{"id":992,"date":"2019-02-07T09:23:49","date_gmt":"2019-02-07T08:23:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tzglogow.ddr.pl\/wehikul\/?p=992"},"modified":"2019-02-07T09:37:18","modified_gmt":"2019-02-07T08:37:18","slug":"wehikul-czasu-luty-2019-rok-10120","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/2019\/02\/07\/wehikul-czasu-luty-2019-rok-10120\/","title":{"rendered":"Wehiku\u0142 czasu – luty 2019 (rok 10\/120)"},"content":{"rendered":"

Zaskoczy\u0142a wielu obserwator\u00f3w<\/strong> inwestycji miejskich i rob\u00f3t rewitalizacyjnych na Bulwarach Nadodrza\u0144skich decyzja Prezydenta o przygotowaniach do budowy przej\u015bcia podziemnego przy Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich, tu\u017c przed Mostem Tolerancji. Na pewno to rozwi\u0105zanie po\u0142\u0105czy obie cz\u0119\u015bci nadodrza\u0144skich teren\u00f3w rekreacyjnych i kulturalnych. Nie zanosi si\u0119, \u017ce w najbli\u017cszym czasie drastycznie zmniejszy si\u0119 ruch na ulicy Brama Brzostowska. Dobrze, \u017ce takiej idei nie rzucali k\u0142\u00f3d Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w oraz w\u0142a\u015bciciel drogi – Generalna Dyrekcja Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad. Cieszy wi\u0119c, \u017ce wszystkie strony uzna\u0142y, jak napisa\u0142 Prezydent \u2013 \u201e\u017ce taka opcja b\u0119dzie najbardziej korzystna dla miasta i mieszka\u0144c\u00f3w, a dokumentacja zostanie sporz\u0105dzona jeszcze w tym roku, w bud\u017cecie na jej wykonanie mamy ok. 80 000 z\u0142otych. Koszty dokumentacji pokryje w ca\u0142o\u015bci Gmina Miejska G\u0142og\u00f3w\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Kolegiata i Zamek Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich w porannej mgle widziany z dwudziestowiecznego wie\u017cowca.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0(fot. A. Hryniewicz)<\/p>\n

8 lutego 2014 roku,<\/strong> pi\u0119\u0107 lat temu Wehiku\u0142 czasu zadebiutowa\u0142 na Facebooku. Zacz\u0119to od przypomnienia kolejnej rocznicy rozpocz\u0119cia operacji dolno\u015bl\u0105skiej Armii Czerwonej w 1945, potem by\u0142a 507 rocznica \u015bmierci w Krakowie profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego Jana z G\u0142ogowa, znanego tak\u017ce pod nazwiskiem G\u0142ogowczyk, (ur. oko\u0142o 1445 r. w G\u0142ogowie). I opis \u201erze\u017ani\u201d pod Wschow\u0105, czyli jednej z najwi\u0119kszych bitew Wojny P\u00f3\u0142nocnej, w kt\u00f3rej jazda szwedzka wyr\u017cn\u0119\u0142a bezlito\u015bnie oddzia\u0142y armii rosyjskiej i saskiej, a dow\u00f3dca g\u0142ogowskiej twierdzy, uciekaj\u0105cym \u201etch\u00f3rzom\u201d, zamkn\u0105\u0142 bramy przed nosem (13.02.1706 r.).<\/p>\n

W ci\u0105gu tych lat ukaza\u0142o si\u0119 ponad 1160 wpis\u00f3w, kt\u00f3re ubarwia\u0142o ponad 2000 ilustracji, pod has\u0142em \u201eNiecodziennik Wehiku\u0142u czasu\u201d. W ci\u0105gu mijaj\u0105cych 5 lat przytoczono wi\u0119c wiele wydarze\u0144 z przesz\u0142o\u015bci. Czasami autor wywo\u0142ywa\u0142 lub przedstawia\u0142 problemy czy sprawy bie\u017c\u0105ce. Poniewa\u017c dotyczy\u0142y G\u0142ogowa \u2013 blog zamienia\u0142 si\u0119 w Glog.<\/p>\n

Polecamy adres: www.facebook.com\/glogowskiwehikulczasu\/<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/div>\n

\u201eNiecodziennik Wehiku\u0142u czasu\u201d, profil na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym Facebook.<\/p>\n

Zapraszam do lektury Wehiku\u0142u na stronie TZG i do Niecodziennika \u201eWehiku\u0142u czasu\u201d \u2013 https:\/\/www.facebook.com\/glogowskiwehikulczasu<\/a><\/span><\/p>\n

Wszelkie pytania i uwagi prosimy kierowa\u0107 na adres wehikulczasuglogow@interia.pl<\/a><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Z lektur Wehiku\u0142u\u00a0 <\/strong><\/p>\n

W 100- lecie zako\u0144czenia Wielkiej Wojny polecamy lektur\u0119 ksi\u0105\u017ceczek z pocz\u0105tku XX wieku. Obydwie, przet\u0142umaczone na j\u0119zyk polski, opowiadaj\u0105 o nieznanym wtedy od wewn\u0105trz, \u017cyciu w pruskiej armii.<\/p>\n

Porucznik Bilse, Tajemnice ma\u0142ego garnizonu<\/strong>. Obrazek na tle militaryzmu pruskiego<\/strong>, t\u0142um. W\u0142odzimierz Tr\u0105mpczy\u0144ski, Warszawa 1904.<\/p>\n

Tu opisane zosta\u0142o \u015brodowisko oficerskie garnizonu w Forbach, mie\u015bcinie przy granicy z Francj\u0105. Mimo mia\u0142ko\u015bci literackiej, powie\u015b\u0107 wzbudzi\u0142a olbrzymie zainteresowanie, bo narusza\u0142a tabu. Opowiada\u0142a o czarnych stronach oficerskiego \u017cycia silnie zmilitaryzowanych Prus. Autor, wybieraj\u0105cy si\u0119 \u201edo cywila\u201d m\u0142odszy oficer, bez wi\u0119kszego maskowania opisa\u0142 codzienne \u017cycie kadry w batalionie transportowym, mentalno\u015b\u0107 dow\u00f3dc\u00f3w i ich \u017con, beztrosk\u0119 oficer\u00f3w kawaler\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka musia\u0142a mie\u0107 jednak wymiar uniwersalny dla wielu ma\u0142ych \u017co\u0142nierskich skupisk. I stanowi\u0142a du\u017ce zagro\u017cenie dla dotychczasowego monolitu i etosu pruskiego oficera, je\u017celi uniemo\u017cliwiano np. kolporta\u017c polskiego t\u0142umaczenia we wschodnich prowincjach.<\/p>\n

Katowicka \u201eGazeta Robotnicza\u201d (pismo po\u015bwi\u0119cone sprawom polskiego ludu pracuj\u0105cego w zaborze pruskim), organ PPS, (nr 98 z 10 grudnia 1904 r.) donios\u0142a, \u017ce \u201eS\u0105d Okr\u0119gowy w Inowroc\u0142awiu nakaza\u0142 konfiskat\u0119 tej ksi\u0105\u017cki\u201d. Z kolei \u201eG\u0142os \u015al\u0105ski\u201d, codzienna gazeta dla ludu polsko-katolickiego, Gliwice 3.01.1904, nr 2. \u2013 ju\u017c w styczniu 1904 przed opublikowaniem ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim pisa\u0142: \u201eNast\u0119pstwa procesu Bilsego o wypadki w Forbach. Wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 oficer\u00f3w, kt\u00f3rych porucznik Bilse opisa\u0142 w swej powie\u015bci, musia\u0142a podzi\u0119kowa\u0107 za s\u0142u\u017cb\u0119. Major Fuchs, dow\u00f3dca batalionu tren\u00f3w [tabor\u00f3w – train batallion] w Forbach i rotmistrz Bandel zostali zwolnieni ze s\u0142u\u017cby. Porucznik Habenicht zosta\u0142 stawiony do dyspozycji, rotmistrz Ey zosta\u0142 stawiony r\u00f3wnie\u017c do dyspozycji i jako taki zamianowany oficerem obwodowym przy cyrkule w Gnie\u017anie<\/em>\u201d.<\/p>\n

Natomiast przys\u0142owiowy pruski dryl \u2013 (Drill \u2013 rygor, musztrowanie, szykany) w codziennym wykonaniu opisuje:<\/p>\n

Artur Nowakowski, Z koszar niemieckich , 176 regiment piechoty pruskiej w Toruniu<\/strong>, prze\u0142. z francuskiego Ad. Strzelecki Warszawa 1905, dozwoleno cenzur\u0105 3 sierpnia 1904 r.\u00a0 http:\/\/www.kpbc.ukw.edu.pl\/dlibra\/plain-content?id=43922<\/a><\/p>\n

Autor to niemieckoj\u0119zyczny gda\u0144szczanin, kt\u00f3ry z rado\u015bci\u0105 i entuzjazmem odpowiedzia\u0142 na wezwanie i kart\u0119 powo\u0142ania. Uda\u0142 si\u0119 do pu\u0142ku w Toruniu i trafi\u0142 do piek\u0142a.<\/p>\n

Po kilku miesi\u0105cach uzyska\u0142 urlop. Wyjecha\u0142 do Gda\u0144ska, sk\u0105d przy pewnej pomocy uda\u0142 si\u0119 do Szwajcarii. Tam opublikowa\u0142 wspomnienia. W Pary\u017cu przet\u0142umaczono je na j\u0119zyk polski i mo\u017cna je znale\u017a\u0107 w internetowej bibliotece.<\/p>\n

Barwne opisy przera\u017caj\u0105. K\u0105piel pu\u0142ku mia\u0142a miejsce w olbrzymim basenie z niezmienian\u0105 wod\u0105, jedzenie niestrawne, zimne i w niewielkich ilo\u015bciach. A wyposa\u017cenie rekruta wygl\u0105da\u0142o tak: \u201eKa\u017cdy otrzyma\u0142 spodnie i kurtk\u0119 p\u0142\u00f3cienn\u0105, par\u0119 kaleson\u00f3w i koszul\u0119. Bielizna by\u0142a jeszcze niez\u0142a, ale spodnie i kurtka by\u0142y tak po\u0142atane i podarte, \u017ce nie warto by\u0142o nawet ich naprawia\u0107<\/em> \u2026 ka\u017cdy z nas dosta\u0142 przede wszystkim par\u0119 but\u00f3w. Szcz\u0119\u015bliwy by\u0142 ten, co dosta\u0142 obuwie, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 w\u0142o\u017cy\u0107 na nogi; a trzeba by\u0142o ubiera\u0107 si\u0119 z piorunuj\u0105c\u0105 szybko\u015bci\u0105. Buty by\u0142y przewa\u017cnie w okropnym stanie; po\u0142atane niezgrabnie i \u017ale, zasch\u0142e, twarde, istne wybi\u00f3rki, kt\u00f3ryby raczej wyrzuci\u0107 na \u015bmiecie. Nast\u0119pnie ka\u017cdy dosta\u0142 star\u0105, zniszczona, wytart\u0105 \u201elitewk\u0119\u201d (bluz\u0119) i nie lepsze spodnie domagaj\u0105ce si\u0119 gwa\u0142townie naprawy<\/em>\u201d. Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w niepozbawione s\u0105 opisy zachowa\u0144 prze\u0142o\u017conych, szykany i bicie.<\/p>\n

\"3<\/p>\n

Strona tytu\u0142owa wydania po polsku ksi\u0105\u017ceczki Bilsego.<\/p>\n

1304<\/strong>, 2.02<\/strong>., ksi\u0105\u017c\u0119 g\u0142ogowski Henryk II potwierdzi\u0142 w G\u00f3rze sprzeda\u017c wsi S\u0142aw\u0119cice, nieopodal G\u00f3ry, mieszczanom g\u00f3rowskim. Obok ksi\u0105\u017c\u0119cego w\u00f3jta Friczco wyst\u0119puje w dokumencie burmistrz Sydilmann. Dokument jest \u015bwiadectwem rosn\u0105cej samorz\u0105dno\u015bci. Ksi\u0105\u017c\u0119 zgadza si\u0119 odst\u0105pi\u0107 zarz\u0105d komunalny mieszczanom. Jednak jego w\u00f3jt jeszcze przez lata b\u0119dzie zarz\u0105dza\u0142 tym terenem.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>1501<\/strong>, 10.02<\/strong>., Profesor Marian Ptak w swoim Suplemencie podaje t\u0119 dat\u0119 ze znakiem zapytania. Czy w\u0142a\u015bnie dzi\u015b odby\u0142 si\u0119 sejmik Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego. Czy teraz mia\u0142 miejsce uk\u0142ad Man\u00f3w (w\u0142a\u015bcicieli ziemskich) ksi\u0119stwa z miastami w sprawie jurysdykcji nad osobami im podleg\u0142ymi? Czas jest trudny i ci\u0119\u017cki. Do ksi\u0119stwa nie przyby\u0142 jeszcze nowy w\u0142adca, ksi\u0105\u017c\u0119 Zygmunt Jagiello\u0144czyk. Szerzy si\u0119 pospolity bandytyzm na drogach, spada poczucie bezpiecze\u0144stwa w miastach.<\/p>\n

(M. Ptak, Suplement do chronologii zgromadze\u0144 stanowych Ksi\u0119stwa G\u0142ogowskiego >1257\u20131786<)<\/p>\n

\u00a0<\/strong>1581<\/strong>, 28.02<\/strong>., od pocz\u0105tku stycznia trwa\u0142y zamieszki wok\u00f3\u0142 dost\u0119pu protestant\u00f3w do ko\u015bcio\u0142a farnego. Uwa\u017cali oni, \u017ce jako obywatele miasta \u0142o\u017cyli na far\u0119 wielkie sumy, wi\u0119c maj\u0105 do niego prawo. W dniu dzisiejszym inauguracyjne kazanie wyg\u0142osi\u0142 nowy pastor Achatius Hoffman. Mimo nieust\u0119pliwo\u015bci dworu cesarskiego, uda\u0142o si\u0119 protestantom odzyska\u0107 miejsce kultu. W nied\u0142ugim czasie dosz\u0142o do kompromisu z katolikami. Zacz\u0119to wymiennie u\u017cywa\u0107 pomieszcze\u0144. A wkr\u00f3tce podzielono mienie tak, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 przypad\u0142 protestantom, a zaplecze katolikom. Jednak wszelkie ust\u0119pstwa jak si\u0119 okaza\u0142o by\u0142y chwilowe i konflikty religijne mia\u0142y jeszcze trwa\u0107.<\/p>\n

\"4<\/p>\n

\u00a0Fara (ze zbior\u00f3w K. Stobrynia)<\/p>\n

\u00a0<\/strong>1600<\/strong>, 23.02<\/strong>., w ober\u017cy na rynku po raz kolejny w tym miesi\u0105cu dochodzi do zab\u00f3jstwa. W trakcie hulanki skoczy\u0142o sobie do \u0142b\u00f3w dw\u00f3ch krewkich m\u0142odzie\u0144c\u00f3w, parobk\u00f3w jednego z okolicznych posiadaczy ziemskich. W trakcie zwady u\u017cywano broni siecznej. Ofiara pchni\u0119ta ostrzem wyzion\u0119\u0142a ducha. Sprawca zbieg\u0142. Szybko zamkni\u0119to bramy. Jednak z\u0142oczy\u0144cy nie znaleziono.<\/p>\n

1619<\/strong>., czterysta lat temu sporz\u0105dzono zestawienie rzemie\u015blnik\u00f3w g\u0142ogowskich pracuj\u0105cych od rana do zmierzchu w swoich warsztatach na chleb. Miasta mia\u0142y uregulowany wewn\u0119trznymi ustaleniami system ilo\u015bci poszczeg\u00f3lnych rzemios\u0142 zaspokajaj\u0105cych potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w i produkuj\u0105cych te\u017c na zewn\u0105trz. W czasach przedprzemys\u0142owych wszystkie czynno\u015bci wykonywano r\u0119cznie przy u\u017cyciu prostych narz\u0119dzi i z zastosowaniem dost\u0119pnych surowc\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 produkcji mog\u0142a by\u0107 eksportowana, tak jak potrzebowano towar\u00f3w z zewn\u0105trz.<\/p>\n

Wi\u0119c w\u015br\u00f3d rzemie\u015blnik\u00f3w byli:<\/p>\n

– ci, kt\u00f3rzy zaspokajali codzienne, \u017cyciowe potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 piekarze, browarnicy, rze\u017anicy, s\u0142odownicy,<\/p>\n

– dostawcy us\u0142ug \u2013 murarze, cie\u015ble, cyrulicy i k\u0105pielowi,<\/p>\n

– producenci i wytw\u00f3rcy \u2013 krawcy, szewcy, garncarze, czerwono i bia\u0142osk\u00f3rnicy czyli garbarze, bednarze, rymarze, miecznicy, igielnicy, ku\u015bnierze, kapelusznicy, siodlarze, konwisarze (naczynia z cyny), sukiennicy. I tu nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w ksi\u0119stwie i okolicach produkowano sukno ciesz\u0105ce si\u0119 renom\u0105. (Pan Onufry Zag\u0142oba nosi\u0142 spodnie z sukna \u015bwiebodzi\u0144skiego),<\/p>\n

– w\u015br\u00f3d zawod\u00f3w us\u0142ugowych wymagaj\u0105cych wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci, czasami kapita\u0142u \u2013 kupcy, bogaci kramarze, lekarze i farmaceuci, urz\u0119dnicy.<\/p>\n

Czy zostali wymienieni wszyscy? By\u0142y drukarnie, wi\u0119c zawody tej domeny, mincerze, ale te\u017c masztalerze, zawody wojskowe i obs\u0142uguj\u0105ce wojsko. Temat jeszcze otwarty\u2026<\/p>\n

1922<\/strong>, 4.02<\/strong>., urodzi\u0142 si\u0119 w G\u0142ogowie Hans-Joachim Gatzka, grafik i malarz dawnego G\u0142ogowa. Przez wiele lat by\u0142 ilustratorem miesi\u0119cznika \u201eNeuer Glogauer Anzeiger\u201d i aktywnym cz\u0142onkiem Glogauer Heimat Bundu w Hanowerze.\u00a0 Przed dziesi\u0119ciu laty mia\u0142 swoj\u0105 wystaw\u0119 w g\u0142ogowskim Muzeum (\u201eGlogau, wie es war \u2013 G\u0142og\u00f3w, jakim by\u0142\u201d).<\/p>\n

W ostatnim czasie rysunki Hansa J. Gatzki prezentowano w Centrum Informacji Turystycznej (2016), a z inicjatywy cz\u0142onk\u00f3w TZG wystaw\u0119 kilkudziesi\u0119ciu prac pokazano niedawno w Kolegiacie. Natomiast znana g\u0142ogowska firma \u201eXero-Max\u201d przygotowa\u0142a, wesp\u00f3\u0142 z Antonim Bokiem i Dariuszem A. Czaj\u0105, kalendarz na rok 2019, kt\u00f3ry cieszy\u0142 si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem. Wehiku\u0142 czasu otrzyma\u0142 ostatni egzemplarz i dzi\u0119ki temu mo\u017ce czytelnikom zaprezentowa\u0107 plansz\u0119 pierwsz\u0105. A do postaci g\u0142ogowskiego rysownika b\u0119dziemy jeszcze wracali.<\/p>\n

\"5<\/p>\n

Kalendarz z widokami dawnego G\u0142ogowa Hansa-Joachima Gatzki.<\/p>\n

1945, luty<\/strong>, Heinrich Werner, proboszcz g\u0142ogowskiej kolegiaty w ko\u0144cu stycznia wraz z dwiema siostrami przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na lewy brzeg Odry. Ju\u017c wcze\u015bniej opu\u015bcili kolegiat\u0119 archidiakon Kretschmer, ko\u015bcielny i organista. Trwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c ewakuacja ludno\u015bci. Proboszcz pos\u0142ug\u0119 pe\u0142ni\u0142 wi\u0119c w g\u0142ogowskiej farze. To, co widzia\u0142 i czego do\u015bwiadczy\u0142, zapisa\u0142 we wspomnieniach:<\/p>\n

Odbywanie nabo\u017ce\u0144stw w parafii \u015bw. Miko\u0142aja stawa\u0142o si\u0119 z dnia na dzie\u0144 coraz bardziej niebezpieczne. 12 lutego zamkn\u0105\u0142 si\u0119 pier\u015bcie\u0144 obl\u0119\u017cenia wok\u00f3\u0142 miasta. Musieli\u015bmy schodzi\u0107 z eucharysti\u0105 do piwnicy (opr\u00f3cz mnie prof. Kretschmer, wikary Berger, wikary Theissing), domownicy, Zarz\u0105d Caritasu, rodzina ko\u015bcielnego; \u0142\u0105cznie 18 os\u00f3b.<\/em><\/p>\n

Z trzech pomieszcze\u0144 piwnicznych, jedno zosta\u0142o przeznaczone na kuchni\u0119 i spi\u017carni\u0119, drugie dla m\u0119\u017cczyzn, trzecie dla kobiet i s\u0142u\u017cy\u0142o zarazem jako prowizoryczna kaplica. W du\u017cej piwnicy celebrowano codziennie nabo\u017ce\u0144stwo. W niedziele odbywa\u0142y si\u0119 trzy msze z kazaniem, s\u0142uchano spowiedzi, st\u0105d zaopatrywano wielu chorych z lazaret\u00f3w podziemnych i prywatnych dom\u00f3w. Zmar\u0142ych grzebano wcze\u015bnie rano w podw\u00f3rzach i ogrodach. Obl\u0119\u017cenie trwa\u0142o pe\u0142ne siedem strasznych tygodni<\/em>\u2026\u201d<\/p>\n

\"6<\/p>\n

Operacja zaczepna na Dolnym \u015al\u0105sku 8-24 lutego 1945<\/p>\n

1946, 26.02<\/strong>., Mimo, \u017ce zrujnowany, to jednak nie\u017ale wyposa\u017cony szpital by\u0142 przez wiele lat \u0142akomym k\u0105skiem. Wbrew mitom, rosyjski szpital frontowy, opuszczaj\u0105c G\u0142og\u00f3w jesieni\u0105 1945 roku, zabra\u0142 tylko troch\u0119 mienia ruchomego. Dzi\u015b w ramach dzia\u0142alno\u015bci trofiejnej i bandyckiej po urz\u0105dzenia przyjechali \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej, kt\u00f3rzy chcieli mienie szpitalne zamieni\u0107 na w\u00f3dk\u0119. Ale \u00a0chyba najwi\u0119kszym beneficjentem sta\u0142 si\u0119 polski resort obrony narodowej. Szpital g\u0142ogowski nosi\u0142 zaraz po wojnie imi\u0119 \u015bw. J\u00f3zefa i administrowany by\u0142 przez zarz\u0105d powiatu. Jednak, poniewa\u017c by\u0142 to poniemiecki szpital wojskowy, wi\u0119c i polski MON ro\u015bci\u0142 sobie do niego prawo. Zanim do miasta wr\u00f3ci\u0142 garnizon, wywieziono wiele specjalistycznych i nowoczesnych instalacji (m.in. sterylizatory, wyposa\u017cenie kuchni, kot\u0142owni co, tlenowni, itp.). I oczywi\u015bcie zmieniono imi\u0119 na wojskowe \u2013 gen. Karola \u015awierczewskiego. Rabunek powstrzymali dopiero na pocz\u0105tku lat 50. polscy lekarze wojskowi, kt\u00f3rzy wraz z przybyciem 112 pu\u0142ku artylerii nie tylko prowadzili garnizonow\u0105 izb\u0119 chorych ale te\u017c pracowali w szpitalu.<\/p>\n

\"7<\/p>\n

\n

Wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne do szpitala w latach czterdziestych. Na schodach wej\u015bciowych m.in. po\u0142o\u017cne i piel\u0119gniarki (z rodzinnego albumu J. Smorczewskiego).<\/p>\n

1946<\/strong>,<\/strong> luty<\/strong>, uruchomiono 32 latarnie uliczne, kt\u00f3rych \u015bwiat\u0142o znacz\u0105co wp\u0142yn\u0119\u0142o na komfort wieczornego przemieszczania si\u0119 po mie\u015bcie. Do tej pory nieliczne lampy \u015bwieci\u0142y na ul. Kr\u00f3lewskiej i Grunwaldzkiej. Rado\u015b\u0107 nie trwa\u0142a jednak d\u0142ugo. Ju\u017c w kwietniu burmistrz poinformowa\u0142 radnych na sesji MRN, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 opraw zosta\u0142a skradziona.<\/p>\n

Przypomnijmy, pierwsze o\u015bwietlenie pojawi\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie tu\u017c po zdobyciu go przez oddzia\u0142y Fryderyka II. Latarnie zainstalowano przy wartowniach i odwachach jeszcze w 1741 roku. W nast\u0119pnym roku pojawi\u0142 si\u0119 projekt o\u015bwietlenia ulic. Zrealizowano go jednak dopiero po zako\u0144czeniu wojen \u015bl\u0105skich (1763 r.).\u00a0Miasto zakupi\u0142o w hucie szk\u0142a pod Krosnem 300 kloszy, kt\u00f3re instalowano na wysi\u0119gnikach przytwierdzanych do zewn\u0119trznych \u015bcian dom\u00f3w w odleg\u0142o\u015bci do 22 metr\u00f3w mi\u0119dzy sob\u0105. Koszty o\u015bwietlenia pokrywano z op\u0142at bramowych pobieranych od pieszych wchodz\u0105cych do miasta wieczorem. To by\u0142y lampy olejowe. W po\u0142owie XIX wieku nowo otwarta gazownia miejska dostarcza\u0142a\u00a0gaz m.in. do 143 lamp gazowych. Potem pojawi\u0142o si\u0119 o\u015bwietlenie elektryczne. I przysz\u0142a straszna wojna. Trzeba by\u0142o zaczyna\u0107 od nowa.<\/p>\n

\"8<\/p>\n

Przedwojenna latarnia jeszcze na pocz\u0105tku drugiej dekady XXI wieku przypomina\u0142a o zniszczeniach wojennych. Kilka lat temu zrekonstruowana jest ozdob\u0105 tego miejsca.<\/p>\n

2014<\/strong>, 8.02.,<\/strong> zanim znaleziska wielkich wojennych niewypa\u0142\u00f3w w G\u0142ogowie spowszednia\u0142y (\u201etylko\u201d pi\u0119\u0107 w 2018 roku), tego dnia odby\u0142a si\u0119 operacja usuwania 250 kilogramowej bomby znalezionej na dnie Odry, pod R\u00f3\u017cowym Mostem. Na jej trop wpad\u0142 g\u0142ogowianin Rados\u0142aw Obara, zajmuj\u0105cy si\u0119 od lat nurkowaniem technicznym i trenuj\u0105cy w odrza\u0144skich odm\u0119tach. Jak opowiada\u0142 dziennikarce Gazety Lubuskiej \u2013 \u201eszuka\u0142 w Odrze \u015blad\u00f3w kamiennej figury Nepomucena, kt\u00f3ra zgodnie z wieloma przekazami, powinna spoczywa\u0107 od czas\u00f3w wojny w okolicy mostu. Znalaz\u0142 jednak co\u015b innego. – Ten przedmiot mia\u0142 wyra\u017any p\u00f3\u0142okr\u0105g\u0142y i d\u0142ugi kszta\u0142t… – opowiada nurek. – Kiedy wzburzony mu\u0142 opada\u0142, zobaczy\u0142em co\u015b w rdzawych kolorach. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 bomba. Jednak pewno\u015bci nie mia\u0142em. Zrobi\u0142em zdj\u0119cia, by obejrze\u0107 to znalezisko ju\u017c na spokojnie na powierzchni. Oznaczy\u0142em tak\u017ce dok\u0142adnie miejsce jego po\u0142o\u017cenia<\/em>\u201d.<\/p>\n

Zg\u0142oszone znalezisko przysporzy\u0142o nie lada k\u0142opot\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mimo funkcjonowania tu a\u017c dw\u00f3ch wyspecjalizowanych patroli saperskich, t\u0105 \u201epami\u0105tk\u0105\u201d musi zaj\u0105\u0107 si\u0119 patrol wodny ze \u015awinouj\u015bcia. Specjali\u015bci z marynarki wojennej przyst\u0105pili do dzia\u0142ania dzi\u015b, tu\u017c po godzinie 9.00. Ale wcze\u015bniej, bo jeszcze wczoraj wieczorem mieszka\u0144cy ulic i u\u017cytkownicy znajduj\u0105cych si\u0119 tam biur, instytucji itp.: Poczdamska 5-7, Kamienna Droga 37-39, Dzieci G\u0142ogowskich 1, D\u0142uga 9-19, 16-23, Zak\u0142ad Energetyczny, Zamek, Sklep Lidl wraz
\nz parkingiem, LOK, Dom Uzdrowienia Chorych \u2013 zostali powiadomieni o potrzebie porannej ewakuacji.<\/p>\n

Od godziny 10:00 wstrzymano ruch samochod\u00f3w przez most na Odrze i zamkni\u0119to nadodrza\u0144sk\u0105 lini\u0119 kolejow\u0105. Ok. godziny trzynastej marynarze saperzy zako\u0144czyli dzia\u0142ania i trofeum wywieziono na poligon celem zdetonowania. Emocji by\u0142o wiele i nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ce to dopiero pocz\u0105tek. Odkry\u0107 przybywa\u0142o wraz z rozpocz\u0119ciem prac inwestycyjnych w wielu punktach miasta. I jak prognozuj\u0105 archeolodzy to jeszcze nie koniec.<\/p>\n

\"9<\/p>\n

Znalezisko z 2018 roku, nieopodal, w Porcie Kolegiackim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zaskoczy\u0142a wielu obserwator\u00f3w inwestycji miejskich i rob\u00f3t rewitalizacyjnych na Bulwarach Nadodrza\u0144skich decyzja Prezydenta o przygotowaniach do budowy przej\u015bcia podziemnego przy Zamku Ksi\u0105\u017c\u0105t G\u0142ogowskich, tu\u017c przed Mostem Tolerancji. Na pewno to rozwi\u0105zanie po\u0142\u0105czy obie cz\u0119\u015bci nadodrza\u0144skich teren\u00f3w rekreacyjnych i kulturalnych. Nie … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=992"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1007,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/992\/revisions\/1007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tzglogow.pl\/wehikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}