{"id":973,"date":"2019-01-07T19:47:47","date_gmt":"2019-01-07T18:47:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=973"},"modified":"2019-01-07T20:16:20","modified_gmt":"2019-01-07T19:16:20","slug":"wehikul-czasu-styczen-2019-rok-10119","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/01\/07\/wehikul-czasu-styczen-2019-rok-10119\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – stycze\u0144 2019 (rok 10\/119)"},"content":{"rendered":"

Za nami rok wydarze\u0144<\/strong> szczeg\u00f3lnych. Rok wybor\u00f3w samorz\u0105dowych i obchod\u00f3w 100 rocznicy odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci. Symbolem tych ostatnich zostan\u0105 w G\u0142ogowie: pomnik J\u00f3zefa Wybickiego i Park 100-lecia Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c \u201ebombowy\u201d rok. Wielkie zardzewia\u0142e znaleziska kilka razy od stycznia parali\u017cowa\u0142y miasto. Na szcz\u0119\u015bcie oby\u0142o si\u0119 bez wypadk\u00f3w. Jednak w tym te\u017c czasie zdarzy\u0142y si\u0119 nieszcz\u0119\u015bcia i odej\u015bcia.<\/p>\n

Przed nami kolejny <\/strong>rok. Rok ci\u0119\u017ckiej pracy, ale i rok oczekiwanych efekt\u00f3w. Ma zako\u0144czy\u0107 si\u0119 kilka program\u00f3w wieloletnich remont\u00f3w i odbudowy (np. Teatru).<\/p>\n

Wehiku\u0142 czasu zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na kolejny rok wa\u017cnych g\u0142ogowskich rocznic z przesz\u0142o\u015bci – 910<\/strong> lat temu mia\u0142a miejsce obrona grodu; \u00a0710 <\/strong>lat temu uruchomiono pierwszy szpital dla tr\u0119dowatych. Tr\u0105d przynie\u015bli do Polski w XIII wieku niemieccy koloni\u015bci z Zachodniej Europy. 100<\/strong> lat temu Powstanie Wielkopolskie zmieni\u0142o pobliskie granice pa\u0144stwowe i mentalne, stosunki w\u0142asno\u015bciowe i gospodarcze. Utrwali\u0142o peryferyjne miejsce Ziemi G\u0142ogowskiej. 80<\/strong> lat temu i z g\u0142ogowskich koszar wyruszy\u0142y oddzia\u0142y Wehrmachtu do ataku na Polsk\u0119. 40<\/strong> lat temu w kolejn\u0105 rocznic\u0119 napa\u015bci hitlerowskiej ods\u0142oni\u0119to Pomnik Dzieci G\u0142ogowskich.<\/p>\n

\n

\"\"<\/div>\n

W 900. rocznic\u0119 obrony g\u0142ogowskiego grodu odby\u0142a si\u0119 jesieni\u0105 2009 roku impreza plenerowa bed\u0105ca woln\u0105 pr\u00f3b\u0105 rekonstrukcji wydarze\u0144.<\/p>\n

Daty tych wydarze\u0144<\/strong> mog\u0105 by\u0107 wreszcie okazj\u0105 do zapowiadanego
\nw przesz\u0142o\u015bci upami\u0119tnienia dzieci, kt\u00f3re ponios\u0142y w G\u0142ogowie \u015bmier\u0107 w ko\u0144cu ostatniej wojny. Jesieni\u0105 roku 1997, na \u0142amach Gazety Lubuskiej, nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c red. Maciej Wierzbicki opisa\u0142 wznowienie \u015bledztwa przez Okr\u0119gow\u0105 Komisj\u0119 Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we Wroc\u0142awiu. Dyr. Komisji Mariola Franiszyn twierdzi\u0142a, \u017ce jeszcze w latach 50. sk\u0142adano na grobie kwiaty. W 1958 roku szcz\u0105tki ekshumowano i przewieziono na cmentarz w Zielonej G\u00f3rze i zachowa\u0142 si\u0119 protok\u00f3\u0142 z przeprowadzonych czynno\u015bci. W kilka dni po publikacji red. Wierzbicki otrzyma\u0142 informacj\u0119 z Ratusza, od wiceprezydenta Z. W\u0142odarczaka, \u017ce\u00a0 gmina\u00a0 ufunduje tablic\u0119. Tekst brzmia\u0142 jak wy\u017cej. Po latach Wehiku\u0142 czasu poszukuj\u0105c tej tablicy zapyta\u0142 o ni\u0105 prezydenta J. Zieli\u0144skiego \u2013 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce deklaracja rozmy\u0142a si\u0119 w ogniu i dymie wybor\u00f3w samorz\u0105dowych.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

Ods\u0142oni\u0119ty w 1979 roku Pomnik Dzieci G\u0142ogowskich Dymitra Vaceva wr\u00f3s\u0142<\/p>\n

w g\u0142ogowski pejza\u017c.<\/p>\n

Warto wr\u00f3ci\u0107 do tej<\/strong> inicjatywy i w roku 80 rocznicy napa\u015bci hitlerowskich Niemiec na Polsk\u0119 upami\u0119tni\u0107 dzieci i ich opiekun\u00f3w poleg\u0142ych w ko\u0144cu tej strasznej wojny. Pomnik Dzieci G\u0142ogowskich winien by\u0107 Pomnikiem wszystkich dzieci, wi\u0119c mo\u017ce i w jego okolicy winno znale\u017a\u0107 si\u0119 miejsce pami\u0119ci dzieci – ofiar wojen i ich skutk\u00f3w. Jeszcze pami\u0119tamy koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy dali si\u0119 porwa\u0107 \u00a0\u201ezardzewia\u0142ej smierci\u201d\u2026 Wzywamy organizacje pozarz\u0105dowe i w\u0142adze niejskie do przeanalizowania mo\u017cliwo\u015bci zrealizowania deklaracji sprzed lat.<\/p>\n

Wszelkie pytania i uwagi prosimy kierowa\u0107 na adres: wehikulczasuglogow@interia.pl<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Prezenty pod choink\u0119 – bestseller z Kres\u00f3w: – Dmytro Antoniuk, Polskie zamki i rezydencje na Ukrainie, Kij\u00f3w 2018 <\/strong>(polska wersja j\u0119zykowa).<\/p>\n

Kiedy zasiadam do lektury ksi\u0105\u017cki \u2013 albumu Hannibala Smoke, \u201eNiewidzialny Dolny \u015al\u0105sk\u201d czy przegl\u0105dam portal Tomasza Mietlickiego o rozsypuj\u0105cych si\u0119, czy wr\u0119cz nieistniej\u0105cych budowlach przedwojennego Dolnego \u015al\u0105ska my\u015bl\u0119 o tych zjawiskach obecnych tu i nigdzie indziej. mimo dost\u0119pnej ju\u017c literatury znajomo\u015b\u0107 sytuacji np. na Kresach by\u0142a ma\u0142o znana.<\/p>\n

Tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami otrzyma\u0142em, jak si\u0119 okazuje, lektur\u0119 fantastyczn\u0105 i okrutn\u0105. Wida\u0107 w niej, co zrobiono przez 70 lat (i wi\u0119cej) z polsk\u0105 spu\u015bcizn\u0105 materialn\u0105 na Ukrainie. Od 1945 roku na Dolnym \u015al\u0105sku z dw\u00f3ch tysi\u0119cy rezydencji ponad po\u0142owa budowli zosta\u0142a zniszczona. Na Ukrainie jeszcze nie policzono, ale dostajemy specyficzn\u0105 opowie\u015b\u0107 o 470 obiektach.<\/p>\n

\u201ePolskie zamki i rezydencje na Ukrainie<\/strong>” – ukrai\u0144skiego dziennikarza i podr\u00f3\u017cnika, to wreszcie przet\u0142umaczona na j\u0119zyk polski (2018) i wydana przez Instytut Polski w Kijowie na Ukrainie wersja przewodnika, kt\u00f3ry mia\u0142 swoj\u0105 premier\u0119 w 2012 roku i jego ukazanie nie odbi\u0142o si\u0119 w Polsce echem. W zamy\u015ble autorskim jest to cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza trylogii, kt\u00f3rej kolejne tomy maj\u0105 by\u0107 po\u015bwi\u0119cone klasztorom i ko\u015bcio\u0142om. To do tej pory najobszerniejsze i najbardziej kompletne opracowanie opisuj\u0105ce stan bie\u017c\u0105cy. Los tych budowli dope\u0142nia si\u0119 po 1990 roku \u201eodzyskania niepodleg\u0142o\u015bci\u201d Ukrainy, co jest wielokrotnie podkre\u015blane. Niekt\u00f3re s\u0105 odrestaurowywane, ale wiele, szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3re by\u0142y siedzibami szk\u00f3\u0142, s\u0105 rozbierane i dewastowane.<\/p>\n

\"3<\/p>\n

\u201ePodolski Wersal\u201d – najwi\u0119kszy na Ukrainie obiekt polskiej arystokracji, s\u0142ynny pa\u0142ac Stanis\u0142awa Szcz\u0119snego Potockiego w Tulczynie. \u201eOby zawsze wolnych i cnotliwych by\u0142 mieszkaniem, roku 1782 wystawiony\u201d g\u0142osi\u0142 umieszczony nad g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem napis w jezyku polskim. Odrestaurowany ju\u017c jest gmach g\u0142\u00f3wny o fasadzie\u00a0 licz\u0105cej 68 metr\u00f3w szeroko\u015bci. Dzi\u0119ki wojsku mo\u017ce, wraz z parkiem wr\u00f3ci cho\u0107 w cz\u0119\u015bci do stanu sprzed lat.<\/p>\n

Autor we wst\u0119pie zach\u0119ca do podr\u00f3\u017cy na Ukrain\u0119 w przewrotny spos\u00f3b – \u201ePodr\u00f3\u017cowanie zawsze by\u0142o niebezpieczne. W\u0119drowcom grozi\u0142o wpadni\u0119cie w r\u0119ce zb\u00f3jc\u00f3w, k\u0142opoty z noclegami, czy choroba po drodze. Zasadniczo jest to obraz sprzed 200 lat. Ale co dziwne, podr\u00f3\u017cuj\u0105c po Ukrainie dzisiaj, mo\u017cemy si\u0119 zetkn\u0105\u0107 z czym\u015b podobnym. W roli zb\u00f3jc\u00f3w najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 policjanci z drog\u00f3wki, sprytnie ukrywaj\u0105c swoje >suszarki< gdzie\u015b w krzakach, w niekt\u00f3rych regionach hoteli nie u\u015bwiadczysz przez setki kilometr\u00f3w, a ponadto ca\u0142y czas istnieje zagro\u017cenie dla \u017cycia, zwi\u0105zane z katastrofalnym stanem naszych dr\u00f3g. Dodajmy do tego, \u017ce mog\u0105 nas po prostu nie wpu\u015bci\u0107 do szpitala psychiatrycznego, sanatorium dla gru\u017alik\u00f3w, czy jednostki wojskowej, na terytorium kt\u00f3rej jest jeszcze wiele zabytk\u00f3w\u2026 mo\u017ce si\u0119 nawet zdarzy\u0107, \u017ce zastosuj\u0105 wobec was przemoc podpici ochroniarze prywatnych pa\u0142ac\u00f3w czy zamk\u00f3w co wi\u0119cej mo\u017cna si\u0119 zwyczajnie zgubi\u0107 bo drogowskazy nie istniej\u0105\u2026<\/em>\u201d<\/p>\n

Antoniuk podkre\u015bla wieloetniczno\u015b\u0107 i wielokulturowo\u015b\u0107 tych ziem. Zwraca uwag\u0119 na pochodzenie arystokracji i \u201ekr\u00f3lewi\u0105t\u201d. Akcentuje r\u00f3\u017cnice i zwraca uwag\u0119, \u017ce pisze tylko o budowlach polskich (bo na Ukrainie wystepuj\u0105 te\u017c i inne, co szczeg\u00f3lnie akcentuje). Dwa tomy p\u0142ynnej narracji podr\u00f3\u017cnika o przesz\u0142o\u015bci i dniu dzisiejszym ubarwione s\u0105 s\u0142ownictwem. T\u0142umaczenie bowiem dokonano j\u0119zykiem tutejszym, a nie literack\u0105 polszczyzn\u0105. I wspominam o tym tylko informacyjnie, bo ma to sw\u00f3j urok i nie razi.<\/p>\n

I na koniec informacja dla Czytelnik\u00f3w \u2013 ksi\u0105\u017cka niestety nie jest dost\u0119pna w oficjalnym obiegu ksi\u0119garskim. Wydana i wydrukowana na Ukrainie dociera do Polski wraz z autorem na spotkaniach. Zapytany w Lublinie 20 grudnia, Dmytro odpowiedzia\u0142, \u017ce b\u0119dzie na pocz\u0105tku przysz\u0142ego roku we Wroc\u0142awiu. Czytelnikom z G\u0142ogowa podpowiadamy \u2013 ju\u017c nied\u0142ugo egzemplarz b\u0119dzie do dyspozycji w Dziale Regionali\u00f3w \u201eBibliotheca Glogoviensa\u201d Biblioteki PWSZ, jako dar Wehiku\u0142u czasu.<\/p>\n

\"4<\/p>\n

Ok\u0142adki dw\u00f3ch tom\u00f3w.<\/p>\n

1180\/1190<\/strong>, 17.01<\/strong>, zmar\u0142 Konrad Pl\u0105tonogi, ksi\u0105\u017c\u0119 marchii g\u0142ogowskiej, jak go nazwa\u0142 Wincenty Kad\u0142ubek. Historycy-genealodzy s\u0105 pewni co do daty dziennej \u015bmierci. Ale ju\u017c roczn\u0105 sytuuj\u0105 albo w 1180 albo w roku 1190.<\/p>\n

Ksi\u0105\u017c\u0119 Konrad \u2013 bardzo tajemniczy w\u0142adca z przesz\u0142o\u015bci, dzielnic\u0119 g\u0142ogowsk\u0105 mia\u0142 otrzyma\u0107 od swego ojca, ks. W\u0142adys\u0142awa Wygna\u0144ca. Posta\u0107 ma\u0142o znanego g\u0142ogowskiego ksi\u0119cia ostatnio pr\u00f3bowa\u0142 przybli\u017cy\u0107 portal internetowy: http:\/\/www.poczet.com\/kplatonogi.htm<\/a>.<\/p>\n

Jednak w dalszym ci\u0105gu, ze wzgl\u0119du na skromno\u015b\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 pisanych niewiele wiemy. W przytaczanym portalu jego autor pisze: \u201eWiemy, \u017ce \u017cy\u0142, wiemy, \u017ce przez pewien czas przebywa\u0142 w jakim\u015b niemieckim klasztorze (zapewne na naukach), wiemy \u017ce w\u0142ada\u0142 ziemi\u0105 g\u0142ogowsk\u0105 i wiemy, \u017ce zmar\u0142 17 stycznia, zapewne w stanie bez\u017cennym (\u017ar\u00f3d\u0142a opisuj\u0105 go jako „domicellus” – „m\u0142odzieniec”, ew. „kawaler”). Pochowany prawdopodobnie w g\u0142ogowskiej\u00a0 kolegiacie<\/em>\u201d.<\/p>\n

Po \u015bmierci Konrada w\u0142adc\u0105 g\u0142ogowskim zn\u00f3w staje si\u0119 ks. Boles\u0142aw Wysoki.<\/p>\n

Ksi\u0105z\u0119 Konrad Pl\u0105tonogi pozosta\u0142 tajemnicz\u0105 postaci\u0105 do dzi\u015b. Nie trafi\u0142 niestety do zieleponog\u00f3rskiego pocztu piastowskich ksi\u0105\u017c\u0105t \u201elubuskiego \u015al\u0105ska\u201d Ireny Bierwiaczonek.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>1283<\/strong>, 12.01<\/strong>, u\u017cyto po raz pierwszy na ziemiach polskich artylerii. Mia\u0142o to miejsce w nieodleg\u0142ej Wielkopolsce. W czasie obl\u0119\u017cenia Pyzdr przez wojska Bartosza z Odlanowa, b\u0119d\u0105cego stronnikiem ksi\u0119cia mazowieckiego Siemowita IV, kula kamienna wystrzelona z dzia\u0142a przebi\u0142a miejskie wrota. Zabi\u0142a Miko\u0142aja – plebana z Biechowa.<\/p>\n

Data ta wa\u017cna jest i dla g\u0142ogowskich artylerzyst\u00f3w. Dowodzi bowiem, \u017ce musia\u0142y si\u0119 i tu znajdowa\u0107 pierwsze dzia\u0142a. W rozbudowywanym obronnie mie\u015bcie pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c stanowiska artyleryjskie w bastejach wzmacniaj\u0105cych mury i rozwija\u0142 kunszt miejscowych puszkarzy. Kilka lat p\u00f3\u017aniej jeden z nich, Steynkeller, trafi do krzy\u017cackiego Malborka.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Pierscie\u0144 bastei \u2013 stanowisk artyleryjskich w \u015bredniowiecznych murach miejskich. (Archiwum w Zielonej G\u00f3rze, 89-1289, sygn. 442 str. 23 G\u0142og\u00f3w)<\/p>\n

1628<\/strong>, 28.01<\/strong>, na cmentarzu katolickim obok figury \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja zakwit\u0142o drzewo jarz\u0119biny. Miejska legenda uzna\u0142a to za znak bo\u017cej przychylno\u015bci. Tego dnia bowiem delegacja g\u0142ogowskich mieszczan na dworze cesarskim b\u0142aga\u0142a o zwrot katolikom fary b\u0119d\u0105cej w dyspozycji innowierc\u00f3w. Kwiaty na zimowej jarz\u0119binie mia\u0142y zdobi\u0107 do 2 lutego tamtego roku i nie wiadomo czy ich kres spowodowa\u0142 np. atak mrozu?<\/p>\n

1919<\/strong>, 11.01.,<\/strong> mia\u0142o miejsce najbardziej tragiczne wydarzenie powstania wielkopolskiego w obr\u0119bie \u00f3wczesnego powiatu wschowskiego \u2013 potyczka pod Zbarzewem. Bartosz Tietz z Muzeum Ziemi Wschowskiej przypomnia\u0142 t\u0119 potyczk\u0119 zapisuj\u0105c w naszej pami\u0119ci tragizm i codzienno\u015b\u0107 powsta\u0144czego zrywu. Kilka fragment\u00f3w:<\/p>\n

\u201eWczesnym rankiem grupa powsta\u0144c\u00f3w z regionu W\u0142oszakowic rozpocz\u0119\u0142a patrolowanie terenu w celu okre\u015blenia pozycji nieprzyjaciela. Dziesi\u0119cioosobowy patrol ok. godz. 10 rano, id\u0105c w kierunku Zbarzewa, przypuszczalnie zab\u0142\u0105dzi\u0142 z powodu bardzo g\u0119stej mg\u0142y, wszed\u0142 na szos\u0119 tu\u017c przed Zbarzewem i naszed\u0142 na zasadzk\u0119 \u2013 ci\u0119\u017cki karabin maszynowy i ok. 100 niemieckich \u017co\u0142nierzy. W wyniku ostrza\u0142u co najmniej jeden z \u017co\u0142nierzy zgin\u0105\u0142 na miejscu, dw\u00f3ch powsta\u0144c\u00f3w zosta\u0142o za\u015b rannych. Pozostali pr\u00f3bowali zabra\u0107 koleg\u00f3w i pod ostrza\u0142em r\u0119cznych karabin\u00f3w wycofywali si\u0119, jednak w wyniku ogromnej przewagi Niemcy schwytali pi\u0119ciu z nich. Czw\u00f3rce uda\u0142o si\u0119 uciec i znikn\u0105\u0107 w g\u0105szczu lasu.
\nS\u0142ysz\u0105c strza\u0142y i nie mog\u0105c doczeka\u0107 si\u0119 powrotu patrolu, w kierunku Zbarzewa po\u015bpiesznie uda\u0142 si\u0119 kolejny, tym razem niewielki patrol (prawdopodobnie tylko trzy osoby), kt\u00f3ry mia\u0142 rozpozna\u0107, co si\u0119 sta\u0142o. Niestety r\u00f3wnie\u017c on wpad\u0142 w zasadzk\u0119. W wyniku ataku powsta\u0144cy padli na ziemi\u0119, aby ratowa\u0107 \u017cycie. Tam te\u017c \u201edopadli\u201d ich Niemcy, zarazem wojskowi, jak i cywile. \u2026. W tym czasie czw\u00f3rka z pierwszego patrolu dosta\u0142a si\u0119 do dow\u00f3dztwa i g\u0142\u00f3wnych si\u0142 (niespe\u0142na 100 powsta\u0144c\u00f3w) rozlokowanych w pobliskiej le\u015bnicz\u00f3wce w Krzy\u017cowcu. Tam te\u017c podj\u0119to decyzj\u0119 o przeprowadzeniu ataku na Zbarzewo.<\/em><\/h3>\n

Kiedy wyczerpani i przera\u017ceni powsta\u0144cy jeszcze kopali gr\u00f3b dla siebie i swoich towarzyszy, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 brawurowa odsiecz polskiego wojska. Pilnuj\u0105cy je\u0144c\u00f3w wartownik kaza\u0142 im wej\u015b\u0107 do domu. Jeden z tr\u00f3jki powsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3ry dosta\u0142 w\u00f3wczas wysokiej gor\u0105czki, zosta\u0142 pocz\u0119stowany przez gospodyni\u0119 (nie wiadomo Polk\u0119 czy Niemk\u0119) gor\u0105c\u0105 kaw\u0105. Kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niemieckie si\u0142y wycofa\u0142y si\u0119, dw\u00f3ch polskich \u017co\u0142nierzy rozbroi\u0142o niemieckiego wartownika. Ich rado\u015b\u0107 nie trwa\u0142a jednak d\u0142ugo: Opodal na rowie zauwa\u017cyli\u015bmy zmasakrowane cia\u0142a 6 powsta\u0144c\u00f3w z poprzedniej patrolki.<\/em><\/h3>\n

Polegli pod Zbarzewem:<\/p>\n

Leon Wa\u0144ski (16\/18 lat) ze Wschowy \u2013 1. Patrol<\/p>\n

Bracia: Micha\u0142 i Wiktor Zaj\u0105cowie (19, 20 lat) z Ujazdowa\u2013 1. Patrol<\/p>\n

Walenty J\u0119siek (24 lata) z Przem\u0119tu \u2013 1. Patrol<\/p>\n

Jan Otto (23 lata) z W\u0142oszakowic \u2013 1. Patrol<\/p>\n

Stanis\u0142aw Kuczmerowicz (34 lata) z Czempina\u2013 1. Patrol<\/p>\n

Marcin Noskowiak (24 lata) z Kolniczek k. Jarocina \u2013 szturm<\/p>\n

Piotr Vogt (30 lat) z Osowej Sieni \u2013 szturm<\/p>\n

Je\u0144cy kopi\u0105cy gr\u00f3b z 2. patrolu:
\nPiotr Apolinarski
\nCzes\u0142aw Kamieniarz
\nLudwik \u015awi\u0119tek\u201d.<\/p>\n

\"8<\/p>\n

Powstaniec wielkopolski, kt\u00f3rego potomkowie trafili do G\u0142ogowa.<\/p>\n

(z rodzinnego albumu D. Sobkowiaka dzi\u0119ki I. Dominiakowi)<\/p>\n

W samym G\u0142ogowie ramach reakcji na to niebezpiecze\u0144stwo, utworzono \u201edow\u00f3dztwo obrony twierdzy G\u0142og\u00f3w<\/em>\u201d. Zacz\u0119to odtwarza\u0107 najwa\u017cniejsze umocnienia, ustawiono polowe zasieki kolczaste. W trakcie masowych wiec\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w na Rynku apelowano o jedno\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107 do po\u015bwi\u0119ce\u0144 dla obrony ojczyzny. Formowano bataliony ochotnicze. Komendant twierdzy i Rada \u017bo\u0142nierska wydaj\u0105 obwieszczenie o tworzeniu Oderschutz \u2013 oddzia\u0142\u00f3w samoobrony z\u0142o\u017conych z ludno\u015bci cywilnej w zwi\u0105zku z nadci\u0105gaj\u0105cym zagro\u017ceniem ze wschodu.<\/p>\n

– oddzia\u0142 ppor. Fedora von Kleista z garnizonu g\u0142ogowskiego, wyposa\u017cony w dwa dzia\u0142a polowe, wzmacnia pozycje niemieckie w okolicy Kargowej. Uczestniczy przez ca\u0142y miesi\u0105c w potyczkach w powiecie babimojskim i wolszty\u0144skim. Kleistdorf – Kargowa<\/p>\n

– g\u0142ogowski oddzia\u0142 saper\u00f3w z 5 Batalionu Saper\u00f3w przechodzi\u0142 do historii na froncie wielkopolskim. Niemiecki poci\u0105g pancerny z Leszna z oddzia\u0142em saper\u00f3w ppor. Hempla (Sprengabteilung <\/em>\u2013 czyli oddzia\u0142 do wykonania zniszcze\u0144 z 5 batalionu saper\u00f3w z G\u0142ogowa) przez Paw\u0142owice dojecha\u0142 do stacji kolejowej w Poniecu, gdzie Niemcy zabrali stoj\u0105ce tam dwa wagony ze zbo\u017cem i kas\u0119 kolejow\u0105. Wycofuj\u0105c si\u0119, wysadzili ok. godz. 11.00 most kolejowy na kanale R\u00f3w Polski, mi\u0119dzy Poniecem a Robczyskiem.<\/p>\n

W styczniu \u2013 100 lat temu kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 granica polsko-niemiecka, a o Glogau nikt nie walczy\u0142.<\/p>\n

1934<\/strong>, <\/strong>stycze\u0144,<\/strong> w repertuarze g\u0142ogowskiego Teatru Miejskiego, czyli miejscowej \u015bwi\u0105tyni Melpomeny i Terpsychory by\u0142a jeszcze grana sztuka Szekspira \u2013 \u201eRomeo i Julia\u201d. Ale nadchodzi\u0142o nowe.<\/p>\n

W sezonie 1934-35 g\u0142ogowski zesp\u00f3\u0142 da\u0142 210 spektakli, w tym 118 w samym mie\u015bcie, jak zapisali historycy Teatru Miejskiego \u2013 Antoni Bok i Zbigniew Rybka. Teatr wraz z doj\u015bciem do w\u0142adzy nazist\u00f3w stawa\u0142 si\u0119 narz\u0119dziem propagandy. Mia\u0142 przede wszystkim propagowa\u0107 pangermanizm i narodowy socjalizm. Sta\u0142 si\u0119 trybikiem machiny pa\u0144stwa.<\/p>\n

Budynek teatru zosta\u0142 w 1928 roku gruntownie przebudowany wed\u0142ug wskaz\u00f3wek konserwatora zabytk\u00f3w. Autorem projektu by\u0142 wybitny architekt miejski Eugen Griesinger, kt\u00f3ry dostosowa\u0142 widowni\u0119, foyer i korytarze do wsp\u00f3\u0142czesnych wymog\u00f3w. Dwa lata wcze\u015bniej unowocze\u015bniono scen\u0119. Autorem modernizacji by\u0142 dyrektor techniczny Semper Opera w Dre\u017anie, Hasait. A w 1929 roku, czyli dok\u0142adnie w 130 rocznic\u0119 powstania teatru, zorganizowano oficjalne otwarcie przebudowanego budynku.<\/p>\n

\"7<\/p>\n

Na zdj\u0119ciu zbiorowa scena z \u201eRomea i Julii\u201d na deskach g\u0142ogowskiego Teatru w styczniu 1934 roku.<\/p>\n

1939<\/strong>, <\/strong>od 1 stycznia<\/strong>, trwaj\u0105 wzmo\u017cone przygotowania szkoleniowe
\ni logistyczne w miejscowym garnizonie. Dzieje si\u0119 to w przededniu wojny, o kt\u00f3rej jeszcze nikt nie wie, \u017ce b\u0119dzie mia\u0142a \u015bwiatowy zasi\u0119g.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nast\u0119pc\u0105 zmar\u0142ego w ko\u0144cu grudnia pu\u0142kownika von Matuschki, na stanowisku komendanta Rejonu Umocnionego i miasta (Kommandantur der Befestigungen bei Glogau) zosta\u0142 pu\u0142kownik Justin von Obernitz. By\u0142 on jednym z nielicznych wysokich oficer\u00f3w pochodz\u0105cych z Dolnego \u015al\u0105ska, a pe\u0142ni\u0105cych kierownicze funkcje w G\u0142ogowie. Przysz\u0142y genera\u0142 urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinnej posiad\u0142o\u015bci Machnice, w pow. Trzebnica. Jako nowemu komendantowi przysz\u0142o pe\u0142ni\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 w dynamicznie rozwijaj\u0105cym si\u0119 garnizonie. Powsta\u0142y nowe jednostki, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 ilo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy. Na ulicach mundury wida\u0107 by\u0142o w dzie\u0144 i w nocy. Komenda Rejonu pe\u0142ni\u0142a wi\u0119c tak\u017ce funkcje garnizonowe komendantury miasta. Sztabem Komendantury kierowa\u0142\u00a0 kpt. (hptm) Dethleffsen. Zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 si\u0119 rol\u0119 tej kom\u00f3rki Wehrmachtu, w gor\u0105cym czasie przedwojennym, podkre\u015blono przyznaniem 1 kwietnia 1938 r. komendantowi stopnia genera\u0142a majora. Rozszerzany by\u0142 sztab Komendy, do kt\u00f3rego od 1 stycznia 1939 r. kierowano g\u0142\u00f3wnie oficer\u00f3w rezerwy, powo\u0142ywanych w momencie og\u0142oszenia kt\u00f3rego\u015b ze stopni mobilizacji. Uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 nazwiska oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy uczestniczyli w tym roku w przygotowywaniu g\u0142ogowskiego rejonu Wehrmachtu do wojny. Podw\u0142adnymi genera\u0142a majora Justina von Obernitza byli m. in: w sztabie komendy: major Metger, mjr Lindner (oficer zawodowy z 84 pp),\u00a0 kpt. dr M\u00fcller-R\u00f6mer, kpt. Schweizer, kpt. Noebel, kpt. dr in\u017c. Sass, kpt. dr Merz. Kolejnymi podw\u0142adnymi byli powiatowi organizatorzy wyszkolenia (Ausbildungsleiter) i uzupe\u0142nie\u0144: we Wschowie pp\u0142k Guksch, w Ko\u017cuchowie\u00a0 Reymann, w G\u0142ogowie p\u0142k Walter Schade (od 1.10.1933 r.); w G\u00f3rze mjr Udo von Kummer.<\/p>\n

\"8<\/p>\n

Poczet sztandarowy 18 batalionu pionier\u00f3w przy pomniku w obecnym Parku Saper\u00f3w.<\/p>\n

(z: Das war Glogau)<\/p>\n

1945<\/strong>, 27.01., <\/strong>Kees Borstlap, holenderski robotnik przymusowy, kt\u00f3ry przebywa\u0142 od blisko miesi\u0105ca w g\u0142ogowskiej stoczni, ten dzie\u0144 zapami\u0119ta\u0142 tak:<\/p>\n

\u00a0\u201eNiedzielny poranek, 27 stycznia: w\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w wielka panika. Powszechny odwr\u00f3t. Przypuszczamy, \u017ce dzi\u015b w nocy szpica pancerna wojska radzieckiego zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do G\u0142ogowa. Kr\u0105\u017c\u0105 najdziksze pog\u0142oski, wi\u0119c w pewnym momencie komendant stra\u017cy zak\u0142adowej radzi nam przynie\u015b\u0107 do barak\u00f3w olbrzymie zapasy \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re dzi\u015b w nocy roz\u0142adowali\u015bmy. Ile\u017c taszczenia i ganiania. W barakach mno\u017c\u0105 si\u0119 skrzynie pe\u0142ne konserw mi\u0119snych, pud\u0142a z kostkami mas\u0142a ro\u015blinnego, puszki z owocami i d\u017cemem, paczki makaronu. I ta my\u015bl, \u017ce w domu cierpi\u0105 z g\u0142odu. Po godzinie stocznia znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 wojska. Musimy wszystko nie\u015b\u0107 z powrotem, ale udaje nam si\u0119 zachowa\u0107 tyle, \u017ce przez pierwsze tygodnie nic nam nie mo\u017ce si\u0119 sta\u0107. Wieczorem, oko\u0142o jedenastej, przychodzi wiadomo\u015b\u0107: musimy si\u0119 przygotowa\u0107 do wyjazdu. Mamy wi\u0119c teraz k\u0142opot z tym naszym pysznym jedzeniem, poniewa\u017c na zach\u00f3d b\u0119dziemy musieli i\u015b\u0107. Przygotowane jedzenie zwyczajnie ju\u017c nie smakuje. U\u0142o\u017cone w stos nale\u015bniki smarujemy marmolad\u0105, po czym znikaj\u0105 one w naszych \u017co\u0142\u0105dkach. Wieczorem przybywa wielki transport Polak\u00f3w. Ci ludzie musz\u0105 wci\u0105\u017c kopa\u0107 nowe okopy za istniej\u0105cymi liniami frontu. Teraz doszli do G\u0142ogowa. Do naszego baraku trafia dziesi\u0119ciu m\u0119\u017cczyzn. Prowadzimy o\u017cywione dyskusje z pewnym policjantem z Warszawy, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 tam ca\u0142e powstanie przeciwko niemieckiemu okupantowi. Na pami\u0105tk\u0119 daje mi sw\u00f3j mandat, datowany na 27 stycznia 1945 roku\u201d.<\/em><\/p>\n

Kees Borstlap mieszka\u0142 we wsi Krommenie, na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Amsterdamu. W ko\u0144cu 1944 roku zosta\u0142 aresztowany i\u00a0 skierowany jako robotnik przymusowy, z pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioma siedmioma towarzyszami do Niemiec. Z tej grupy nasz bohater wraz z o\u015bmioma kolegami trafi\u0142 do \u00f3wczesnego Glogau. Swoje wspomnienia z pobytu do\u015b\u0107 szybko spisa\u0142, a p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej jego syn zainteresowa\u0142 t\u0142umaczeniem na j\u0119zyk polski student\u00f3w i naukowc\u00f3w z Katedry Filologii Niderlandzkiej Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Tak powsta\u0142a ksi\u0105\u017ceczka \u201e1944-45. Z dziennika holenderskiego robotnika przymusowego. Historia podr\u00f3\u017cy dziewi\u0119ciu Holendr\u00f3w przez znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Europy opowiedziana przez Keesa Borstlapa\u201d, wydana w 2013 roku.<\/p>\n

1960, 30.01.,<\/strong> wykorzystywany do niedawna cz\u0119\u015bciowo przez s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia zrujnowany gmach przedwojennego Szpitala Miejskiego przy \u00f3wczesnej ul. Staszica 17 zyska\u0142 szans\u0119 na odbudow\u0119. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G\u0142ogowie przekaza\u0142o Kuratorium Okr\u0119gu Szkolnego w Zielonej G\u00f3rze obiekt w celu zorganizowania Pa\u0144stwowego Zak\u0142adu Wychowawczego dla dzieci upo\u015bledzonych umys\u0142owo. Zarz\u0105dzeniem Ministerstwa O\u015bwiaty z dnia 21 czerwca 1960 roku utworzony tu zosta\u0142 Specjalny O\u015brodek Szkolno-Wychowawczy.\u00a0 Patrz dalej \u2013 Tematy Szko\u0142y specjalne<\/p>\n

\"9<\/p>\n

Zrujnowany budynek przedwojennego Szpitala Miejskiego przed rozpocz\u0119ciem remontu.<\/p>\n

1965<\/strong>, <\/strong>stycze\u0144, <\/strong>Wojew\u00f3dzkie Przedsi\u0119biorstwo Pa\u0144stwowej Komunikacji Samochodowej (PKS) w Zielonej Gorze utworzy\u0142o w G\u0142ogowie, na bazie istniej\u0105cego tu wcze\u015bniej przedstawicielstwa, VI oddzia\u0142 towarowo-osobowy, tzw. przewozowy. Teren dzia\u0142ania obejmowa\u0142 zasi\u0119giem powiaty: g\u0142ogowski, szprotawski i wschowski. Wraz z rozwojem Legnicko-G\u0142ogowskiego Okr\u0119gu Miedziowego wype\u0142nia\u0142 zadanie dowozu pracownik\u00f3w do zak\u0142ad\u00f3w g\u00f3rniczo-hutniczego kolosa.<\/p>\n

\u00a0Od 1 stycznia tego roku 348 pracownik\u00f3w \u015bwiadczy\u0142o us\u0142ugi transportowe, dysponuj\u0105c 52 autobusami i 10 samochodami ci\u0119\u017carowymi. Przewieziono wtedy prawie trzy miliony pasa\u017cer\u00f3w i 108 tysi\u0119cy ton towar\u00f3w.<\/p>\n

\"10<\/p>\n

Plac przed hotelem \u201eOdra\u201d, na kt\u00f3rym funkcjonowa\u0142 w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych prowizoryczny dworzec PKS. W g\u0142\u0119bi widoczne parkuj\u0105ce autobusy, w tle bloki przy ul. Sp\u00f3\u0142dzielczej i charakterystyczny budynek przy ul. 1 Maja. Na tym placu za kilka lat powstanie nowoczesny, ale ju\u017c w chwili otwarcia za ma\u0142y dworzec autobusowy, kt\u00f3ry w XXI wieku b\u0119dzie ju\u017c Galeri\u0105 Handlow\u0105. (fot. M. Maciuszczak)<\/p>\n

1973<\/strong>, <\/strong>stycze\u0144,<\/strong> w kinie \u201eBolko\u201d (14 stycznia) ponad dwustu widzom zaprezentowano dwudziestosze\u015bciominutowy dokument pt. \u201eG\u0142og\u00f3w\u201d. Film zosta\u0142 zrealizowany w poprzednim roku w \u0142\u00f3dzkiej Wytw\u00f3rni Film\u00f3w O\u015bwiatowych, w ramach cyklu \u201e\u015aladami Piast\u00f3w \u015al\u0105skich\u201d. Re\u017cyserem by\u0142 Tadeusz Stefanek, kt\u00f3ry by\u0142 autorem zdj\u0119\u0107, a wsp\u00f3lnie z Aleksandrem Nie\u015bmia\u0142kiem te\u017c autorem scenariusza. Lokalnymi konsultantami byli: Walenty Nawrocki z G\u0142ogowa i historyk z Zielonej G\u00f3ry, p\u00f3\u017aniejszy profesor, Hieronim Szczeg\u00f3\u0142a. W czasie tej prapremiery odby\u0142a si\u0119 te\u017c kr\u00f3tka konferencja popularnonaukowa o przesz\u0142o\u015bci tego regionu \u015al\u0105ska.<\/p>\n

A w mie\u015bcie panowa\u0142a zima. Niezbyt obfite opady \u015bniegu raczej dodawa\u0142y uroku ni\u017c utrudnia\u0142y funkcjonowanie mieszka\u0144com. Przechodni\u00f3w na do\u0142\u0105czonych zdj\u0119ciach wida\u0107 wsz\u0119dzie. A dawne ogr\u00f3dki dzia\u0142kowe przy ul. Gustawa Morcinka zamieni\u0105 si\u0119 niebawem w Osiedle \u201eChrobry\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za nami rok wydarze\u0144 szczeg\u00f3lnych. Rok wybor\u00f3w samorz\u0105dowych i obchod\u00f3w 100 rocznicy odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci. Symbolem tych ostatnich zostan\u0105 w G\u0142ogowie: pomnik J\u00f3zefa Wybickiego i Park 100-lecia Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c \u201ebombowy\u201d rok. Wielkie zardzewia\u0142e znaleziska kilka razy od stycznia … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/973"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=973"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":990,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/973\/revisions\/990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}