasta J\u00f3zef Wilczak.<br \/>\nJu\u017c prawie 60 lat temu do Polski powraca\u0142a\u00a0 tzw. druga fala ekspatriant\u00f3w ze Wschodu. Jedna z rodzin w marcu 1957 r. zatrzyma\u0142a sie w G\u0142ogowie. Ni\u017cej wspomnienia z wyjazdu ze Lwowa i z pierwszych dni w Polsce&#8230;<\/p>\n<p>Kolejna pozycja &#8211;<strong> Z lektur Wehiku\u0142u &#8211; <\/strong> i inne marcowe ciekawostki w\u00a0zak\u0142adce Wehiku\u0142u czasu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-94 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/03_tablica-300x209.jpg\" alt=\"03_tablica\" width=\"300\" height=\"209\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/03_tablica-300x209.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/03_tablica.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><em>Na \u015bcianie g\u0142ogowskiego Ratusza &#8230;.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong> Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>Od pa\u017adziernika ubieg\u0142ego roku na p\u00f3\u0142kach ksi\u0119garskich go\u015bci ksi\u0105\u017cka\u00a0 dla wszystkich zainteresowanych legend\u0105 \u201ez\u0142otego poci\u0105gu\u201d i dzia\u0142aniami zwi\u0105zanymi z lokowaniem na Dolnym \u015al\u0105sku zbior\u00f3w muzealnych w czasie II wojny \u015bwiatowej &#8211; lektura obowi\u0105zkowa:<\/p>\n<p>Jacek M. Kowalski Robert J. Kudelski, Robert Sulik,<strong>Lista Grundmanna.\u00a0 Tajemnice skarb\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska, <\/strong>Warszawa 2015.<\/p>\n<p>W twardej oprawie formatu B-5 (165 x 235 mm) mie\u015bci si\u0119 608 stron tekstu i ponad 300 zdj\u0119\u0107. Jest to pe\u0142na szczeg\u00f3\u0142\u00f3w relacja o miejscach ukrycia i\u00a0zabezpieczenia dla bezcennych zbior\u00f3w w nie mniej interesuj\u0105cych obiektach.<\/p>\n<p>Wydawca w materia\u0142ach prasowych podkre\u015bla, \u017ce na Dolny \u015al\u0105sk wywieziono w trakcie przygotowa\u0144 do obrony Rzeszy obok tysi\u0119cy ludzi&#8230;<\/p>\n<p>\u201e&#8230;<strong><em>olbrzymi\u0105 ilo\u015b\u0107 d\u00f3br materialnych. Najcenniejszymi skarbami nie by\u0142y jednak depozyty bankowe, z\u0142oto zrabowane w krajach okupowanych czy surowce niezb\u0119dne do prowadzenia wojny, ale dzie\u0142a sztuki. W\u015br\u00f3d nich znajdowa\u0142y si\u0119 setki kolekcji prywatnych i publicznych, dziesi\u0105tki tysi\u0119cy obraz\u00f3w, rze\u017ab, grafik, unikalne dokumenty archiwalne, cenne ksi\u0119gozbiory i numizmaty. Bezpieczne schronienie zapewni\u0142y im dolno\u015bl\u0105skie pa\u0142ace, zamki i ko\u015bcio\u0142y, a opiek\u0119 nad nimi sprawowa\u0142 prof. G\u00fcnther Grundmann, regionalny konserwator zabytk\u00f3w, kt\u00f3ry do dzi\u015b uchodzi za posta\u0107 kontrowersyjn\u0105 i zagadkow\u0105&#8230;..\u201d <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Autorzy dotarli w archiwach niemieckich do unikalnych materia\u0142\u00f3w przypominaj\u0105 te\u017c postacie polskich urz\u0119dowych inwentaryzator\u00f3w powojennych \u2013 prof. Lorentza i W. Kieszkowskiego.<\/p>\n<p>W drobiazgowej relacji znajdujemy opisy znanych i nieznanych dzi\u015b obiekt\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci pe\u0142ni\u0105cych podobne funkcje. Jest tam r\u00f3wnie\u017c kilka stron po\u015bwi\u0119conych obiektom p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Dolnego \u015al\u0105ska, w tym le\u017c\u0105cych na Ziemi G\u0142ogowskiej.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-95 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Grundmann-223x300.jpg\" alt=\"Grundmann\" width=\"223\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Grundmann-223x300.jpg 223w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Grundmann.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 223px) 100vw, 223px\" \/><\/p>\n<p><strong> 1291, 26.03, <\/strong> Henryk III, ksi\u0105\u017c\u0119 g\u0142ogowski, wraz z dworem i kancelari\u0105, rozlokowa\u0142 si\u0119 wreszcie w \u015acinawie. Uda\u0142 si\u0119 tam po wielkim po\u017carze G\u0142ogowa, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce na pocz\u0105tku roku. Dzi\u015b ju\u017c w nowym miejscu podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o u\u0142atwieniu mieszka\u0144com zniszczonego G\u0142ogowa odbudow\u0119 miasta. \u201e<strong><em>Darowa\u0142 mieszczanom g\u0142ogowskim poszkodowanym przez po\u017car dochody z\u00a0promu, kt\u00f3ry uruchomiono wskutek uszkodzenia mostu. Zagwarantowa\u0142 miastu w ca\u0142ym swoim ksi\u0119stwie wolno\u015b\u0107 c\u0142a&#8230;<\/em>\u201d <\/strong>Do odbudowuj\u0105cej si\u0119 stolicy ksi\u0119stwa Henryk III wr\u00f3ci wiosn\u0105, za rok.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong> 1474<\/strong><strong>, 22.03., <\/strong> do kolegium wikariuszy g\u0142ogowskich wst\u0105pi\u0142 Kaspar Borgeni, autor s\u0142ynnego Rocznika G\u0142ogowskiego (Annales Glogovienses). Jak pisa\u0142 autor przek\u0142adu prof. Wojciech Mrozowicz &#8211; <em>Zaj\u0105\u0142 w nim dawne miejsce wikariusza Henryka Braunego. W kolegium Kaspar Borgeni by\u0142 prokuratorem (zarz\u0105dc\u0105) wikariuszy. W instytucjach ko\u015bcielnych prokuratorzy to najcz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c osoby odpowiedzialne za sprawy gospodarcze. Zapewne w\u0142a\u015bnie jako taki Kaspar Borgeni by\u0142 zobowi\u0105zany do prowadzenia rejestru. \u201eEgo Caspar Borgeni procurator vocariorum\u201d (\u201eJa Kaspar Borgeni, prokurator wikariuszy\u201d).<\/em><\/p>\n<p>Borgeni najprawdopodobniej by\u0142 g\u0142ogowianinem lub pochodzi\u0142 z\u00a0najbli\u017cszych okolic i tym badacze uzasadniaj\u0105 jego zainteresowanie spisywaniem przesz\u0142o\u015bci tej ziemi. Stanowisko prokuratora wikariuszy zajmowa\u0107 mia\u0142 przez ok. dwadzie\u015bcia lat. O opuszczeniu przez niego tej funkcji \u015bwiadczy\u0107 ma zapis o ponownym obsadzeniu stanowiska 25 pa\u017adziernika 1495 roku. Wi\u0119c przed t\u0105 dat\u0105 musia\u0142 odej\u015b\u0107. Najpewniej z powodu \u015bmierci.<\/p>\n<p><strong> 1582<\/strong><strong>.19.03. [cd. dla notki 3\/2015],<\/strong> Marcin Kasper Sch\u00f6ffer otworzy\u0142 pierwsz\u0105 w G\u0142ogowie ksi\u0119garni\u0119. Ten swojsko brzmi\u0105cy w XXI wieku zwrot \u201eotworzy\u0142 ksi\u0119garni\u0119\u201d jest \u00a0 bardzo na wyrost bo wtedy i poda\u017c ksi\u0105\u017cek by\u0142a zupe\u0142nie inna i sama ksi\u0105\u017cka wygl\u0105da\u0142a inaczej.<\/p>\n<p>G\u0142ogowski kupiec otrzyma\u0142 przywilej wy\u0142\u0105czno\u015bci na handel ksi\u0105\u017ckami na 5\u00a0lat ale ceny sprowadzanych przez niego dzie\u0142 mia\u0142y by\u0107 identyczne jak w ksi\u0119garniach wroc\u0142awskich. Nie wiemy jak wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 z przyj\u0119tych obowi\u0105zk\u00f3w i jakie by\u0142o zainteresowanie G\u0142ogowian s\u0142owem pisanym i\u00a0drukowanym. Jednak jeszcze w XVI wieku w mie\u015bcie powsta\u0142a (1598) kolejna ksi\u0119garnia \u2013 Stephana Buchnera.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-96 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/arithmetica-209x300.jpg\" alt=\"arithmetica\" width=\"209\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/arithmetica-209x300.jpg 209w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/arithmetica.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 209px) 100vw, 209px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">A na ilustracji miniaturowa (11&#215;7,5 cm, oprawa twarda, 96 str.) ksi\u0105\u017ceczka g\u0142ogowskiej Oficyny Wydawniczej Grupy Cives Glogoviae 1253: &#8222;<em>Arithmetica Linearis &#8211; wyk\u0142ad z komentarzem<\/em><em>&#8222;. Jak informuje Wydawca zawiera ona wyk\u0142ad arytmetyki \u015bredniowiecznej w wersji oryginalnej oraz uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnion\u0105 jego wersj\u0119 i kr\u00f3tki komentarz. [Ilustracja Wydawcy]<\/em><\/p>\n<p><strong> \u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong> 1651, 7.03., <\/strong> po zako\u0144czeniu wojny trzydziestoletniej, wyj\u015bciu wojsk okupacyjnych (szwedzkich) i w G\u0142ogowie trwa intensywna rekatolizacja przestrzeni religijnej. Mimo oporu wiernych ewangelik\u00f3w przejmowane s\u0105 ko\u015bcio\u0142y, usuwane ruchomo\u015bci ewangelickie. Nakazano opuszczenie miasta przez dw\u00f3ch duchownych. W dniu dzisiejszym proboszcz katolicki og\u0142asza, \u017ce jest jedynym, kt\u00f3ry mo\u017ce udziela\u0107 chrzt\u00f3w czy \u015blub\u00f3w oraz celebrowa\u0107 i prowadzi\u0107 msze pogrzebowe i poch\u00f3wki.<\/p>\n<p><strong> \u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong> 1741, 21.03.,<\/strong> gubernatorem G\u0142ogowa, wed\u0142ug zapisu Juliusza Blaschkego opartego na dokumentach z archiwum rodzinnego marsza\u0142ka, zosta\u0142 mianowany znamienity w\u00f3dz pruski &#8211; Christoph Wilhelm von Kalckstein.<\/p>\n<p>Jednak od razu nale\u017cy si\u0119 czytelnikowi wyja\u015bnienie. Miasto i twierdza \u00a0 G\u0142og\u00f3w nie by\u0142y w czasach pruskich siedzib\u0105 gubernatora. Na \u015al\u0105sku taki status mia\u0142y: Wroc\u0142aw, Nysa i \u015awidnica (<em>Gouvernement und Kommendantur<\/em>). Pozosta\u0142e pi\u0119\u0107 twierdz: Brzeg (Brieg), Ko\u017ale (Cosel), K\u0142odzko (Glatz), G\u0142og\u00f3w (Glogau) i\u00a0Srebrna G\u00f3ra (Silberberg) posiada\u0142y komendantury.<\/p>\n<p>Dw\u00f3ch znanych z literatury gubernator\u00f3w G\u0142ogowa \u2013 Christoph von Kalckstein i ksi\u0105\u017c\u0119 Eugen Friedrich W\u00fcrttemberg otrzyma\u0142o te urz\u0119dy jako tytularne, za zas\u0142ugi. Nie wiemy nawet czy odwiedzili \u00a0 kiedy\u015b miasto, w kt\u00f3rym mieli sprawowa\u0107 urz\u0105d.<\/p>\n<p>W biogramach pojawia si\u0119 zaledwie lakoniczny zapis o \u00a0 gubernatorstwie twierdzy G\u0142og\u00f3w. Wzmianka w tomie 15 \u00a0 <em> Allgemeine Deutsche Biographie<\/em> informuje, \u017ce \u2013 \u201e<strong><em>Kr\u00f3l Fryderyk nada\u0142 mu za szturm Brzegu w 1741r wysoki order i gubernatorstwo G\u0142ogowa<\/em><\/strong>\u201d. To odznaczenie to Order Czarnego Or\u0142a (najwy\u017csze pruskie odznaczenie dla arystokracji chlubi\u0105cej sie pochodzeniem rodu od pokole\u0144).<\/p>\n<p>Wspomniany Kalckstein to jeden z trzech o tym nazwisku zwi\u0105zanych z\u00a0twierdz\u0105 na przestrzeni jej dziej\u00f3w. Pierwszym mia\u0142 by\u0107 genera\u0142 von Kalckstein w s\u0142u\u017cbie Sas\u00f3w bior\u0105cy udzia\u0142 w zdobyciu twierdzy na Habsburgach w sierpniu 1632 r. Trzecim by\u0142 natomiast komendant twierdzy w 1912 r. &#8211; genera\u0142 major Friedrich von Kalckstein. Tu mo\u017cna te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce nazwisko to nosi\u0142 szlachcic \u2013 pierwowz\u00f3r pu\u0142kownika Dowgirda z filmu \u201eCzarne chmury\u201d jak i \u00a0 r\u00f3wnie\u017c (w XX wieku) zdrajca, kt\u00f3ry wyda\u0142 Niemcom w okupacyjnej Warszawie genera\u0142a Stefana Grota-Roweckiego.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-97 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/kalckstein-212x300.jpg\" alt=\"kalckstein\" width=\"212\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/kalckstein-212x300.jpg 212w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/kalckstein.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 212px) 100vw, 212px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Christoph Wilhelm von Kalckstein, feldmarsza\u0142ek we fraku orderowym <\/em><em>Orderu Or\u0142a Czarnego [HOSA] z pomara\u0144czowa szarf\u0105 i Gwiazd\u0105 na prawej piersi, kt\u00f3re otrzyma\u0142 za zdobycie Brzegu.<\/em><\/p>\n<p><strong> 1945<\/strong><strong>, 14.03., <\/strong> w nocy zosta\u0142 zgarni\u0119ty przez rosyjskich \u201e<em>razwiedczyk\u00f3w<\/em>\u201d w\u00a0Koszarach Luttich lekarz grupy bojowej \u201eBiehl\u201d Alfred Jackowski. Przes\u0142uchiwany przez oficer\u00f3w oddzia\u0142u wywiadowczego zeznawa\u0142, \u017ce wed\u0142ug niego nastroje w\u015br\u00f3d kadry oficerskiej by\u0142y kiepskie. Nie wierzyli w sukces obrony i znik\u0105d nie dochodzi\u0142y sygna\u0142y o szykowanej i zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 odsieczy. Ale dow\u00f3dca twierdzy hrabia Eulenburg nakazywa\u0142 walczy\u0107 do ostatniego cz\u0142owieka. Jak meldowa\u0142 Zarz\u0105d Wywiadowczy 3 Armii Gwardii &#8211; upada\u0142a w\u015br\u00f3d obro\u0144c\u00f3w \u00a0 wiara w mo\u017cliwo\u015b\u0107 ratunku. Cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odych \u017co\u0142nierzy, szczeg\u00f3lnie niszczycieli czo\u0142g\u00f3w, (nastolatk\u00f3w z Hitlerjugend wyposa\u017conych w os\u0142awione pi\u0119\u015bci pancerne \u2013 \u201e<em>panzerfaust<\/em>\u201d) posiada jeszcze odrobiny entuzjazmu, \u017cyj\u0105c nadziej\u0105 na nadej\u015bcie posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n<p>(<em>\u041d\u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u0435\u043d\u0438\u0435 \u043e\u0444\u0438\u0446\u0435\u0440\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0441\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0430 \u043f\u043b\u043e\u0445\u043e\u0435, \u0445\u043e\u0442\u044f \u0432\u044b\u0441\u043a\u0430\u0437\u044b\u0432\u0430\u0442\u044c \u0441\u0432\u043e\u0438 \u043c\u044b\u0441\u043b\u0438 \u0432\u0441\u043b\u0443\u0445 \u043e\u043d\u0438 \u0431\u043e\u044f\u0442\u0441\u044f \u0438 \u043d\u0435 \u0438\u043c\u0435\u044e\u0442 \u043d\u0438\u043a\u0430\u043a\u043e\u0439 \u0432\u0435\u0440\u044b \u0432 \u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c \u0441\u043f\u0430\u0441\u0435\u043d\u0438\u044f. <\/em><\/p>\n<p><em> \u041f\u043e\u043b\u043a\u043e\u0432\u043d\u0438\u043a \u0433\u0440\u0430\u0444 \u041e\u0439\u043b\u0435\u043d\u0431\u0443\u0440\u0433 \u0432\u0441\u0435\u0445 \u043e\u0444\u0438\u0446\u0435\u0440\u043e\u0432 \u043f\u0440\u0438\u0437\u044b\u0432\u0430\u043b \u043a \u0431\u043e\u0440\u044c\u0431\u0435 \u0434\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u0435\u0433\u043e \u0447\u0435\u043b\u043e\u0432\u0435\u043a\u0430. \u0427\u0430\u0441\u0442\u044c \u043c\u043e\u043b\u043e\u0434\u044b\u0445 \u0441\u043e\u043b\u0434\u0430\u0442 (\u043e\u0441\u043e\u0431\u0435\u043d\u043d\u043e \u0442\u0430\u043d\u043a\u043e\u0438\u0441\u0442\u0440\u0435\u0431\u0438\u0442\u0435\u043b\u0435\u0439) \u0436\u0435\u043b\u0430\u044e\u0442 \u0432\u043e\u0435\u0432\u0430\u0442\u044c, \u043d\u0430\u0434\u0435\u044f\u0441\u044c \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0434\u0445\u043e\u0434 \u0441\u0432\u0435\u0436\u0438\u0445 \u0441\u0438\u043b.)<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong> 1946, 21.03., <\/strong> Kronika Miejska nieznanego s\u0142awskiego autora donosi: \u201e<em>Powiatowy Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego przeni\u00f3s\u0142 sw\u0105 siedzib\u0119 z G\u0142ogowa do S\u0142awy. Urz\u0105d wzi\u0105\u0142 do swej dyspozycji dwa bloki mieszkalne przy [ul.] Roli \u017bymierskiego nr 47\/48. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym dotychczasowi lokatorzy znale\u017ali si\u0119 w przykrej sytuacji gdy\u017c tak mieszka\u0144 jak i \u015brodk\u00f3w przetranslokowania odczuwa si\u0119 brak, a sprawa usuni\u0119cia by\u0142a pal\u0105ca<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>[Wehiku\u0142 dzi\u0119kuje Panu Arturowi Pacydze za podpowied\u017a]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-98 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/rynek-300x178.jpg\" alt=\"rynek\" width=\"300\" height=\"178\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Na<\/em><em>\u00a0 <\/em><em>Rynku w S\u0142awie tuz po wojnie\u00a0mie\u015bci\u0142y\u00a0sie te\u017c biura i mieszkania Komendy Powiatowej MO.<\/em><\/p>\n<p><strong> 1957, 14.03.,<\/strong> do G\u0142ogowa, po dwudniowej podr\u00f3\u017cy kolej\u0105, przyje\u017cd\u017ca ekspatriowana ze Lwowa rodzina tamtejszych Polak\u00f3w. W niej jest maturzysta, kt\u00f3ry musi podj\u0105\u0107 kilka wa\u017cnych dla swojej przysz\u0142o\u015bci decyzji. Staje z nimi w\u00a0obliczu nowego, ale po\u017c\u0105danego \u015bwiata. Trzeba te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w\u00a0\u00f3wczesnym Zwi\u0105zku Radzieckim by\u0142a szko\u0142a \u015brednia 10-letnia. Natomiast w\u00a0Polsce matur\u0119 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105c\u0105 zdawano po 11 latach nauki (7+4).<\/p>\n<p>Autor znajduje si\u0119 w oczekiwanej Polsce. Swoje wspomnienia zaczyna jednak od pocz\u0105tku:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong> \u00a0<\/strong><strong> Wspomnienia g\u0142ogowianina &#8211; ekspatrianta z Lwowa<\/strong><\/p>\n<p><strong> \u00a0<\/strong><em> Jest rok 1956, W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka zostaje pierwszym sekretarzem Partii. W Polsce post\u0119puje tzw. odwil\u017c. To Gomu\u0142ka spowodowa\u0142 drug\u0105 repatriacj\u0119 Polak\u00f3w ze wschodu. Wraca\u0142y rodziny polskie z Ukrainy i innych republik radzieckich i ci z Syberii. Codziennie ze Lwowa wyrusza\u0142 poci\u0105g do granicy Mo\u015bciska-Medyka. To samo by\u0142o w Brze\u015bciu. <\/em><\/p>\n<p><em> We Lwowie w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w kr\u0105\u017cy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyjazdu na sta\u0142e do Polski. Dyskutuj\u0105 koledzy w klasie, jeden drugiemu przekazuje, jakie nale\u017cy przedstawia\u0107 dokumenty w tzw. pasportnym uczrezdeniju (biurze dowod\u00f3w osobistych). Chodz\u0119 do polskiej \u015bredniej szko\u0142y nr 10 przy ul. Puszkina 1, przed wojn\u0105 ul. Potockiego, obecnie gen. Tarasa Czuprynki (pseudonim Roman Szuchewycza z UPA)<\/em><\/p>\n<p><em> Jestem w 10 klasie, w przysz\u0142ym roku (1957), czeka mnie w maju matura (atestat zre\u0142osti). We Lwowie w tym czasie by\u0142y jeszcze 2 \u015brednie polskie szko\u0142y: nr 24 i 30, po\u0142o\u017cone bli\u017cej centrum. Przed wojn\u0105 szko\u0142a nasza mia\u0142a patronk\u0119 \u015bw. Magdaleny, bo tu\u017c przez ulic\u0119 by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Magdaleny a do Politechniki Lwowskiej by\u0142o oko\u0142o 100 metr\u00f3w. <\/em><\/p>\n<p><em> Ju\u017c we wrze\u015bniu z klasy do Polski wyje\u017cd\u017caj\u0105 4 rodziny, w tym dyrektor szko\u0142y i nauczyciel matematyki. Rodzice po otrzymaniu zaproszenia od rodziny z\u00a0Polski sk\u0142adaj\u0105 wniosek o wyjazd. Do dokument\u00f3w trzeba by\u0142o do\u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3\u017cne za\u015bwiadczenia. Aby z\u0142o\u017cy\u0107 \u201eteczk\u0119\u201d musieli\u015bmy sta\u0107 w kolejce od wieczora i przed urz\u0119dnikiem stawi\u0107 si\u0119 z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105. Czekamy. W lutym dostajemy zezwolenie z poleceniem opuszczenia terytorium ZSRR do 15 marca 1957 r. Przed wyjazdem wymieniamy obligacje pa\u0144stwowe na ruble i czynimy zakupy. Pakujemy si\u0119. Wyje\u017cd\u017camy 12 marca poci\u0105giem osobowym do Mo\u015bcisk [<\/em>ostatnia stacja kolejowa po wschodniej stronie granicy &#8211; Wehiku\u0142<em>]. Razem z nami wyje\u017cd\u017ca jeszcze jedna rodzina, kole\u017canka z klasy z rodzicami.<\/em><\/p>\n<p><em> W Mo\u015bciskach byli\u015bmy ko\u0142o po\u0142udnia. Trzeba by\u0142o odszuka\u0107 w stercie skrzy\u0144 \u0142adunkowych nasze baga\u017ce a nast\u0119pnie poprosi\u0107 celnika aby da\u0142 raspisk\u0119 (zgod\u0119 na wyw\u00f3z). Ka\u017ce otworzy\u0107 jedn\u0105 skrzyni\u0119. Dobrze, \u017ce mieli\u015bmy ze sob\u0105 gwo\u017adzie, m\u0142otek i siekier\u0119. Po przegl\u0105dzie trzeba by\u0142o skrzynie przenie\u015b\u0107 we wskazane miejsce. Po tym wszystkim wraz z dokumentami, paszportami rosyjskimi udali\u015bmy si\u0119 w kierunku poci\u0105gu osobowego, kt\u00f3ry sta\u0142 na bocznicy. Szli\u015bmy w\u015br\u00f3d szpaleru wojskowych, ca\u0142y sk\u0142ad poci\u0105gu by\u0142 obstawiony przez \u017co\u0142nierzy. Przestrze\u0144 otwarta, mysz by si\u0119 nie prze\u015blizgn\u0119\u0142a. Przy wej\u015bciu do wagonu kontrola dokument\u00f3w przez oficera. Polecenie &#8211; zaj\u0105\u0107 okre\u015blony przedzia\u0142. Przed samym odjazdem ponowna kontrola dokument\u00f3w, zabrano nam paszporty. Oddano nam zaproszenia. Kontrola w przedziale, s\u0142ycha\u0107 jak po dachu wagonu kto\u015b biegnie. <\/em><\/p>\n<p><em> Poci\u0105g rusza, na stopniach ka\u017cdego wagonu z jednej i drugiej strony \u017co\u0142nierze, wida\u0107 to na \u0142uku. Doje\u017cd\u017camy do granicy, poci\u0105g zatrzymuje si\u0119. Dostrzegam s\u0142up graniczny.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u017bo\u0142nierze zeskakuj\u0105 ze stopni i biegn\u0105 do samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych stoj\u0105cych na drodze. Odje\u017cd\u017caj\u0105 w kierunku Mo\u015bcisk.<\/em><\/p>\n<p><em> Do wagon\u00f3w wchodz\u0105 \u017co\u0142nierze WOP-u. 0ficerowie witaj\u0105 wszystkich s\u0142owami &#8222;Witamy w Polsce&#8221;. Niekt\u00f3rzy p\u0142acz\u0105, inna atmosfera. Sprawdzanie dokument\u00f3w pobie\u017cnie, nikt nam si\u0119 nie przypatruje podejrzliwie, u\u015bmiechy. Ruszamy, doje\u017cd\u017camy do Przemy\u015bla. W Przemy\u015blu na dworcu du\u017co ludzi z\u00a0miasta. Jest p\u00f3\u017ane popo\u0142udnie. Jest czerwony krzy\u017c, podstawione samochody rozwo\u017c\u0105 przyby\u0142ych do r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w pobytu w mie\u015bcie. Nocujemy w\u00a0obszernej sali, wcze\u015bniej fotograf robi zdj\u0119cia do dokumentu. Rano dostajemy dokument podr\u00f3\u017cny ze zdj\u0119ciem (karta repatriacyjna). Na dworcu towarowym sprawdzamy, czy przysz\u0142y nasze baga\u017ce, odnajdujemy je, \u0142adowane s\u0105 do wagon\u00f3w towarowych. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej odebrali\u015bmy je na dworcu w\u00a0G\u0142ogowie. <\/em><\/p>\n<p><em> Wieczorem wyje\u017cd\u017camy do Wroc\u0142awia, gdzie docieramy rano. Z okien wagonu wida\u0107 gruzy, wypalone domy. Tu mamy szybk\u0105 przesiadk\u0119. W G\u0142ogowie jeste\u015bmy oko\u0142o 10 godz. Ruiny wida\u0107 wsz\u0119dzie. Zatrzymujemy si\u0119 u mamy brata w Moszowicach, gdzie jest so\u0142tysem. <\/em><\/p>\n<p><em> Po kilkudniowym odpoczynku ruszam do G\u0142ogowa za\u0142atwi\u0107 sobie szko\u0142\u0119. Przyjmuje mnie \u00f3wczesny dyrektor szko\u0142y Pan Piwo\u0144ski. Na podstawie \u015bwiadectw i rozmowy proponuje mi 11 klas\u0119. Ja oponuj\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce nie znam historii Polski a ona jest na maturze, kt\u00f3ra b\u0119dzie za 2-3 m-ce. Deklaruj\u0119 do klasy 10-tej. Dyrektor si\u0119 zgadza. <\/em><\/p>\n<p><em> Doje\u017cd\u017cam z Moszowic, we wsi nie ma pr\u0105du elektrycznego. Po tygodniu Dyrektor umieszcza mnie w internacie przy ulicy Jedno\u015bci Robotniczej 10 \u00a0 (budynek naprzeciw apteki). Internat mam bezp\u0142atnie do ko\u0144ca roku. Po kilku tygodniach do budynku internatu sprowadzaj\u0105 si\u0119 rodzice. Mama podejmuje w\u00a0nim prac\u0119. Otrzymuj\u0105 pok\u00f3j z kuchni\u0105 a ja nadal mieszkam z kolegami. Ojciec zatrudniony zostaje na PKP w G\u0142ogowie. W roku 1958 zdaj\u0119 matur\u0119 jako jedyny z\u00a0przybyszy. W klasie opr\u00f3cz mnie by\u0142 jeszcze jeden kolega, przyjecha\u0142 z Brod\u00f3w ko\u0142o Lwowa ale zrezygnowa\u0142 w klasie 10-tej, mo\u017ce dlatego, \u017ce tam ucz\u0119szcza\u0142 do ukrai\u0144skiej szko\u0142y. <\/em><\/p>\n<p><em> W og\u00f3lniaku w tym czasie by\u0142y tylko 3 osoby (dwoje w klasie 10-tej i jeden w 11-tej ale on matury nie zdawa\u0142 bo mia\u0142 rosyjsk\u0105). W szkole podstawowej, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 na parterze budynku og\u00f3lniaka te\u017c by\u0142y dzieci repatriant\u00f3w, ale ilu ich by\u0142o &#8211; nie wiem.<\/em><\/p>\n<p><em> Rodzice po przyje\u017adzie otrzymali 5 tysi\u0119cy z\u0142otych zapomogi bezzwrotnej na zagospodarowanie si\u0119. Wspomn\u0119, \u017ce ojca pensja wynosi\u0142a 900 z\u0142 a matki 600zl.<\/em><\/p>\n<p><em> To tyle, je\u017celi chodzi o histori\u0119 naszego powrotu do Polski. Tak\u0105 histori\u0119 ma wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas wracali. Wracali z Sybiru, z Litwy, Ukrainy i\u00a0innych republik. <\/em><\/p>\n<p>W tym okresie do G\u0142ogowa trafiaj\u0105 i inne rodziny ekspatriowane ze Wschodu. W sumie na terenie powiatu zarejestrowano 522 osoby. Miasto otrzyma\u0142o fundusze na remont mieszka\u0144 dla przesiedle\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-99 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/nauczyciele-300x194.jpg\" alt=\"nauczyciele\" width=\"300\" height=\"194\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/nauczyciele-300x194.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/nauczyciele.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Nauczyciele Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego w 1957 ( ze zbior\u00f3w p. Mecner)<\/em><\/p>\n<p><strong> \u00a0<\/strong><strong> 1959<\/strong><strong>, marzec., <\/strong> powstaje Klub Motorowy LP\u017b G\u0142og\u00f3w. Ten skr\u00f3t LP\u017b to Liga Przyjaci\u00f3\u0142 \u017bo\u0142nierza, obecna Liga Obrony Kraju, organizacja paramilitarna prowadz\u0105ca wtedy m.in. kursy na prawo jazdy, rozwijaj\u0105ca umiej\u0119tno\u015bci i\u00a0specjalno\u015bci przydatne w przypadku potrzeby mobilizacji wojennej.<\/p>\n<p>Zainteresowanie motoryzacj\u0105 i sportami motorowymi po wojnie wybuch\u0142o natychmiast. Z pozyskiwanych egzemplarzy z demobilu, z zapomnianych gara\u017cy i z\u0142omowisk \u201ez\u0142ote r\u0105czki\u201d zestawia\u0142y motory, kt\u00f3re pozawala\u0142y czu\u0107 sie wolnymi. Jak pisze historyk sportu z istniej\u0105cych klub\u00f3w rajdowych (jak np. w Stoczni) i\u00a0motocyklowych powsta\u0142a sekcja motocyklowa przy Klubie Sportowym \u201eChrobry\u201d G\u0142og\u00f3w.<\/p>\n<p>Powsta\u0142y Klub wyst\u0119powa\u0142 przez kilka lat w tzw. grupie Ma\u0142ego \u017bu\u017cla. By\u0142a to, obok \u017cu\u017cla profesjonalnego, grupa zrzeszaj\u0105ca lokalne kluby motorowe. W \u00f3wczesnych siermi\u0119\u017cnych czasach rozgrywki przeprowadzane by\u0142y na nieskomplikowanych torach dost\u0119pnych w wielu ma\u0142ych miejscowo\u015bciach. Miejscem zawod\u00f3w w G\u0142ogowie by\u0142a \u017cu\u017clowa bie\u017cnia okalaj\u0105ca boisko klubowe \u00a0 &#8211; <em> \u201eTor, po kt\u00f3rym my si\u0119 \u015bcigali\u015bmy, trzeba by\u0142o wraz z kolegami przygotowa\u0107. Trzeba by\u0142o po\u017cyczy\u0107 wa\u0142y, kolczatki i traktory z Pa\u0144stwowego O\u015brodka Maszynowego i du\u017co pracy w\u0142o\u017cy\u0107 w to, aby to pobojowisko bombowe zacz\u0119\u0142o przypomina\u0107 tor \u017cu\u017clowy\u201d. Zawodnicy \u015bcigali si\u0119 na \u201ena motocyklach WFM i WSK, kt\u00f3re zosta\u0142y w LOK-u po klubie motocrossowym i kiedy zawi\u0105za\u0142a si\u0119 sekcja \u017cu\u017clowa to dostali\u015bmy ten przydzia\u0142. Musieli\u015bmy sami sobie te maszyny przerabia\u0107 i przystosowywa\u0107 do tego sportu, wiele czasu sp\u0119dzali\u015bmy w warsztacie. Ju\u017c wtedy z tych motocykli usuwali\u015bmy hamulce\u201d<\/em><\/p>\n<p>Pierwszym prezesem Klubu by\u0142 cz\u0142onek LP\u017b Jerzy Komar. Drugim kierownikiem zespo\u0142u by\u0142\u00a0 Stefan Burchart.<strong>\u00a0<\/strong>[w oparciu o tekst &#8211; <a href=\"http:\/\/www.przegladzuzlowy.pl\/2014\/glogowski-zuzel\/\"> www.przegladzuzlowy.pl\/2014\/glogowski-zuzel\/<\/a>]<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-100 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/szatkowski-300x179.jpg\" alt=\"szatkowski\" width=\"300\" height=\"179\" srcset=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/szatkowski-300x179.jpg 300w, https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/szatkowski.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Klub motocyklowy w ko\u0144cu lat czterdziestych (zdj\u0119cie z archiwum rodzinnego Marka Szatkowskiego, kt\u00f3rego ojciec by\u0142 cz\u0142onkiem klubu),<\/em><em> [patrz &#8211; <\/em><u> <a href=\"http:\/\/www.glogow.pl\/tzg\/galeria\/klub_motocyklowy\/klub_motocyklowy.htm\"> <em>http:\/\/www.glogow.pl\/tzg\/galeria\/klub_motocyklowy\/klub_motocyklowy.htm<\/em><\/a><em> ]<\/em><\/u><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong> \u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong> \u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong> 1984, 15.03.,<\/strong> podj\u0119to decyzj\u0119 o rozszerzeniu granic miasta o dotychczasowe wsie: Brzost\u00f3w, Krzep\u00f3w, Nosocice oraz fragmenty obr\u0119b\u00f3w innych wsi. Powierzchnia miasta wzros\u0142a o 788 ha (\u0142\u0105cznie 20,8 km2). W\u00a01986 r. przy\u0142\u0105czono reszt\u0119 Widziszowa i Biech\u00f3w. Uchwa\u0142\u0105 WRN w Legnicy z dnia 20 kwietnia 1989 r. z dniem 1 stycznia 1990 roku w granice administracyjne miasta G\u0142ogowa w\u0142\u0105czono cz\u0119\u015b\u0107 wsi z gminy \u017bukowice: S\u0142one, \u017bukowice i Wr\u00f3blin G\u0142ogowski<\/p>\n<p>W roku 2012 gmina \u017bukowice rozpocz\u0119\u0142a walk\u0119 o odzyskanie teren\u00f3w huty i wok\u00f3\u0142 niej \u2013 chodzi\u0142o o 30 mln podatku od nieruchomo\u015bci odprowadzanych do kasy&#8230;<\/p>\n<p>Powierzchnia miasta wynosi 35,11\u00a0km\u00b2, co plasuje G\u0142og\u00f3w pod koniec drugiej setki miast w Polsce.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyd\u0142u\u017cony w tym roku o jeden dzie\u0144 luty obfitowa\u0142 w wiele wydarze\u0144 a\u00a0ko\u0144czy si\u0119 nawa\u0142nic\u0105 \u015bnie\u017cn\u0105. Wi\u0119c o kilku z tych zdarze\u0144: Zako\u0144czony zosta\u0142 kolejny Plebiscyt Tygodnika G\u0142ogowskiego &#8211; Osobowo\u015b\u0107 roku 2015. W ubieg\u0142ym roku szczeg\u00f3lnie zauwa\u017ceni zostali regionali\u015bci i &hellip; <a href=\"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2016\/03\/09\/wehikul-czasu-marzec-2016\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":159,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91\/revisions\/159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}