Przed kilkunastu laty zainicjowano pod patronatem i dzięki finansowemu wsparciu
Urzędu Gminy w Grębocicach wydanie pierwszej publikacji książkowej dotyczącej powojennych
losów mieszkańców gminy Grębocice. Dokładnie w 2006 roku
do Czytelników dotarła część 1.
serii Pamiętników i wspomnień osadników rejonu gminy Grębocice. Ponieważ spotkała się ona z
wyjątkowym zainteresowaniem społeczności gminy oraz regionu głogowskiego (szczególnie zaś
starszych mieszkańców, którzy byli świadkami i uczestnikami wydarzeń opisywanych we
wspomnieniach) zrodził się pomysł kontynuowania tej problematyki oraz poszerzenia grona osób
dzielących się swoimi przeżyciami i doświadczeniami.
Prezentowana obecnie publikacja jest kontynuacją wcześniejszych części serii
Pamiętników i wspomnień osadników rejonu gminy Grębocice (z lat 2006, 2008, 2011 i 2013).
Zamieszczone w 5. zeszycie wspomnienia siedmiu Autorów – Respondentów będące w pewnym
zakresie uzupełnieniem i rozwinięciem wydań z 2011 oraz 2013 roku – opatrzono wspólnym
podtytułem: Pionierzy i ich następcy. Pomimo odmienności losów życiowych poszczególnych
bohaterów, którzy mieli za sobą różne doświadczenia wojenne i powojenne, wspomnienia mogą
być dobrym studium historyczno-socjologicznym społeczności gminy Grębocice i szerzej Ziemi
Głogowskiej. Charakter zamieszczonych w tym zbiorze tekstów daje obraz życia codziennego
powojennej społeczności ziemi grębocickiej z perspektywy m.in.: reemigrantki-junaczki,
nauczyciela, urzędniczki, gospodyni domowej, pracownika przedsiębiorstwa państwowego i
rolnika indywidualnego.
Różne były losy i przeżycia Polaków, którzy po II wojnie światowej zamieszkali w
regionie głogowskim, w tym także na ziemi grębocickiej. W gronie osadników znajdowali się
ekspatrianci, ludzie wypędzeni z Ziem Wschodnich, deportowani podczas wojny przez władze
radzieckie oraz przesiedleńcy z centralnej Polski, o różnym pochodzeniu społecznym i
rozmaitych profesjach. Stąd każdy z zamieszczonych w tym i wcześniejszych tomach tekstów
mówi o innym wymiarze osiedlania się na Ziemiach Odzyskanych i budowaniu tu nowej
rzeczywistości. Mimo wielu podobieństw nie ma dwóch identycznych przeżyć, nawet krewni na
te same wydarzenia spoglądają nieco odmiennie.
Kolejna część Pamiętników i wspomnień osadników rejonu gminy Grębocice w
zestawieniu z wcześniejszymi zeszytami ma szansę stworzyć swoistą panoramę, która,
wychodząc od losu pojedynczego człowieka, pomoże opisać proces zakorzeniania się Polaków
na tych ziemiach oraz odtworzyć lokalną specyfikę i klimat społeczny lat powojennych.
Załączony bogaty zestaw ikonograficzny (zarówno archiwalny, jak i współczesny), pochodzący
ze zbiorów rodzinnych Respondentów oraz z kolekcji fotokopii wielu instytucji (m.in. – Urzędu
Gminy w Grębocicach, Szkoły Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Grębocicach,
Gminnego Ośrodka Kultury i Biblioteki w Grębocicach, Towarzystwa Ziemi Głogowskiej,
Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Głogowie) oraz prywatnych osób – dodatkowo
uatrakcyjnia lekturę materiału. Pamiętniki i wspomnienia osadników rejonu gminy Grębocice –
zeszyt 5 są z pewnością godną uwagi lekturą popularyzującą historię regionu.


Informacja o autorze
MAREK ROBERT GÓRNIAK (ur. 11 października 1965 roku w Głogowie), leksykograf, historyk Kościoła, bibliotekarz, pedagog, publicysta oraz badacz historii Ziemi Głogowskiej.




















