{"id":924,"date":"2018-10-08T11:23:56","date_gmt":"2018-10-08T09:23:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=924"},"modified":"2018-10-08T17:04:27","modified_gmt":"2018-10-08T15:04:27","slug":"wehikul-czasu-pazdziernik-2018-rok-10116","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2018\/10\/08\/wehikul-czasu-pazdziernik-2018-rok-10116\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – pa\u017adziernik 2018 (rok 10\/116)"},"content":{"rendered":"

W Legnicy odby\u0142 si\u0119 w dniach 23-25 wrze\u015bnia XI Kongres Stowarzysze\u0144 Regionalnych Rzeczypospolitej Polskiej. Cho\u0107 bez fanfar, informacji i relacji prasowych, to w trakcie pracowitych obrad Kongres skierowa\u0142 do regionalist\u00f3w kilka wa\u017cnych dokument\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich – Apel do regionalist\u00f3w polskich o d\u0105\u017cenie do rozwoju i jedno\u015bci ruchu regionalistycznego<\/em>. Wa\u017cny jest r\u00f3wnie\u017c, jak\u017ce aktualny, Apel uczestnik\u00f3w XI Kongresu Stowarzysze\u0144 Regionalnych do spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego przed wyborami samorz\u0105dowymi<\/em>. W nim zebrani pisz\u0105 m.in:<\/p>\n

Niech akt wyboru do w\u0142adz samorz\u0105dowych b\u0119dzie \u015bwiadectwem troski o dobro naszych ma\u0142ych ojczyzn, o ich awans cywilizacyjny i rozw\u00f3j lokalnej kultury. Niech to b\u0119dzie przemy\u015blany wyb\u00f3r najlepszych kandydat\u00f3w, kt\u00f3rych znamy, cenimy i kt\u00f3rzy wykazali ju\u017c swoje kompetencje w kierowaniu \u017cyciem spo\u0142eczno\u015bci lokalnych i regionalnych<\/em>.<\/p>\n

Aktywno\u015bci\u0105, jak zwykle w ostatnich latach, wykazali si\u0119 przedstawiciele TZG, kt\u00f3rzy obok udzia\u0142u w obradach, wsparli Organizator\u00f3w. W trakcie Kongresu zaprezentowane zosta\u0142y g\u0142ogowskie do\u015bwiadczenia, a ksi\u0105\u017cka \u201eStare Miasto w G\u0142ogowie\u201330 lat odbudowy\u201d <\/em>zosta\u0142a zg\u0142oszona do ustanowionej niedawno i przyznanej po raz pierwszy Nagrody im. Anatola J. Omelaniuka za najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 regionalistyczn\u0105 wydan\u0105 w 2017 r. Prezes Zbigniew Mazurek zosta\u0142 wybrany do Rady Krajowej Stowarzysze\u0144 Regionalnych.\u00a0 Przewodnicz\u0105c\u0105 Rady zosta\u0142a ponownie Bo\u017cena Konikowska.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

W trakcie obrad Kongresu prezes TZG przedstawi\u0142 g\u0142ogowskie stowarzyszenie.(Fot. Dariusz A. Czaja)<\/p>\n

Wehiku\u0142 koniec wakacji<\/strong> i pocz\u0105tek roku szkolnego sp\u0119dzi\u0142 w G\u0142ogowie. Trafi\u0142 na powiatow\u0105 inauguracj\u0119 roku szkolnego w ZSSiB, spotyka\u0142 si\u0119 z lud\u017ami, pracowa\u0142 ze specjalistami dokumentuj\u0105cymi g\u0142ogowsk\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

29 sierpnia w pa\u0142acowych ogrodach w Czernej uczestniczy\u0142 w zako\u0144czeniu pleneru malarskiego 10 artyst\u00f3w plastyk\u00f3w. Wystawa najnowszych dzie\u0142 znanych i nieznanych w cieniu renesansowych attyk pa\u0142acu robi\u0142a wra\u017cenie. Obrazy inspirowane przyrod\u0105, zabytkami, architektur\u0105 i \u017cyciem mieszka\u0144c\u00f3w wywo\u0142ywa\u0142y zainteresowanie i liczne komentarze, ale i refleksje. Mi\u0142ym zaskoczeniem by\u0142 znaleziony na szczycie podr\u0119cznej literatury w pa\u0142acowym foyer, forteczny przewodnik Wehiku\u0142u.<\/p>\n

Niew\u0105tpliwym i znakomitym<\/strong> uzupe\u0142nieniem finisa\u017cu w Czernej by\u0142a wizyta i rozmowa w przyjaznym domu Teresy i Lucjana, pe\u0142nym s\u0142o\u0144ca, kolor\u00f3w, p\u0142yn\u0105cych z wielu obraz\u00f3w gospodyni i wchodz\u0105cego do salonu ogrodu. Go\u015bcinno\u015b\u0107 i u\u015bmiech gospodyni i jej uwagi uzupe\u0142nia\u0142y dyskusj\u0119 przyjaci\u00f3\u0142 z dzieci\u0144stwa. A rozmowa o sztuce przeplata\u0142a si\u0119 z akcentami \u201ea pami\u0119tasz\u2026?\u201d<\/p>\n

Tu\u017c przed wyjazdem wypad\u0142o by\u0107 Wehiku\u0142owi w pierwszym, roboczym dniu XXXIV Mi\u0119dzynarodowych Spotka\u0144 Tw\u00f3rczych-Chociemy\u015bl 2018<\/em>, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 w Ogrodzie Sztuki Janusza Owsianego. W trakcie dwutygodniowego pleneru arty\u015bci tworzyli, ale te\u017c odbywa\u0142y si\u0119 warsztaty rze\u017abiarskie, malarskie i fotograficzne dla dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych, prowadzone przez go\u015bci ze \u015bwiata. O pasjonacie i arty\u015bcie z Chociemy\u015bli b\u0119dziemy jeszcze pisa\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Plenerowa i poplenerowa wystawa prac uczestnik\u00f3w spotkania \u201eCz\u0142owiek kszta\u0142tuje i chroni \u015brodowisko\u201d w pa\u0142acu w Czernej<\/p>\n

Wszelkie pytania i uwagi prosimy kierowa\u0107 na adres: wehikulczasuglogow@interia.pl<\/a><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Czterdzie\u015bci lat temu, 16 pa\u017adziernika 1978 roku – o godz. 18.18 nad Watykanem, w trzecim dniu konklawe po \u00f3smym g\u0142osowaniu, pojawi\u0142 si\u0119 bia\u0142y dym. 265 papie\u017cem ko\u015bcio\u0142a rzymsko-katolickiego zosta\u0142 wybrany kardyna\u0142 z Krakowa – Karol Wojty\u0142a; przybra\u0142 imi\u0119 Jan Pawe\u0142 II. Dwadzie\u015bcia jeden lat temu w trakcie si\u00f3dmej pielgrzymki do Polski odwiedzi\u0142 Dolny \u015al\u0105sk i Ziemi\u0119 Lubusk\u0105.<\/p>\n

Z tej okazji warto przypomnie\u0107 album wydany i dystrybuowany przez Urz\u0105d Miasta Legnicy.<\/p>\n

Maria Kubasik, Pielgrzym w Legnicy<\/strong>, Legnica 2018.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka jest dok\u0142adnym zapisem przygotowa\u0144, przebiegu i skutk\u00f3w papieskiej wizyty. Autorka skrupulatnie zebra\u0142a i zaprezentowa\u0142a informacje oficjalne, organizacyjne i relacje prasowe oraz skorzysta\u0142a ze wspomnie\u0144 wielu uczestnik\u00f3w spotkania.<\/p>\n

Niew\u0105tpliwym atutem pracy s\u0105 zdj\u0119cia, kt\u00f3rych umieszczono w tym albumie ponad 150. Tym samym Czytelnik otrzymuje bogato ilustrowany kronikarski zapis tamtych dni.<\/p>\n

G\u0142ogowskie akcenty to przede wszystkim udzia\u0142 saper\u00f3w w przygotowaniu poradzieckiego lotniska. Jak pisze M. Kubasik:<\/p>\n

\u2026 A\u017c nagle wybuch\u0142a przys\u0142owiowa \u201ebomba\u201d, kt\u00f3ra poruszy\u0142a i zaniepokoi\u0142a wszystkich. Ot\u00f3\u017c podczas prac porz\u0105dkowych i sprawdzaj\u0105cych na lotnisku (w odleg\u0142o\u015bci 1 km od planowanych uroczysto\u015bci) ujawniono ok. 100 korpus\u00f3w min przeciwczo\u0142gowych wraz z zapalnikami. Saperzy z G\u0142ogowa stwierdzili, \u017ce by\u0142y to miny \u0107wiczebne pozostawione przez \u017co\u0142nierzy AR. \u201e(\u2026) Znalezisko zosta\u0142o usuni\u0119te, a obszar zagro\u017cenia na terenie lotniska zosta\u0142 odpowiednio zabezpieczony. Trwaj\u0105 dalsze czynno\u015bci sprawdzaj\u0105ce (\u2026)\u201d \u2026<\/em> Prezydent R. Kurek zapewni\u0142 zebranych, \u017ce ok. 20 saper\u00f3w z G\u0142ogowa przez trzy tygodnie b\u0119dzie ponownie sprawdza\u0107 teren lotniska pod nadzorem KW Policji, co przyj\u0119to z wielk\u0105 ulg\u0105 i zrozumieniem\u2026<\/em><\/p>\n

Pu\u0142kownik Andrzej Pi\u0119kny, dow\u00f3dca 6 G\u0142ogowskiego pu\u0142ku drogowo-mostowego w latach 1996\u20132001, cytowany przez Autork\u0119, wspomina\u0142:<\/p>\n

\u2026 Pu\u0142k wydzieli\u0142 do sprawdzenia dwa patrole rozminowania. Sprawdzeniu mia\u0142 podlega\u0107 tzw. pas startowy, miejsce budowy o\u0142tarza, przebywania ludzi oraz sprz\u0119tu\u2026 Pu\u0142k zadanie wykona\u0142. Patrole za\u015b by\u0142y w dobowym dy\u017curze podczas samej wizyty papie\u017ca \u2013 jakby co\u2026? <\/em><\/p>\n

Cho\u0107 nie ma o tym informacji w albumie \u2013 w Legnicy i w popo\u0142udniowej mszy w Gorzowie udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o kilkana\u015bcie tysi\u0119cy g\u0142ogowian. W \u015bwi\u0119cie legnickim mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 w\u015br\u00f3d ch\u00f3r\u00f3w g\u0142ogowski \u201eBeati Cantores\u201d z ko\u015bcio\u0142a na Koperniku, S\u0142owo Bo\u017ce czyta\u0142 Jan Rutkowski, prezes SRK, a w\u015br\u00f3d dar\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 kopia figury Matki Boskiej Grodowieckiej (za Tygodnikiem G\u0142ogowskim).<\/p>\n

Poniewa\u017c jest to druk bezp\u0142atny, jak to bywa, ksi\u0105\u017cka niezauwa\u017cenie wesz\u0142a na rynek. Nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 jej w popularnych wyszukiwarkach, poza informacj\u0105 ISBN, \u017ce jest. W G\u0142ogowie ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Dziale Regionali\u00f3w \u201eBibliotheca Glogovienses\u201c PWSZ.<\/p>\n

\"3<\/p>\n

Ok\u0142adka<\/p>\n

1318<\/strong>, <\/strong>w tym roku<\/strong> w pobli\u017cu m\u0142yna odrza\u0144skiego i mostu na Ostr\u00f3w Tumski wybudowany zosta\u0142 szpital \u015bw. Ducha z ko\u015bcio\u0142em. Mnisi ze szpitalnego Zakonu \u015bw. Ducha (zwani duchakami) mieli si\u0119 tu pojawi\u0107 ju\u017c w poprzednim wieku. Cieszyli si\u0119 \u0142ask\u0105 i wsparciem ksi\u0119cia Henryka III, szczeg\u00f3lnie za opiek\u0119 nad biednymi i chorymi, starcami i sierotami. Na \u015al\u0105sku zakon duchak\u00f3w mia\u0142 szczeg\u00f3lne wsparcie biskupa wroc\u0142awskiego.<\/p>\n

Miejsce nad Odr\u0105 nie by\u0142o szcz\u0119\u015bliwie wybrane, bowiem zale\u017ca\u0142o od stanu wody w rzece. Kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej obiekt zosta\u0142 wi\u0119c przeniesiony na Przedmie\u015bcie Szpitalne. Tu na po\u0142udnie od miasta, za murami, powsta\u0142 kolejny klasztor, ko\u015bci\u00f3\u0142 i szpital, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 podopiecznym i mieszka\u0144com miasta.<\/p>\n

1479, 10.10.<\/strong>, dosz\u0142o wreszcie do porozumienia ksi\u0119cia Kazimierza cieszy\u0144skiego z Maciejem Korwinem, co do przej\u0119cia ksi\u0105\u017c\u0119cej cz\u0119\u015bci G\u0142ogowa. Jako spadkobierca cz\u0119\u015bci Ma\u0142gorzaty Cilly, odst\u0105pi\u0142 swoje prawa za Ko\u017ale i 2000 floren\u00f3w.<\/p>\n

1594, 18.10., <\/strong>w protokole z wizytacji kurialnej opisano m.in. monstrancj\u0119 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja – wspania\u0142e dzie\u0142o sztuki z\u0142otniczej: \u201ewielka monstrancja z poz\u0142oconymi wizerunkami, a mianowicie: Zbawiciel poni\u017cej Beata Virgo in Sole-\u015bwi\u0119ta dziewica w s\u0142o\u0144cu, po bokach \u015bw. Miko\u0142aj, \u015bw. Katarzyna, \u015bw. Jadwiga i \u015bw. Jan Chrzciciel. Na monstrancji widnieje napis, \u017ce zawiera srebra 53 marg und 6 lott<\/em>\u201d. Dzie\u0142o wykonane zosta\u0142o w 1520 roku przez wroc\u0142awskiego z\u0142otnika Oswalda Rothe. W trakcie wojny trzydziestoletniej, wraz z innymi kosztowno\u015bciami, zosta\u0142a, dla bezpiecze\u0144stwa, wywieziona do Polski przez dzwonnika Schwartza. Jednak w latach nast\u0119pnych zosta\u0142a powa\u017cnie uszkodzona. Proboszcz Schneider potraktowa\u0142 j\u0105 jako z\u0142om. Kaza\u0142 w 1894 roku, za zgod\u0105 biskupa, przetopi\u0107 i sprzeda\u0107. Za uzyskane \u015brodki odnowi\u0142 w ko\u015bciele posadzk\u0119, k\u0142ad\u0105c, w miejsce ceg\u0142y, kamie\u0144.<\/p>\n

\"4<\/p>\n

Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja z widokiem na g\u0142\u00f3wny o\u0142tarz (NGA)<\/p>\n

1760, 19.10.,<\/strong> wyruszy\u0142 spod g\u0142ogowskiej twierdzy na zimowe le\u017ca pod Kamienn\u0105 G\u00f3r\u0105 genera\u0142 Karl Freiherr von der Goltz. \u00a0Baron dowodzi\u0142 tu lotn\u0105 grup\u0105 w sile 16 batalion\u00f3w i 35 szwadron\u00f3w jazdy. Umocniony ob\u00f3z rozwin\u0105\u0142 w okolicach Serb\u00f3w. W lecie stara\u0142 si\u0119 dawa\u0107 odp\u00f3r rojom kozackich szwadron\u00f3w, kt\u00f3re harcowa\u0142y przed g\u0142\u00f3wnymi si\u0142ami rosyjskimi. Genera\u0142 wr\u00f3ci do G\u0142ogowa w\u00a0przysz\u0142ym roku. Wyda tu s\u0142ynny manifest do m\u0142odzie\u017cy polskiej, namawiaj\u0105c j\u0105 do s\u0142u\u017cby w pruskiej armii. A w Serbach, te\u017c w tym roku, nagle zako\u0144czy \u017cycie.<\/p>\n

1<\/strong>8<\/strong>9<\/strong>1<\/strong>, <\/strong>1<\/strong>9<\/strong>.10<\/strong>., sp\u0142on\u0105\u0142 wielki, drewniany most Serbowski (Zerbauerbr\u00fccke). Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej w warszawskim tygodniku ilustrowanym \u201eW\u0119drowiec” (nr 47, 9 listopada 1891 r.) ukaza\u0142 si\u0119 tekst \u201ePo\u017car mostu w G\u0142ogowie\u201d.<\/p>\n

Zamie\u015bci\u0142 go na \u0142amach GFH, dwa lata temu, jeden z Czytelnik\u00f3w, kt\u00f3ry go znalaz\u0142 w Bibliotece Cyfrowej Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego. Warto i dzi\u015b ten tekst przypomnie\u0107 – mo\u017ce a\u2019propos zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 remontu kapitalnego mostu na Starej Odrze i zwi\u0105zanych z tym utrudnie\u0144. Zachowujemy pisowni\u0119 orygina\u0142u.<\/p>\n

Do rzadkich wypadk\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 spalenie si\u0119 i to doszcz\u0119tne mostu, kt\u00f3ry przecie\u017c mo\u017cnaby ugasi\u0107, maj\u0105c tu\u017c pod r\u0119k\u0105 przeciwny \u017cywio\u0142, a wi\u0119c wod\u0119. Taki w\u0142a\u015bnie po\u017car zdarzy\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu zesz\u0142ego miesi\u0105ca pod samym G\u0142ogowem, jednem z wi\u0119kszych miast szl\u0105skich, po\u0142o\u017conem z lewego brzegu Odry.<\/em><\/p>\n

Zanim o samej katastrofie powiemy, wypada przypomnie\u0107, \u017ce G\u0142og\u00f3w by\u0142 niegdy\u015b stolic\u0105 udzielnego ksi\u0119stwa g\u0142ogowskiego i, przechodz\u0105c r\u00f3\u017cne koleje, w po\u0142owie zesz\u0142ego stulecia wraz ze znaczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Szl\u0105ska, oderwanego od Austryi, przeszed\u0142 pod panowanie pruskie. Obecnie G\u0142og\u00f3w liczy z g\u00f3r\u0105 20,000 mieszka\u0144c\u00f3w, ma rozwini\u0119ty handel i przemys\u0142, a pomimo zupe\u0142nego prawie zniemczenia, zachowa\u0142 dot\u0105d jeszcze sporo charakterystycznych cech s\u0142owia\u0144skich.<\/em><\/p>\n

Wie\u015b\u0107 o strasznej katastrofie rozesz\u0142a si\u0119 po mie\u015bcie oko\u0142o godziny 9-ej rano, lotem b\u0142yskawicy.Temu, \u017ce most na Odrze stoi w p\u0142omieniach, na razie nie wierzono, lecz wysoki s\u0142up czarnego dymu, widzianego w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta, i gwa\u0142towne bicie we wszystkie dzwony, potwierdza\u0142y smutn\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Tysi\u0105ce ciekawych pobieg\u0142o w stron\u0119 rzeki.
\nOczom widz\u00f3w przedstawi\u0142 si\u0119 gro\u017any, lecz wspania\u0142y widok: stumetrowej d\u0142ugo\u015bci most, oparty na dw\u00f3ch kamiennych i o\u015bmiu drewnianych filarach, sta\u0142 ca\u0142y w p\u0142omieniach. Ogie\u0144 posuwa\u0142 si\u0119 z tak b\u0142yskawiczn\u0105 szybko\u015bci\u0105, \u017ce robotnicy, k\u0142ad\u0105cy faszyny na przeciwnym brzegu, nie mogli zd\u0105\u017cy\u0107 uratowa\u0107 swych rzeczy, z\u0142o\u017conych na mo\u015bcie, chocia\u017c odlegli byli od niego zaledwie o kilka krok\u00f3w. Po przybyciu stra\u017cy ogniowej, ca\u0142y most sta\u0142 ju\u017c w p\u0142omieniach, i tylko do pierwszego s\u0142upa mo\u017cliwy by\u0142 dost\u0119p. <\/em><\/p>\n

Rycina przedstawia chwil\u0119, w kt\u00f3rej stra\u017c, po dostaniu si\u0119 na most, wylewa ca\u0142e strumienie wody, aby po\u017car ugasi\u0107. Wkr\u00f3tce woda pokryt\u0105 zosta\u0142a zw\u0119glonemi belkami, i wtedy jedna po drugiej za\u0142amywa\u0142a si\u0119 z trzaskiem. Dwie godziny dokonywa\u0142 zniszczenia ten straszny \u017cywio\u0142, a wszelki ratunek by\u0142 ju\u017c sp\u00f3\u017aniony.<\/em><\/p>\n

Pow\u00f3d po\u017caru do tego czasu jest zagadk\u0105; domy\u015blaj\u0105 si\u0119 tylko, \u017ce przyczyn\u0105 strasznego wypadku by\u0142a nieostro\u017cno\u015b\u0107 kt\u00f3rego\u015b z przechodni\u00f3w; zapa\u0142ka lub niedopa\u0142ek papierosa, rzucony nad brzegiem, gdzie le\u017ca\u0142y materya\u0142y do naprawy mostu, mog\u0142y wywo\u0142a\u0107 katastrof\u0119. Trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107 wobec podobnego faktu, \u017ce np. u nas w Warszawie, w porze lata, wzbronionem jest, podczas przej\u015bcia przez most, palenie cygar i papieros\u00f3w. Spalony most pod G\u0142ogowem by\u0142 zbudowany w 1825 r. i asekurowany na sum\u0119 75,000 marek, wi\u0119c fundusze miasta G\u0142ogowa nie ponios\u0105 \u017cadnego uszczerbku.\u00a0<\/em><\/p>\n

\"5<\/p>\n

Rysunek p\u0142on\u0105cego mostu z przedrukowanego artyku\u0142u<\/p>\n

1945<\/strong>, <\/strong>29.10<\/strong>., dochodzi do zaskakuj\u0105cego wyczynu w ko\u017cuchowskim areszcie Powiatowego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Przebywaj\u0105 tam m.in.aresztowani za przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu i mieniu (oraz byli funkcjonariusze g\u0142ogowskiej Komendy Powiatowej MO z siedzib\u0105 w S\u0142awie, podejrzani o zbrodnie, pope\u0142nione na rozkaz komendanta powiatowego MO J. Osina-Palko.)\u00a0 w sprawie zbrodni pope\u0142nionych na rozkaz komendanta powiatowego MO J. Osina-Palko byli funkcjonariusze g\u0142ogowskiej Komendy Powiatowej MO z siedzib\u0105 w S\u0142awie. Byli to m.in. : Wiktor Polowczyk (od 11.10.1945 r.), Adam Stanicki (od 3.10.1945 r.) i J\u00f3zef Kro\u015bcik (od 17.10.1945 r.).<\/p>\n

Ten ostatni, przes\u0142uchiwany w styczniu 1954 roku, opisa\u0142 ucieczk\u0119 z wi\u0119zienia, wskazuj\u0105c na jej organizatora Polowczyka. Mia\u0142 on znale\u017a\u0107 stalowy wybijak, kt\u00f3rym, usuwaj\u0105c szk\u0142o z wziernika w drzwiach, otworzy\u0142 swoj\u0119 cel\u0119, przebywaj\u0105c w niej ze Stanickim i Landyszkowskim. Nast\u0119pnie zacz\u0105\u0142 wypuszcza\u0107 kolejnych wi\u0119\u017ani\u00f3w.\u00a0 Uciekinierzy nie natkn\u0119li si\u0119 na stra\u017cnik\u00f3w. Pokonali otaczaj\u0105cy podw\u00f3rze przy budynku trzymetrowej wysoko\u015bci mur, gdy\u017c by\u0142a oparta o niego drabina. Ucieczka by\u0142a przygotowana czy nast\u0105pi\u0142a, bo organizator zwietrzy\u0142 okazj\u0119?<\/p>\n

Przez pierwsze godziny grupa czterdziestu zbieg\u00f3w trzyma\u0142a si\u0119 razem. Sp\u0119dzili noc w stodole jednej z podko\u017cuchowskich wiosek. Potem si\u0119 rozpierzchli. Niekt\u00f3rzy z nich zostali pojmani i z ich zezna\u0144 mo\u017cemy pozna\u0107 tych kilka szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/p>\n

1983<\/strong>, <\/strong>3.10<\/strong>., odby\u0142a si\u0119 przed S\u0105dem Wojew\u00f3dzkim w Legnicy druga z rozpraw o kradzie\u017c szlamu anodowego z Huty Miedzi \u201eG\u0142og\u00f3w\u201d. Sprawa odbija\u0142a si\u0119 w mie\u015bcie do\u015b\u0107 du\u017cym echem, bo zasi\u0119g aresztowa\u0144 by\u0142 te\u017c niema\u0142y. Na kary pozbawienia wolno\u015bci od 8 miesi\u0119cy do 8 lat skazano 44 osoby. Zarzucono im, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym stopniu, kradzie\u017c szlamu, handel tym materia\u0142em i wytapianym z niego srebrem, paserstwo i oszustwa. A by\u0142o to w czasie, kiedy jeszcze nie funkcjonowa\u0142 w Hucie Wydzia\u0142 Metali Szlachetnych. Ten bowiem powsta\u0142 dopiero w 1993 r. Rzutcy mieszka\u0144cy Ziemi G\u0142ogowskiej wzi\u0119li wi\u0119c spraw\u0119 w swoje r\u0119ce…<\/p>\n

1993<\/strong>, <\/strong>ukaza\u0142 si\u0119 pierwszy zeszyt Encyklopedii Ziemi G\u0142ogowskiej. Otwieraj\u0105ce go has\u0142o (cho\u0107 wynika\u0142o z uk\u0142adu alfabetycznego) by\u0142o do\u015b\u0107 symboliczne. To bowiem biogram Kacpra Elyana. Urodzony w G\u0142ogowie drukarz przeszed\u0142 do historii jako mistrz sztuki drukarskiej, kt\u00f3ry z\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze s\u0142owa po polsku, t\u0142ocz\u0105c modlitwy: Otcze nas, Zdrowa\u015b Maria milostczi i Vyarze w Boga Otc<\/em>za.<\/p>\n

Dariusz A. Czaja zaproponowa\u0142, by w ramach Bud\u017cetu Obywatelskiego, zrealizowano wniosek o budow\u0119 pomnika. Pom\u00f3\u017cmy!<\/p>\n

Autorem tekstu o kanoniku i drukarzu by\u0142 inicjator i pierwszy redaktor Encyklopedii, dr Janusz Chutkowski. W pierwszym roku ukaza\u0142o si\u0119 kilka zeszyt\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy zawiera\u0142 10 hase\u0142. Potem zeszyty si\u0119 powi\u0119kszy\u0142y do 20 tekst\u00f3w, i w tym roku uka\u017ce si\u0119 ju\u017c nr 78. A autor\u00f3w, kt\u00f3rzy napisali ponad 1000 tekst\u00f3w, jest blisko setka. Pi\u0119\u0107 lat temu TZG wyda\u0142o numer jubileuszowy Encyklopedii (73), do kt\u00f3rego odsy\u0142amy zainteresowanych. Po ilo\u015bci cytowa\u0144 wida\u0107, jak Encyklopedia jest wykorzystywana ju\u017c przez kolejne pokolenie czytelnik\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w G\u0142ogowa. Encyklopedi\u0119 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w bibliotekach i w Internecie – pod adresem jak ni\u017cej, znajduj\u0105 si\u0119 zeszyty od nr 1 do 69: http:\/\/www.glogow.pl\/tzg\/bibioteka_mulimedialna\/ezg.htm<\/a><\/p>\n

\"6<\/p>\n

Zanim postawimy w G\u0142ogowie pomnik, wroc\u0142awski krasnoludek – G\u0142ogowianin Kacper Elyan. (fot. G. My\u015bk\u00f3w).<\/p>\n

1994<\/strong>,\u00a0 w pa\u017adzierniku<\/strong> za\u0142o\u017cono posterunek celny, kt\u00f3ry obs\u0142ugiwa\u0142 handel zagraniczny prowadzony na poziomie lokalnym. W latach prosperity importu i eksportu pracowa\u0142o 12 celnik\u00f3w. Z ko\u0144cem wieku, wraz ze zmian\u0105 struktury handlu, mala\u0142o zapotrzebowanie na us\u0142ugi clenia towar\u00f3w. Restrukturyzacja s\u0142u\u017cby celnej i wzrost znaczenia s\u0105siedniej plac\u00f3wki w Polkowicach doprowadzi\u0142y do jej likwidacji. Mia\u0142a przesta\u0107 dzia\u0142a\u0107 z dniem 1 kwietnia 2001 roku. Obs\u0142ug\u0105 zainteresowanych g\u0142ogowskich firm zaj\u0105\u0142 si\u0119 rozbudowywany Urz\u0105d Celny w Polkowicach.<\/p>\n

1998<\/strong>,\u00a0 5.10.,\u00a0 <\/strong>Prezydent miasta, Jacek Zieli\u0144ski, rozbijaj\u0105c butelk\u0119 szampana o wiekowe mury Wie\u017cy G\u0142odowej, otworzy\u0142 j\u0105 dla zwiedzaj\u0105cych. Ku zdziwieniu obecnych \u201ebutelka rozsypa\u0142a si\u0119 w drobny mak\u201d, jak napisa\u0142 dziennikarz Gazety Lubuskiej. A z kolei reporter Tygodnika G\u0142ogowskiego i Polkowickiego pyta\u0142, chyba z niesmakiem \u2013 szampan na murach Wie\u017cy G\u0142odowej nazwanej tak nie bez powodu mia\u0142 znaczenie symboliczne czy by\u0142 profanacj\u0105?<\/p>\n

Remont trwa\u0142 16 miesi\u0119cy. Mia\u0142 poprawi\u0107 wcze\u015bniejsze niedor\u00f3bki, kt\u00f3re Dyrektor wypomnia\u0142 do mikrofonu. Czy wszystkie? Do dzi\u015b chwila nieuwagi kosztuje zwiedzaj\u0105cego guza lub potkni\u0119cie, ale widok wart jest tych strat. Wie\u017ca jest atrakcyjnym punktem zwiedzania miasta, szczeg\u00f3lnie dla odwiedzaj\u0105cych go pierwszy raz.<\/p>\n

\"7<\/p>\n

Na wie\u017cy w 2011 roku. (fot. Bartosz Jagodzi\u0144ski)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Legnicy odby\u0142 si\u0119 w dniach 23-25 wrze\u015bnia XI Kongres Stowarzysze\u0144 Regionalnych Rzeczypospolitej Polskiej. Cho\u0107 bez fanfar, informacji i relacji prasowych, to w trakcie pracowitych obrad Kongres skierowa\u0142 do regionalist\u00f3w kilka wa\u017cnych dokument\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich – Apel do regionalist\u00f3w polskich … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/924"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=924"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":936,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/924\/revisions\/936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}